gamotskhadeba 18: khmamaghali dzakhili —2018-2030
„daetsa, daetsa didi babiloni!“
„gamodit misgan, chemo
khalkho...“
samueli
ts’armogidgent
amikhseni
danieli da
gamotskhadeba
ts’inasts’armet’q’veluri
mt’k’itsebulebebi imisa, rom ghmerti arsebobs -
misi saboloo
gamotskhadebebi tavisi rcheulebistvis
am nashromshi: misi
p’roekt’i - misi gansja
versia: 11-10-2025
(19-shemodgoma-5996)
samot’ivatsio
ganmart’ebiti shenishvna
zemodan kvemot:
gamotskhadebis 14-e tavis sami angelozis uts’q’eba.
es aris sami
ch’eshmarit’eba danielis ts’ignidan, romelits ts’mindanebistvis 1843 ts’lis
gazapkhulis gansatsdelis da 1844 ts’lis 22 okt’ombris gansatsdelis shemdeg
gakhda tsnobili. shabatis rolis artsodnis gamo, adreuli advent’ist’ebi ver
khvdebodnen am uts’q’ebebis namdvil mnishvnelobas. krist’es dabrunebis
molodinshi mq’opi advent’ist’ebi taviant gamotsdilebas uk’avshirebdnen „
shuaghamis dzakhils “ an „ shuaghames “, romelits mokhseniebulia mates
sakharebis 25:1-dan 13-mde „ ati kalts’ulis “ igavshi, sadats „ sidzis
dabrunebis “ shesakheb gamotskhadebaa mokhseniebuli.
1- samsjavros tema ganvitarda danielis
8:13-14-shi da p’irveli angelozis uts’q’ebis tema gamotskhadebis 14:7-shi: „
geshinodet ghvtisa da dideba miaget mas, radgan dadga misi samsjavros zhami da
taq’vani etsit mas, vints shekmna mits’a, tsa da ts’q’lis ts’q’aroebi! “:
shabats, ghvtaebrivi ts’esrigis ertadert ch’eshmarit’ meshvide dghes, ebraul
shabats da q’ovelk’vireul dasvenebis dghes, dabrunebas ghmerti moitkhovs tavisi
ati mtsnebidan meotkheshi.
2- danielis 7:8-24 da 8:10-23-dan
25-mde mokhseniebuli p’ap’is romis , „ p’at’ara rkisa “ da „ skhva mepis “
dagmoba , romelits meore angelozis , gamotskh. 14:8-is uts’q’ebashi „ didi
babilonis “ sakhels ighebs: „ daetsa, daetsa didi babiloni! “: dziritadad, k’vira
dghis, anu „mzis dghis“ gamo, romelits memk’vidreobit miigho imp’erat’or
k’onst’ant’ine I- isgan, romelmats is 321 ts’lis 7 mart’s daats’esa. tumtsa, es
gamotkma „ daetsa “ gamartlebulia ghvtis mier misi dats’q’evlili bunebis
gamotskhadebit, rogorts is amas tavis advent’ist’ msakhurebs 1843 ts’lis
shemdeg, 1844 ts’els, mit’ovebuli shabatis p’rakt’ik’is aghdgenit auts’q’ebs. „
daetsa “ nishnavs: „shep’q’robili da damartskhebulia“. ch’eshmarit’ebis ghmerti
amgvarad atskhadebs tavis gamarjvebas religiuri t’q’uilebis banak’is
ts’inaaghmdeg.
3- uk’anask’neli samsjavros tema ,
sadats „ meore sik’vdilis tsetskhli “ urt’q’ams krist’ian meambokheebs. es aris
danielis 7:9-10-shi ts’armodgenili gamosakhuleba, tema ganvitarebulia gamotskh.
20:10-15-shi da es aris mesame angelozis uts’q’ebis tema gamotskh. 14:9-10-shi:
„ da mohq’va mat k’idev erti, mesame angelozi, romelits khmamaghla ambobda: tu
vinme taq’vans stsems mkhetss da mis khat’ebas da miighebs nishans shublze an
khelze, is dalevs ghvtis riskhvis ghvinos, romelits misi riskhvis sasmisshi
uzadoa chaskhmuli da tsetskhlita da gogirdit it’anjeba ts’minda angelozebisa da
k’ravis ts’inashe “: ak k’vira gaigivebulia „ mkhetsis nishantan “.
9-10-sa da
gamotskhadebis 14: 9-10- shi samizne mukhlebis ritskhvebis ident’ur
shesabamisobas .
meotkhe angelozi : is
mkholod gamotskhadebis 18-shi chndeba, sadats asakhavs ts’ina sami
advent’ist’uli uts’q’ebis saboloo gamotskhadebas, romlebits sargebloben
ghvtaebrivi sinatlit, romelits mat gasanateblad movida 1994 ts’lidan da samq’aros
aghsasrulamde, anu 2030 ts’lis gazapkhulamde. es aris roli, romelits am sakmes
unda sheasrulos. sinatle, romelits mis gasanateblad movida, avlens mis shemdgom
danashaulebs: k’atolik’uri religiis, 538 ts’lidan; p’rot’est’ant’uli religiis,
1843 ts’lidan; da opitsialuri advent’ist’uri inst’it’ut’is , 1994 ts’lidan.
q’vela am sulier datsemas, tavis droze, hkonda mizezi: ghvtis sulits’midis mier
ieso krist’eshi shemotavazebuli sinatlis uarq’opa. „ aghsasrulis zhams “,
romelits mokhseniebulia dan. 11:40-shi, k’atolik’uri ek’lesia aertianebs tavis
ts’q’evlashi q’vela religiur jgups, krist’ians tu ara, romlebits aghiareben mis
msakhurebas da mis avt’orit’et’s; es misi egret ts’odebuli „ek’umenuri“
aliansis egidit, romelsats p’rot’est’ant’izmis shemdeg, opitsialuri advent’izmi
sheuertda 1995 ts’els.
2 k’orintelta 4:3-4
„ ...tu chveni
sakhareba daparulia, daparulia daghup’ultatvis, romlebistvisats am
kveq’nierebis ghmertma daubrmava goneba urts’munoebs, rata ar ebrts’q’ina
mattvis krist’es didebis sakharebis natels, romelits ghvtis khat’ia “ .
„da tu
ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’va arasts’orad ikneba gagebuli, is mkholod
mattvis darcheba, vints unda daik’argos“.
aseve, am
dok’ument’shi ts’armodgenili gamotskhadebebis shejamebis sakhit,
gaitvalists’inet, rom „ sits’mindis gasamartleblad “
1843 ts’lis
gazapkhulidan, romelits daarsda shemokmedi da k’anonmdebeli ghmertis
dadgenilebit, danielis 8:14-is tanakhmad, misi „ maradiuli sakharebis “
tanakhmad.
mtel
dedamits’aze, q’vela k’atsi da kali,
ghvtaebrivi madlis misaghebad, unda moinatlo
ieso krist’es sakhelit sruli chadzirvit,
unda davitsvat
shabati , meshvide dghe, romelits ghmertma ts’mindad aktsia dabadebis me-2
tavshi da misi ati mtsnebidan me-4 mtsnebaa , romlebits moq’vanilia gamosvlis
me-20 tavshi; es misi madlis shesanarchuneblad,
ts’minda
bibliashi, dabadebis 1:29-sa da levianebis 11-shi (skheulis sits’minde)
motsemul ghvtaebriv zneobriv k’anonebsa da k’vebis k’anonebs.
da ar unda „
sheuratskhq’os misi ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’va “, rata ar „ chaakros
ghvtis suli “ (1 tes. 5:20).
q’velas, vints ar
ak’maq’opilebs am k’rit’eriumebs, ghmerti gants’iravs gamotskhadebis 20-e
tavshi aghts’erili „ meore sik’vdilistvis “.
samueli
momiq’evi danielisa da ap’ok’alipsis shesakheb
gankhiluli
temebis gverdebis dalageba
p’irveli
nats’ili: mosamzadebeli shenishvnebi
iq’enebs
gamoq’enebuli p’rogramuli uzrunvelq’opis gverdis nomrebis avt’omat’ur dziebas
satauris gverdi
07 p’rezent’atsia
12 ghmerti da misi kmnilebebi
13 ch’eshmarit’ebis bibliuri sapudzveli
16 mtavari mokhseneba : 321 ts’lis 7
mart’i, tsodvis dats’q’evlili dghe
26 ghvtis mots’moba dedamits’aze
28 shenishvna : nu aurevt ertmanetshi
mots’ameobriv sik’vdils dasjastan
29 dabadeba: sasitsotskhlod
mnishvnelovani ts’inasts’armet’q’veluri mimokhilva
30 rts’mena da urts’munoeba
33 sak’vebi shesabamisi sezonistvis
37 ch’eshmarit’i rts’menis
gamotskhadebuli ist’oria
39 mosamzadebeli shenishvna danielis
ts’ignistvis
41 q’velaperi danielis ts’ignshi
its’q’eba - danielis ts’igni
42 danieli 1 - danielis babilonshi
chasvla
45 danieli 2 - mepe nabukodonosoris
khilvis khat’i
56 danieli 3 - sami tanamgzavri ghumelshi
62 danieli 4 - mepe damdablda da moektsa
69 danieli 5 - mepe belshatsaris
samsjavro
74 danieli 6 - danieli lomebis kharoshi
79 danieli 7 - otkhi tskhoveli da
p’at’ara p’ap’is rka
90 danieli 8 - p’ap’is vinaobis
dadast’ureba - dan. 8:14-is ghvtaebrivi gank’arguleba.
103 danieli 9 - ieso krist’es mits’ieri
msakhurebis drois gamotskhadeba.
121 danieli 10 - didi ubedurebis gamotskhadeba -
ubedurebis khilvebi
127 danieli 11 - siriis shvidi omi.
146 danieli 12 - advent’ist’ebis universaluri
misia, ilust’rirebuli da datarighebuli.
155 ts’inasts’armet’q’veluri simbolizmis
initsiatsia
158 advent’izmi
163 ap’ok’alipsis p’irveli shekhedva
167 romis simboloebi
ts’inasts’armet’q’velebashi
173 shabatis sinatle
176 danielis ghvtis gank’arguleba 8:14
179 ap’ok’alipsistvis mzadeba
183 ap’ok’alipsis shejameba
188 meore nats’ili: gamotskhadebis det’aluri
shests’avla
188 gamotskhadeba 1 : p’rologi - krist’es
dabruneba - advent’ist’uri tema
199 gamotskhadeba 2 : krist’es k’reba misi
dasabamidan 1843 ts’lamde
199 1-li p’eriodi : epeso - me-2 p’eriodi: smirna - me-3 p’eriodi :
p’ergamoni -
me-4 era :
tiat’ira
216 gamotskhadeba 3 : krist’es k’reba 1843
ts’lidan - aghdgenili samotsikulo krist’ianuli rts’mena
216 me-5 era : sardisi - me-6 era : piladelpia -
223 elen j. uaitis p’irvel khilvashi
gamzhghavnebuli advent’izmis bedi
225 me-7 era : laodik’ea
229 gamotskhadeba 4 : zetsiuri samsjavro
232 shenishvna : ghvtaebrivi k’anoni
ts’inasts’armet’q’velebs
239 gamotskhadeba 5 : k’atsis dze
244 gamotskhadeba 6 : mokmedi p’irebi,
ghvtaebrivi sasjelebi da krist’ianuli ep’okis droindeli nishnebi - p’irveli 6
bech’edi
251 gamotskhadeba 7 : meshvide dghis
advent’izmi, dabech’dili „ ghvtis bech’dit “: shabati da saidumlo „ meshvide
bech’edi “.
259 gamotskhadeba 8 : p’irveli otkhi „
saq’viri “
268 gamotskhadeba 9 : me-5 da me-6 „
saq’virebi “
268 me-5 „ saq’viri “
276 me-6 „ saq’viri “
286 gamotskhadeba 10 : „ p’at’ara ghia
ts’igni “
291 gamotskhadebis p’irveli nats’ilis
dasasruli
meore nats’ili:
shemushavebuli temebi
292 gamotskhadeba 11 : p’ap’is mepoba -
erovnuli ateizmi - me-7 „ saq’viri “
305 gamotskhadeba 12 : didi tsent’raluri
gegma
313 gamotskhadeba 13 : krist’ianuli religiis
tsru dzmebi
322 gamotskhadeba 14 : meshvide dghis
advent’izmis dro
333 gamotskhadeba 15 : gamosatsdeli vadis
dasasruli
336 gamotskhadeba 16 : ghvtis riskhvis shvidi
uk’anask’neli sasjeli
345 gamotskhadeba 17 : medzavi nighbis
gakhlechvas da ident’ipitsirebas akhdenen
356 gamotskhadeba 18 : medzavi sasjels ighebs
368 gamotskhadeba 19 : ieso krist’es
armagedonis brdzola
375 gamotskhadeba 20 : me-7 atasts’leulis
atasi ts’eli da uk’anask’neli samsjavro
381 gamotskhadeba 21 : gandidebuli akhali
ierusalimi simbolurad
392 gamotskhadeba 22 : maradisobis
dausrulebeli dghe
405 aso k’lavs, magram suli atsotskhlebs
408 ieso krist’es mits’ieri dro
410 sits’minde da gants’menda
424 dabadebis ts’ignis gantsalk’eveba –
dabadebidan 1-dan 22-mde –
525 abraamistvis mitsemuli dap’irebebis
shesruleba: dabadeba 23-dan ...
528 gamosvla da ertguli mose – bibliis
shesakheb zogadad – bolo archevanis saati – meshvide dghis advent’izmi: ganshoreba,
sakheli, ist’oria – ghvtis dziritadi gank’itkhvebi – ghvtaebrivi A-dan Z-mde –
bibliuri t’ekst’ebis damakhinjebebi – suli aghadgens ch’eshmarit’ebas.
547 saboloo midzghvna
548 bolo
zari
momiq’evi
danielisa da gamotskhadebis shesakheb?
p’rezent’atsia
me davibade da
vtskhovrob am uk’iduresad sazizghar kveq’anashi, radgan ghmerti simbolurad mis
dedakalaks „ sodomsa da egvip’t’es “ uts’odebs gamotskhadebis 11:8-shi. misi
sazogadoebis modeli, resp’ublik’uri, shuriani, mibadzuli, gavrtselebuli da mighebulia
dedamits’is mravalritskhovani khalkhis mier; es kveq’anaa saprangeti,
dominant’i monarkiuli da revolutsiuri kveq’ana, romelits khuti resp’ublik’is
eksp’eriment’is monats’ilea ghvtis mier dagmobili mebazhe rezhimebit. is
amaq’ad atskhadebs da achvenebs adamianis uplebebis tavis tskhrilebs, romlebits
sast’ik’ad ets’inaaghmdegeba adamianis movaleobebis tskhrilebs, romlebits
dats’erilia tavad shemokmedi ghmertis mier „ati mtsnebis“ sakhit. tavisi
ts’armoshobisa da p’irveli monarkiis droidan moq’olebuli, is itsavda tavis
mt’ers, romaul-k’atolik’ur religias, romlis sts’avlebats arasdros shets’q’vet’s
„borot’ebis“ mokhseniebas imis mimart, rasats ghmerti „k’etils“ uts’odebs da
„k’etilis mokhseniebas“ imis mimart, rasats is „borot’s“ uts’odebs. misi daundobeli
datsemis gagrdzelebit, misma revolutsiam miiq’vana igi ateizmis mighebamde.
amrigad, rogorts arseba, tikhis kotani, saprangeti chaerto taghlitobashi,
romelits mas up’irisp’irebs q’ovlisshemdzle ghmerts, namdvil rk’inis kotans;
shedegi p’rognozirebadi da mis mier nats’inasts’armet’q’velebi iq’o; is „
sodomis “ beds gaimeorebs, romelits imave tsodvebshi iq’o damnashave. bolo 1700
ts’lis ganmavlobashi msoplios ist’oria daakhloebit misi borot’i gavlenit iq’o
chamoq’alibebuli, gansak’utrebit im mkhardach’erit, romelits man romis
k’atolik’uri p’ap’is rezhimis avt’orit’et’s gauts’ia, misi p’irveli monarkis,
prank’ebis p’irveli mepis , khlodvig I-is shemdeg. is reimsshi moinatla 498
ts’lis 25 dek’embers. es tarighi at’arebs sashobao dghesasts’aulis nishans, romelits
romma usamartlod da aghmashpoteblad miamagra ieso krist’es, gank’atsebuli
ghmertis, samq’arosa da q’velapris shemokmedis, rats tsotskhalia an arsebobs,
dabadebis tsru tarighs; romelits samartlianad atskhadebs „ ch’eshmarit’ebis
ghmertis “ t’it’uls, radgan is sdzuls „ t’q’uils, romlis mamats eshmak’ia “,
rogorts iesom ganatskhada.
gsurt udavo
mt’k’itsebuleba imisa, rom artserti romis p’ap’i ar aris legit’imuri, rodesats
atskhadebs, rom ieso krist’es msakhuria? ai, is zust’i da bibliuria: iesom
mates sakharebis 23:9-shi ganatskhada: „ da nurts mamas uts’odebt nuravis
dedamits’aze, radgan ertia tkveni mama, romelits zetsashia “ .
rogor uts’odebs
p’ap’i sak’utar tavs dedamits’aze? q’velas sheudzlia amis danakhva: „ts’mida
mama “, an tundats „uts’midesi mama “. k’atolik’e mghvdlebits sak’utar tavs „
mamebs “ uts’odeben. es meambokhe damok’idebuleba uamrav mghvdels aidzulebs,
tavi ts’armoachinon, rogorts ghmertsa da tsodvils shoris sheutsvlel
shuamavlebs, mashin rodesats biblia gvasts’avlis, rom mas akvs ghmerttan
tavisupali ts’vdoma, rats ieso krist’em daak’anona. am gzit, k’atolik’uri
rts’mena adamianebs inpant’ilizebulad ts’armoachens, rogorts autsilebel da
gardauval arsebebs. ieso krist’es p’irdap’iri shuamavlobisgan am gadakhvevas
ghmerti dagmobs ts’inasts’armet’q’velebashi, daniel 8:11-12-shi.
k’itkhva-p’asukhi : vis sheudzlia daijeros, rom dzlier shemokmed ghmerts
sheudzlia msakhurebad aighos adamianebi, romlebits mas aseti aghmashpotebeli „
amp’art’avnebit “ ar emorchilebian, rats dagmobilia daniel 7:8-sa da 8:25-shi?
bibliuri p’asukhi adamianis gonebis am inpant’ilizebaze ieremia 17:5-is am
mukhlshia: „ ase ambobs iahve: ts’q’eulia k’atsi , romelits k’atss endoba ,
vints khortss tavis mk’lavad aktsevs da guli upels shordeba ! “
radgan sts’ored saprangetma
chamoaq’aliba krist’ianuli ep’okis didi nats’ilis religiuri ist’oria, ghmertma
prangs misi dats’q’evlili rolis gamovlenis misia daavala; es k’i misi mk’atsrad
bibliur k’odshi dashipruli ts’inasts’armet’q’veluri gamotskhadebebis daparuli
mnishvnelobis gashukebit khdeboda.
1975 ts’els,
khilvis meshveobit, chemi ts’inasts’armet’q’veluri misiis shesakheb
gamotskhadeba mivighe, romlis namdvili mnishvneloba mkholod 1980 ts’els, chemi
natlobis shemdeg gavige. meshvide dghis advent’ist’uri krist’ianuli sarts’munoebit
monatlulma, 2018 ts’lidan vitsi, rom iubiles (shvidjer 7 ts’eli) dros
msakhurebashi var danishnuli, romelits 2030 ts’lis gazapkhulze q’ovlisshemdzle
ghmertis, ieso krist’es didebit dabrunebit dasruldeba.
ghmertis an ieso
krist’es arsebobis aghiareba sak’marisi ar aris maradiuli khsnis misaghebad .
akve
shegakhsenebt, rom zetsad amaghlebamde iesom tavis mots’apeebs mimarta mates
sakharebis 28:18-dan 20-mde shemdegi mukhlebis sit’q’vebit: „ movida ieso da
elap’arak’a mat da utkhra: mometsa me mteli khelmts’ipeba tsashi da
dedamits’aze. ts’adit da moimots’apet q’vela eri , monatlet isini mamisa da
dzisa da sulits’midis sakhelit , asts’avlet mat q’velapris datsva, rats
gamtsnet . da aha, me tkventan var dgheta aghsasrulamde “. misma ghvtaebrivma sulma
shtaagona motsikuli p’et’re sakmeebis 4:12-dan shemdegi pormaluri da sazeimo
gantskhadebit: „ skhvashi aravisshi ar aris khsna, radgan ar arsebobs tsis
kvesh adamianta shoris motsemuli skhva sakheli, romlitats unda gadavrchet “.
amit’om, gaiget,
rom religia, romelits ghmerttan gvarigebs, ar epudzneba adamianuri
t’raditsiebit gamots’veul religiur memk’vidreobas. rts’mena ghmertis mier ieso
krist’eshi misi adamianuri sik’vdilit shets’iruli nebaq’oplobiti gamomsq’idveli
mskhverp’lis mimart ertaderti gzaa misi ghvtaebrivi sits’mindis srulq’opil
samartlianobastan sherigebis misaghts’evad. aseve, vints ar unda iq’ot,
rogorits ar unda iq’os tkveni ts’armomavloba, tkveni memk’vidreobiti religia,
tkveni khalkhi, tkveni rasa, tkveni k’anis peri an ena, an tundats tkveni
st’at’usi adamianebs shoris, tkveni sherigeba ghmerttan mkholod ieso krist’es
meshveobit khdeba da misi sts’avlebis ertgulebit, romelsats is tavis
mots’apeebs mimartavs samq’aros aghsasrulamde; rogorts es dok’ument’i
mots’mobs.
gamotkma „ mama,
dze da sulits’minda “ aghnishnavs sam tanmimdevrul rols, romlebsats erti
ghmerti asrulebs tavis khsnis gegmashi, romelits shestavaza damnashave tsodvil
adamians, romelits gants’irulia „ meore sik’vdilistvis “. es „sameba“ ar aris
sami ghmertis shek’reba, rogorts muslimebi tvlian, rats amartlebs am
krist’ianuli dogmisa da misi religiis uarq’opas. rogorts „ mama “, ghmerti
chveni shemokmedia q’velastvis; rogorts „ dzem “, man tavi khortsieli skheuli
mistsa, rata mat natsvlad gamoesq’ida tavisi rcheulebis tsodvebi; rogorts „
sulits’mida “, ghmerti, aghmdgari krist’es suli, modis, rata daekhmaros tavis
rcheulebs ts’armat’ebis mights’evashi „ gants’mendis“ mighebit, romlis
gareshets veravin ikhilavs upals , motsikuli p’avles sts’avlebis tanakhmad ebr.
12:14-shi; „ gants’menda “ unda gamoiq’os ghmertistvis da ghvtis mier. is
adast’urebs mis mier rcheulta mighebas da chans misi rts’menis sakmeebshi, anu
mis siq’varulshi ghvtisa da misi shtagonebuli da gamotskhadebuli bibliuri
ch’eshmarit’ebis mimart.
am dok’ument’is
ts’ak’itkhva autsilebelia imis gasagebad, tu ra maghali donis ts’q’evla ats’evs
dedamits’is khalkhebs, mat religiur inst’it’ut’ebs da dasavluri krist’ianuli
samq’aros ts’armomadgenlebs, gansak’utrebit mati krist’ianuli ts’armoshobis
gamo ; radgan ieso krist’es mier gak’valuli gza ts’armoadgens ghvtis gegmis
unik’alur da gamorcheul gadarchenis gzas ; shesabamisad, krist’ianuli rts’mena
eshmak’isa da demonebis tavdaskhmebis p’rivilegirebul samizned rcheba.
tavisi arsit,
shemokmedi ghmertis mier chapikrebuli khsnis gegma mart’ivi da logik’uria.
tumtsa, religia rtul khasiats idzens, radgan misi masts’avleblebi mkholod
sak’utari religiuri k’ontseptsiis gamartlebaze pikroben da tsodvis chadenit,
khshirad umetsrebit, es k’ontseptsia saertod ar sheesabameba ghvtis motkhovnebs.
shedegad, is mat ts’q’evlas urt’q’ams, romelsats isini tavis sasargeblod
ganmart’aven da ghvtaebriv saq’vedurs ar ismenen.
am nashroms ar
akvs lit’erat’uruli p’remiis mighebis mots’odeba; shemokmedi ghmertistvis misi
ertaderti rolia, gamostsados tavisi rcheulebi rts’menit, rats mat sashualebas
mistsems miighon ieso krist’es mier mop’ovebuli maradiuli sitsotskhle. ik
gameorebebs nakhavt, magram es aris st’ili, romelsats ghmerti iq’enebs imave
sts’avlebebis gasamq’areblad, romlebsats is skhvadaskhva khat’ebita da
simboloebit avlens. es mravalritskhovani gameorebebi mati namdvilobis
sauk’eteso dast’uria da mots’mobs im mnishvnelobas, romelsats is anich’ebs
shesabamis ilust’rirebul ch’eshmarit’ebebs. iesos mier nasts’avli igavebi
adast’urebs am dazhinebas da am gameorebebs.
am nashromshi
tkven ikhilavt gamotskhadebebs didi shemokmedi ghmertis mier, romelits
gvest’umra ieso nazarevelis adamianuri sakhelit, romelits „tskhebulis“ anu
„mesias“ t’it’ulit movida, ebrauli „mashiahus“ mikhedvit, romelits tsit’irebulia
dan. 9:25-shi, anu „krist’es“ berdznuli „krist’osidan“, akhali aghtkmis
ts’erilebidan. masshi ghmerti movida, rata tavisi sruliad supta sitsotskhle
nebaq’oplobit mskhverp’lad sheets’ira, rata daedast’urebina tskhovelta
mskhverp’lshets’irvis rit’ualebi, romlebits ts’in udzghoda mis mosvlas evas da
adamis mier chadenili p’irvelq’opili tsodvis shemdeg. t’ermini „ tskhebuli “
aghnishnavs mas, vints ighebs sulits’mindis tskhebas, romlis simbolots
zetiskhilis zetia. ghvtis mier ieso krist’es ertaderti sakhelita da misi
gamomsq’idveli sakmit motsemuli ts’inasts’armet’q’veluri gamotskhadeba mis
rcheulebs maradiuli sitsotskhlisk’en mimaval gzaze ts’armartavs. radgan mkholod
madlit khsna ar ushlis khels rcheuls iset khapangebshi chavardnisgan, romelta
shesakhebats mas ts’armodgenats ar akvs. amit’om, ieso krist’es sakhelit,
ghmerti modis, rata daasrulos tavisi madlis shetavazeba da gamoavlinos mtavari
khapangebis arseboba, romlebits sashualebas adzlevs mis uk’anask’nel zhams
gaaanalizon, gansajon da natlad gaigon universaluri krist’ianuli religiis
dabneuli mdgomareoba, romelits gabat’onebulia mits’ieri khsnis am uk’anask’nel
ep’okashi.
magram datesvamde
autsilebelia misi amodzirk’va, radgan shemokmedi ghmertis buneba
damakhinjebulia dedamits’aze gavrtselebuli didi monoteist’uri religiebis
sts’avlebit. q’vela matgans aertianebs erti ghmertis idzulebit dats’eseba da
amit mots’mobs mat gantsalk’evebas da mastan nebismier urtiertobas.
krist’ianuli sarts’munoebis ashk’ara tavisupleba mkholod drois amzhamindeli
garemoebebit aris ganp’irobebuli, magram rogorts k’i ghmerti demonebs
tavisuplad mokmedebis sashualebas mistsems, es sheuts’q’narebloba mat mimart,
vints mat ar mihq’veba, khelakhla gamochndeba. tu ghmerts idzulebit mokmedeba
surda, mistvis sak’marisi ikneboda, ubralod, sak’utari tavi mati tvalistvis
khiluli gaekhada, rata tavisi kmnilebebisgan miegho, rom isini mis q’vela nebas
damorchilebodnen. tu is ase ar moiktseoda, es imit’om khdeba, rom rcheulta misi
shercheva mkholod mis tavisupal archevans epudzneba, uq’vardet igi an uarq’on
igi; tavisupal archevans, romelsats is q’vela tavis kmnilebas adzlevs. da tu
arsebobs shezghudva, es mkholod rcheulta bunebrivi khasiatia, romlebsats
siq’varulis ghmerti mati individualuri tavisupali bunebit ubidzgebs da izidavs.
da es sakheli siq’varuli mas k’argad ergeba, radgan is mas amaghlebs, tavis
kmnilebebs stavazobs mokmedebashi gankhortsielebul demonst’rirebas, rats mas
udavos khdis ; es aris is, rom tavis sitsotskhles stavazobs, rata ieso krist’es
p’irovnebashi gamoisq’idos tsodvebi, romlebits memk’vidreobit miighes da
chaidines mkholod misma rcheulebma mati umetsrebisa da sisust’is dros.
prtkhilad iq’avit! dedamits’aze es sit’q’va siq’varuli mkholod grdznobisa da
misi sisust’is pormas ighebs. ghvtis sit’q’va dzlieri da sruliad samartliania;
rats q’velapers tsvlis, radgan is p’rintsip’is pormas ighebs, sadats grdznoba
srulad aris dap’q’robili. amit’om, ghvtis mier mots’onebuli ch’eshmarit’i
religia epudzneba misi p’irovnebis, misi azrisa da k’anonebshi chadebuli
p’rintsip’ebis tavisupal ertgulebas. mteli mits’ieri tskhovreba mis pizik’ur,
kimiur, moralur, psikik’ur da sulier k’anonebzea agebuli. iseve, rogorts
adamians arasdros mouva azrad mits’ieri mizidulobis k’anonisgan tavis
daghts’evisa da misi gakrobis idea, misi suli sheidzleba harmoniulad aq’vavdes
mkholod shemokmedi ghmertis mier dadgenili k’anonebisa da p’rintsip’ebis
p’at’ivistsemita da morchilebit. da motsikuli p’avles es sit’q’vebi 1 k’or.
10:31-shi motsemuli debulebebi amgvarad sruliad gamartlebulia: „ ch’amt, svamt
tu skhva rames ak’etebt, q’velaperi ghvtis sadideblad ak’etet “. am tavisupali
mots’vevis gamoq’eneba shesadzlebelia im pakt’it, rom bibliashi, da mkholod
masshi, ghmertma gadmogvtsa da gamoavlina tavisi ghvtaebrivi shekhedulebebi. da
mnishvnelovania misi azris gatvalists’ineba, rata shevasrulot „ gants’mendis“
sakme, romlis gareshets “, ebr. 12:14-is tanakhmad, „ veravin ikhilavs upals “.
zogjer misi azri retsep’t’is sakhitaa motsemuli, magram is aranak’leb
saech’voa, vidre sp’etsialist’i ekimis mier motsemuli, romlis damorchilebasats
adamianebi tsdiloben, radgan pikroben, rom isini sak’utari pizik’uri an
psikik’uri janmrtelobistvis sauk’eteso int’eresebidan gamomdinare mokmedeben
(mashinats k’i, tu tsdebian). shemokmedi ghmerti, up’irveles q’ovlisa, sulebis
ertaderti ch’eshmarit’i ekimia, romelsats is umtsires det’alebshi itsnobs. is
ch’rilobebs, magram k’urnavs, rotsa sit’uatsia khelsaq’relia. magram sabolood,
is gaanadgurebs da gaanadgurebs q’vela tsiur da mits’ier sitsotskhles, romelits
aghmochnda, rom uunaroa misi siq’varulisa da shesabamisad, misi morchilebis.
religiuri
sheuts’q’narebloba, shesabamisad, tsru monoteist’uri religiis ashk’ara
naq’opia. is ts’armoadgens nak’ls da dzalian seriozul tsodvas, radgan is
amakhinjebs ghvtis khasiats da masze tavdaskhmit, is risk’avs, rom ver miighebs
mis k’urtkhevas, mis madlsa da khsnas. tumtsa, ghmerti mas iq’enebs rogorts
ch’irs urts’muno an orguli k’atsobriobis dasasjelad da dasajelad. ak me
veq’rdnobi bibliur da ist’oriul mots’mobebs. martlats, dzveli aghtkmis
nats’erebi gvasts’avlis, rom tavisi khalkhis, israelis sakhelit tsnobili eris
orgulobis dasasjelad, ghmertma gamoiq’ena „pilist’imeli“ khalkhi, misi
uakhloesi mezobeli. chvens droshi es khalkhi agrdzelebs am mokmedebas
„p’alest’inelis“ sakhelit. mogvianebit, rodesats mas surda gamoetskhadebina
tavisi ganacheni da saboloo dagmoba am mits’ieri khortsieli israelistvis, man
kaldeveli mepe nabukodonosoris samsakhurs mimarta; es samjer. mesame
shemtkhvevashi, dzv. ts’. 586 ts’els, eri ganadgurda da khalkhis gadarchenilebi
babilonshi gadaasakhles „70 ts’lis“ vadit, rogorts es ier. 25:11-shia
nats’inasts’armet’q’velebi. mogvianebit, ieso krist’es mesiad aghiarebaze uaris
tkmis gamo, eri k’vlav gaanadgures romaelma jarebma, romlebsats imp’erat’or
vesp’asianes memk’vidre, t’it’usi khelmdzghvanelobda. krist’ianul ep’okashi,
321 ts’els opitsialurad tsodvashi chavardnis shemdeg, krist’ianuli
sarts’munoeba 538 ts’lidan p’ap’ebis sheuts’q’nareblobis kvesh moektsa. am
dominant’urma k’atolik’urma sarts’munoebam k’onplikt’i gamoits’via akhlo
aghmosavletis khalkhebtan, romlebits imave me-6 sauk’uneshi religiurad
muslimebi gakhdnen . urts’muno krist’ianobam ik mudmivi, dzlieri
mots’inaaghmdege ip’ova. radgan ori banak’is religiuri dap’irisp’ireba
p’olusebis msgavsia, sruliad sap’irisp’iro samq’aros aghsasrulamde. urts’muno
aseve amaq’obs da eksk’luziurobis didebas edzebs; mas ghmertisgan ar ighebs, is
sak’utar tavs miats’ers da ar ighebs gamots’vevas. individis es aghts’era aseve
akhasiatebs k’olekt’iurad ts’evrebs, romlebits skhvadaskhva k’rebebs
miek’utvnebian da skhvadaskhva tsru religiashi ik’ribebian. sheuts’q’nareblobis
dagmoba ar nishnavs, rom ghmerti t’olerant’ulia. sheuts’q’narebloba aris
adamianuri p’rakt’ik’a, romelits demonuri banak’it aris shtagonebuli. sit’q’va
„t’olerant’uli“ sheuts’q’nareblobis azrs guliskhmobs, kholo ch’eshmarit’i
rts’menis sit’q’va bibliuri p’rintsip’is „diakh an ara“ mikhedvit mots’onebas
an uarq’opas nishnavs. tavis mkhriv, ghmerti mkhars uch’ers borot’ebis
arsebobas misi motminebis gareshe; is mkhars uch’ers mas tavisuplebis im
droistvis, romelits gatvalists’inebulia misi rcheulta sherchevis gegmit.
amit’om, sit’q’va „t’olerant’oba“ mkholod k’atsobriobas ekheba da t’ermini
gamochnda henri IV-is nant’is edikt’shi 1598 ts’lis 13 ap’rils. magram madlis
drois dasrulebis shemdeg, borot’eba da misi chamdeni p’irebi ganadgurdebian.
t’olerant’obam tavidanve chaanatsvla ghvtis mier adamians minich’ebuli
religiuri tavisupleba.
am nashromis
meniu gamotskhadebulia; mt’k’itsebulebebi ts’armodgenili da demonst’rirebuli
ikneba mtel gverdebze.
ghmerti da misi
kmnilebebi
latinur
evrop’ashi adamianebis mier gamoq’enebuli sulieri leksik’a malavs ghvtis mier
mots’odebul arsebit tsnobebs. es, up’irveles q’ovlisa, sit’q’va „ap’ok’alipsis“
shemtkhvevaa, romelits am asp’ekt’shi im did k’at’ast’ropas its’vevs, romlisats
adamianebs eshiniat. tumtsa, am sashineli t’erminis uk’an imaleba targmani
„gamotskhadeba“, romelits krist’eshi tavis msakhurebs umkhels mati khsnistvis
autsilebel nivtebs. im p’rintsip’is tanakhmad, rom zogiertis bedniereba
skhvebis, mots’inaaghmdege banak’is, ubedurebas its’vevs, absolut’uri
sap’irisp’iroebis tsnobebi dzalian mdidaria gak’vetilebit da dzalian khshirad
shemotavazebulia motsikul ioanestvis mitsemul uts’mindes „gamotskhadebashi“.
k’idev erti
t’ermini, sit’q’va „angelozi“, mnishvnelovan gak’vetilebs malavs. es pranguli
sit’q’va momdinareobs latinuri „angelus“-dan, romelits tavad momdinareobs
berdznuli „aggelos“-dan, rats matsnes nishnavs. es targmani gvimkhels im ghirebulebas,
romelsats ghmerti anich’ebs tavis kmnilebebs, mis analogebs, romlebits man
shekmna tavisuplebi da shedarebit damouk’ideblebi. radgan sitsotskhle ghmertma
mogvtsa, es damouk’idebloba logik’ur shezghudvebs inarchunebs. magram es
t’ermini „matsne“ gvimkhels, rom ghmerti tavis tavisupal analogebs tsotskhal
gzavnilebad miichnevs. amrigad, titoeuli arseba ts’armoadgens gzavnils,
romelits shedgeba tskhovrebiseuli gamotsdilebisgan, romelits aghinishneba
p’iradi archevanita da p’ozitsiebit, romlebits kmnian imas, rasats biblia
„suls“ uts’odebs. titoeuli arseba unik’aluria, rogorts tsotskhali suli. radgan
ghvtis mier shekmnilma p’irvelma zetsierma analogebma, romlebsats t’raditsiulad
„angelozebs“ vuts’odebt, ar itsodnen, rom mas, vints mat sitsotskhle da sitsotskhlis
upleba mistsa, sheedzlo mati ts’artmeva. isini shekmnilni iq’vnen maradiuli
tskhovrebistvis da ar itsodnen sit’q’va „sik’vdilis“ mnishvnelobats k’i.
sts’ored imistvis, rom gamoetskhadebina mattvis, tu ras nishnavs sit’q’va
„sik’vdili“, ghmertma shekmna chveni mits’ieri ganzomileba, romelshits
adamianuri sakheoba, anu adami, edemis baghis tsodvis shemdeg mok’vdavebis rols
sheasrulebda. chvens mier ts’armodgenili uts’q’eba ghvtistvis mkholod mashin
aris sasiamovno , tu is sheesabameba mis sik’etisa da simartlis st’andart’ebs.
tu es uts’q’eba sheesabameba mis borot’ebisa da sitsruis st’andart’ebs, misi
mat’arebeli aris meambokhe t’ip’i, romelsats ghmerti gants’iravs maradiuli
sik’vdilistvis, anu mteli misi sulis saboloo ganadgurebisa da ganadgurebistvis.
ch’eshmarit’ebis
bibliuri sapudzveli
ghmertma
sach’irod da samartlianad miichnia mosestvis chveni mits’ieri sist’emis
ts’armoshobis gamkhela, rata q’vela adamians stsodnoda amis shesakheb. ak is
sulieri sts’avlebis p’riorit’et’ulobaze miutitebs. am mokmedebit is
ts’armogvidgens tavisi ch’eshmarit’ebis sapudzvlebs , romlebits drois
ts’esrigis regulirebit its’q’eba. radgan ghmerti ts’esrigisa da k’etilshobiluri
tanmimdevrulobis ghmertia. mis normebtan shedarebit, chven aghmovachent tsodvis
k’atsis mier dadgenili chveni amzhamindeli ts’esrigis sulelur da
aratanmimdevrul asp’ekt’s. radgan sts’ored tsodva da uk’ve p’irvelq’opili
tsodva tsvlis q’velapers.
magram up’irveles
q’ovlisa autsilebelia gavigot, rom ghmertis mier bibliashi mokhseniebuli „
dasats’q’isi “, kholo ts’ignis „dabadeba“ p’irveli sit’q’vaa „ts’armoshoba“, ar
ekheba sitsotskhlis „ dasats’q’iss “, aramed mkholod chveni mteli mits’ieri
ganzomilebis shekmnas, romelits moitsavs tsiuri k’osmosis varsk’vlavebs, romlebits
dedamits’is shemdeg meotkhe dghes sheikmna. am azris gatvalists’inebit,
shegvidzlia gavigot, rom es k’onk’ret’uli mits’ieri sist’ema, romelshits
ghameebi da dgheebi ertmanets mihq’veba, shekmnilia imistvis, rom gakhdes
garemo, sadats ghmerti da misi ertguli rcheulebi da eshmak’is mt’ris banak’i
ertmanets daup’irisp’irdebian. ghvtaebrivi sik’etis es brdzola eshmak’is
borot’ebis, sitsotskhlis ist’oriashi p’irveli tsodvilis ts’inaaghmdeg, aris
misi arsebobis mizezi da misi universaluri da mravalmkhrivi khsnis p’roekt’is
mteli gamotskhadebis sapudzveli. am nashromis msvlelobisas tkven aghmoachent
ieso krist’es mier mits’ieri msakhurebis dros ts’armotkmuli gark’veuli
enigmat’uri sit’q’vebis mnishvnelobas. amrigad, tkven nakhavt, tu ramdenad did
mnishvnelobas idzenen isini im did p’roekt’shi, romelits erti didi ghmertis,
sitsotskhlisa da mat’eriis q’vela pormis shemokmedis mier aris
ts’amots’q’ebuli. ak vkhurav am mnishvnelovan prchkhilebs da vubrundebi
arsebobis am uzenaesi suverenis mier dadgenili drois ts’esrigis temas.
tsodvamde adami
da eva shviddghiani k’virebit iq’o gats’q’vet’ili. ati mtsnebidan meotkhe
mtsnebis (anu dek’alogis) modelis shesabamisad, romelits amas ikhsenebs ,
meshvide dghe aris dghe, romelits ghmertma da adamianma dasvenebistvis ganats’mindes
da dghes imis tsodnit, tu ras ts’inasts’armet’q’velebs es mokmedeba,
shegvidzlia gavigot, rat’om moitkhovs ghmerti am p’rakt’ik’is p’at’ivistsemas.
mis saerto gegmashi, romelits ganmart’avs am k’onk’ret’uli mits’ieri shekmnis
mizezebs, k’vira, drois shemotavazebuli erteuli, ts’inasts’armet’q’velebs shvid
atas ts’els, romlis ganmavlobashits misi siq’varulisa da samartlianobis
universaluri (da mravalmkhrivi) demonst’rirebis didi gegma shesruldeba. am
p’rogramashi, k’viris p’irveli ekvsi dghis analogiit, p’irveli ekvsi
atasts’leuli misi siq’varulisa da motminebis demonst’rirebas daetmoba. da
meshvide dghis msgavsad, meshvide atasts’leuli misi srulq’opili samartlianobis
damq’arebas daetmoba. am p’rogramis shejameba shemdegnairad shemidzlia: ekvsi
dghe (atasi ts’lis = ekvsi atasi ts’eli) gadasarchenad da meshvide (= atasi
ts’eli) mits’ieri da tsiuri ambokhebulebis gansasjelad da ganadgurebistvis. es
gadarchenis p’roekt’i mtlianad daepudzneba shemokmedi ghmertis mier
datankhmebul nebaq’oplobit gamomsq’idvel mskhverp’ls, im adamianis ghvtaebriv
mits’ier asp’ekt’shi, romelsats misi ghvtaebrivi nebit berdznuli versiit ieso
krist’e an ebrauli versiit ieso mesia hkvia.
tsodvamde ,
tavdap’irveli srulq’opili ghvtaebrivi ts’esrigit, mteli dghe ori tanmimdevruli
tanabari nats’ilisgan shedgeboda; 12 saatian mtvaris ghames mosdevs 12 saatiani
mzis shuki da tsik’li ganuts’q’vet’liv meordeba. chvens amzhamindel
mdgomareobashi es sit’uatsia ts’elits’adshi mkholod or dghes chndeba,
gazapkhulisa da shemodgomis buniobis dros. chven vitsit, rom mimdinare sezonebi
dedamits’is gherdzis dakhrilobis gamoa da amgvarad, shegvidzlia gavigot, rom es
dakhriloba p’irveli ts’q’vilis, adamisa da evas mier chadenili p’irvelq’opili
tsodvis shedegad gachnda. tsodvamde, am dakhrilobis gareshe, ghvtaebrivi
ts’esrigis regularuloba srulq’opili iq’o.
dedamits’is sruli
brunva mzis garshemo ts’lis ertianobaze miutitebs. tavis chvenebashi mose
mogvitkhrobs ebraelta gamosvlis ist’orias, romlebits ghmertma egvip’t’is
monobidan gaatavisupla. am ts’asvlis dghesve ghmertma moses utkhra, gamosvlis
12:2-shi: „ es tve iq’os tkventvis ts’lis tveta dasats’q’isi; es iq’os
tkventvis p’irveli tve “. aseti dazhinebuli motkhovnileba mots’mobs im
mnishvnelobas, romelsats ghmerti anich’ebs am sak’itkhs. ebraelta tormet’tviani
mtvaris k’alendari drota ganmavlobashi merq’eobda da mzis ts’esrigis mighma,
sach’iro iq’o damat’ebit metsamet’e tvis damat’eba, rata aghedginat
shesabamisoba am sheperkhebis ramdenimets’liani dagrovebis shemdeg. ebraelebma
dat’oves egvip’t’e „ ts’els “. ts’lis p’irveli tvis me-14 dghe “, romelits
logik’urad gazapkhulis buniobaze its’q’eboda; sakheli, romelits zust’ad
„p’irvelad“ nishnavs.
ghvtis mier
motsemuli es brdzaneba: „ es tve tkventvis ts’lis p’irveli tve iq’os “
umnishvnelo ar aris, radgan is mimartulia q’vela adamianisadmi, vints mis
khsnas moitkhovs samq’aros aghsasrulamde; ebraeli israeli, ghvtaebrivi
gamotskhadebis mimghebi, mkholod misi ghvtaebrivi p’rogramis didi, universaluri
khsnis p’roekt’is avangardia. mis mtvaris dros krist’es mzis dro shetsvlis,
romlitats ghvtis khsnis p’roekt’i mteli tavisi sinatlit gamovlindeba.
am ghvtaebrivi
st’andart’ebis srulq’opili aghdgena verasdros mokhdeba meambokhe da borot’i
adamianebit dasakhlebul dedamits’aze. tumtsa, ghmerttan chvens individualur
urtiertobashi shesadzlebelia es dzlieri ukhilavi shemokmedebiti suli, romelits
siq’varuls iseve adidebs, rogorts samartlianobas. da mastan q’oveli urtiertoba
unda daits’q’os misi ghirebulebebis da, up’irveles q’ovlisa, misi drois
ts’esrigis ghirebulebebis dziebit. es aris rts’menis akt’i, sak’maod mart’ivi
da gansak’utrebuli damsakhurebis gareshe; minimumi, rats unda shevtavazot
chvenma adamianurma mkharem. da rodesats chveni midgoma mistvis sasiamovnoa,
kmnilebasa da mis shemokmeds shoris mosiq’varule urtiertoba shesadzlebeli
khdeba. samotkhe ar moip’oveba ghvats’lit an sasts’aulebit, aramed
urtiertq’uradghebis nishnebit, romlebits gamokhat’avs ch’eshmarit’ siq’varuls.
es aris is, rats q’velas sheudzlia aghmoachinos ieso krist’es sakmeshi,
romelmats tavisi sitsotskhle nebaq’oplobit gaigho mots’odebis nishnad, rata
gadaerchina tavisi ertaderti saq’vareli rcheuli.
ghvtaebrivi
ts’esrigis am shesanishnavi suratis shemdeg, modit, ganvikhilot chveni
adamianuri ts’esrigis ukhariskho asp’ekt’i. es shedareba k’idev upro
autsilebelia, radgan is sashualebas mogvtsems gavigot is saq’vedurebi,
romlebits ghmertma tavisi ts’inasts’armet’q’veli danielis meshveobit
its’inasts’armet’q’vela da romlebits iesom tavis zhams asetad daadast’ura. am
saq’vedurebs shoris, danielis 7:25-shi vk’itkhulobt: „ is ganizrakhavs droebisa
da k’anonebis shetsvlas “. ghmertma am q’velapristvis mkholod erti st’andart’i
itsis; is, rats man tavad daadgina samq’aros shekmnidan da shemdeg gaumzhghavna
moses. vin gabeda aseti sheuratskhq’opis chadena? bat’onq’muri rezhimi,
romelsats is „ amp’art’avnebas “ da „ misi khrik’ebis ts’armat’ebas “
miats’ers. aseve aghts’erili, rogorts „ skhva mepe “, am k’rit’eriumebis
sintezi religiur dzalauplebaze miutitebs. garda amisa, „ ts’mindanta devnashi “
braldebulni , int’erp’ret’atsiis shesadzleblobebi vits’rovdeba da moitsavs
romis p’ap’is rezhims, romelits mkholod 538 ts’lidan damq’arda imp’erat’or
iust’iniane I-is brdzanebulebit. tumtsa , ap’ok’alipsis sakhelit tsnobili
gamotskhadeba gamoavlens im pakt’s, rom es 538 ts’eli mkholod shedegi da
gagrdzelebaa im borot’ebisa, romelits 321 ts’lis 7 mart’idan romis imp’erat’or
k’onst’ant’ine I-is mier „ droebisa da ghvtaebrivi k’anonis“ ts’inaaghmdeg ikna
ts’amoq’enebuli. am k’vlevashi misi danashauli khshirad ikneba gakhsenebuli,
radgan es borot’i tarighi ts’q’evlas shemoakvs motsikulebis dros damk’vidrebul
supta da srulq’opil krist’ianul sarts’munoebashi. ts’armartuli imp’eriuli
romisa da romis k’atolik’uri p’ap’is romis danashaulis es gaziareba danielis
mier dats’eril chvenebebshi agebuli ts’inasts’armet’q’veluri gamotskhadebis
mtavari gasaghebia. radgan ts’armartma imp’erat’orma p’irveli dghis danarcheni
nats’ili daamq’ara, magram es krist’ianuli p’ap’is rezhimia. romlebmats
religiurad daats’eses is ghvtis ati mtsnebis „ shetsvlili “, k’onk’ret’uli da
adamianuri pormit.
tsodvis
dats’q’evlili dghe
da dzlier
dats’q’evlilia, radgan 321 ts’lis 7 mart’s, shabatis ts’minda meshvide dghis
darchenili nats’ili, tarighiani saimp’erat’oro brdzanebulebit, opitsialurad
sheitsvala p’irveli dghit. im dros, es p’irveli dghe ts’armartebma mzis
ghmertis, SOL INVICTVS-is anu aghmashpotebeli UNVAINTAINED SUN-is
taq’vanistsemas miudzghvnes, romelits uk’ve egvip’t’elebis taq’vanistsemis
obiekt’i iq’o ebraelta gamosvlis dros, aseve amerik’ashi ink’ebisa da
atst’ek’ebis da dghemde iap’onelebis („amomavali mzis“ kveq’ana) taq’vanistsemis
obiekt’i iq’o. eshmak’i q’oveltvis iq’enebs ertsa da imave retsep’t’ebs, rata
adamianebi datsemuliq’vnen da ghvtis mier dagmoba miighon. is iq’enebs mat
zedap’irulobas da khortsiel suls, rats mat sulieri tskhovrebisa da ist’oriuli
ts’arsulis gak’vetilebis zizghisk’en ubidzgebs. dghes, 2021 ts’lis 8 mart’s,
rodesats am chanats’ers vts’er, mimdinare movlenebi mots’mobs am
sheuratskhq’opis mnishvnelobas, ch’eshmarit’ ghvtaebriv lèse-majesté-s da
k’idev ertkhel, ghvtaebrivi dro idzens tavis srul mnishvnelobas. ghmertistvis
ts’elits’adis dro gazapkhulze its’q’eba da zamtris bolos mtavrdeba, anu chvens
amzhamindel romaul k’alendarshi, 20 mart’idan momdevno 20 mart’amde. amrigad,
rogorts chans, 321 ts’lis 7 mart’i ghmertistvis 320 ts’lis 7 mart’i iq’o, anu
321 ts’lis gazapkhulamde 13 dghit adre. shesabamisad, ghmertistvis 320 ts’eli
aghinishna misi samartliani da ts’minda ghvtaebrivi k’anonis ts’inaaghmdeg
chadenili sazizghari saktsielit. ghvtis drois mikhedvit, 2020 ts’eli
ts’armoadgens 320 ts’lidan sauk’uneebis ganmavlobashi 17 ts’lis iubiles (17:
gank’itkhvis ritskhvi). amit’om gasak’viri ar aris, rom 2020 ts’lis
dasats’q’isidan ghvtaebrivi ts’q’evla agresiul pazashi shevida gadamdebi
virusis sakhit, ramats p’anik’a gamoits’via dasavletshi, im adamianta
sazogadoebashi, romelta ndoba da rts’mena mtlianad metsnierebasa da mis
p’rogresze iq’o damq’arebuli. p’anik’a aris epekt’uri ts’amlis an vaktsinis
ts’armodgenis sheudzleblobis shedegi, miukhedavad amzhamindeli metsnierebis
maghali t’eknik’uri unarebisa. am 17 sauk’unistvis ts’inasts’armet’q’veluri
ghirebulebis minich’ebit, me arapers vigoneb, radgan ghmertistvis ritskhvebs
sulieri mnishvneloba akvt, romelsats is avlens da iq’enebs tavisi
ts’inasts’armet’q’velebebis akhsnashi da sts’ored gamotskhadebashi, me-17 tavi
edzghvneba temas „ mraval ts’q’alze mjdomi medzavis samsjavro “. „ didi
babiloni “ misi sakhelia, kholo chartuli „ didi ts’q’lebi “ miutitebs „ mdinare
evprat’ze “, romelsats ghmerti miznad isakhavs gamotskhadebis 9:13-is „ meekvse
saq’viris “ uts’q’ebashi, romelits momavali mesame msoplio omis simboloa. am
simboloebis uk’an dgas p’ap’is k’atolitsizmi da orguli krist’ianuli evrop’a,
misi riskhvis ts’q’aroebi da samizneebi. ghmertsa da adamianebs shoris brdzola
akhlakhan daits’q’o; rk’inis kvabi tikhis kvabis ts’inaaghmdeg; brdzolis
shedegi p’rognozirebadia; upro sts’orad, is ts’inasts’armet’q’velebuli da
dap’rogramebulia. rogor ap’irebda ghmerti 320 ts’lis 7 mart’is me-17 sauk’unis
aghnishvnas (320, mistvis da misi rcheulebistvis; 321, tsru religiuri an
uts’minduri samq’arostvis)? didi khania mjeroda, rom es msoplio omshi shesvlis
gzit mokhdeboda, magram msoplio omit, romelits at’omuri pormit dasruldeba,
radgan ghmertma es samjer its’inasts’armet’q’vela: dan. 11:40-45, ezek’ielis 38
da 39 tavebshi da bolos, gamotskh. 9:13-21 tavebshi. brdzola, romelsats ghmerti
ajanq’ebuli k’atsobriobis ts’inaaghmdeg ats’armoebs 2020 ts’lis gazapkhulidan,
igive t’ip’isaa, rats man egvip’t’is paraonis ts’inaaghmdeg daits’q’o moses
dros; da saboloo shedegi igive ikneba; ghvtis mt’eri dak’argavs sitsotskhles,
rogorts paraoni, romelmats tavis dros ikhila tavisi p’irmshos sik’vdili da
sak’utari sitsotskhle dak’arga. 2021 ts’lis 8 mart’s aghvnishnav, rom es
int’erp’ret’atsia ar shesrulebula, magram me amistvis daakhloebit erti tvis
ganmavlobashi vemzadebodi, radgan ghvtaebrivi shtagonebit mivkhvdi, rom 321
ghmertistvis 320 iq’o da shesabamisad, mas hkonda dagegmili dats’q’evla ara
mkholod 2020 ts’lis 7 mart’is dghistvis, aramed mteli ts’listvis, romelsats es
dats’q’evlili dghe uk’avshirdeba, ritats am sasjelistvis gamoiq’eneboda
ritskhvit 14:34-shi moq’vanili p’rintsip’i: „ ormotsi dghe rom ik’vlevdit
kveq’anas, ormotsi ts’eli daisjebodit tkveni urjuloebistvis, tito ts’eli
q’oveli dghistvis“ . „.
magram am
dak’virvebas erti ram emat’eba. chveni tsru k’alendari ara mkholod ts’lis
dasats’q’isis donezea tsru, aramed is ieso krist’es dabadebis tarighis
shesakhebats tsrua. shetsdomit, me-5 sauk’uneshi berma dionise mtsirem es
tarighi mepe herodes gardatsvalebis dghes miak’utvna, rats sinamdvileshi misi
k’alendris -4 ritskhvshi mokhda. am 4 ts’els unda davumat’ot „ ori ts’eli “,
romelits herodes mier mesiis asak’ad ikna shepasebuli, romlis mok’vlats mas
mates 2:16-is mikhedvit surda: „ mashin herodem, rotsa dainakha, rom mogvebi
dastsinodnen, dzalian ganriskhda da gagzavna da mok’la q’vela q’rma, romlebits
betlemsa da mis q’vela sazghvarze iq’vnen, ori ts’lis da umtsrosi asak’is, im
drois mikhedvit , romelits gulmodgined gamok’itkha mogvebisgan “. amgvarad,
ts’lebis datvlisas, ghmerti chvens chveul tsru da shetsdomashi shemq’van
tarighs 6 ts’els umat’ebs da iesos dabadeba am ts’lis gazapkhulze - 6-shi
aghsrulda. shedegad, mistvis 320 ts’eli iq’o: 326 da chveni 2020 ts’lis me-17
saero ts’listavi mistvis ieso krist’es dabadebis namdvili moment’idan 2026
ts’eli iq’o. es ritskhvi 26 aris t’et’ragramat’onis „iahvh“-s ritskhvi,
ebraulad „iod, heh, vav, heh“, romlitats ghmertma sak’utari sakheli daarkva
moses k’itkhvis shemdeg: „ ra gkvia? “; es, gamosvlis 3:14-is mikhedvit.
amit’om, did shemokmed ghmerts k’idev erti mizezi hkonda, rom tavisi p’iradi
samepo bech’dit moenishna es dghe, romelits misi q’ovlisshemdzle ghvtaebrivi
ts’q’evlit iq’o aghsanishnavi; da es msoplios aghsasrulamde. ghvtaebrivi drois
am 2026 ts’els gachenilma gadamdebi daavadebis ts’q’evlam akhlakhan daadast’ura
am ts’q’evlis uts’q’vet’oba, romelits skhvadaskhva pormas miighebs p’lanet’a
dedamits’aze sitsotskhlis bolo ts’lebshi. mesame birtvuli msoplio omi
aghnishnavs „ ts’armartta drois dasasruls “, romelits ieso krist’em mates
sakharebis 24:14-shi gamoatskhada: „ es sasikharulo tsnoba samepos shesakheb
ikadageba mtel msoplioshi q’vela khalkhistvis dasamots’meblad. mashin dadgeba
aghsasruli “. es „ aghsasruli “ daits’q’eba madlis drois dasrulebit; khsnis
shetavazeba dasruldeba. rts’menis gamotsda, romelits dapudznebulia ts’minda
shabatis p’at’ivistsemaze, sabolood gamoq’ops „ tskhvrebis “ banak’s mates
sakharebis 25:32-33-shi mokhseniebuli „ tkhebisgan “: „ q’vela eri sheik’ribeba
mis ts’inashe. is gaarchevs mat ertmanetisgan, rogorts mts’q’emsi archevs
tskhvrebs tkhebisgan; da dasvams tskhvrebs tavis marjvniv, kholo tkhebs -
martskhniv “. romis k’vira dghis savaldebulod tsnobis shesakheb k’anonis
migheba sabolood sik’vdilit dagmobs ieso krist’es ch’eshmarit’ad rcheul ts’mindanebs.
es sit’uatsia asrulebs danielis am sit’q’vebs. 12:7: „ da movismine selit
shemosili k’atsi, romelits mdinaris ts’q’lebze idga, romelmats zetsisk’en
aghap’q’ro marjvena da martskhena kheli da daipitsa uk’unisamde tsotskhali, rom
es ikneba dromde, droebamde da nakhevar dromde; da es q’velaperi aghsruldeba,
rodesats ts’minda khalkhis dzala mtlianad sheilakheba “. adamianuri
tvalsazrisit, mati mdgomareoba uimedo ikneba da sik’vdili gardauvali. sts’ored
mashin tsit’ireben ieso krist’es es sit’q’vebi mates sakharebashi. 24:22
tskhadi khdeba: „ da tu es dgheebi ar shemok’ldeboda, arts erti khortsieli ar
gadarcheboda; magram rcheulta gulistvis shemok’ldeba is dgheebi “ . 6000 ts’eli
dasruldeba ghvtaebrivi drois 2036 ts’lis 3 ap’rilamde, anu chveni tsru k’alendris
2030 ts’lis 3 ap’rilamde, romelits ieso krist’es jvartsmis dghidan 2000 ts’lis
shemdeg dgeba, rats 30 ts’lis gazapkhulis dats’q’ebidan me-14 dghes mokhda. da
es „ dgheebi “ unda „ shemok’ldes “, anu shemtsirdes. es nishnavs, rom
sik’vdilis gank’argulebis amokmedebis tarighi am tarighs usts’rebs. radgan
sts’ored sagangebo sit’uatsia avaldebulebs krist’es, p’irdap’ir chaerios tavisi
rcheulebis gadasarchenad . shemdeg unda gavitvalists’inot ghvtis p’riorit’et’i,
romelits mdgomareobs im „ drois “ st’andart’is gandidebashi, romelits man
mits’ier kmnilebas mistsa. sts’ored is shtaagonebs bolo dgheebis ambokhebulebs,
airchion tarighi, romelits ramdenime dghit gadaach’arbebs 2030 ts’lis
gazapkhulis p’irvel dghes, romlis uk’anats mits’ieri ist’oriis 6000 ts’eli
mtavrdeba. shemdeg ori shesadzlebloba chndeba: tarighi, romelits bolomde
utsnobi darcheba, anu 2030 ts’lis 3 ap’rili, romelits maksimalur shesadzlo da
sulierad mnishvnelovan zghvars aghnishnavs. gaitvalists’inet, rom misi
uk’iduresi mnishvnelobis miukhedavad, ieso krist’es jvartsmis ts’lis me-14 dghe
ar aris shesaperisi msoplio ist’oriis 6000-ts’liani dasasrulis aghsanishnavad
da mit umet’es, me-7 atasts’leulis dasats’q’isistvis . sts’ored amit’om
vamjobineb da mts’ams 2030 ts’lis 21 mart’is gazapkhulis tarighs, 3 ap’rilis „
shemok’lebuli “ ts’inasts’armet’q’veluri drois tarighs an shualedur tarighs.
ghvtis mier shekmnili bunebit aghnishnuli gazapkhuli gadamts’q’vet’ia, rodesats
gvsurs k’atsobriobis ist’oriis 6000 ts’lis datvla; rats shesadzlebeli khdeba adamisa
da evas shetsodebis moment’idan. dabadebis bibliur ist’oriashi, am p’irvel
gazapkhuls ts’inmsts’rebi dgheebi maradiuli dgheebi iq’o. ghmertis mier
datvlili dro aris tsodvis dedamits’is dro da 6000 ts’eli, romelsats k’vira
ts’inasts’armet’q’velebs, its’q’eba p’irveli gazapkhulis dasats’q’isshi da
dasruldeba bolo zamtris bolos. sts’ored gazapkhulze daits’q’o 6000 ts’lis
uk’utvla. tsodvis gamo, dedamits’am tavisi gherdzi 23° 26'-it dakhara da
sezonebis tanmimdevruloba daits’q’o. dzveli aghtkmis ebraul dghesasts’aulebshi
ori dghesasts’auli dominant’uria: q’ovelk’vireuli shabati da p’aseki. es ori
dghesasts’auli motavsebulia „me-7, me-14 da 21“ dgheebis ritskhvebis
simbolik’is kvesh, romlebits ghvtaebrivi khsnis gegmis sam pazas ts’armoadgens:
gamotskh. 7-is q’ovelk’vireuli shabatis tema, romelits ts’inasts’armet’q’velebs
rcheuli ts’mindanebis jildos „7“-istvis; ieso krist’es gamomsq’idvelobiti
sakme, romelits ts’armoadgens am jildos shetavazebis sashualebas „ 14 “-istvis.
gaitvalists’inet, rom p’asekis dghesasts’aulze , romelits 7 dghes grdzeldeba,
me-15 da 21-e dgheebi uts’minduri umokmedobis ori shabatia. sammagi „7“ an „21“
aghnishnavs p’irveli 7000 ts’lis dasasruls da akhali ghvtaebrivi kmnilebis
maradisobashi shesvlas ganakhlebul dedamits’aze, ap’os. 21-is mikhedvit; es
ritskhvi 21 simbolurad gamokhat’avs sitsotskhlis p’roekt’is sisavsis (7)
srulq’opilebas (3), romelits ghvtis mier sasurveli mizani iq’o. gamotskhadebis
3-shi, me-7 da me-14 mukhlebi shesabamisad aghnishnavs meshvide dghis
advent’ist’uli inst’it’ut’is dasats’q’iss da dasasruls ; k’vlav imave ts’minda
temis or pazas. analogiurad, gamotskh. 7 ekheba advent’ist’ta rcheulta bech’dis
dasmis sak’itkhs, kholo gamotskh. 14 ts’armogvidgens sami angelozis
uts’q’ebebs, romlebits ajameben mat universalur misias. amrigad, 30 ts’els,
4000 ts’lis dasasruli gazapkhulze aghsrulda da ts’minda simboluri mizezebis
gamo, ieso jvars atsves 30 ts’lis am gazapkhulis 21 mart’idan 14 dghis shemdeg
, anu 36 ts’els ghmertistvis. am magalitebit ghmerti adast’urebs, rom shabatis
„shvidi“ da ieso krist’es mier rcheulta tsodvebis gamosq’idvis „totkhmet’i“
ganuq’opelia. amrigad, rodesats bolos shabatis „shvideuls“ tavs daeskhnen,
„totkhmet’is“ gamomsq’idveli krist’e mis dasakhmareblad miprinavs, rata dideba
mianich’os mas, maksimaluri 14 „dghe“, romelits or tarighs gamq’ops, „
shemok’ldeba “, anu chakhshobili ikneba misi uk’anask’neli ertguli rcheulebis
gadasarchenad.
mates 24-e tavis
khelakhla ts’ak’itkhvisas, mechvena, rom krist’es uts’q’eba mimartulia,
k’erdzod, mis mots’apeebze kveq’nierebis aghsasrulis dros, anu chvenze, vints
am uk’anask’nel ts’lebshi vtskhovrobt. 1-dan 14-mde mukhlebi moitsavs „
aghsasrulis “ dromde p’eriods. ieso ts’inasts’armet’q’velebs omebis serias,
tsruts’inasts’armet’q’velebis gamochenas da saboloo sulier gagrilebas. shemdeg,
15-dan 20-mde mukhlebi, ormagi gamoq’enebit, ekheba rogorts romaelebis mier 70
ts’els gankhortsielebul ierusalimis ganadgurebas, aseve khalkhebis saboloo
agresias ebraelta ts’inaaghmdeg, romlebits ghvtis ts’minda shabats itsaven.
amis shemdeg, 21-e mukhli ts’inasts’armet’q’velebs mat saboloo „ did gasach’irs
“: „ radgan mashin ikneba didi gasach’iri, rogorits ar q’opila kveq’nierebis
dasabamidan dghemde da arts arasodes ikneba “. gaitvalists’inet, rom es
sizust’e „ da rom arasodes ikneba “ k’rdzalavs motsikulebis droistvis
gamoq’enebas, radgan es ets’inaaghmdegeba danielis 12:1-is sts’avlebas. es
nishnavs, rom orive tsit’at’a ekheba ertsa da imave shesrulebas rts’menis bolo
mits’ier gamotsdashi. dan. 12:1-shi gamotkma ident’uria: „ im dros aghdgeba
mikaeli, didi mtavari, romelits dgas sheni khalkhis shvilebis ts’inashe; da
ikneba ubedurebis dro, rogorits ar q’opila eris gachenidan im dromde . im dros
gadarcheba sheni khalkhi, q’vela, vints ts’ignshi ikneba chats’erili“ . „ ubedureba
“ imdenad didi ikneba, rom „ dgheebi “ 22-e mukhlis mikhedvit „shemok’ldeba “.
23-e mukhli miutitebs ch’eshmarit’i rts’menis st’andart’s, romelits ar sjera
krist’es sp’ont’anuri gamotskhadebis dedamits’aze: „ amit’om, tu get’q’vian:
aha, is udabnoshia; nu gadikhar; aha, is sadzinebelshia“, nu daijerebt “. imave
uk’anask’nel ep’okashi sp’irit’izmi gaamravlebs tavis „ sasts’aulebs “ da tsru
krist’es mat’q’uara da matsdur gamochenebs, romlebits daimorchileben tsudad
nasts’avl sulebs: „ radgan aghdgebian tsru krist’eebi da tsru
ts’inasts’armet’q’velebi da moakhdenen did nishnebsa da saotsrebebs, rata , tu
shesadzlebelia, rcheulebits sheatsdinon “; rasats adast’urebs gamotskh. 13:14:
„ da atsduna dedamits’is mk’vidrni im nishnebit, romelta mokhdenis dzalats
hkonda mkhetsis ts’inashe, da utkhra dedamits’is mk’vidrt, rom gaek’etebinat
khat’eba mkhetsistvis, romelsats makhvilit ch’riloba hkonda da gadarcha “. 27-e
mukhli ikhsenebs ghvtaebrivi krist’es dzlier da gamarjvebul gamochenas, kholo
28-e mukhli ts’inasts’armet’q’velebs „ nadims “, romelits misi charevis shemdeg
mt’atsebel prinvelebs shestavazeben. radgan meambokheebi, romlebits mis
mosvlamde gadarchebian, ganadgurdebian da „ tsis prinvelebs “ sak’vebad
mietsemat, rogorts gamotskh. 19:17-18 da 21 gvasts’avlis.
ak shevajameb
ghvtaebrivi shekmnis am sruliad akhal gagebas. p’irveli k’viris dadgenit,
ghmerti adgens dghis ertianobas, romelits shedgeba sibnelis ghamisa da sinatlis
dghisgan, mze mas mkholod me-4 dghidan gaanatebs . ghame
ts’inasts’armet’q’velebs tsodvis damk’vidrebas dedamits’aze evasa da adamis
momavali daumorchileblobis gamo. tsodvis am akt’amde mits’ieri kmnileba
maradiul makhasiateblebs ts’armoadgens . chadenili tsodvis shemdeg, q’velaperi
itsvleba da 6000 ts’lis atvla sheidzleba daits’q’os, radgan dedamits’a tavisi
gherdzis garshemo ikhreba da sezonebis p’rintsip’i akt’iurdeba. shemdeg ghvtis
mier dats’q’evlili mits’ieri kmnileba ighebs tavis maradiul makhasiatebels ,
romelits chventvis tsnobilia. tsodvit aghnishuli p’irveli gazapkhulit dats’q’ebuli
6000 ts’eli dasruldeba 6001 ts’lis gazapkhulze ieso krist’es ghvtaebrivi
didebit dabrunebit. misi saboloo mosvla mokhdeba me-7 atasts’leulis p’irveli
ts’lis „ p’irveli tvis p’irvel dghes “ .
amis miukhedavad,
chvens tsru adamianur k’alendarshi 2021 ts’lis 7 mart’i religiurad aghinishna
p’ap’ prantsisk’es vizit’it eraq’shi muslimi ekst’remist’ebis mier devnil
aghmosavlel krist’ianebtan. am shekhvedraze man muslimebs sheakhsena, rom mat
erti da igive ghmerti hq’avt, abraamis ghmerti da mat tavis „dzmebad“
miichnevs. es sit’q’vebi, romlebits aghaprtovanebs dasavlel urts’munoebs,
aranak’leb didi aghshpotebaa ieso krist’es mimart, romelmats sitsotskhle
shests’ira tavis rcheulta tsodvebis misat’eveblad. da „q’opili jvarosani“
k’atolik’e „krist’ianebis“ lideris mier mat t’erit’oriaze shech’ra mkholod
islamist’ebis riskhvas gaadzlierebs. amit’om, p’ap’is es mshvidobiani kmedeba
gamoits’vevs dan. 11:40-shi nats’inasts’armet’q’veleb dramat’ul shedegebs, muslimi
„samkhretis mepis“ „shet’ak’ebis“ gadzlierebas p’ap’is it’aliisa da misi
evrop’eli mok’avshireebis ts’inaaghmdeg. am p’ersp’ekt’ividan gamomdinare,
saprangetisa da krist’ianuli ts’armoshobis q’vela dasavluri kveq’nis
ek’onomik’uri k’olapsi, romelits mati liderebis mier iq’o gamots’veuli Covid-19
virusis gamo, shetsvlis dzalta balanss da sabolood, sashualebas mistsems
„mesame msoplio omis“ dasrulebas, romelits bolo 9 ts’lis bolomde gadaido,
romelits jer k’idev ts’in aris. dasasruls, gavikhsenot, rom Covid-19-it
gamots’veuli ep’idemiisa da misi evolutsiis gamots’vevit, ghmertma gza gaukhsna
im ts’q’evlas, romelits dedamits’aze k’atsobriobis ist’oriis bolo ati
ts’listvis iq’o damakhasiatebeli.
tumtsa, 2021
ts’lis 7 mart’i aghinishna akhalgazrdebis mier met’oke bandebsa da p’olitsiis
organoebis ts’inaaghmdeg dzaladobrivi akt’ebit saprangetis ramdenime kalakshi.
aman daadast’ura generalizebuli dap’irisp’irebisk’en p’rogresi; orive mkharis
p’ozitsiebi sheurigebeli iq’o, radgan sheutavsebeli. es aris ori diamet’ralurad
sap’irisp’iro k’ult’uris shejakhebis shedegi: dasavluri sek’ularuli tavisupleba
samkhret kveq’nebis bandit’ebisa da k’ap’oebis sazogadoebis ts’inaaghmdeg,
romlebits aseve t’raditsiulad da erovnulad muslimuria. mts’ipdeba t’ragedia,
rogoritsaa Covid-19, romelsats gank’urneba ar sheudzlia.
k’atsobriobis
mier legit’imirebuli amazrzeni ts’esrigis dak’virvebis dasasruleblad unda
aghvnishnot: ts’lis tsvlileba me-12 tvis shemdeg, romelsats me-10 tve
(dek’emberi) ets’odeba , zamtris dasats’q’isshi; dghis tsvlileba shuaghamisas
(shuaghameshi); mkholod saatebis zust’i da regularuli datvla rcheba dadebiti.
amrigad, mshvenieri ghvtaebrivi ts’esrigi gakra tsodvis gamo da sheitsvala
tsodvili ts’esrigit, romelits tavis mkhriv gakreba, rodesats didebuli shemokmedi
ghmerti ts’arsdgeba angarishsts’orebistvis, an p’irveli ekvsi atasi ts’lis
bolos, 2030 ts’lis gazapkhulze, mot’q’uebuli adamianebistvis, an 2036 ts’lis
gazapkhulze, chveni uplisa da mkhsnelis ieso krist’es ch’eshmarit’i shobisa,
misi rcheulebistvis.
dadgenili da
dak’virvebuli areuloba mots’mobs ghvtaebriv ts’q’evlas, romelits k’atsobriobas
amdzimebs. radgan dedamits’is dakhrilobis shemdeg drois gamotvlam dak’arga
st’abiluroba da regularuloba, ghamisa da dghis saatebi mudmiv zrdasa da
k’lebashia.
is tanmimdevroba,
romlitats shemokmedi ghmerti ats’q’obs tavis khsnis gegmas, k’idev upro
gvimkhels sulier p’riorit’et’ebs, romlebsats is adamians stavazobs. man airchia
tavisi amaghlebuli siq’varulis gamovlena ieso krist’eshi sitsotskhlis
gamosasq’idad shets’irvit, 4000 ts’liani adamianuri mits’ieri gamotsdilebis
shemdeg. amit ghmerti gveubneba: „jer machvene sheni morchileba da me gachveneb
chems siq’varuls“.
dedamits’aze
adamianebi ertmanets enatsvlebian da erti da igive khasiatis naq’ops
amravleben, tumtsa, im bolo drois taoba, romelshits 2020 ts’els shevedit,
gansak’utrebulobas ts’armoadgens; evrop’ashi 75 ts’liani mshvidobisa da
genet’ik’uri metsnierebis ts’armoudgeneli bolodroindeli evolutsiis shemdeg,
dzalian logik’urad, evrop’elebi da mati shtamomavlebi, ashsh-dan, avst’raliidan
da israelidan, tvlidnen, rom mat sheedzlot q’vela janmrtelobis p’roblemis
mogvareba, radgan mati sazogadoebebi sul upro da upro sanit’aruli khdeba.
akhali ar aris gadamdebi virusis shet’eva, akhalia ganvitarebuli sazogadoebebis
liderebis ktseva. am shishis ktsevis mizezi aris mati zemokmedeba dedamits’is
khalkhebze mediis dabombvis gzit da am medias shoris, akhali media an
sotsialuri kselebi, romlebits obobas kselshi chndeba, ts’armoadgens tavisupal
int’ernet’ k’omunik’atsias, romelzets met’-nak’lebad mk’apio mauts’q’eblebs
vp’oulobt. amrigad, k’atsobrioba tavisuplebis ch’arbma khapangshia, rats mas
ts’q’evlis msgavsad ubrundeba. ashsh-sa da evrop’ashi dzaladoba etnik’ur temebs
ertmanetis ts’inaaghmdeg aq’enebs; ik k’i ganakhldeba „ babilonis“
gamotsdilebis ts’q’evla ; k’idev erti udavo ghvtaebrivi gak’vetili, romelits ar
ikna shests’avlili, radgan isini ts’armoishvnen erti ts’q’vilisgan, romlebits
autsileblad ertsa da imave enaze saubrobdnen, am danashaulis gantsdamde,
romelsats dghesats vkhedavt, k’atsobrioba gamoq’opilia ghvtis mier shekmnili
mravali enita da dialekt’it da mimopant’ulia mtel dedamits’aze. da diakh,
ghmertma ar shets’q’vit’a shekmna shekmnis p’irveli shvidi dghis shemdeg; man
maints shekmna bevri ram tavisi rcheulebis dasats’q’evlad da zogjer dasalotsad,
magalitad, udabnoshi israelis dzeebistvis shets’iruli manana.
tumtsa,
tavisupleba , arsebitad, chveni shemokmedis saotsari nich’ia. sts’ored maszea
dapudznebuli chveni tavisupali ertguleba misi sakmisadmi. da ak, unda vaghiarot,
rom es sruli tavisupleba guliskhmobs shemtkhvevitobis arsebobas, radgan ghmerti
aranairad ar ereva masshi; sit’q’va, romlisats bevr morts’munes saertod ar
sjera. da isini tsdebian, radgan ghmerti tavisi shemokmedebis did nats’ils
shemtkhvevitobas t’ovebs da, up’irveles q’ovlisa, rcheulebshi aghgznebis, mis
mier gamotskhadebuli zetsiuri normebis dapasebis rols. rcheulebis
ident’ipitsirebis shemdeg, shemokmedi ighebs matze p’asukhismgeblobas, rata
ts’armartos isini da asts’avlos tavisi ch’eshmarit’ebebi, romlebits mat
maradiuli zetsiuri tskhovrebistvis amzadebs. adamianis arsebebis dabadebisas
dapiksirebuli mank’ebi da urchkhulebi adast’urebs shemtkhvevitobis mokmedebas,
romelits sakheobebis rep’roduktsiis p’rotsesshi ts’armokmnis genet’ik’ur shetsdomebs
met’-nak’lebad seriozuli shedegebit. sakheobata gamravleba epudzneba
rep’roduktsiuli jach’vebis imp’ulss, romlebits drodadro ts’armokmnian
shesabamisobis shetsdomebs; es moitsavs memk’vidreobitobis p’rintsip’s an
damouk’ideblad sitsotskhlis shemtkhvevitobis gamo. mok’led, tu chems rts’menas
tavisupali tskhovrebis shanss vumadli, p’irikit, am rts’menis jildosa da
sazrdos ghvtis siq’varuls da uk’ve aghebul da chems gadasarchenad
gankhortsielebul initsiat’ivebs vumadli.
misi mits’ieri
shekmnis ist’oriashi , ghmertis mier dats’q’evlili dghe k’viris p’irvelia; misi
bedi dats’erilia: misi mizani ikneba „ sinatlisa da sibnelis garcheva “. tsru
krist’ianebis mier archeuli, rata ets’inaaghmdegebinat ghvtis archevani
meshvide dghis gants’mendis shesakheb, es p’irveli dghe srulad sheasrulebs
tavis rols, rogorts urch meambokhe banak’is „ nishani “ gamotskhadebis
13:15-shi. ramdenadats p’irveli dghis k’vira dghea dats’q’evlili ghmertis mier,
imdenad meshvide dghis shabatits aris k’urtkheuli da gants’mendili mis mier. da
am ts’inaaghmdegobis gasagebad, chven unda mivighot ghmertis azri, romelits
mistvis da mis mier gants’mendis nishania. shabati ekheba meshvide dghes da es
ritskhvi shvidi, „7“, simbolurad gamokhat’avs sisavses. am t’erminis „sisavsis“
kvesh ghmerti atavsebs im miznis azrs, ristvisats shekmna chveni mits’ieri
ganzomileba, k’erdzod, tsodvis mogvareba, misi dagmoba, misi sik’vdili da misi
gakroba. da am gegmashi es q’velaperi srulad shesruldeba me-7 atasts’leulis
ganmavlobashi , rasats q’ovelk’vireuli shabati ts’inasts’armet’q’velebs.
amit’om, es mizani ghmertistvis upro mnishvnelovania, vidre gamosq’idvis
sashualeba, romlitats is gamoisq’idis mits’ier rcheulta sitsotskhles da
romelsats p’iradad, ieso krist’eshi, sast’ik’i t’anjvis pasad miaghts’evs.
ai, k’idev erti
mizezi, tu rat’om ambobs ghmerti ek’lesiast’es 7:8-shi: „ nebismieri sakmis
dasasruli uk’etesia, vidre misi dasats’q’isi “. dabadebis ts’ignshi
„ghame-dghe“ an „ saghamo-dila “ tanmimdevrobit tanmimdevroba adast’urebs am
ghvtaebriv azrs. esaias 14:12-shi, babilonis mepis saparkvesh, ghmerti eshmak’s
eubneba: „ rogor daetsi tsidan, dilis varsk’vlavo , gantiadis dzeo! mits’amde
chamokhvedi, romelits khalkhebs amartskhebdi !“ gamotkma, romlitats ghmerti mas
„ dilis varsk’vlavs “ uts’odebs, imaze miutitebs, rom is mas chveni mits’ieri
sist’emis „mzes“ adarebs. is iq’o misi p’irveli kmnileba da t’virosis mepis,
ezek’. saparkvesh. 28:12 mis tavdap’irvel didebas mogvitkhrobs: „ k’atsis dzeo,
aghmarte godeba t’virosis mepistvis! utkhari mas: ase ambobs upali iahve: shen
dabech’de srulq’opileba, savse iq’avi sibrdznit da srulq’opili silamazit . “ es
srulq’opileba unda gamkraliq’o da chanatsvlebuliq’o meambokhe ktsevit, ramats
igi mt’rad, eshmak’ad da mots’inaaghmdeged, ghvtis mier dagmad sat’anad aktsia,
radgan me-15 mukhli ambobs: „ shen srulq’opili iq’avi shens gzebze sheni
shekmnis dghidan, sanam shenshi usamartloba ar aghmochnda “. amrigad, is, vints
„ dilis varsk’vlavad “ itvleboda, ubidzgebda orgul adamianebs, p’at’ivi miegot
ghvtaebrivi shekmnis „ dilis varsk’vlavistvis “: romauli k’ult’is ghvtaebrivi
„daumartskhebeli mzistvis“, romelsats titkmis mteli dasavluri krist’ianoba
ts’armartul taq’vanistsemas uts’evs. ghmertma shekmnamdets k’i itsoda, rom es
p’irveli angelozi mis ts’inaaghmdeg ajanq’deboda da amis miukhedavad, man
shekmna igi. analogiurad, sik’vdilis ts’ina dghes iesom gamoatskhada, rom 12
motsikulidan ert-erti mas gastsemda da p’irdap’ir utkhra iudasats k’i: „ rats
ar unda gaak’eto, sts’rapad gaak’ete!“ „es sashualebas gvadzlevs gavigot, rom ghmerti
ar tsdilobs kheli sheushalos tavis kmnilebebs sak’utari archevanis
gamokhat’vashi, mashinats k’i, rodesats isini ets’inaaghmdegeba mis archevans.
iesom aseve mouts’oda tavis motsikulebs, miet’ovebinat igi, tu es mati survili
iq’o. sts’ored tavisi kmnilebebistvis sruli tavisuplebis mitsemit, gamokhat’on
sak’utari tavi da gamoavlinon tavianti buneba, sheudzlia airchios tavisi
rcheulebi mati ertgulebis mikhedvit da sabolood gaanadguros q’vela tavisi
zetsiuri da mits’ieri mt’eri, ughirsi da gulgrili.“
p’irvelq’opili
tsodva
p’irveli dghis
darchenili nats’ili udides mnishvnelobas idzens chvens krist’ianul ep’okashi,
radgan is ts’armoadgens „ tsodvas “, romelits aghdgenilia 321 ts’lis 7
mart’idan da khdeba im banak’is nishani, romelits ajanq’da ghvtis gants’mendili
banak’is ts’inaaghmdeg. magram am „ tsodvam “ ar unda dagvavits’q’os
tavdap’irveli „ tsodva “, romelits k’atsobriobas adamisa da evasgan
memk’vidreobit sik’vdils gmobs. sulits’mindit ganatlebulma, am temam mimiq’vana
dabadebis ts’ignshi damaluli mnishvnelovani gak’vetilebis aghmochenamde.
dak’virvebis doneze, ts’igni gvamtsnobs shekmnis sats’q’iss 1, 2, 3 tavebshi.
am ritskhvebis simboluri mnishvneloba k’vlav srulad gamartlebulia: 1 =
ertianoba; 2 = arasrulq’opileba; 3 = srulq’opileba. es akhsnas imsakhurebs.
dabadeba 1 mogvitkhrobs p’irveli 6 dghis shekmnaze. mati ganmart’eba „ saghamos
dila “ azrs mkholod tsodvisa da dedamits’is ts’q’evlis shemdeg miighebs,
romelits eshmak’is mier dominirebul samplobelod iktseva, rats ikneba dabadebis
3-is tema, romlis gareshets gamotkmas „ saghamos dila “ mits’ier doneze azri ar
akvs. akhsnis motsemit, me-3 tavi srulq’opilebis bech’eds adebs am ghvtaebriv
gamotskhadebas. analogiurad, dab. 2-shi, meshvide dghis shabatis an, upro
zust’ad, meshvide dghes ghmertisa da adamianis dasvenebis tema aseve azrs
mkholod dab. 3-shi evas da adamis mier chadenili p’irvelq’opili „tsodvis“
shemdeg ighebs, rats mas arsebobis mizezs adzlevs. amrigad, p’aradoksulad, dab.
3-shi motsemuli gamartlebis gareshe, ts’minda shabati imsakhurebs tavis
simbolos „meore“ arasrulq’opilebas. q’ovelive zemotkmulidan irk’veva, rom
dedamits’a ghmertma shekmna eshmak’isa da misi demonebistvis shesats’irad, rata
mati sulebis borot’i naq’opi mat’erializebuliq’o da gamocheniliq’o q’velas
tvalts’in, ghmertis, angelozebisa da adamianebis, da rom angelozebsa da
adamianebs sheedzlot tavianti mkharis archeva.
es analizi
madzlevs imis aghnishvnis sashualebas, rom meshvide dghis, romelits dasvenebit
aris gants’mendili, dabadebidan 3-shi dadgenil mits’ier „ tsodvis “ ts’q’evlas
ts’inasts’armet’q’velebs , radgan tavad dedamits’a dats’q’evlilia ghvtis mier
da amit’om, mkholod sik’vdilisa da misi p’rotsesis dadgomis moment’idan idzens
misi ekvsi atasi ts’lis dro da meshvide atasts’leulis atasi ts’eli
mnishvnelobas, akhsnas, gamartlebas. mizanshets’onilia aghinishnos shemdegi:
mits’ier shekmnamde, zetsashi, k’onplikt’i uk’ve up’irisp’irdeba eshmak’is
banak’s ghvtis banak’s, magram mkholod ieso krist’es sik’vdili gakhdis
individualur archevans saboloos; rats khiluli gakhdeba zetsidan im
ambokhebulebis gandevnit, romlebits mas shemdeg mits’ier shekmnashi
sik’vdilistvis arian gants’irulni. tumtsa, zetsashi ghmertma ar moats’q’o
angelozebis tskhovreba monatsvleobit „ saghamos dilaze “, radgan zetsa
ts’armoadgens mis maradiul normas; imas, romelits gaimarjvebs da maradiulad
gagrdzeldeba misi rcheulebistvis. am monatsemebis ts’inashe: rats sheekheba
dedamits’as tsodvamde? „ saghamosa da dilis “ monatsvleobis garda , misi
normats zetsiuria, anu, rogorts chans, tskhovreba maradiul normashi
mimdinareobs; vegani tskhovelebi, vegani adamianebi da sik’vdilis gareshe,
romelits tsodvis sazghauri ikneba, dgheebi dgheebs mihq’veba da es sheidzleba
samudamod gagrdzeldes.
magram dabadeba
2-shi ghmerti gvimzhghavnebs k’viris tavis ts’ess, romelits meshvide dghes
mtavrdeba ghmertisa da adamianistvis dasvenebit. es sit’q’va „dasveneba“
momdinareobs zmnidan „shets’q’vit’e“ da is ekheba rogorts ghvtis mier
shesrulebul sakmes, aseve adamianebis mier shesrulebul sakmeebs. tkven
shegidzliat gaigot, rom tsodvamde arts ghmerts da arts adamianebs ar sheedzlot
daghlilobis shegrdzneba. adamis skheuli ar ganitsdida t’k’ivils, daghlilobas an
raime sakhis t’k’ivils. akhla, shviddghiani k’virebi ertmanets mihq’veboda da
maradiuli tsik’livit mravldeboda, garda imisa, rom „ saghamosa da dilis “
tanmimdevroba aghnishnavda ganskhvavebas ghvtis samepos zetsiur normastan.
amit’om, es ganskhvaveba miznad isakhavda didi shemokmedi ghmertis mier
shemushavebuli p’rogramis ts’inasts’armet’q’velurad gamovlenas. iseve, rogorts
„iom k’ip’uris“ anu „gamosq’idvis dghis“ dghesasts’auli q’ovelts’liurad
ganakhldeboda ebraelebshi da ts’inasts’armet’q’velebda tsodvis dasasruls ieso
krist’es sik’vdilit shesrulebuli gamosq’idvis gzit, aseve q’ovelk’vireuli
shabati ts’inasts’armet’q’velebs meshvide atasts’leulis mosvlas, im moment’s,
rodesats ghmerti da misi rcheulebi namdvil dasvenebashi shevlen, radgan
ambokhebulebi daighup’ebian da borot’eba damartskhebuli ikneba. tumtsa,
rcheulebs k’vlav ats’ukhebt „ tsodva “, radgan krist’estan ertad mat unda
gansajon „ tsodvebi “ da tsodvilebi, romlebits im dros mok’vdav dzilshi
iknebian chadzinebulni. amit’om, ts’ina ekvsi dghis msgavsad, meshvide dghe „
tsodvis “ nishnis kveshaa motavsebuli, romelits moitsavs da ekheba mteli
k’viris shvid dghes. da mkholod merve atasts’leulis dasats’q’isshi, mas
shemdeg, rats tsodvilebi „ meore sik’vdilis tsetskhlshi “ daits’vebian,
daits’q’eba maradisoba „ tsodvis “ gareshe ganakhlebul dedamits’aze. tu shvidi
dghe tsodvit aghinishneba da 7000 ts’els ts’inasts’armet’q’velebs, am 7000
ts’lis atvla sheidzleba daits’q’os mkholod dabadebidan 3-shi gamotskhadebuli
tsodvis dadgenit. amrigad, mits’ieri dgheebi tsodvis gareshe ar shedis „
saghamos dilis “ an „ sibnelis sinatlis “ tanmimdevrobis normasa da logik’ashi
da radgan es dro „ tsodvis “ gareshea , is ver sheva shviddghiani k’viris mier
„ tsodvistvis “ dap’rogramebul da ts’inasts’armet’q’velebul 7000 ts’els shoris
.
es sts’avleba
khazs usvams im kmedebis mnishvnelobas, romelsats ghmerti romis p’ap’obas
miats’ers danielis 7:25-shi: „ is ganizrakhavs drota da rjulis shetsvlas “.
ghvtis mier dadgenili „ drota shetsvla “ its’vevs ghvtis „ rjulis “
q’ovelk’vireuli shabatis ts’inasts’armet’q’veluri khasiatis aghmochenis
sheudzleblobas . da sts’ored amas ak’etebs romi k’onst’ant’ine I-dan
moq’olebuli , 321 ts’lis 7 mart’idan, q’ovelk’vireuli dasvenebis meshvide dghis
natsvlad p’irvel dghes dats’esebit. romauli brdzanebis datsvit, tsodvili ar
tavisupldeba adamisa da evasgan memk’vidreobit mighebuli tavdap’irveli „
tsodvisgan “, aramed garda amisa, is ighebs damat’ebit „ tsodvas “, amjerad
nebaq’oplobits , rats zrdis mis danashauls ghmertis ts’inashe.
drois ts’esrigi „
saghamos dila “ anu „ sibnele-sinatle “ ghvtis mier archeuli tsnebaa da am
archevanisadmi morchileba khels uts’q’obs da uplebas adzlevs ts’vdomas bibliis
ts’inasts’armet’q’velur saidumloze. araperi aidzulebs adamians miighos es
archevani da amis dast’uria is, rom k’atsobriobam airchia dghis shetsvla
shuaghamisas, anu gazapkhulis mzis chasvlidan 6 saatis shemdeg, aghenishna;
rats ts’inasts’armet’q’velebs mat banak’s, vints dzalian gvian ighvidzebs
krist’es, ati kalts’ulis igavis sidzis didebuli dabrunebistvis. amrigad, ghvtis
mier motsemuli dakhvets’ili gzavnilebi misi int’elekt’ualuri ts’vdomis mighmaa.
misi rcheulebistvis k’i ghvtaebrivi drois ts’esrigi anatebs mis q’vela
ts’inasts’armet’q’velebas da gansak’utrebit gamotskhadebis
ts’inasts’armet’q’velebas, romlis dasats’q’isshits ieso ts’armogvidgens tavs,
rogorts „ alpas da omegas “, „ dasats’q’iss an dasasruls “. chvens
tskhovrebashi gasuli q’oveli dghe ts’inasts’armet’q’velebs ghvtis gegmas,
romelsats is ajamebs dab. 1, 2 da 3-shi, radgan „ ghame “ anu „ sibnele “
ts’armoadgens dab. 1-shi ts’armodgenil ekvs uts’mindurul dghes, kholo dab.
2-shi dadgenili ghvtaebrivi dasveneba atskhadebs „ sinatlis “ dros . sts’ored
am p’rintsip’it, danielis 8:14-is tanakhmad, krist’ianuli ep’oka or nats’ilad
iq’opa: sulieri „ sibnelis “ dro 321 ts’els shoris, rodesats shabatis
ts’inaaghmdeg „ tsodva “ damk’vidrda da 1843 ts’eli, rodesats am tarighidan
rcheultatvis „ sinatlis “ dro its’q’eba ieso krist’es dabrunebamde 2030 ts’lis
gazapkhulze, rodesats, rogorts dabadebis 3-shi, rogorts q’ovlisshemdzle
shemokmedi ghmerti, is mova gansasjelad rcheulebsa da ambokhebulebs, „
tskhvrebsa da tkhebs “ shoris, rogorts gansaja „ gvels, kalsa da adams “ shoris
. analogiurad, gamotskhadebashi, „ shvidi ek’lesiisadmi ts’erilebis“, shvidi
bech’disa da shvidi saq’viris temebi „ts’inasts’armet’q’veleben „ sibneles “
p’irveli ekvsistvis da ghvtaebriv „ sinatles “ titoeuli am temis meshvide da
bolo khariskhistvis. es imdenad martalia, rom 1991 ts’els, inst’it’utsiuri
advent’izmis mier am uk’anask’neli „sinatlis“ opitsialurad uarq’opam, sinatles,
romelits iesom 1982 ts’lidan momtsa, aidzula igi, „ laodik’eis “admi gagzavnil
ts’erilshi (gamotskh. 3:17) etkva: „ radgan ambob: „mdidari var da gavmdidrdi
da araperi mch’irdeba “, da ar itsi, rom shen ubeduri, ubeduri, gharibi, brma
da shishveli khar ... “. opitsialurma advent’ist’ebma daavits’q’dat es tsit’at’a,
romelits motsemulia 1 p’et’res 4:17-shi: „ radgan dadga zhami, rom gank’itkhva
daits’q’os ghvtis sakhlidan “. akhla, tu is chvengan its’q’eba, ra ikneba mati
dasasruli, vints ar emorchileba ghvtis sakharebas? „es inst’it’ut’i 1863
ts’lidan arsebobs da iesom misi daarseba „ piladelpiis “ dros, 1873 ts’els,
ak’urtkha. ghvtaebrivi p’rintsip’is „ saghamos dilis “ an „ sibnelis sinatlis “
tanakhmad , bolo da meshvide ep’oka, romelits simbolurad „ laodik’eis “
sakhelit aris ts’armodgenili, didi „ sinatlis “ dro unda q’opiliq’o da es
nashromi amis dast’uria, didi „ sinatle “ martlats movida
ts’inasts’armet’q’veluri saidumloebebis gasanateblad, am saboloo ep’okashi,
opitsialuri msoplio advent’ist’uri inst’it’ut’is kharjze. sakheli „ laodik’ea “
k’argad aris gamartlebuli, radgan is nishnavs „gank’itskhul khalkhs an
gank’itkhvis khalkhs“. isini, vints ar arian an aghar ek’utvnian upals,
gants’irulni arian sheuertdnen „ghvtis mier dats’q’evlili dghis“ momkhreebs.
radgan isini uunaroebi arian ghmerttan ertad gaiziaron romauli „k’viras“
samartliani dagmoba, shabati mattvis aghar ikneba iseti mnishvnelovani, rogorts
mati natlobis k’urtkheul dros. ieso krist’es mier tavis msakhur elen j.
uaitistvis mitsemulma tsnobam tavis ts’ignshi „adreuli nats’erebi“ da p’irvel
khilvashi es sit’uatsia ase gamokhat’a: „mat dak’arges rogorts mizani, aseve
ieso... isini chaidzirnen“. borot’ samq’aroshi da aghar gamochenilan."
sinatlis “ dros
da dabadebis es tavi its’q’eba „ meshvide dghis “ k’urtkhevit . igi mtavrdeba
25-e mukhlit: „ k’atsits da misi tsolits shishvlebi iq’vnen da ar rtskhvenodat
“. am or temas shoris k’avshiri gvichvenebs, rom mati pizik’uri sishishvlis
aghmochena ikneba im „ tsodvis “ mik’utvnebis shedegi, romelsats isini
chaidenen da romelits, dabadebashi 3-shi motkhrobili, amrigad, mok’vdavi
sulieri sishishvlis mizezad gvevlineba. am sts’avlebis „ laodik’eis “
sts’avlebastan shedarebit, chven vkhvdebit, rom shabati asotsirdeba „tsodvastan
“ , romelits adamians „ shishvels “ khdis. am saboloo k’ont’ekst’shi, shabatis
p’rakt’ik’a aghar aris sak’marisi krist’es madlis shesanarchuneblad, radgan
1982-1991 ts’lebshi opitsialuri advent’ist’uri khelisuplebistvis misi sruli
ts’inasts’armet’q’veluri sinatlis shetavazebit, ieso krist’es motkhovna
gaizarda da mas surs, rom am droistvis tavisi ts’minda shabatis p’rakt’ik’astan
ertad, rcheulma, romelits misi madlis ghirsia, tavisi int’eresi, tavisi dro,
tavisi sitsotskhle da mteli tavisi suli mistses danielsa da gamotskhadebashi
ts’inasts’armet’q’velebul tavis gamotskhadebebs ; aramed mtel gamotskhadebul
bibliashits, romelits mis „ or mots’mes “ ts’armoadgens gamotskh. 11:3-is
mikhedvit.
ghvtis mots’moba
dedamits’aze
ramdenadats
mnishvnelovania, ghmertis vizit’i k’atsobriobaze ieso krist’es sakhit ar unda
gvavits’q’debodes misi adrindeli vizit’i moses dros. radgan sts’ored am shoreul
k’ont’ekst’shi gaumkhila ghmertma mas mits’ieri ganzomilebis ts’armoshoba. da
rogorts ghvtis mier motsemuli gamotskhadeba, dabadebis ts’ignis ist’oria
isetive mnishvnelovania, rogorts gamotskhadeba, romelits motsikul ioanes
gamoetskhada. ghvtis mier mits’ieri tskhovrebis organizebistvis archeuli porma
ts’inasts’armet’q’velebs mis siq’varulis gegmas im arsebebis mimart, romlebsats
is srul tavisuplebas adzlevs, rata mat shedzlon mis siq’varulze p’asukhis
gatsema da mastan ertad maradiulad tskhovreba an misi uarq’opa da sik’vdilis
araraobashi gakroba, misi khsnis shetavazebis p’irobebis shesabamisad.
tu adami mart’o
sheikmna, es imit’om khdeba, rom is ts’armodgenilia, rogorts „ ghvtis khat’i
(dab. 1:26-27)“, rata ip’ovos siq’varuli tavis khat’ad tavisupali analogisgan,
radgan misi ts’arsuli maradisobis mteli dro absolut’uri mart’oobis dro iq’o. es
mistvis aut’aneli gakhda im donemde, rom mzad iq’o aet’ana im tavisuplebis
shedegebi, romelsats ap’irebda mietsa tavisi tsotskhali arsebebistvis. evas
shekmna adamis erti nek’nidan, sanam is sik’vdilis dzilshia chapluli,
ts’inasts’armet’q’velebs misi ek’lesiis shekmnas, rcheulis, romelits shedgeba
misi ertguli rcheulebisgan, naq’opi, romelits mop’ovebulia misi gamomsq’idveli
sik’vdilit ieso krist’eshi; es amartlebs „ damkhmaris “ rols, romelsats ghmerti
anich’ebs misgan ts’armomaval kals da romlis sakhelits eva nishnavs „
sitsotskhles “. rcheuli „ itsotskhlebs “ maradiulad da dedamits’aze mas akvs
mots’odeba, shestavazos ghmerts tavisi „ dakhmareba “, itanamshromlos
adamianurad misi p’roekt’is gankhortsielebashi, romlis mizania srulq’opili,
gaziarebuli da up’roblemo siq’varulis damk’vidreba mis maradiul samq’aroebshi.
daumorchileblobis
tsodva k’atsobriobashi evas meshveobit shemodis, anu „ kalis “ meshveobit,
romelits misi rcheulebis simboloa, romlebits am p’irvelkmnil tsodvas
daimk’vidreben. aseve, adamis msgavsad, evas siq’varulit, ieso krist’eshi
ghmerti adamianad iktseva, rata tavisi rcheulis natsvlad gaiziaros da it’virto
is mok’vdavi sasjeli, romelsats misi tsodvebi imsakhureben. amrigad, dabadebis
ts’igni aris rogorts ist’oriuli mots’moba, romelits avlens chvens ts’armoshobas
da mat garemoebebs, aseve ts’inasts’armet’q’veluri mots’moba, romelits avlens
q’ovlisshemdzle shemokmedi ghmertis didi mosiq’varule gegmis gadarchenis
p’rintsip’s.
dabadebis p’irvel
tavshi mokhseniebuli shekmnis p’irveli ekvsi dghis shemdeg, ekvsi dghe,
romelits ts’inasts’armet’q’velebs ekvs atas ts’els, romelits ghmertma mits’ieri
rcheulebis sherchevistvis sheunakha, dabadebis meore tavshi, maradiuli shabatis
khat’ebit, gaikhsneba sheuzghudavi meshvide dghe, rata miesalmos gamotsdil da
rcheulebs.
ghmertma
tavidanve itsoda tavisi gegmis shedegi, misi rcheulebis sakhelebi, romlebits
ekvsi atasi ts’lis ganmavlobashi gamochndebodnen. mas hkonda mteli dzala da
uplebamosileba, ganesaja da gaenadgurebina meambokhe angelozebi chveni
mits’ieri ganzomilebis shekmnis gareshe. magram sts’ored imit’om, rom p’at’ivs
stsems tavis kmnilebebs, romlebits mas uq’vart da romlebsats tavad uq’vars,
ats’q’obs universalur demonst’ratsias am miznit shekmnil dedamits’aze.
ghmerti
ch’eshmarit’ebis p’rintsip’s q’velaperze maghla aq’enebs. rogorts psalmunis
51:6-shia natkvami, ieso tavis rcheulebs gansazghvravs, rogorts „ khelakhla
dabadebulebs “, anu „ch’eshmarit’ebisgan shobilebs“, rata isini
sheesabamebodnen ghvtaebrivi ch’eshmarit’ebis st’andart’ebs. ioanes 18:37-is
tanakhmad, is tavad movida „ ch’eshmarit’ebis dasamots’meblad “ da
gamotskhadebis 3:14-shi sak’utar tavs „ ch’eshmarit’ad “ ts’armogvidgens.
ch’eshmarit’ebis p’rintsip’is es amaghleba da gandideba absolut’urad
ets’inaaghmdegeba t’q’uilis p’rintsip’s da orive p’rintsip’i mraval pormas
ighebs. t’q’uilis p’rintsip’i dedamits’is mteli ist’oriis ganmavlobashi
mudmivad atsdunebda mk’vidrt. tanamedrove droshi t’q’uili arsebobis normad
iktsa. k’omertsiuli sulisk’vetebit isini mighebulia t’erminit „blepi“, magram
miukhedavad amisa, isini eshmak’is naq’opia, „ t’q’uilis mama “, ioanes 8:44-is
tanakhmad. religiur doneze t’q’uili mravali religiuri q’albis sakhit chndeba,
romlebits ganskhvavdeba dedamits’aze shesabamisi adamianebisa da adgilebis
mikhedvit. da tavad krist’ianuli rts’mena gakhda „dabneulobis“ (= babilonis)
srulq’opili khat’i, imdenad mravalritskhovania misi bneli q’albi pormebi.
t’q’uili
sametsniero midgomis sats’inaaghmdegod, sametsniero azrovnebas ar sheudzlia
ts’armoadginos realuri mt’k’itsebuleba sakheobebis shesakheb tavisi evolutsiuri
teoriebisa da milionobit da miliardi ts’lis shesakheb, romelsats misi
metsnierebi dedamits’is arsebobas miats’eren. am sametsniero azrovnebisgan
ganskhvavebit, shemokmedi ghmertis mots’moba bevr mt’k’itsebulebas gvtavazobs
misi realobis shesakheb, radgan dedamits’is ist’oria mots’mobs mis kmedebebs,
romlis p’irvel magalits ts’q’aldidoba ts’armoadgens, rasats adast’urebs zghvis
namarkhebis arseboba vak’eebsa da dedamits’is umaghlesi mtebis mts’vervalebzets
k’i. am bunebriv mots’mobas emat’eba k’atsobriobis ist’oriis mier dat’ovebuli
mots’moba, noes tskhovreba, abraamis tskhovreba, ebraelebis egvip’t’uri
monobisgan gantavisupleba da ebraeli khalkhis dabadeba, misi ist’oriis
tsotskhali tvitmkhilvelebi samq’aros aghsasrulamde; aseve arsebobs ieso
krist’es motsikulebis tvitmkhilvelta mots’moba, romlebmats ikhiles misi sasts’aulebi,
misi jvartsma da aghdgoma; im donemde, rom sik’vdilis shishma miat’ova isini da
isini mots’ameobrivi gzit mihq’vnen taviant modzghvars da mat model ieso
nazaretels.
sit’q’va
„mots’ameobis“ khsenebisas ak akhsna-ganmart’eba unda gavak’eto.
shenishvna: nu
aurevt ertmanetshi mots’ameobriv sasjeltan
am or rames
ertnairi garegnuli sakhe akvs da amit’om advilad sheidzleba mati aghreva.
tumtsa, am aghrevas seriozuli shedegebi mohq’veba, radgan sadamsjelo kmedeba
sheidzleba ghvtis ch’eshmarit’ rcheuls miets’eros da p’irikit, eshmak’is shvils
sheidzleba ghvtistvis dzalian shetsdomashi shemq’van mots’ameobad mivats’erot.
amit’om, natlad rom davinakhot, unda gavitvalists’inot shemdegi analizi,
romelits am p’rintsip’idan its’q’eba; p’irvel rigshi, modit davsvat k’itkhva:
ra aris mots’ameoba? es sit’q’va momdinareobs berdznuli sit’q’vidan „martus“,
rats nishnavs: mots’mes. ra aris mots’me? es aris is, vints ertgulad iuts’q’eba
an ar iuts’q’eba imis shesakheb, rats nakha, moismina an gaigo raime sak’itkhze.
tema, romelits ak gvaint’eresebs, religiuria, magram mat shoris, vints ghvtis
sakhelit mots’mobs, arseboben ch’eshmarit’i da tsru mots’meebi. danamdvilebit
sheidzleba itkvas, rom tavad ghmerti ganaskhvavebs am ors. ch’eshmarit’eba
mistvis tsnobilia da is ak’urtkhebs mas, radgan, tavis mkhriv, es ch’eshmarit’i
mots’me tsdilobs ertguli iq’os mteli tavisi gamotskhadebuli ch’eshmarit’ebis „
sakmeebshi “ p’rakt’ik’it da am gzit sik’vdilis mighebamde inarchunebs
simt’k’itses. da es sik’vdili namdvili mots’ameobaa, radgan sik’vdils
shets’iruli sitsotskhle sheesabameboda ghvtis mier misi droistvis motkhovnil
sits’mindis st’andart’ebs. tu shets’iruli sitsotskhle am shesabamisobashi ar
aris, mashin es ar aris mots’ameoba, es aris sasjeli, romelits ejakheba tsotskhal
arsebas, romelits eshmak’s mietsemis misi ganadgurebistvis, radgan is ar
sargeblobs ghvtis mparvelobita da k’urtkhevit. ghvtis mier titoeuli droistvis
motkhovnili ch’eshmarit’ebis st’andart’ebtan shesabamisobaze damok’idebuli,
„mots’ameobis“ ident’ipik’atsia daepudzneba mis ts’inasts’armet’q’velebebshi
gamovlenili ghvtaebrivi samsjavros shesakheb tsodnas, romlebits miznad isakhavs
aghsasrulis dros; rats am nashromis mizani da sagania.
mnishvnelovania
gvesmodes, rom ch’eshmarit’ebas ar akvs dzala, moaktsios meambokhe goneba; amas
adast’urebs ghvtis mier danishnuli p’irveli shekmnili angelozis, sat’anis,
gamotsdileba misi ajanq’ebis shemdeg. ch’eshmarit’eba aris p’rintsip’i,
romlisk’enats bunebrivad miizidaven rcheulebi, isini, vints mas uq’vart da mzad
arian ibrdzolon ghmerttan ertad ieso krist’eshi, im t’q’uilis ts’inaaghmdeg,
romelits mas azianebs.
dask’vnis sakhit,
ghvtaebrivi gamotskhadeba tandatanobit agebulia ekvsi atasi ts’lis
gamotsdilebisa da mots’mobebis sapudzvelze, romlebits sauk’eteso da q’velaze
tsud p’irobebshi tskhovrobda. ekvsi atasi ts’lis dro sheidzleba mok’le chandes,
magram adamianistvis, romelits mkholod sak’utari tskhovrebis ts’lebs anich’ebs
realur int’eress, es sinamdvileshi sak’marisad grdzeli droa imisatvis, rom
ghmertma sauk’uneebis ganmavlobashi, upro zust’ad k’i ekvs atas ts’elze met’i
khnis ganmavlobashi, gaavrtselos tavisi globaluri p’roekt’is mights’evebis
skhvadaskhva pazebi. mkholod ieso krist’eshi, ghmerti tavis rcheulebs, tavisi
saidumloebebisa da sakmeebis shesakheb, am uk’anask’neli droistvis datsul
mk’apio gagebas adzlevs.
dabadeba:
sasitsotskhlod mnishvnelovani ts’inasts’armet’q’veluri mimokhilva
am gagebit,
dabadebis ts’igni gvats’vdis danielisa da gamotskhadebis bibliuri
ts’inasts’armet’q’velebebis pundament’ur gasaghebebs; da am gasaghebebis
gareshe es gageba sheudzlebelia. es q’velaperi sach’iroebis shemtkhvevashi,
ts’inasts’armet’q’veluri shests’avlis dros gakhseneben, magram amieridan
autsilebelia vitsodet, rom sit’q’vebi „ upsk’ruli, zghva, mits’a, kali “ ikneba
ghvtaebrivi azris k’onk’ret’uli ideis mat’arebeli mis gamotskhadebashi
„gamotskhadebashi“. isini mits’ieri shekmnis sam tanmimdevrul et’ap’s
uk’avshirdeba. „ upsk’ruli “ aghnishnavs p’lanet’a dedamits’as, romelits
mtlianad daparulia ts’q’lit, q’ovelgvari sitsotskhlis gareshe. shemdeg,
st’ikiebis gamoq’opis meore dghes, „ zghva “, sik’vdilis sinonimi da simbolo,
mekhute dghes mkholod zghvis tskhovelebit ikneba dasakhlebuli ; misi garemo
mt’rulad aris gants’q’obili haeris suntkvistvis shekmnili adamianistvis. „
dedamits’a “ „ zghvidan “ gamodis da mekhute dghes aseve dasakhlebuli ikneba
tskhovelebit da bolos, meekvse dghes, „ ghvtis khat’ad shekmnili k’atsit “ da „
kalit “, romlebits k’atsis ert nek’nze chamoq’alibdebian. ertad, k’atsi da kali
or shvils gaachenen. p’irveli „ abeli “, sulieri rcheulis t’ip’i ( abeli = mama
ghmertia), shurit mok’lavs misi uprosi „ k’aeni “, khortsieli, mat’erialist’i
adamianis t’ip’i (=shedzenili), ritats ts’inasts’armet’q’velebs rcheuli
t’ip’is, ieso krist’es da misi rcheulebis beds, romlebits it’anjebian da
mok’vdebian mots’ameobrivad „k’aenebis“, ebraelebis, k’atolik’eebis da
p’rot’est’ant’ebis, q’vela „t’adzris vach’ris“ gamo, romelta tanmimdevruli da
agresiuli shuri vlindeba da sruldeba mits’ieri ist’oriis ganmavlobashi.
amit’om, ghvtis sulis mier motsemuli gak’vetili shemdegia: „upsk’rulidan “
tanmimdevrulad gamodian „ zghva da mits’a“, tsru krist’ianuli religiebis
simboloebi, romlebits sulebis daghup’vamde migviq’vans. tavisi rcheuli k’rebis
aghsanishnavad, is mas sit’q’vas „kali“ adzlevs, rats , tu is ertgulia tavisi
ghmertis, „ p’at’ardzlis “, „k’ravis “ khat’ovani simboloa krist’esi, romelits
tavad its’inasts’armet’q’vela sit’q’vit „ k’atsi “ ( adamis ). tu is orgulia,
is „ kali “ rcheba, magram ighebs „ medzavis “ khat’s . es q’velaperi
dadast’urdeba am nashromshi ts’armodgenil det’alur k’vlevashi da mati
sasitsotskhlo mnishvneloba gamovlindeba. tkven advilad mikhvdebit, rom 2020
ts’els danielisa da gamotskhadebis ts’inasts’armet’q’velebebshi
nats’inasts’armet’q’velebi movlenebi, dziritadad, uk’ve akhda ist’oriashi da
isini tsnobilia adamianebistvis. tumtsa, isini ar aris ident’ipitsirebuli im
sulieri rolis mikhedvit, romelits ghmertma mistsa mat. ist’orik’osebi ist’oriul
pakt’ebs aghritskhaven, magram mkholod ghvtis ts’inasts’armet’q’velebs
sheudzliat mati int’erp’ret’atsia.
rts’mena da
urts’munoeba
bunebit,
adamianebi, mati ts’armoshobidan moq’olebuli, morts’muneebi arian. magram
rts’mena ar aris rts’mena. adamians q’oveltvis sts’amda ghmertis an ghvtaebebis
arsebobis, umaghlesi sulebis, romlebsats unda emsakhurat da siamovneba mieghot,
rata ar ganetsadat mati riskhvit gamots’veuli ziani. es bunebrivi rts’mena
gagrdzelda sauk’unidan sauk’unemde da atasts’leulebidan atasts’leulebamde
tanamedrove dromde, rodesats sametsniero aghmochenebma daip’q’ro dasavleli
adamianis t’vini, romelits mas shemdeg gakhda urts’muno da urts’muno.
aghvnishnot, rom es tsvlileba dziritadad akhasiatebs krist’ianuli ts’armoshobis
khalkhebs. radgan amavdroulad, aghmosavletshi, shoreul aghmosavletsa da
aprik’ashi ukhilavi sulebis rts’mena shenarchunda. es sheidzleba aikhsnas
zebunebrivi gamovlinebebit, romlebsats khedaven am religiuri rit’ualebis
mimdevrebi. aprik’ashi ukhilavi sulebis arsebobis ashk’ara mt’k’itsebuleba
k’rdzalavs urts’munoebas. magram rats am khalkhebma ar itsian, aris is, rom
sulebi, romlebits dzlierad avlenen tavs mat shoris, sinamdvileshi demonuri sulebi
arian, romlebits uarq’opilni arian ghmertis mier, romelmats shekmna q’vela
sitsotskhle da gants’irulni arian sik’vdilit shesvenebis shemdeg. es khalkhi ar
aris urts’muno da arts urts’muno, rogorts dasavlelebi, magram shedegi igivea,
radgan isini emsakhurebian demonebs, romlebits atsduneben mat da tavianti
t’iranuli bat’onobis kvesh aq’eneben. mati religiuroba k’erp’taq’vanismtsemluri
ts’armartuli t’ip’isaa, romelits k’atsobriobas misi ts’armoshobidan
akhasiatebs; eva misi p’irveli mskhverp’li iq’o.
dasavletshi
urts’munoeba namdvilad archevanis naq’opia, radgan tsot’aa iseti adamiani,
vints ar itsis tavisi krist’ianuli ts’armoshobis shesakheb; kholo
resp’ublik’uri tavisuplebis damtsvelebs shoris arian adamianebi, romlebits
ts’minda bibliidan tsit’ireben sit’q’vebs, ritats mots’moben, rom ar itsian
misi arsebobis shesakheb. isini ar itsian im didebuli pakt’ebis shesakheb,
romlebsats is ghmertistvis mots’mobs da maints, isini ircheven, rom ar
gaitvalists’inon isini. sts’ored am t’ip’is urts’munoebas uts’odebs suli
urts’munoebas da es aris ch’eshmarit’i rts’menis absolut’uri meambokhe
ts’inaaghmdegoba. radgan tu is gaitvalists’inebs sitsotskhlis mier mtel
dedamits’aze da gansak’utrebit aprik’is khalkhebis zebunebriv gamovlinebebshi
motsemul mt’k’itsebulebebs, adamians ar akvs shesadzlebloba gaamartlos tavisi
urts’munoeba. amit’om, demonebis mier chadenili zebunebrivi kmedebebi gmobs
dasavlur urts’munoebas. shemokmedi ghmerti aseve idzleva tavisi arsebobis
dast’urs, mokmedebs dzalit bunebis mier ts’armokmnili penomenebis meshveobit,
romlebits mas emorchileba; mits’isdzvrebi, vulk’anuri amoprkvevebi,
damangreveli moktseviti t’alghebi, sasik’vdilo ep’idemiebi, magram q’vela es
ram akhla ighebs metsnierul akhsnas, romelits nighbavs da anadgurebs ghvtaebriv
ts’armoshobas. tvals, rts’menis am did mt’ers, emat’eba metsnieruli akhsna,
romelits ertdroulad arts’munebs adamianis t’vins da amkhnevebs mas mis
archevanshi, romelits mas daghup’vamde mihq’avs.
ras elis ghmerti
tavisi kmnilebebisgan? is matgan shearchevs mat, vints mis tskhovrebiseul
shekhedulebebs daamt’k’itsebs, anu mat, vints mis azrs iziarebs. rts’mena
ikneba sashualeba da ara mizani. sts’ored amit’om, iak’obis 2:17-shi „ rts’mena
sakmeta gareshe “, romelits mas unda hkondes, „ mk’vdarad “ its’odeba . radgan
tu ch’eshmarit’i rts’mena arsebobs, arsebobs tsru rts’menats. ch’eshmarit’i da
tsru rts’mena q’velapers tsvlis da ghmerts ar uch’irs morchilebis
ident’ipitsireba, rata ganaskhvavos igi daumorchileblobisgan. nebismier
shemtkhvevashi, is rcheba ertadert msajulad, romlis azrits gadats’q’vet’s misi
titoeuli kmnilebis maradiul momavals , radgan misi sherchevis mizani
unik’aluria da misi maradiuli sitsotskhlis shetavazeba mkholod ieso krist’es
meshveobit aris mighebuli. dedamits’aze gadasvla gamartlebulia mkholod imistvis,
rom shestavazos maradiuli rcheulebis am sherchevis shesadzlebloba. rts’mena ar
aris dzlieri dzaliskhmevisa da mskhverp’lis naq’opi, aramed bunebrivi
mdgomareobisa, romelits kmnilebam dabadebidanve miigho an ar miigho. magram
rodesats is arsebobs, is ghmertma unda gamok’vebos, ts’inaaghmdeg
shemtkhvevashi, is k’vdeba da kreba.
ch’eshmarit’i
rts’mena ishviati ramaa. radgan opitsialuri krist’ianuli religiis mat’q’uara
mkharis sats’inaaghmdegod, arsebis saplavze jvris aghmartva sak’marisi ar aris,
rom mistvis samotkhis k’aribch’e gaikhsnas. amas imit’om vambob, rom, rogorts
chans, es sak’itkhi ugulebelq’opilia, ganatskhada iesom mates sakharebashi
7:13-14: „ shedit vits’ro k’aribch’it, radgan partoa k’aribch’e da ganieria
gza, romelits daghup’visk’en midis , da mravali dadis masze “. kholo vits’roa
k’aribch’e da vits’roa gza, romelits sitsotskhlisk’en midis , da tsot’ani
p’ouloben mas. » es sts’avleba bibliashi k’idev upro dast’urdeba ebraelta
babilonshi gadasakhlebis magalitshi, radgan ghmerti tavis archevad mkholod
daniels, mis sam tanamgzavrsa da khut dzlier mepes miichnevs; da ezek’iels,
romelits im dros tskhovrobs. shemdeg vk’itkhulobt ezek’ielshi. 14:13-dan
20-mde: „ k’atsis dzeo, tu romelime kveq’ana shestsodavs chems ts’inaaghmdeg
orgulobit da me gavts’vdi khels mis ts’inaaghmdeg, movt’ekh p’uris k’vertkhs,
movuvlen shimshils da movsp’ob misgan adamiansa da p’irut’q’vs, da es sami
k’atsi, noe, danieli da iobi , ikneba mis shuagulshi , isini ikhsnian taviant
sulebs tavianti simartlit, ambobs upali upali. tu me gavgzavni velur mkhetsebs
kveq’anashi da gavanadgureb mas, da is udabnod iktseva da veravin gaivlis
masshi mat gamo, da es sami k’atsi ikneba masshi, tsotskhali var me, ambobs
upali upali upali, isini verts vazhebs da verts asulebs gadaarchenen, aramed
mkholod isini gadarchebian da kveq’ana udabnod iktseva. an tu me movut’an
makhvils im kveq’anas da vit’q’vi: „makhvili gaivlis kveq’anas“ da movsp’ob
misgan adamiansa da p’irut’q’vs, da es sami k’atsi ikneba masshi, tsotskhali
var me, ambobs upali upali upali, isini verts vazhebs da verts asulebs
gadaarchenen, aramed mkholod isini. an tu ch’irs movavlendi im kveq’anashi da
chems riskhvas ch’irit gadmovghvridi masze, rata amegho misgan adamianits da
tskhovelits, da noe, danieli da iobits iq’vnen masshi, tsotskhali var me,
ambobs upali ghmerti, verts vazhebs da verts asulebs ikhsnidnen, aramed mkholod
isini gadarchebodnen . ambobs upali ghmerti, verts vazhebs da verts asulebs
ikhsnidnen, aramed tavianti simartlit ikhsnidnen taviant sulebs. „amrigad, chven
vigebt, rom ts’arghvnis dros k’idobnis mier datsul rva adamians shoris mkholod
noe aghmochnda khsnis ghirsi.“
iesom aseve tkva
mates 22:14-shi: „ radgan bevria mots’odebuli, magram tsot’a - rcheuli “.
mizezi ubralod aikhsneba sits’mindis maghali st’andart’it, romelsats ghmerti
moitkhovs, romelsats surs chvens gulebshi p’irveli adgilis dak’aveba an
araperi. am motkhovnis shedegi ets’inaaghmdegeba samq’aros humanist’ur
azrovnebas, romelits adamians q’velaperze maghla aq’enebs. motsikuli iak’obi
gvaprtkhilebs am ts’inaaghmdegobis shesakheb da ambobs: „ mrushno, gana ar
itsit, rom ts’utisopeltan megobroba ghvtis mt’robaa ? amit’om, visats surs
ts’utisopeltan megobroba, ghvtis mt’rad iktseva“ . ieso aseve gveubneba mates
10:37-shi: „ vints uq’vars misi mama an deda chemze met’ad ar aris chemi ghirsi
da vints uq’vars misi vazhi an kalishvili chemze met’ad „ ar aris chemi ghirsi
“. ase rom, tu chemsavit megobars ieso krist’es mier motkhovnili religiuri
k’rit’eriumis dasak’maq’opileblad shestavazebt, nu gagik’virdebat, tu
panat’ik’oss gits’odebt; sts’ored es damemarta da shemdeg mivkhvdi, rom namdvil
megobrad mkholod ieso mq’avda ; is, „ ch’eshmarit’i “ gamotskhadebis 3:7-is
mikhedvit. pundament’alist’sats gits’odeben, radgan ghvtis ts’inashe
p’at’iosnad avlen tavs, legalist’s, radgan giq’vars da p’at’ivs stsem misi
uts’mindesi k’anonis morchilebit. es, nats’ilobriv, adamianuri pasi ikneba,
romelits unda gadavikhadot upal iesos siamovnebistvis, romelits imdenad ghirsia
chveni tavgants’irvisa da sruli ertgulebisa, rasats is moitkhovs.
rts’mena
sashualebas adzlevs adamians, miighos ghvtisgan misi saidumlo pikrebi manam,
sanam ar aghmoachens misi saotsari gegmis massht’abebs. misi saerto gegmis
gasagebad, rcheulma unda gaitvalists’inos angelozta zetsiuri tskhovreba, romelits
ts’in udzghoda mits’ier gamotsdilebas. radgan am zetsiur sazogadoebashi
arsebebis daq’opa da ghvtisadmi ertguli k’etili angelozebis shercheva ar
gankhortsielebula jvartsmuli krist’es rts’menit an misi uarq’opit, rogorts es
dedamits’aze mokhdeba. es adast’urebs, rom universalur doneze, tsodvis gareshe
darchenili krist’es jvartsma ghmertistvis eshmak’isa da misi mimdevrebis
dagmobis sashualebaa da rom dedamits’aze ieso krist’es rts’mena ts’armoadgens
ghvtis mier archeul sashualebas , rata gamoavlinos siq’varuli, romelsats is
grdznobs tavisi rcheulebis mimart, romlebits uq’vart da apaseben mas. misi
sruli tavgants’irvis am demonst’rirebis mizani iq’o, k’anonierad ganesaja
sik’vdilit meambokhe zetsiuri da mits’ieri arsebebi, romlebits ar iziareben mis
arsebobis grdznobas. kholo mis mits’ier kmnilebebs shoris is irchevs mat, vints
ighebs mis azrebs, amt’k’itsebs mis kmedebebsa da gansjas, radgan isini
shesaperisia misi maradisobis gasaziareblad. sabolood, is gadach’ris q’vela
misi zetsiuri da mits’ieri kmnilebistvis minich’ebuli tavisuplebit shekmnil
p’roblemas, radgan am tavisuplebis gareshe, misi rcheuli kmnilebebis siq’varuli
usargeblo da sheudzlebelits k’i ikneboda. martlats, tavisuplebis gareshe,
kmnileba mkholod robot’ia, avt’omat’izirebuli ktsevit. magram tavisuplebis
pasi, sabolood, meambokhe zetsiuri da mits’ieri kmnilebebis ganadgureba ikneba.
es adast’urebs,
rom rts’mena ar aris dapudznebuli mart’iv prazaze: „ its’ame upali ieso da
gadarchebi “. es bibliuri sit’q’vebi epudzneba imas, rasats zmna „its’ame“
guliskhmobs: morchilebas ghvtaebrivi k’anonebis mimart, rats akhasiatebs
ch’eshmarit’ rts’menas. ghmertistvis mizania ip’ovos arsebebi, romlebits mas
siq’varulit emorchilebian. man isini ip’ova zetsiur angelozebsa da mits’ier
adamianur arsebebs shoris; man shearchia isini da gaagrdzelebs mat sherchevas
madlis zhamis dasrulebamde.
sak’vebi
shesaperisi droistvis
iseve, rogorts
adamianis skheuls sch’irdeba k’veba sitsotskhlis gasakhangrdzliveblad, mis
sulshi ts’armokmnil rts’menasats sch’irdeba sulieri k’veba. q’vela adamiani,
romelits mgrdznobiarea ieso krist’eshi ghvtis mier motsemuli siq’varulis
demonst’rirebis mimart, grdznobs survils, rom tavis mkhriv, raghats gaak’etos
mistvis. magram rogor shegvidzlia gavak’etot is, rats mistvis sasiamovnoa, tu
ar vitsit, ras elis is chvengan? sts’ored am k’itkhvaze p’asukhi ikneba chveni
rts’menis sazrdo. radgan „ rts’menis gareshe sheudzlebelia ghmertistvis
siamovnebis mitsema “ ebr. 11:6-is tanakhmad. magram es rts’mena maints unda
gatsotskhldes da sasiamovno gakhdes mistvis misi molodinebis shesabamisad.
radgan upali ghmerti, q’ovlisshemdzle, aris misi damsjeli da msajuli.
krist’iani morts’muneebis simravle tsdilobs sheinarchunos k’argi urtiertoba
zetsis ghmerttan, magram es urtiertoba sheudzlebelia, radgan mati rts’mena
satanadod ar aris gamok’vebili. p’roblemis p’asukhi motsemulia mates 24 da 25
tavebshi. ieso tavis sts’avlebas amakhvilebs chvens uk’anask’nel dgheebze,
romlebits maleve usts’rebs misi meored gamochenis dros, amjerad tavisi ghvtaebriobis
didebit. is amas aghts’ers igavebshi gamosakhulebis gamravlebit: leghvis khis
igavi, mates 24:32-34-shi; ghamis kurdis igavi, mates 24:43-51-shi; ati
kalts’ulis igavi, mates 25:1-12-shi; t’alant’ebis igavi, mates 25:13-30-shi;
tskhvrebisa da tkhebis igavi, mates 25:31-46-shi. am igavebs shoris „ sach’meli
“ orjer gvkhvdeba: ghamis kurdis igavshi da tskhvrebisa da tkhebis igavshi,
radgan, garegnobis miukhedavad, rodesats ieso ambobs: „ mshioda da mometsit
sach’meli “, is sulier sach’melze saubrobs, romlis gareshets adamianis rts’mena
k’vdeba. „ radgan k’atsi ara mkholod p’urit itsotskhlebs, aramed ghvtis
p’iridan gamomavali q’oveli sit’q’vit “ (mate 4:4). rts’menis sak’vebi
gank’utvnilia imistvis, rom daitsvas igi gamotskh. 20-is „ meore sik’vdilisgan
“, romelits its’vevs maradiuli sitsotskhlis uplebis dak’argvas.
am repleksiis
nats’ilad, tkveni mzera da q’uradgheba ghamis kurdis am igavze gaamakhvilet:
mukh. 42: „
amit’om ipkhizlet, radgan ar itsit, romel dghes mova tkveni upali “.
ieso krist’es dabrunebis
tema gansazghvrulia da misi „molodini“ sulier gamoghvidzebas gamoits’vevs
chrdiloet amerik’is sheertebul sht’at’ebshi, 1831-dan 1844 ts’lamde. mas
„advent’izmi“ ets’odeba, am modzraobis ts’evrebs tanamedroveebi tavad
uts’odeben t’ermins „advent’ist’ebi“; sit’q’va aghebulia latinuri
„adventus“-dan, rats nishnavs: advent’s.
mukh. 43: „
magram es itsodet, rom sakhlis p’at’ronma rom itsodes, ghamis romel
gushagobashi mova kurdi, ipkhizlebda da ar daushvebda, rom misi sakhli
gadzartsves “.
am mukhlshi „
sakhlis p’at’roni “ aris mots’ape, romelits iesos dabrunebas elodeba, kholo „
kurdi “ tavad iesos guliskhmobs. am shedarebit ieso gvachvenebs misi dabrunebis
tarighis tsodnis up’irat’esobas. amit’om, is gvamkhnevebs, rom gavark’viot es
da misi rchevis mosmena gansazghvravs chvens urtiertobas mastan.
mukh. 44: „
amit’om tkvents mzad iq’avit, radgan k’atsis dze mova im saats, rotsa ar elit
“.
shevasts’ore,
radgan originalur berdznulshi es zmnebi ats’mq’o droshia. sinamdvileshi, es
sit’q’vebi iesom utkhra tavis tanamedrove mots’apeebs, romlebits mas am temaze
ek’itkhebian. upali, aghsasrulis zhams, gamoiq’enebs am „advent’ist’ur“ temas
krist’ianebis shesamots’meblad, rata gamostsados isini ts’inasts’armet’q’veluri
rts’menis gamotsdaze; am miznit, is tanmimdevrulad daats’q’obs droshi otkh
„advent’ist’ur“ molodins; q’ovel jerze gamartlebuli ikneba sulits’mindis mier
motsemuli akhali shukit, p’irveli sami k’i ekheba danielisa da gamotskhadebis
ts’inasts’armet’q’velur t’ekst’ebs.
mukh. 45: „ vin
aris ertguli da brdzeni mona, romelits misma bat’onma danishna tavis
sakhleulze, rata droulad mistses mat sazrdo? “
prtkhilad
iq’avit, rom ar shetsdet tkvens gansjashi, radgan am mukhlshi mokhseniebuli „
sak’vebi “ amzhamad tkvens tvalts’inaa. diakh, sts’ored es dok’ument’i,
romelsats me davarkvi sakheli „momiq’evi danielisa da gamotskhadebis
shesakheb“, ts’armoadgens am sulier „ sak’vebs “, romlebits autsilebelia tkveni
rts’menis gasadzliereblad, radgan is ieso krist’esgan moakvs q’vela p’asukhi im
k’itkhvebze, romelta dasmats legit’imurad shegidzliat da am p’asukhebis mighma,
moulodnel gamotskhadebebs, rogoritsaa ieso krist’es dabrunebis namdvili
tarighi, romelits gvavaldebulebs 2030 ts’lis gazapkhulamde, meotkhe da saboloo
„advent’ist’ur“ „molodinshi“.
p’iradad
sheshpotebuli var am mukhlit da ts’armogidgent am dok’ument’s, rogorts
ch’eshmarit’ebis ghmertisadmi chemi ertgulebisa da gonierebis naq’ops, radgan
ar minda, ieso krist’es dabrunebam gamak’virvos. ieso ak avlens tavis gegmas
aghsasrulis zhamtan dak’avshirebit. man am droistvis dagegma „ sak’vebi “,
romelits shesaperisia misi rcheulebis rts’menis gasazrdelad, romlebits ertgulad
elian mis didebul dabrunebas. da es „ sak’vebi “ ts’inasts’armet’q’veluria.
mukh. 46: „
net’aria is mona, romelsats misi bat’oni, rotsa mova , ase mokmeds nakhavs! “
misi didebuli
dabrunebis k’ont’ekst’i ak dast’urdeba, es aris meotkhe „advent’ist’uri“
molodinis k’ont’ekst’i. shesabamisi msakhuri martlats dzalian bednieria, rom
itsis ghvtis gamotskhadebuli azri, anu misi gansja adamianta rts’menaze. magram
es net’areba gavrtseldeba da sheekheba q’vela mat, vints, am uk’anask’neli
ghvtaebrivi sinatlis mighebit, tavis mkhriv gaavrtselebs mas da gauziarebs mtel
dedamits’aze mimopant’ul rcheulebs, ieso krist’es realur dabrunebamde.
mukh. 47: „
ch’eshmarit’ad geubnebit tkven, rom mtel tavis samk’vidrebelze daaq’enebs mas “
.
uplis sak’utreba
mis dabrunebamde sulier paseulobebs sheekheba. msakhuri k’i iesostvis misi
sulieri sagandzuris mtsveli khdeba; misi orak’ulebisa da misi gamotskhadebuli
sinatlis eksk’luziuri satsavi. am mteli dok’ument’is ts’ak’itkhvis shemdeg
tkven dainakhavt, rom ar vach’arbeb, rodesats mis bibliur
ts’inasts’armet’q’velur gamotskhadebas „sagandzurs“ vuts’odeb. ra skhva sakheli
shemidzlia davarkva gamotskhadebas, romelits itsavs „ meore sik’vdilisgan “ da
khsnis gzas maradiuli sitsotskhlisk’en? radgan is pant’avs da gamoritskhavs
ech’vis shesadzleblobas, romelits sasik’vdiloa rts’menisa da khsnistvis.
mukh. 48: „
magram tu es borot’i mona tavis tavshi it’q’vis: „chemi bat’oni aq’ovnebs
mosvlas “,
ghvtis mier
shekmnili sitsotskhle binaruli t’ip’isaa. q’velapers tavisi absolut’uri
sap’irisp’iro akvs. ghmertma adamianebs ori gza mistsa, ori gza archevanis
gasak’eteblad: sitsotskhle da sik’ete, sik’vdili da borot’eba; k’argi
martsvleuli da ghvardzli; tskhvari da tkha , sinatle da sibnele . am mukhlshi
suli borot’ monas eskhmis tavs, magram maints msakhurs, rats aghnishnavs tsru
rts’menas, romelsats ghmerti ar k’vebavs da up’irveles q’ovlisa, tsru
krist’ianul rts’menas, romelits sabolood aghts’evs da ekheba tavad
advent’ist’ur rts’menas chvens uk’anask’nel droshi. es advent’izmi aghar ighebs
sinatles ieso krist’esgan, radgan man uari tkva imaze, rats mas 1982 da 1991
ts’lebshi ts’arudgines da romelmats gamoatskhada misi mosvla 1994 ts’els, es
advent’izmi ts’armoshobs borot’ebis naq’ops, ramats gamoits’via ghvtis matsnis
gamoskhiveba 1991 ts’lis noembershi. gaitvalists’inet, rom ieso avlens gulis
parul pikrebs: „ vints ambobs tavis tavshi “. radgan religiuri ktsevis
garegnuli iersakhe uk’iduresad mat’q’uaraa; religiuri pormalizmi tsvlis
ch’eshmarit’ tsotskhal rts’menas, romelits savsea ch’eshmarit’ebisadmi
mondomebit.
mukhli 49: „...
tu is tavisi amkhanagebis tsemas daits’q’ebs, tu is mtvralebtan ertad ch’ams da
svams, “
am et’ap’ze gamosakhuleba
gark’veults’ilad mosalodnelia, magram gamoskhiveba natlad gamokhat’avs
mshvidobian dros ts’inaaghmdegobas da brdzolas, romelits gamokhat’avs da ts’in
usts’rebs momaval realur devnas; es mkholod drois sak’itkhia. 1995 ts’lidan
inst’it’utsiuri advent’izmi „ mtvralebtan ch’ams da svams “ imdenad,
ramdenadats man p’rot’est’ant’ebtan da k’atolik’eebtan k’avshiri dado ek’umenur
aliansshi shesvlit. radgan gamotskh. 17:2-shi, romelits miznad isakhavs
k’atolik’ur sarts’munoebas, romelsats „ didi babiloni “ ets’odeba da
p’rot’est’ant’ul sarts’munoebas, romelsats „ mits’a “ ets’odeba, suli ambobs: „
mastan ertad medzavobdnen dedamits’is mepeebi da dedamits’is mk’vidrni svamdnen
misi sidzvis ghvinos“ . datvra .”
mukh. 50: „ ...im
monis bat’oni mova im dghes, rotsa ar elis da im saats, rotsa ar itsis “
mesame
advent’ist’uri molodinisa da 1994 ts’lis tarighis shesakheb sinatlis uarq’opis
shedegi sabolood ieso krist’es ch’eshmarit’i dabrunebis drois an ghvtaebrivi
gegmis meotkhe advent’ist’uri molodinis artsodnis sakhit vlindeba. es artsodna
ieso krist’estan urtiertobis gats’q’vet’is shedegia, amit’om shegvidzlia
shemdegi davask’vnat: am t’ragik’ul sit’uatsiashi mq’opi advent’ist’ebi aghar
arian ghvtis tvalshi, anu, misi azrit, „advent’ist’ebi“.
mukh. 51: „ ...is
mas nats’ilebad daglijavs da tvaltmaktsebtan daudebs ts’ils : ikneba t’irili da
k’bilebis ghrch’ena “ .
es gamosakhuleba
gamokhat’avs riskhvas, romelsats ghmerti daat’ekhs mas tsru msakhurebze,
romlebmats ughalat’es. am mukhlshi aghvnishnav t’ermins „ tvaltmaktsebi “,
romlitats sulits’mida aghnishnavs tsru krist’ianebs danielis 11:34-shi, magram
upro parto ts’ak’itkhva autsilebelia im drois k’ont’ekst’is gasagebad,
romelzets ts’inasts’armet’q’velebaa orient’irebuli, romelits moitsavs 33-e da
35-e mukhlebs: „ da mat shoris brdzenni bevrs asts’avlian. zogi daetsema
makhvilit, tsetskhlit, t’q’veobita da nadavlit. rotsa daetsebian, mtsiredit
daekhmarebian da bevrs... “ sheuertdeba mat tvaltmaktsobashi . zogierti brdzeni
daetsema, rata ganits’mindon, ganits’mindon da gatetrdnen aghsasrulis zhamamde
, radgan is ar dadgeba danishnul dromde. „ borot’i msakhuri “ aris is, vints
ghalat’obs ghvtis, tavisi bat’onis molodins da is sheuertdeba „ aghsasrulis
zhamamde “ „ tvaltmaktsta “ banak’s . amieridan is mattan ertad iziarebs ghvtis
riskhvas, romelits mat uk’anask’nel samsjavromde urt’q’ams, sadats isini
ganadgurdebian , daits’vebian „ tsetskhlis t’bashi “, rats „ meore sik’vdils “
saboloos khdis, ap’os 20:15-is tanakhmad: „ da vints ar aghmochnda sitsotskhlis
ts’ignshi chats’erili, tsetskhlis t’bashi chaagdes “.
ch’eshmarit’i
rts’menis gamotskhadebuli ist’oria
ch’eshmarit’i
rts’mena
ch’eshmarit’i
rts’menis temaze bevri ramis tkma sheidzleba, magram me uk’ve shemogtavazebt am
asp’ekt’s, romelits chemtvis p’riorit’et’uli mechveneba. q’velam, visats surs
ghmerttan urtiertobis damq’areba, unda itsodes, rom misi ts’armodgena
dedamits’aze da zetsashi tskhovrebis shesakheb, uk’iduresad sap’irisp’iroa
chveni mits’ieri sist’emisa, romelits agebulia eshmak’is, misi mt’risa da misi
ch’eshmarit’i rcheulebis mier shtagonebul amaq’ da borot’ azrebze. iesom
mogvtsa sashualeba, rom ch’eshmarit’i rts’mena amovitsnot: „ mati naq’opit
itsnobt mat . ek’liani buchkebidan q’urdzens k’repen tu ek’lis buchkidan
leghvs? (mat. 7:16)“. am gantskhadebis sapudzvelze, darts’munebuli iq’avit, rom
q’vela, vints mis sakhels idzakhis da vints ar gamokhat’avs mis
k’etilshobilebas, mis dakhmarebis survils, tavgants’irvas, mis mskhverp’lis
suls, mis ch’eshmarit’ebis siq’varuls da ghvtis mtsnebebisadmi morchilebisadmi
mis mondomebas, arasdros q’opila da arts arasodes ikneba misi msakhuri;
sts’ored amas gvasts’avlis 1 k’or. 13 ch’eshmarit’i sits’mindis karizmas
gansazghvrit; rats ghvtis samartliani samsjavros motkhovnitaa: me-6 mukhli: „
is usamartlobit ar kharobs, aramed ch’eshmarit’ebit kharobs“. „.
rogor sheidzleba
vinmes sjerodes, rom ghmerti devnilebsats da mdevnelebsats ertnairad gansjis?
ra msgavsebaa ieso krist’es, nebaq’oplobit jvartsmuls, da romis p’ap’is ink’vizitsias
an zhan k’alvins shoris, romelits mamak’atsebsa da kalebs sik’vdilamde
ats’amebda? ganskhvavebis ugulebelq’opistvis, unda ugulebelvq’ot bibliuri
ts’erilebis shtagonebuli sit’q’vebi. es ase iq’o manam, sanam biblia mtel
msoplioshi gavrtseldeboda, magram radgan is q’velgan iq’o khelmisats’vdomi
dedamits’aze, ra sababs sheudzlia gaamartlos adamianuri gansjis shetsdomebi? ar
arsebobs. amit’om, momavali ghvtaebrivi riskhva dzalian didi da uk’ont’rolo
ikneba.
samts’elits’ad-nakhevari,
romlis ganmavlobashits ieso tavis mits’ier msakhurebashi moghvats’eobda,
sakharebebshia chventvis tsnobili, rata vitsodet ch’eshmarit’i rts’menis
st’andart’i ghvtis azrit; ertaderti, rats mnishvnelovania. misi tskhovreba
modelad gvedzleva; modeli, romelsats unda mivbadzot, rata mis mier mis
mots’apeebad aghiarebulebi viq’ot. es shvilad aq’vana guliskhmobs, rom chven
viziarebt mis mier shemotavazebuli maradiuli sitsotskhlis k’ontseptsias.
egoizmi gandevnilia, iseve rogorts damangreveli da damangreveli siamaq’e.
maradiul tskhovrebashi, romelsats mkholod tavad ieso krist’e aghiarebs
rcheulebistvis, adgili ar aris sisast’ik’isa da borot’ebistvis. misi saktsieli
mshvidobianad revolutsiuri iq’o, radgan man, modzghvarma da upalma, tavi
q’velas msakhurad aktsia, tavi dabla dats’ia im donemde, rom mots’apeebs
pekhebi daebana, rata k’onk’ret’uli mnishvneloba mietsa misi drois ebraeli
religiuri liderebis mier gamovlenili amaq’i ghirebulebebis dagmobistvis; is,
rats dghesats akhasiatebt ebrael da krist’ian religiur liderebs. absolut’ur sap’irisp’irod,
ieso krist’eshi gamotskhadebuli st’andart’i maradiuli sitsotskhlis
st’andart’ia.
ieso krist’em
tavisi msakhurebis mt’rebis, ghvtis tsru msakhurebis amotsnobis gzis chvenebit
mati sulebis gadasarchenad imokmeda. misi dap’ireba, rom samq’aros aghsasrulamde
tavis rcheulta „ shuashi “ ikneba, shesrulda da mteli mits’ieri tskhovrebis
ganmavlobashi mat ganatlebasa da datsvashi mdgomareobs. ch’eshmarit’i rts’menis
absolut’uri k’rit’eriumi is aris, rom ghmerti tavis rcheulebtan rcheba. isini
arasdros arian mok’lebulni mis sinatlesa da sulits’midas. da tu ghmerti midis,
es imit’om khdeba, rom rcheulebi aghar arian ertianebi; mati sulieri
mdgomareoba sheitsvala ghvtis samartlian samsjavroshi. radgan misi samsjavro
adamianis ktsevas egueba. individualur doneze tsvlilebebi shesadzlebelia orive
mimartulebit: sik’etidan borot’ebisk’en an borot’ebidan sik’etisk’en. magram es
ase ar aris religiuri jgupebisa da inst’it’ut’ebis k’olekt’iur doneze,
romlebits mkholod sik’etidan borot’ebisk’en itsvlebian, rodesats isini ar
eguebian ghvtis mier dats’esebul tsvlilebebs. tavis sts’avlebashi ieso
gveubneba : „ k’arg khes ar sheudzlia tsudi naq’opis gamogheba, iseve rogorts
tsud khes ar sheudzlia k’argi naq’opis gamogheba (mat. 7:18)“. amgvarad, man
gvachvena, rom tavisi sazizghari naq’opis gamo, k’atolik’uri religia „ tsudi
khea “ da rom is, tavisi tsru dokt’rinis gamo, asetad darcheba mashinats k’i,
rodesats monarkiuli mkhardach’eris gareshe shets’q’vet’s adamianebis devnas.
igive ekheba anglik’anur religias, romelits henri VIII-m shekmna tavisi
mrushobisa da danashaulebis gasamartleblad; ra ghirebulebas adzlevs ghmerts
misi shtamomavlebi, memk’vidre monarkebi? igive ekheba k’alvinist’ur
p’rot’est’ant’ul religiasats, radgan am dampudzneblis, zhan k’alvinis, shishit
khvdebodnen misi khasiatis simt’k’itsisa da mravalritskhovani sik’vdilit dasjis
gamo, romlebits man legit’imatsia gauts’ia tavis kalak zhenevashi, tavisi drois
k’atolik’uri p’rakt’ik’is msgavsad, tundats aghemat’eboda mat. es
p’rot’est’ant’izmi nak’lebad savaraudo iq’o, rom moets’onebina k’etil upal ieso
krist’es da is aravitar shemtkhvevashi ar sheidzleba iknas mighebuli
ch’eshmarit’i rts’menis modelad. es imdenad martalia, rom danielistvis mitsemul
gamotskhadebashi ghmerti ugulebelq’ops p’rot’est’ant’ul repormatsias da mkholod
1260 ts’liani p’ap’is rezhimis da meshvide dghis advent’izmis uts’q’ebebis
damk’vidrebis dros, ghvtaebrivi gamotskhadebuli ch’eshmarit’ebis mat’areblebis,
1844 ts’lidan, samq’aros aghsasrulamde, romelits 2030 ts’els dadgeba, umiznebs.
ist’oriul demonur
religiur q’albebs q’vela asp’ekt’i akvs, romelits ghvtis mier damt’k’itsebul
models hgavs, magram isini arasdros ut’oldebian mas. ch’eshmarit’i rts’mena
mudmivad ik’vebeba krist’es sulit; tsru rts’mena - ara. ch’eshmarit’ rts’menas
sheudzlia akhsnas ghvtaebrivi bibliuri ts’inasts’armet’q’velebebis
saidumloebebi; tsru rts’menas - ara. msoplioshi ts’inasts’armet’q’velebebis
mravali int’erp’ret’atsia vrtseldeba, titoeuli upro pant’ast’ik’uria, vidre
ts’ina. matgan ganskhvavebit, chemi int’erp’ret’atsiebi mkholod bibliis
tsit’at’ebidan aris mighebuli; amit’om, uts’q’eba zust’i, st’abiluri,
tanmimdevruli da sheesabameba ghvtis azrs, romelsats is arasdros shordeba; da
q’ovlisshemdzle zrunavs amaze.
danielis ts’ignis
mosamzadebeli shenishvnebi
sakheli danieli
nishnavs „ghmerti chemi msajulia“. ghvtis samsjavros tsodna rts’menis dziritadi
sapudzvelia, radgan is kmnilebas misi gamotskhadebuli da gagebuli nebisadmi
morchilebisk’en ubidzgebs, rats ertaderti p’irobaa mis mier q’oveltvis
k’urtkhevis misaghebad. ghmerti siq’varuls edzebs tavisi kmnilebebisgan,
romlebits mas ak’onk’ret’eben da achveneben tavianti morchili rts’menit.
amit’om, ghvtis samsjavro vlindeba misi ts’inasts’armet’q’velebebis meshveobit,
romlebits iq’eneben simboloebs, rogorts es ieso krist’es igavebshia. ghvtis
samsjavro p’irvelad gamovlinda danielis ts’ignit, magram is mkholod
krist’ianuli religiuri ist’oriis shesakheb misi samsjavros dziritad sapudzvels
kmnis, romelits det’alurad gamovlindeba gamotskhadebis ts’ignshi.
danielshi ghmerti
tsot’as avlens, magram am raodenobriv mtsire nats’ils didi tvisebrivi
mnishvneloba akvs, radgan is ts’armoadgens saerto ts’inasts’armet’q’veluri
gamotskhadebis sapudzvels. shenobebis arkit’ekt’orebma itsian, tu ramdenad
gadamts’q’vet’i da ganmsazghvrelia msheneblobistvis niadagis momzadeba.
ts’inasts’armet’q’velebashi es aris roli, romelits enich’eba
ts’inasts’armet’q’vel danielis mier mighebul gamotskhadebebs. martlats,
rodesats mati mnishvneloba natlad aris gagebuli, ghmerti aghts’evs ormag mizans
- amt’k’itsebs tavis arsebobas da adzlevs tavis rcheulebs gasaghebebs
sulits’mindis mier mots’odebuli tsnobis gasagebad. am „mtsireshi“ maints
gvkhvdeba: danielis droidan otkhi universaluri dominant’i imp’eriis
memk’vidreobis gamotskhadeba (dan. 2, 7 da 8); ieso krist’es mits’ieri
msakhurebis opitsialuri datarigheba (dan. 9); krist’ianuli gandgomilebis
gamotskhadeba 321 ts’els (dan. 8), p’ap’is 1260 ts’liani mepoba 538-dan 1798
ts’lamde (dan. 7 da 8); da „advent’ist’uri“ aliansi (dan. 8 da 12) 1843
ts’lidan (2030 ts’lamde). amas davamat’eb danielis 11-e tavs, romelits, rogorts
vnakhavt, avlens saboloo mits’ieri birtvuli msoplio omis pormasa da evolutsias,
romelits jer k’idev dasasrulia mkhsneli ghmertis didebul dabrunebamde.
upalma ieso krist’em
dakhvets’ilad moikhsenia danielis sakheli, rata shegvekhsenebina misi
mnishvneloba akhali aghtkmistvis. „ amit’om, rotsa ikhilavt gap’art’akhebis
sibilts’es, romelzets daniel ts’inasts’armet’q’velma tkva , ts’minda adgilas
dgas, vints k’itkhulobs, gaigos! “ (mate 24:15)
tu iesom danielis
sasargeblod daamots’ma, es imit’om mokhda, rom danielma misgan miigho
sts’avlebebi misi p’irveli mosvlisa da didebuli dabrunebis shesakheb, mis
ts’inashe nebismier skhva adamianze met’ad. imisatvis, rom chemi sit’q’vebi
natlad iknas gagebuli, autsilebelia vitsodet, rom zetsidan mosuli krist’e adre
ts’arudga daniels sakhelit „ mikaeli “ (dan. 10:13-21, 12:3) da es sakheli ieso
krist’es mier aris gamoq’enebuli gamotskh. 12:7-shi. es sakheli „ mikaeli “
upro tsnobilia latinuri k’atolik’uri pormit „misheli“, sakhelit, romelits
bret’onul saprangetshi tsnobil mon-sen-mishels ets’oda. danielis ts’igni
damat’ebulia ritskhviti det’alebit, romlebits sashualebas gvadzlevs gavigot
misi p’irveli mosvlis ts’eli. aseve vazust’eb, rom sakheli „ mikaeli “
nishnavs: „vints ghmerts hgavs“; kholo sakheli „ ieso “ itargmneba rogorts:
„iahveh“ ikhsnis. orive sakheli ekheba did shemokmed ghmerts, p’irveli zetsiuri
t’it’ulit, meore k’i mits’ieri t’it’ulit.
momavlis
gamotskhadeba ts’armodgenilia mravaldoniani k’onst’ruktsiuli tamashis sakhit.
k’inos adreul khanashi, mult’pilmebshi reliepuri epekt’ebis shesakmnelad,
k’inorezhisorebi iq’enebdnen minis pirpit’ebs, romelta skhvadaskhva sheghebili
nimushebi, ertmanetze dadebis shemdeg, mravaldonian gamosakhulebas kmnida. asea
ghvtis mier chapikrebuli ts’inasts’armet’q’velebis shemtkhvevashits.
q’velaperi
danielidan its’q’eba
danielis ts’igni
tkven, vints am
ts’igns k’itkhulobt, itsit, rom usazghvro q’ovlisshemdzle ghmerti tsotskhalia,
tumtsa imaleba. „ts’inasts’armet’q’veli danielis “ es mots’moba daits’era
imistvis, rom amashi dagarts’munot. is dzveli da akhali aghtkmebis mots’mobis
bech’eds at’arebs, radgan iesom es tavisi mots’apeebisadmi mimartul
sit’q’vebshi moikhsenia. misi gamotsdileba am k’etili da samartliani ghmertis
mokmedebas avlens. es ts’igni sashualebas gvadzlevs aghmovachinot ganacheni,
romelsats ghmerti gamoakvs tavisi monoteizmis religiur ist’oriaze, ebrauli
p’irvel aghtkmashi, shemdeg krist’ianuli akhal aghtkmashi, romelits agebulia
ieso krist’es mier misi ep’okis 30 ap’rils daghvril siskhlze. vis sheudzlia
uk’et gamoavlinos ghvtis ganacheni, vidre „ danieli “? misi sakheli nishnavs
„ghmerti chemi msajulia“. es tskhovrebiseuli gamotsdileba ar aris igavebi,
aramed misi ertgulebis modelis ghvtaebrivi k’urtkhevis mots’mobaa. ghmerti mas
ts’armogvidgens sam adamians shoris, romlebsats ubedurebashi gadaarchenda
ezek’ielis 14:14-20-shi. rcheulta es sami t’ip’ia „ noe, danieli da iobi “.
ghvtis uts’q’eba natlad gveubneba, rom ieso krist’eshits k’i, tu am modelebs ar
davemsgavsebit, khsnis k’ari chventvis dakhuruli darcheba. es uts’q’eba
adast’urebs vits’ro gzas, vits’ro bilik’s an vits’ro k’aribch’es, romlitats
rcheulebma unda gaiaron samotkheshi shesasvlelad, ieso krist’es sts’avlebis
tanakhmad. „ danielis “ da misi sami megobris ist’oria ts’armodgenilia, rogorts
ertgulebis modeli, romelsats ghmerti ikhsnis gach’irvebis dros.
magram danielis
tskhovrebis am ambavshi aseve aris sami dzlieri mepis moktseva, romlebits
ghmertma moakherkha eshmak’isgan ts’artmeva, romelsats isini sruli umetsrebit
stsemdnen taq’vans. ghmertma es imp’erat’orebi k’atsobriobis ist’oriashi tavisi
sakmis q’velaze dzlier ts’armomadgenlebad aktsia, p’irvelebad, magram aseve
uk’anask’nelebad, radgan es samagalito adamianebi gakrebodnen da religia,
ghirebulebebi, morali mudmivad dak’nindeboda. ghmertistvis sulis ts’artmeva
khangrdzlivi brdzolaa da mepe „ nabukodonosoris “ shemtkhveva am t’ip’is
uaghresad ashk’ara magalitia. is adast’urebs ieso krist’es igavs, am „ k’etili
mts’q’emsis “, romelits t’ovebs tavis paras dak’arguli tskhvris sadzebnelad.
danieli 1
dan. 1:1 iudas mepe iehoiak’imis mepobis mesame ts’els
babilonis mepe nabukodonosori ierusalims moadga da alq’a shemoart’q’a.
1a- iudas mepe iehoiak’imis mepobis mesame
ts’els
iehoiak’imis
mepoba 11 ts’lis ganmavlobashi, 608 ts’lidan 597 ts’lamde. mesame ts’eli 605
ts’els.
1b - nabukodonosori
es mepe
nabukodonosoris sakhelis babilonuri targmania: „nabu itsavs chems upros vazhs“.
nabu aris mesop’ot’amiuri tsodnisa da damts’erlobis ghmerti. uk’ve natelia, rom
ghmerts surs, rom es dzalaupleba tsodnasa da damts’erlobaze daubrundes mas.
dan. 1:2 upalma
khelshi chaugdo mas iudas mepe iehoiak’imi da ghvtis sakhlis ch’urch’lis
nats’ili. nabukodonosorma ch’urch’eli shinq’aris kveq’anashi, tavisi ghmertis
sakhlshi ts’aigho da tavisi ghmertis sagandzurshi sheinakha.
2a- upalma mis khelshi chaagdo iudas mepe
iehoiak’imi.
ghvtis mier
iudevelta mepis mit’oveba gamartlebulia. 2mt’. 36:5: iehoiak’imi otsdakhuti
ts’lis iq’o, rotsa gamepda da tertmet’i ts’eli imepa ierusalimshi. borot’ebas
schadioda is uplis, tavisi ghmertis tvalshi .
2b- nabukodonosorma ch’urch’eli shinq’aris
kveq’anashi, tavisi ghmertis sakhlshi ts’aigho da tavisi ghmertis sagandzurshi
sheinakha.
es mepe ts’armartia; is ar
itsnobs ch’eshmarit’ ghmerts, romelsats israeli emsakhureba, magram zrunavs
tavisi ghmertis, belistvis p’at’ivistsemaze. momavali moktsevis shemdeg, is
igive ertgulebit emsakhureba danielis ch’eshmarit’ ghmerts.
dan. 1:3 mepem
ubrdzana ashpenazs, tavisi sach’urisebis upross, moeq’vana israeliantagan,
samepo ojakhidan da didebulebidan.
dan. 1:4 unak’lo,
sasiamovno, brdzeni, gonieri da gansts’avluli q’mats’vilebi, romlebsats
sheudzliat mepis sasakhleshi samsakhuri da kaldevelta lit’erat’urisa da enis
shests’avla.
4a- mepe nabukodonosori megobruli da
int’elekt’ualuri chans, is mkholod ebraeli bavshvebis sazogadoebasa da mis ghirebulebebshi
ts’armat’ebit int’egratsias tsdilobs.
dan. 1:5 mepem
mattvis q’oveldghiurad gansazghvra ulupa mis supraze arsebuli sach’melidan da
sasmel ghvinodan, rata sami ts’lis ganmavlobashi gaezarda isini da shemdeg
mepis msakhureba shedzlebodat.
5a- mepis k’etili ganzrakhvebi ashk’araa. is
akhalgazrdebs uziarebs imas, rasats tavad stavazobs, ghmertebidan dats’q’ebuli
sak’vebit damtavrebuli.
dan. 1:6 mat
shoris iq’vnen iudas dzetagan: danieli, khanania, mishaeli da azaria.
6a- babilonshi ts’aq’vanili q’vela
akhalgazrda ebraelidan mkholod otkhi gamoavlens ertgulebis nimushs. shemdgomi
movlenebi ghmertis mier aris organizebuli, rata gamoavlinos ganskhvaveba
naq’opshi, romelsats igheben isini, vints mas emsakhureba da visats is
ak’urtkhebs, da isini, vints ar emsakhureba da visats is ugulebelq’ops.
dan. 1:7 da
sach’urista uprosma mat sakhelebi daarkva: daniels - belt’eshatsari, khananias
- shadraki, misaels - meshaki da azarias - abednego.
7a- akhalgazrda ebraelebi, romlebits
gamarjvebulis mier dats’esebul ts’armartul sakhelebs at’areben, int’elekt’s
iziareben. sakhelis minich’eba up’irat’esobis nishania da ch’eshmarit’i
ghmertis mier nasts’avli p’rintsip’i. dab. 2:19: da iahve ghmertma, romelmats
mits’isgan shekmna velis q’vela tskhoveli da tsis q’vela prinveli, miiq’vana
isini adamtan, rata enakha, rogor daarkmevda mat; da rogorts ar unda daerkmia
adami q’vela tsotskhal arsebas, is ikneboda sakheli.
7b- daniels „ghmertia chemi msajuli“
belt’eshatsari ets’oda: „beli daitsavs“. beli eshmak’s aghnishnavs, romelsats
es ts’armarti khalkhi, demonuri sulebis mskhverp’li, q’ovelgvari umetsrebisgan
p’at’ivs stsemda da emsakhureboda.
khanania, „madli an iahvesgan
motsemuli“, ak’us shtagonebit „shadrakad“ iktseva. ak’u babilonshi mtvaris
ghmerti iq’o.
mishaeli, „romelits ghvtis
simartlea“, khdeba meshaki, „romelits ak’us ek’utvnis“.
azaria, „shemts’e an shemts’e
aris iahve“, khdeba „abed-nego“ , „negos msakhuri“ da uk’ve kaldevelta mzis
ghmerti.
dan. 1:8 danielma
gadats’q’vit’a, rom ar gaeuts’mindurebina tavi mepis sach’mlita da mepis mier
daleuli ghvinit da stkhova sach’urista mtavars, rom ar gaeuts’mindurebina tavi.
8a- ts’armartuli
sakhelis t’areba
damartskhebis shemtkhvevashi p’roblemas ar ts’armoadgens, magram sak’utari
tavis shebilts’va im donemde, rom ghmerts sheuratskhq’opa miaq’eno, dzalian
didi motkhovnaa. akhalgazrdebis ertguleba mat mepis ghvinisa da sach’mlisgan
tavis shek’avebas aidzulebs , radgan es q’velaperi t’raditsiulad babilonshi
p’at’ivsatsemi ts’armartuli ghvtaebebisadmia midzghvnili. mati akhalgazrdoba
umts’iparia da isini jer ar msjeloben p’avles, krist’es ertguli mots’mis
msgavsad, romelits tsru ghvtaebebs arapers miichnevs (rom. 14; 1 k’or. 8).
magram imis shishit, rom rts’menit sust’i adamianebi ar gaaognos, is mat
msgavsad iktseva. tu is sap’irisp’irod iktseva, is tsodvas ar chadis, radgan
misi msjeloba gonivrulia. ghmerti gmobs shebilts’vas, romelits ganzrakh, sruli
tsodnita da sindisit aris chadenili; am magalitshi, ts’armartuli ghmertebis
p’at’ivistsemis ganzrakh archevans.
dan. 1:9 da
ghmertma ap’ovnina danieli k’etilgants’q’obita da madlit sach’urista mtavris
ts’inashe.
9a- akhalgazrdebis rts’mena vlindeba ghvtis
uk’maq’opilebis shishit; mas sheudzlia mati k’urtkheva.
dan. 1:10 utkhra
sach’urista uprosma daniels: „meshinia chemi bat’onis, mepis, romelmats
ganats’esa tkveni sach’meli da sasmeli. rat’om unda dainakhos man tkveni sakhe
upro damts’ukhrebuli, vidre tkveni tanat’olebis sakheebi? mepis ts’inashe tavs
khom ar gamoachen?“
dan. 1:11 mashin
danielma utkhra mokheles, romelsats sach’urisma uprosma danieli, khanania,
misaeli da azaria daavala:
dan. 1:12
gamostsade sheni msakhurebi at dghes da mogvtsen bost’neuli sach’melad da
ts’q’ali dasalevad.
dan. 1:13 mashin
shekhede chvens sakheebs da im ch’abuk’ebis sakheebs, romlebits mepis
p’ur-sasmels ch’amen, da sheni khilvisamebr moeketsi shens msakhurebs.
dan. 1:14 da
mistsa mat, rats itkhoves da ati dghe gamostsada.
dan. 1:15 ati
dghis shemdeg isini upro lamazebi da msuknebi iq’vnen, vidre q’vela
akhalgazrda, vints mepis ulupas ch’amda.
15a- sulieri shedareba sheidzleba gak’etdes
danielisa da misi sami megobris gamotsdilebis „ at dghes “ da „ at dghes “
shoris, romelits ts’inasts’armet’q’veluri devnis ts’lebs moitsavs „ smirnas “
ep’okis shesakheb gamotskhadebis 2:10-shi. martlats, orive gamotsdilebashi
ghmerti avlens mat parul naq’ops, vints mis mimdevrebs amt’k’itsebs.
dan. 1:16
mouravma ts’aartva mat sach’meli da ghvino da bost’neuli mistsa.
16a- es gamotsdileba gvichvenebs, tu rogor
sheudzlia ghmerts imokmedos adamianta gonebaze ise, rom isini mis msakhurebs
misi ts’minda nebis shesabamisad anich’eben up’irat’esobas. radgan mepis
mouravi didi risk’is kvesh iq’o da ghmerts chareva mouts’ia, rata mas danielis
mier shetavazebuli ts’inadadebebi miegho. rts’menis gamotsdileba ts’armat’ebaa.
dan. 1:17 da
mistsa ghmertma am otkh q’mats’vils tsodna, goniereba q’vela asoshi da
sibrdzne; danielma k’i ganmart’a q’vela khilva da sizmari.
17a- ghmertma am otkh akhalgazrdas mistsa
tsodna, gageba q’vela asoshi da sibrdzne
q’velaperi uplis
sachukaria. vints mas ar itsnobs, ar itsis, ramdenad aris masze damok’idebuli,
arian tu ara isini ch’k’viani da brdzeni tu umetsrebi da sulelebi.
17 b- da danielma akhsna q’vela khilva da q’vela
sizmari .
p’irvelma, vints
tavisi ertguleba gamoavlina, danielma p’at’ivi miago ghmertma, romelmats mas
ts’inasts’armet’q’velebis nich’i mistsa. es iq’o mots’moba, romelits man tavis
droze mistsa ertgul iosebs, egvip’t’elta t’q’veobashi. ghvtis shetavazebebs
shoris solomonmats airchia sibrdzne; da am archevanistvis ghmertma mas
q’velaperi danarcheni mistsa, dideba da simdidre. danieli, tavis mkhriv,
ganitsdis am amaghlebas, romelits misi ertguli ghmertis mier aris ashenebuli.
dan. 1:18
rodesats mepem mati moq’vana danishna, sach’urista uprosma isini nabukodonosors
ts’arudgina.
dan. 1:19
elap’arak’a mat mepe da q’vela q’mats’vilk’atss shoris aravin aghmochnda
danielis, khananias, misaelisa da azarias msgavsi; da isini mepis samsakhurshi
chasves.
dan. 1:20 da
q’vela sibrdznisa da gagebis sak’itkhshi, rasats mepe ek’itkheboda mat, atjer
uk’etesad tvlida mat, vidre q’vela jadokarsa da varsk’vlavtmritskhvels,
romlebits mis sameposhi iq’vnen.
20a - amgvarad, ghmerti achvenebs „ ganskhvavebas
mis msakhurebsa da mat shoris, vints ar emsakhureba mas “, rats dats’erilia
mal. 3:18-shi. danielisa da misi tanamgzavrebis sakhelebi sheva ts’minda
bibliis mots’mobashi, radgan mati ertgulebis demonst’rireba rcheulta
ts’akhalisebis modelad iktseva samq’aros aghsasrulamde.
dan. 1:21 ase
iq’o danieli mepe k’irosis p’irvel ts’lamde.
danieli 2
dan. 2:1
nabukodonosoris mepobis meore ts’els nabukodonosors sizmrebi esizmra; misi suli
mousvenari iq’o da ver edzina.
1a- amgvarad, – 604-shi ghmerti mepis
gonebashi vlindeba.
dan. 2:2 mashin
mepem moikhmo jadokrebi, varsk’vlavtmritskhvelebi, jadokrebi da kaldevelebi,
rata eambnat mistvis sizmrebi. mividnen da mepis ts’inashe ts’ardgnen.
2a- shemdeg ts’armarti mepe mimartavs im
adamianebs, romlebsats manamde endoboda da romeltagan titoeuli tavisi dargis
sp’etsialist’i iq’o.
dan. 2:3 mepem
utkhra mat: sizmari vnakhe da suli shemishpotda da minda gavigo es sizmari.
3a- mepem tkva: minda vitsode es sizmari ;
is mis mnishvnelobaze ar saubrobs.
dan. 2:4
kaldevelebma mepes arameulad up’asukhes: „mepeo, itsotskhle uk’unisamde!
utkhari shens msakhurebs da chven ganvmart’avt mis mnishvnelobas“.
dan. 2:5 utkhra
mepem kaldevelebs: „es sit’q’va aghar msmenia. tu ar met’q’vit sizmars da mis
akhsnas, namskhvrevebad dagech’q’let’ebat da tkveni sakhlebi nagavsaq’relad
iktseva“.
5a- mepis sheup’ovroba da mis mier mighebuli
uk’iduresi zomebi gamonak’lisia da shtagonebulia ghmertit, romelits kmnis ik
sashualebebs ts’armartuli sharlat’anizmis dasamartskheblad da tavisi ertguli
msakhurebis meshveobit tavisi didebis gamosavlenad.
dan. 2:6 tu
sizmars da mis akhsnas met’q’vit, chemgan sachukrebs, jildoebsa da did p’at’ivs
miighebt. amit’om mitkharit sizmari da misi akhsna.
6a - am dzghvenebs, sachukrebsa da did
p’at’ivs ghmerti tavisi ertguli rcheulebistvis amzadebs.
dan. 2:7 meored
up’asukhes: „uambos mepem sizmari tavis msakhurebs da chvents gavagebinebt mis
int’erp’ret’atsias“.
dan. 2:8 tkva
mepem: „vkhvdebi, rom dros igebt, radgan khedavt, rom es ambavi tvals ar
mashorebs“.
8a- mepe tavis brdzenk’atsebs iset rames
stkhovs, rats arasdros utkhoviat da is ar asrulebs.
dan. 2:9 tu sizmars ar
gamimkhelt, igive sasjeli dagemartebat q’velas, radgan t’q’uilisa da t’q’uilis
tkmas ap’irebt, sanam dro ar sheitsvleba. amit’om momiq’evit sizmari da
gavigeb, shedzlebt tu ara mis akhsnas.
9a - ginda moemzado chemtvis t’q’uilisa da
sitsruis satkmelad, sanam dro sheitsvleba
sts’ored am p’rintsip’it
mdidrdeba samq’aros aghsasrulamde q’vela tsruts’inasts’armet’q’veli da
mk’itkhavi.
9b- amit’om, mitkhari sizmari da gavigeb,
shedzleb tu ara misi akhsnas.
p’irvelad, es logik’uri msjeloba
adamianis gonebashi vlindeba. sharlat’anebs ar uch’irt taviant gulubrq’vilo da
zedmet’ad gulubrq’vilo k’lient’ebs q’velaperi utkhran, rats surt. mepis tkhovna
mat shezghudvebs avlens.
dan. 2:10 kaldevelebma
mepes up’asukhes: „dedamits’aze aravinaa, vints mepes ek’itkheba, ras itkhovs.
artsert mepes, didsa da dzliers, arasodes uk’itkhavs aseti ram artsert
jadokrisgan, arts varsk’vlavtmritskhvelisgan da arts kaldevelisgan“.
10a- mati sit’q’vebi ch’eshmarit’ia, radgan
manamde ghmerti ar chareula mattvis nighbis gamosavlenad, rata gaegot, rom is
ertaderti ghmertia da rom mati ts’armartuli ghvtaebebi araperia da k’erp’ebia
agebuli demonuri sulebisadmi mindobili adamianebis khelebita da gonebit.
dan. 2:11 mepis
tkhovna rtulia; veravin et’q’vis mepes, garda ghmertebisa, romelta samq’opelits
adamianebtan ar aris.
11a- brdzenk’atsebi ak udavo ch’eshmarit’ebas
gamokhat’aven. tumtsa, amis tkmit, isini aghiareben, rom ghmertebtan aranairi
k’avshiri ar akvt , mashin rotsa mat mudmivad mot’q’uebuli adamianebi
mimartaven k’onsult’atsiistvis, romlebits pikroben, rom mati meshveobit
sheudzliat paruli ghvtaebebisgan p’asukhebis migheba. mepis mier
ts’amots’q’ebuli gamots’veva mat nighabs avlens. amis misaghts’evad k’i
sach’iro iq’o ch’eshmarit’i ghmertis arap’rognozirebadi da usasrulo sibrdzne,
romelits uk’ve amaghlebulad iq’o gamovlenili solomonshi, ghvtaebrivi sibrdznis
am ost’at’shi.
dan. 2:12 mashin
ganriskhda mepe da dzlier ganriskhda, brdzana babilonis q’vela brdzenis
ganadgureba.
dan. 2:13 gamokveq’nda
ganacheni da sik’vdilit dasajes brdzenk’atsebi; edzebdnen danielsa da mis
megobrebs, rata gaenadgurebinat isini.
13a- sts’ored sak’utari msakhurebis sik’vdilis
ts’in ts’ardgenit aghadgens ghmerti mat didebashi mepe nabukodonosortan ertad.
es st’rat’egia advent’ist’uri rts’menis uk’anask’nel gamotsdilebas
ts’inasts’armet’q’velebs, sadats rcheulebi gansazghvruli tarighit daelodebian
ambokhebulebis mier gamotskhadebul sik’vdils. magram akats sit’uatsia
shebrunebuli ikneba, radgan mk’vdrebi iknebian es ambokhebulebi, romlebits
ertmanets dakhotsaven, rodesats dzlieri da gamarjvebuli krist’e zetsashi
gamochndeba mat gansasjelad da dasasjelad.
dan. 2:14 mashin
danielma gonivrulad da brdznulad utkhra arioks, mepis mtsvelta upross, romelits
babilonis brdzenk’atsebis mosak’lavad iq’o gasuli.
dan. 2:15 mashin miugo
man da utkhra arioks, mepis mkhedartmtavars: „rat’om aris mepes aseti mk’atsri
ganacheni?“ ariokma aukhsna sakme daniels.
dan. 2:16 danieli
mepestan mivida da stkhova, dro mietsa, rom mepes aekhsna akhsna.
16a- danieli tavisi bunebisa da religiuri
gamotsdilebis shesabamisad mokmedebs. man itsis, rom ts’inasts’armet’q’veluri
nich’i ghmertma mistsa, romelsats mteli tavisi ndoba akvs michveuli. mepis
k’itkhvebs rom igebs, man itsis, rom ghmerts akvs p’asukhebi, magram nutu misi
nebaa, rom es p’asukhebi mistvis gaamzhghavnos?
dan. 2:17 danieli
sakhlshi ts’avida da tavis megobrebs, khananias, misaelsa da azarias, utkhra:
17a- otkhi akhalgazrda mamak’atsi danielis
sakhlshi tskhovrobs. „ prinvelis jogebi ertad ik’ribebian “ da isini ghvtis
k’rebuls ts’armoadgenen. ieso krist’emdets k’i, „ sadats ori an sami
sheik’ribeba chemi sakhelit, ik me mat shoris var “, ambobs upali. dzmuri
siq’varuli aertianebs am akhalgazrdebs, romlebits solidarobis mshvenier suls
avlenen.
dan. 2:18 rata
zetsieri ghmertis ts’q’aloba etkhova, rata danieli da misi tanamzrakhvelebi
babilonel danarchen brdzenk’atsebtan ertad ar daghup’uliq’vnen.
18a - sitsotskhlistvis aseti dzlieri saprtkhis
ts’inashe, mkhurvale lotsva da gults’rpeli markhva rcheulta ertaderti iaraghia.
mat es itsian da daelodebian tavianti ghmertis p’asukhs, romelmats uk’ve mistsa
mat amdeni dast’uri, rom uq’vars isini. samq’aros dasasruls, sik’vdilis
gank’argulebit mizanshi amoghebuli uk’anask’neli rcheulebits igivenairad
moiktsevian.
dan. 2:19 mashin
saidumlo ghamis khilvashi gamoetskhada daniels da ak’urtkha danielma zetsieri
ghmerti.
19a- misi rcheulebis mier k’itkhvit, ertguli
ghmerti ik aris, radgan man moats’q’o gamotsda, rata danielisa da misi sami
megobristvis daemots’mebina tavisi ertguleba; rata isini mepis mtavrobashi
umaghles tanamdebobebze aeq’vana. is, gamotsdilebis miq’olebit, mat sheutsvlels
gakhdis am mepistvis, romelsats is ukhelmdzghvanelebs da sabolood moaktsevs. es
moktseva ikneba otkhi akhalgazrda ebraelis ertguli da umts’ik’vlo saktsielis
naq’opi, romlebits ghmertma gansak’utrebuli misiistvis gants’minda.
dan. 2:20 mashin
danielma miugo da tkva: k’urtkheul iq’os ghvtis sakheli uk’uniti uk’unisamde;
misia sibrdzne da dzliereba.
20a - k’argad gamartlebuli keba, radgan misi
sibrdznis dast’uri am gamotsdilebashi udavod chans. misma dzalam iehoiak’imi
nabukodonosors gadastsa da misi ideebi im k’atsebis gonebashi moakhvia tavs,
romlebits mis p’roekt’s mkhars dauch’erdnen.
dan. 2:21 is
tsvlis droebsa da vadebs, amkhobs da aghadgens mepeebs, adzlevs sibrdznes
brdzenebs da tsodnas gonierebs.
21a- es mukhli natlad gamokhat’avs ghmertis
rts’menisa da misi arsebobis q’vela mizezs. nabukodonosori sabolood moiktseva,
rodesats srulad gaatsnobierebs am q’velapers.
dan. 2:22 is
avlens sighrmesa da daparuls, itsis, ra aris sibneleshi da nateli mastan
rcheba.
22a- eshmak’s aseve sheudzlia gamoavlinos is,
rats ghrma da daparulia, magram sinatle masshi ar aris. is amas ak’etebs
imisatvis, rom sheatsdinos da moashoros adamianebi ch’eshmarit’ ghmerts,
romelits, rodesats amas ak’etebs, mokmedebs tavisi rcheulebis gadasarchenad,
mattvis im sasik’vdilo khapangebis gamkhelit, romlebsats demonebi agebdnen
mits’ieri sibnelistvis, ieso krist’es tsodvasa da sik’vdilze gamarjvebis
shemdeg.
dan. 2:23
mama-p’ap’is ghmerto, gakeb da gakeb, radgan mometsi sibrdzne da dzliereba,
gamimkhile is, rats shengan gvindoda da gamimkhile mepis saidumlo.
23a- sibrdzne da dzala ghmertshi, danielis
lotsvashi iq’o da ghmertma mistsa isini mas. am gamotsdilebashi vkhedavt iesos
mier nasts’avli p’rintsip’is shesrulebas: „ itkhove da mogetsema “. tumtsa,
gasagebia, rom am shedegis misaghts’evad, mtkhovnelis ertgulebam q’vela
gamotsda unda gaudzlos. danielis mier mighebuli dzala akt’iur pormas miighebs
mepis azrovnebaze, romelits daekvemdebareba udavo ashk’ara mt’k’itsebulebas,
rats aidzulebs mas aghiaros danielis ghmertis arseboba, romelits manamde
utsnobi iq’o mistvis da misi khalkhistvis.
dan. 2:24 amis
shemdeg danieli ts’avida arioktan, romelsats mepem ubrdzana babiloneli
brdzenk’atsebis ganadgureba. mivida da utkhra: „nu dakhotsav babilonel
brdzenk’atsebs. mimiq’vane mepis ts’inashe da me vukhsni mepes akhsnas“.
24a- ghvtaebrivi siq’varuli chans danielshi,
romelits ts’armarti brdzenk’atsebis sitsotskhlis mop’ovebaze pikrobs. es k’vlav
saktsielia, romelits mots’mobs ghvtis sik’etesa da tanagrdznobaze, srulq’opili
tavmdablobis gonebis mdgomareobashi. ghmerts sheudzlia dak’maq’opildes; misi
msakhuri adidebs mas misi rts’menis sakmeebit.
dan. 2:25 ariokma
sasts’rapod miiq’vana danieli mepestan da ase utkhra: iudas t’q’veebs shoris
vip’ove k’atsi, romelits mepes aukhsnis akhsnas.
25a- ghmerti mepes did t’anjvashi aq’enebda da
mistvis sasurveli p’asukhis mighebis mkholod p’ersp’ekt’ivats k’i mis riskhvas
mashinve chatskhrobda.
dan. 2:26 mepem
ilap’arak’a da utkhra daniels, sakhelad belt’eshatsars: shegidzlia amikhsna
sizmari, romelits vnakhe da misi akhsna?
26a- mistvis mitsemuli ts’armartuli sakheli
arapers tsvlis. danieli gastsems mas mosalodnel p’asukhs da ara belt’eshatsari.
dan. 2:27
danielma mepis ts’inashe up’asukha da tkva: „saidumlo, romelits mepem
moitkhova, brdzenk’atsebs, varsk’vlavtmritskhvelebs, jadokrebsa da mk’itkhavebs
ar sheudzliat mepistvis gamzhghavneba“.
27a - danieli shuamdgomlobs brdzenk’atsebis
sasargeblod. is, rats mepem matgan moitkhova, mat shesadzleblobebs
aghemat’eboda.
dan. 2:28 magram
aris zetsashi ghmerti, romelits saidumloebebs amkhels da mepe nabukodonosors
auts’q’a, rats uk’anask’nel dgheebshi mokhdeba. es aris sheni sizmari da
khilvebi, romlebits shens sats’olshi ikhile.
28a- es sats’q’isi akhsna nabukodonosors
q’uradghebas miaktsevs, radgan momavlis tema q’oveltvis ats’ukhebda da
ats’ukhebda adamianebs da am temaze p’asukhebis mighebis p’ersp’ekt’iva
saint’ereso da manugeshebelia. danieli mepis q’uradghebas ukhilav tsotskhal
ghmertze amakhvilebs, rats gasak’viria mepistvis, romelits mat’erializebul
ghvtaebebs stsems taq’vans.
dan. 2:29 rotsa
its’eki, mepeo, pikrebi mogivida tavshi, ra mokhdeboda am drois shemdeg; da
saidumlota gamtskhadebelma gauts’q’a, ra mokhdeboda.
dan. 2:30 es
saidumlo imit’om ar gamimkhila, rom q’vela tsotskhalze met’i sibrdzne makvs,
aramed imistvis, rom mepes etsnobos misi ganmart’eba da shen itsode sheni gulis
zrakhvebi.
30a - ara imit’om, rom chemshi q’vela tsotskhal
arsebaze met’i sibrdznea; aramed imistvis, rom mepes misi int’erp’ret’atsia
mietses.
srulq’opili
tavmdabloba mokmedebashi. danieli gverdze gadadis da mepes eubneba, rom es
ukhilavi ghmerti daint’eresebulia misit; es ghmerti upro dzlieri da epekt’uria,
vidre isini, visats manamde emsakhureboda. ts’armoidginet, ra gavlenas
moakhdens es sit’q’vebi mis gonebasa da gulze.
30b- da rata itsode sheni gulis zrakhvebi
ts’armartul religiashi
ch’eshmarit’i ghmertis sik’etisa da borot’ebis st’andart’ebi ignorirebulia.
mepeebs arasdros ech’vkvesh aq’eneben, radgan mati didi dzalauplebis gamo mati
shishi da shishi akvt. ch’eshmarit’i ghmertis aghmochena nabukodonosors
sashualebas mistsems tandatanobit gamoavlinos tavisi khasiatis nak’lovanebebi;
rasats mis khalkhshi veravin gabedavda. es gak’vetili chventvisats aris
gank’utvnili: chven mkholod mashin shegvidzlia vitsodet chveni gulis pikrebi,
tu ghmerti chvens sindisshi mokmedebs.
dan. 2:31 mepeo,
shen shekhede da, aha, didi kandak’eba; uzarmazari da uaghresad didebuli
kandak’eba idga shens ts’inashe da misi shesakhedaoba sashineli iq’o.
31a- tkven nakhet didi kandak’eba; es
kandak’eba uzarmazari da arachveulebrivi brts’q’invalebis iq’o.
kandak’eba asakhavs didi
mits’ieri imp’eriebis tanmimdevrobas, romlebits ertmanets mihq’vebian ieso
krist’es didebit dabrunebamde, akedan gamomdinareobs misi uzarmazari garegnoba
. misi brts’q’invaleba adamianebis mier bodzebuli simdidrit, didebita da
p’at’ivit daparuli mmartvelebis brts’q’invalebaa.
31b - is shens ts’in idga da sashineli garegnoba
hkonda.
kandak’ebis mier
nats’inasts’armet’q’velebi momavali martlats mepis ts’in aris da ara mis uk’an.
misi sashineli garegnoba ts’inasts’armet’q’velebs adamianta sik’vdilianobis
simravles, rats gamots’veuli ikneba omebita da devnit, rats akhasiatebs
k’atsobriobis ist’orias msoplios aghsasrulamde; mmartvelebi gvamebze dadian.
dan. 2:32 am
k’erp’is tavi supta okrosi iq’o; misi mk’erdi da khelebi vertskhlisa; misi
mutseli da bardzaq’ebi sp’ilendzisa.
32a- am kandak’ebis tavi supta okrosgan iq’o
damzadebuli
danieli amas 38-e mukhlshi
daadast’urebs, okros tavi tavad mepe nabukodonosoria. es simbolo mas
akhasiatebs, radgan p’irvel rigshi, is ch’eshmarit’ shemokmed ghmerts moaktseva
da rts’menit emsakhureba. okro gants’mendili rts’menis simboloa 1 p’et’res
1:7-shi. misi khangrdzlivi mepoba religiur ist’orias aghnishnavs da bibliashi
mis khsenebas gaamartlebs. garda amisa, is mits’ieri mmartvelebis
memk’vidreobis msheneblobis sataves ts’armoadgens . ts’inasts’armet’q’veleba
misi mepobis p’irvel ts’els, 605 ts’els its’q’eba.
32b - misi mk’erdi da khelebi vertskhlisgan iq’o
vertskhli okroze nak’lebi ghirs.
is puch’deba, magram okro utsvleli rcheba. chven vkhedavt adamianuri
ghirebulebebis degradatsias, rats kandak’ebis aghts’eras tavidan bolomde
mihq’veba. dzv.ts’. 539 ts’lidan kaldeelta imp’erias midielebisa da
sp’arselebis imp’eria shetsvlis.
32g - misi mutseli da bardzaq’ebi brinjaosgan
iq’o
brinjao aseve nak’lebad
ghirebulia, vidre vertskhli. is sp’ilendzis litonis shenadnobia. is sashinlad
puch’deba da drota ganmavlobashi itsvlis garegnobas. is aseve upro mq’aria,
vidre vertskhli, tavad upro mq’ari, vidre okro, romelits tavistavad dzalian
elast’iuri rcheba. seksualoba ghvtis mier archeuli khat’is tsent’rshia, magram
is aseve adamianis rep’roduktsiis khat’ia. berdznuli imp’eria, radgan es
martlats is aris, martlats dzalian naq’opieri aghmochndeba, rats k’atsobriobas
ts’armartul k’ult’uras mistsems, romelits msoplios aghsasrulamde gagrdzeldeba.
chamoskhmuli da chamoskhmuli brinjaosgan damzadebuli berdznuli kandak’ebebi
khalkhebis mier aghprtovanebas gamoits’vevs bolomde. skheulebis sishishvle
gamovlindeba da misi garq’vnili morali usazghvroa; es q’velaperi berdznul
imp’erias tsodvis t’ip’ur simbolod aktsevs, romelits sauk’uneebisa da
atasts’leulebis ganmavlobashi gagrdzeldeba krist’es dabrunebamde. danielis
11:21-dan 31-mde, berdzeni mepe ant’ioke IV, romelits tsnobilia rogorts
ep’ipane, ebraeli khalkhis mdevneli „7 ts’lis“ ganmavlobashi 175-dan 168
ts’lamde, ts’armodgenili ikneba, rogorts p’ap’is mdevnelis t’ip’i, romelsats is
ts’in usts’rebs am tavis ts’inasts’armet’q’velur narat’ivshi. am 32-e mukhlshi
dajgupebulia da tanmimdevrulad aris mokhseniebuli romis imp’eriamde mimavali
imp’eriebi.
dan. 2:33 misi
pekhebi rk’inisaa, misi t’erpebi nats’ilobriv rk’inisaa da nats’ilobriv tikhis.
33a - misi pekhebi, rk’inis
meotkhe ts’inasts’armet’q’velur
imp’eriashi, romis imp’erias, rk’inis mikhedvit, maksimaluri gamk’vriveba
akhasiatebs. es aseve q’velaze vulgaruli litonia, romelits izhangeba, zhangdeba
da nadgurdeba. akats dast’urdeba da khazgasmulia degradatsia. romaelebi p’oliteist’ebi
arian; isini damartskhebuli mt’rebis ghmertebs igheben. ase gavrtseldeba
berdznuli tsodva, mati gapartoebit, misi imp’eriis q’vela khalkhze.
33b - misi pekhebi, nats’ilobriv rk’inisa da
nats’ilobriv tikhisa
am pazashi, tikhis nats’ili
asust’ebs am mk’atsr bat’onobas. akhsna mart’ivia da ist’oriuli. 395 ts’els
romis imp’eria daishala da amis shemdeg kandak’ebis t’erpebis ati titi ati
damouk’idebeli krist’ianuli samepos daarsebas ganakhortsielebs, tumtsa q’vela
romis ep’isk’op’osis religiuri metvalq’ureobis kvesh moektseva, romelits 538
ts’lidan p’ap’i gakhdeba. es ati mepe tsit’irebulia daniel 7:7 da 24-shi.
dan. 2:34
uq’urebdi, sanam kva ar mot’q’da khelit ukmad da ar daart’q’a kandak’ebas mis
rk’inisa da tikhis t’erpebs da ar daamskhvria isini.
34a- dart’q’miti kvis gamosakhuleba
shtagonebulia sik’vdilit dasjis p’rakt’ik’it. es aris dzvel israelshi
damnashave tsodvilta sik’vdilit dasjis st’andart’i. amit’om, es kva mits’ieri
tsodvilebis chasakrobad gamoiq’eneba. gamotskhadebis 16:21-is tanakhmad, ghvtis
riskhvis bolo ts’q’luli set’q’va ikneba. es gamosakhuleba
ts’inasts’armet’q’velebs krist’es kmedebas tsodvilebis ts’inaaghmdeg misi
didebuli ghvtaebrivi dabrunebis dros. zakarias 3:9-shi suli krist’es adzlevs
kvis gamosakhulebas, mtavar kvak’utkheds, romlisganats ghmerti its’q’ebs tavisi
sulieri shenobis msheneblobas: radgan, aha, kvaze, romelits ieso naves dzis
ts’inashe davde, shvidi tvalia ert kvaze. aha, me tviton amovt’viprav masze
amot’viprul sit’q’vebs, ambobs tsabaot upali; da ert dgheshi movk’lav im
kveq’nis urjuloebas. shemdeg zakarias 4:7-shi vk’itkhulobt: vin khar shen, dido
mtao, zerubabelis ts’inashe? gasts’ordebi. is dadebs saplavis kvas
shedzakhilebit: madli, madli mas! imave adgilas, 42-e da 47-e mukhlebshi
vk’itkhulobt: man mitkhra: ras khedav? me vutkhari: „shevkhede da, aha, mteli
okros sasantle, tavze tasit, shvidi lamp’arit da shvidi mili lamp’rebistvis,
romlebits sasantlis tavzea : ... radgan isini, vints arad agdeben dasabamis
dghes, gaikhareben, rotsa dainakhaven zerubabelis khelshi vardnas. es shvidi
uplis tvalia, romlebits mtel dedamits’as dahq’ureben ...“ am tsnobis
dasadast’ureblad, gamotskhadebis 5:6-shi vnakhavt am gamosakhulebas, sadats
kvisa da sasantlis shvidi tvali miets’ereba ghvtis k’ravs, anu ieso krist’es:
da vikhile t’akht’sa da otkh tskhovels shoris da ukhutsesebs shoris k’ravi,
romelits idga, titkos dak’luliq’o. mas hkonda shvidi rka da shvidi tvali,
romlebits ghvtis shvidi sulia, movlenili mtel dedamits’aze. tsodvili khalkhebis
samsjavroshi tavad ghmerti aghasrulebs da adamianis kheli ar ereva.
dan. 2:35 mashin
rk’ina, tikha, sp’ilendzi, vertskhli da okro ertad daimskhvra da zapkhulis
k’aloebis namtsetsebad iktsa; karma ts’aigho isini da adgili aghar ip’ova. kva
k’i, romelits k’erp’s daetsa, did mtad iktsa da mteli dedamits’a aavso.
35a- mashin rk’ina, tikha, sp’ilendzi,
vertskhli da okro ertad daimskhvra da zapkhulis k’alos namtsetsebad iktsa;
karma ts’aigho isini da k’vali agharsad aghmochnda.
krist’es
dabrunebisas, okroti, vertskhlit, sp’ilendzit, rk’inita da tikhit simbolizebuli
khalkhebis shtamomavlebi taviant tsodvebshi darchnen da mis mier ganadgurebis
ghirsni iq’vnen, kholo khat’i am ganadgurebas ts’inasts’armet’q’velebs.
35b- magram kva, romelits k’erp’s daetsa, did
mtad iktsa da mteli dedamits’a aavso.
ap’ok’alipsi gamoavlens, rom es
gantskhadeba srulad ar shesruldeba atasi ts’lis zetsiuri samsjavros shemdeg,
rodesats rcheulebi ganakhlebul dedamits’aze damk’vidrdebian, gamotskhadebis
4:20, 21 da 22-shi.
dan. 2:36 es aris
sizmari: mis akhsnas mepes gavutskhadebt.
36a- mepe sabolood ismens sizmars. aseti
p’asukhis gamogoneba sheudzlebelia, radgan misi mot’q’ueba sheudzlebeli iq’o.
amit’om, vints am q’velapers ukhsnis, tavad akvs igive khilva. is aseve
p’asukhobs mepis tkhovnas imit, rom achvenebs, rom sheudzlia gamosakhulebis
int’erp’ret’atsia da mati mnishvnelobis minich’eba.
dan. 2:37 mepeo,
shen mepeta mepe khar, radgan zetsierma ghmertma mogtsa samepo, dzala,
dzliereba da dideba.
37a- me namdvilad vapaseb am lekss, sadats
vkhedavt, rogor mimartavs danieli dzlier mepes arapormalurad, rasats veravin
gabedavda chvens garq’vnil da gakhrts’nil dgheebshi. natsnobi sit’q’vis
arapormaluri gamoq’eneba ar aris sheuratskhmq’opeli; danieli p’at’ivs stsems
kaldeveli mepis mimart. natsnobi sit’q’vis arapormaluri gamoq’eneba mkholod
gramat’ik’uli pormaa, romelsats iq’enebs izolirebuli subiekt’i, romelits ert
mesame mkhares esaubreba. da „rats ar unda didi iq’os mepe, is aranak’leb
adamiania“, rogorts msakhiobma molierma tkva tavis droze. da gaumartlebeli
pormaluri gamoq’enebis t’endentsia mis dros daibada lui XIV-tan , amaq’ „mzis
mepestan“.
37b- mepeo, shen mepeta mepe khar, radgan
zetsierma ghmertma mogtsa imp’eria
p’at’ivistsemaze met’ad, danieli
mepes zetsiuri aghiarebit ajildoebs, romlis shesakhebats mas araperi akhsovda.
sinamdvileshi, mepeta zetsiuri mepe adast’urebs, rom man shekmna mits’ieri
mepeta mepe. mepeebze mepoba saimp’erat’oro t’it’uls ts’armoadgens. imp’eriis
simboloa „ arts’ivis prtebi “, rats mas akhasiatebs, rogorts p’irvel imp’erias
danielis 7-shi.
37c - dzala,
is aghnishnavs brboze
dominirebis uplebas da izomeba raodenobrivad, anu masit.
mas sheudzlia
tavbru daakhvios dzlier mepes da siamaq’it aavsos igi. sabolood mepe siamaq’es
daemorchileba da ghmerti gank’urnavs mas amisgan damtsirebis mk’atsri gamotsdis
meshveobit, romelits dan. 4-shi aris gamovlenili. man unda sheeguos im azrs,
rom man dzalaupleba sak’utari dzalit ar moip’ova, aramed imit’om, rom
ch’eshmarit’ma ghmertma mistsa igi. dan. 7-shi es dzala midielta da sp’arselta
datvis simbolur gamosakhulebas miighebs.
dzalaupleba,
romelits zogjer sak’utar tavshi da tskhovrebashi sitsarielis gantsdit
moip’oveba, tvitmk’vlelobit sruldeba. dzalaupleba adamians apikrebinebs did
bednierebaze, romelits arasdros modis. „sruliad akhali, sruliad akhali“, -
amboben, magram es grdznoba didkhans ar grdzeldeba. tanamedrove tskhovrebashi
tsnobili, aghprtovanebuli da gamdidrebuli khelovanebi tvitmk’vlelobit
sruldebian ashk’ara, brts’q’invale da didebuli ts’armat’ebis miukhedavad.
37d- dzala
es ekheba mokmedebas, idzulebit
zets’olas, romelits aidzulebs mots’inaaghmdeges brdzolashi danebdes. tumtsa, es
brdzola sheidzleba sak’utari tavis ts’inaaghmdegats iq’os ts’armoebuli. shemdeg
chven vsaubrobt khasiatis simt’k’itseze. sidzliere izomeba khariskhita da epekt’urobit.
mas aseve akvs
tavisi simbolo: lomi msajulta 14:18-is mikhedvit: „ ra aris lomze dzlieri an
taplze t’k’bili ?“ lomis dzala mis k’untebshia; misi tatebisa da k’lanch’ebis
k’untebshi, gansak’utrebit k’i p’iris k’untebshi, romelits gars ekhveva da
akhrchobs tavis mskhverp’ls, sanam shech’ams mat. samsonis mier
pilist’imelebistvis dasmuli gamotsanis am p’asukhis iribi gamzhghavneba misi
mkhridan mat ts’inaaghmdeg up’retsedent’o dzalis gamoq’enebis shedegi gakhdeba.
37-e - da dideba .
es sit’q’va mis mits’ier da
zetsiur ts’armodgenebshi mnishvnelobas itsvlis. nabukodonosorma am gantsdamde
adamianuri dideba moip’ova. dedamits’is q’vela arsebis bat’onobisa da bedis
gadats’q’vet’is siamovneba. mas rcheba zetsiuri didebis aghmochena, romelsats
ieso krist’e moip’ovebs sak’utari tavis, bat’onisa da uplis, tavisi msakhurebis
msakhurad gakhdomit. tavisi khsnistvis, is sabolood miighebs am didebas da mis
zetsiur p’irobebs.
dan. 2:38 khelshi
chagigdo, sadats ar unda tskhovrobdnen, adamianta dzeni, velis mkhetsebi da
tsis prinvelebi; da dagadgina shen matze mmartvelad. shen khar okros tavi.
38a- es gamosakhuleba gamoq’enebuli ikneba
nabukodonosoris aghsanishnavad dan. 4:9-shi.
38b - shen khar okros tavi.
es sit’q’vebi achvenebs, rom
ghmertma ts’inasts’ar itsis, ra archevans gaak’etebs nabukodonosori. es
simbolo, okros tavi , ts’inasts’armet’q’velebs mis momaval gants’mendasa da
archevas maradiuli khsnistvis. okro gants’mendili rts’menis simboloa 1 p’et’res
1:7-is mikhedvit: rata tkveni rts’menis gamotsda, romelits upro dzvirpasia,
vidre khrts’nadi okro (tumtsa tsetskhlit gamotsdadia), ieso krist’es
gamotskhadebisas keba, dideba da p’at’ivi gakhdes . okro , es mch’le litoni,
martlats am didi mepis khat’ia, romelits shemokmedi ghmertis namokmedarit
gardaikmneba.
dan. 2:39 shens
shemdeg aghdgeba skhva samepo, shenze dabali da mesame samepo, sp’ilendzisa,
romelits mtel dedamits’aze imepebs.
39a- drota ganmavlobashi, adamianuri tvisebebi
gauaresdeba; kandak’ebis mk’erdisa da orive mk’lavis vertskhli tavis okrosze
nak’lebi ikneba. nabukodonosoris msgavsad, midieli dariosits moiktseva,
sp’arseli k’iros II-ts ezras 1:1-dan 4-mde tanakhmad, q’velas uq’vars danieli;
da mat shemdeg sp’arseli dariosi da art’akserkse I ezras 6 da 7-is mikhedvit .
gansatsdelebshi isini gaikhareben, rodesats khedaven, rom iudevelta ghmerti
tavisas ekhmareba.
39b - shemdeg mesame samepo, romelits
sp’ilendzisgan ikneba da mtel dedamits’aze ibat’onebs.
ak, berdznuli imp’eriistvis
sit’uatsia seriozulad uaresdeba. brinjao, simbolo, romelits mas ganasakhierebs,
aghnishnavs uts’mindurebas, anu tsodvas . danielis 10 da 11-is shests’avla
sashualebas mogvtsems gavigot, tu rat’om. tumtsa, uk’ve k’itkhvis nishnis kvesh
dgas khalkhis k’ult’ura, rogorts resp’ublik’uri tavisuplebisa da misi q’vela
garq’vnili da k’orump’irebuli gadakhris gamomgonebeli, romelsats p’rintsip’is
tanakhmad sazghvrebi ar akvs, sts’ored amit’om ambobs ghmerti igavebis
29:18-shi: sadats ar aris gamotskhadeba, khalkhi sheuzghudavia; bednieria, tu
isini k’anons daitsaven!
dan. 2:40 da
ikneba meotkhe samepo, rk’inasavit mt’k’itse; rogorts rk’ina amskhvrevs da
amskhvrevs q’velapers, aseve amskhvrevs da amskhvrevs q’velapers, rogorts
rk’ina amskhvrevs q’velapers.
40a - sit’uatsia uaresdeba am meotkhe samepostan,
romis samepostan, romelits gabat’ondeba ts’ina imp’eriebze da miighebs mat
q’vela ghvtaebas, rata daagrovos mati q’vela uarq’opiti makhasiatebeli,
shemoit’anos siakhle, daundobeli simt’k’itsis rk’inis distsip’lina . es mas
imdenad epekt’urs khdis, rom verts erti kveq’ana ver gaudzlebs mas; imdenad,
rom misi imp’eria gavrtseldeba dasavletit inglisidan aghmosavletit babilonamde.
rk’ina namdvilad misi simboloa, misi orlesuli khmlebidan, misi javshnidan da
parebidan, ise, rom shet’evis dros armia ighebs shubis ts’verebit savse k’arap’asis
sakhes, sashinlad epekt’uria mt’rebis uts’esrigo da gapant’uli tavdaskhmebis
ts’inaaghmdeg.
dan. 2:41 da
rogorts nakhe, pekhebi da pekhis titebi nats’ilobriv metunis tikhisgan iq’o da
nats’ilobriv rk’inisgan, aseve gaiq’opa samepo; magram masshi ikneba rk’inis
simt’k’itse, radgan nakhe, rom rk’ina tikhastan iq’o shereuli.
41a - danieli ar ak’onk’ret’ebs, magram
gamosakhuleba met’q’velebs. t’erpebi da pekhis titebi ts’armoadgens dominant’ur
pazas, romelits shetsvlis ts’armartul romis imp’erias, romlis simbolits rk’inaa
. gaq’opili romis imp’eria gakhdeba misi dashlis shemdeg chamoq’alibebuli
p’at’ara samepoebis brdzolis veli. rk’inisa da tikhis aliansi ar kmnis dzalas,
aramed gankhetkilebas da sisust’es. chven vk’itkhulobt metunis tikhas . metune
ghmertia ieremias 18:6-is mikhedvit: „ nutu ar shemidzlia tkventan ise
movektse, rogorts am metunes, israelis sakhlo? ambobs upali. aha, rogorts
tikhaa metunis khelshi, tkvents ise khart chems khelshi, israelis sakhlo! es
tikha aris k’atsobriobis mshvidobiani k’omp’onent’i, saidanats ghmerti irchevs
tavis rcheulebs da mat sap’at’io ch’urch’lad aktsevs“.
dan. 2:42 da
rogorts pekhis titebi nats’ili rk’inisa iq’o da nats’ili tikhisa, aseve samepo
nats’ilobriv dzlieri ikneba da nats’ilobriv mq’ipe.
42a - gaitvalists’inet, rom romis imp’eria
gagrdzelda msoplios aghsasrulamde, miukhedavad imisa, rom romis imp’eriam 395
ts’els dak’arga ertianoba da bat’onoba. akhsna mdgomareobs mis bat’onobis
aghdgenashi romis k’atolik’uri sarts’munoebis religiuri tsdunebis gzit. es ganp’irobebuli
iq’o k’lovisis da bizant’iis imp’erat’orebis mier romis ep’isk’op’osistvis
daakhloebit 500 ts’els gats’euli sheiaraghebuli mkhardach’erit. mat aashenes
misi p’rest’izhi da akhali p’ap’is dzalaupleba, ramats igi, tumtsa mkholod
adamianebis tvalshi, 538 ts’lidan krist’ianuli ek’lesiis mits’ier metaurad
aktsia.
dan. 2:43 shen
ikhile rk’ina tikhastan shereuli, radgan isini adamianta p’art’niorebtan
sheerevian, magram ertmanets ar miek’roba, rogorts rk’ina ar sheereva tikhas.
43a- dan. 7:7 da
24-shi pekhis ati titi at rkad
gadaiktseva. skheulisa da t’erpebis shemdeg, isini ts’armoadgenen evrop’is
dasavlur krist’ian erebs uk’anask’nel dgheebshi, anu chvens droshi. evrop’uli
erebis tvaltmaktsuri aliansebis dagmobit, ghmertma 2600 ts’lis ts’in gamoavlina
im shetankhmebebis sisust’e, romlebits aertianebs tanamedrove evrop’is
khalkhebs, zust’ad „romis khelshek’rulebebis“ sapudzvelze gaertianebulebs.
dan. 2:44 am
mepeebis dgheebshi zetsieri ghmerti daamq’arebs samepos, romelits arasodes
daiktseva da arts erti khalkhi ar dat’ovebs mas; dashlis da gaaukmebs q’vela am
samepos da uk’unisamde idgeba.
44a - am mepeebis dros
sakme dadast’urebulia, rom ati
titi krist’es didebuli dabrunebis tanamedrovea.
44b - zetsieri ghmerti aghadgens samepos, romelits arasodes daiktseva
rcheulta shercheva ieso krist’es sakhelit khdeboda misi msakhurebidan moq’olebuli, dedamits’aze misi p’irveli mosvlisas, rata gamoesq’ida mat tsodvebi, visats is ikhsnida. tumtsa, am msakhurebis shemdgomi ori atasi ts’lis ganmavlobashi, es shercheva khdeboda tavmdablobita da demonebis shedegad eshmak’is banak’is mier. kholo 1843 ts’lidan, iesos mier gadarchenilebi tsot’ani arian, rasats daadast’urebs danielis 8 da 12 tavebis shests’avla.
rcheulta sherchevis 6000 ts’liani p’eriodis dasrulebis shemdeg, me-7 atasts’leuli maradisobis shabats mkholod adamisa da evasgan ieso krist’es siskhlit gamosq’idul rcheulebs khsnis. q’vela matgani tavisi ertgulebis gamo ikneba shercheuli, radgan ghmerti tavistan mihq’avs ertguli da morchili adamianebi, eshmak’s, mis meambokhe angelozebsa da urch adamianebs mati sulebis srul ganadgurebashi gadastsems.
44c- da romelits skhva khalkhis bat’onobis kvesh ar moektseva
radgan es dedamits’aze adamianis
bat’onobasa da memk’vidreobas dasasruls udebs.
44d - is daangrevs da gaanadgurebs q’vela am
samepos da tavad maradiulad idgeba
sulits’mida ganmart’avs sit’q’va
„dasasruls“ mis mier mitsemuli mnishvnelobas; absolut’ur mnishvnelobas.
mokhdeba mteli k’atsobriobis ganadgureba. da gamotskh. 20 gagvimzhghavnebs, tu
ra mokhdeba me-7 atasts’leulis ganmavlobashi . amgvarad, chven aghmovachent
ghvtis mier dagegmil p’rogramas. uk’atsriel dedamits’aze eshmak’i t’q’ved
ikneba, q’ovelgvari zetsiuri an mits’ieri tanamgzavrobis gareshe. kholo
zetsashi, 1000 ts’lis ganmavlobashi, rcheulebi gansjian borot’mokmedebs. am
1000 ts’lis bolos, borot’mokmedebi aghdgebian saboloo samsjavrostvis.
tsetskhli, romelits mat gaanadgurebs, gants’mends dedamits’as, romelsats
ghmerti ganaakhlebs misi gandidebit, rata miighos tavisi t’akht’i da gamosq’iduli
rcheulebi. amit’om, khilvis surati ajamebs upro rtul kmedebebs, romlebsats ieso
krist’es ap’ok’alipsi gamoavlens.
dan. 2:45 ai, ras
nishnavs es kva, romelits shen ikhile, rom mtidan khelit ar iq’o mok’vetili da
romelmats daamskhvria rk’ina, sp’ilendzi, tikha, vertskhli da okro. didma
ghmertma amtsno mepes, ra mokhdeba amis shemdeg. sizmari ch’eshmarit’ia da misi
akhsnats ch’eshmarit’ia.
45a - sabolood, misi mosvlis shemdeg, rodesats
krist’e simbolurad kvit ikneba ts’armodgenili, atasi ts’lis zetsiuri samsjavro
da uk’anask’neli samsjavros aghsruleba, ghvtis mier aghdgenil akhal
dedamits’aze, khilvashi gamotskhadebuli didi mta maradiulad miighebs pormas da
adgils.
dan. 2:46 mashin
mepe nabukodonosori p’irkve daemkho, taq’vani stsa daniels da brdzana, mskhverp’li
da sak’meveli sheets’irat mistvis.
46a- jer k’idev ts’armarti mepe tavisi bunebis
shesabamisad reagirebs. danielisgan q’velapris mighebis shemdeg, rats mas
stkhova, is mis ts’inashe taq’vans stsems da p’at’ivs stsems mis valdebulebebs.
danieli ar ets’inaaghmdegeba mis mimart chadenil k’erp’taq’vanismtsemlur
kmedebebs. jer k’idev naadrevia misi ts’inaaghmdeg ts’asvla da misi dak’itkhva.
dro, romelits ghmerts ek’utvnis, tavis sakmes gaak’etebs.
dan. 2:47 da
utkhra mepem daniels: ch’eshmarit’ad, tkveni ghmerti ghmertta ghmertia da
mepeta mbrdzanebelia da saidumloebebs amkhels, radgan shen shedzeli am
saidumlos amokhsna.
47a - es iq’o mepe nabukodonosoris p’irveli
nabiji moktsevisk’en. is arasdros daivits’q’ebs am gamotsdilebas, romelits
aidzulebs aghiaros, rom danieli k’ont’akt’shia ch’eshmarit’ ghmerttan,
sinamdvileshi, ghmertta ghmerttan da mepeta upaltan . magram ts’armarti
garemotsva, romelits mas ekhmareba, sheaperkhebs mis moktsevas. misi sit’q’vebi
ts’inasts’armet’q’veluri moghvats’eobis epekt’urobaze mots’mobs. ghvtis dzala,
ts’inasts’ar tkvas, ra mokhdeba, normalur adamians damajerebeli
mt’k’itsebulebebis k’edeltan aq’enebs, romelsats rcheulebi da datsemulebi
ets’inaaghmdegebian.
dan. 2:48 mashin
mepem aghamaghla danieli, mravali didi sachukari mistsa da babilonis mteli
samtavros mmartvelad danishna igi babilonis q’vela brdzenis mtavarsardlad.
48a- nabukodonosori daniels iseve moektsa,
rogorts paraoni iosebs mis ts’inashe. rodesats isini ch’k’vianebi arian da ara
jiut’ad chak’et’ilebi da chak’et’ilebi, didma liderebma itsian, rogor daapason
dzvirpasi tvisebebis mkone msakhuris momsakhureba. isini da mati khalkhi
ghvtaebrivi k’urtkhevebis mplobelebi arian, romlebits mis rcheulebzea.
amgvarad, ch’eshmarit’i ghvtis sibrdzne q’velas sargebels moakvs.
dan. 2:49
danielma stkhova mepes, rom babilonis p’rovintsiis mmartveloba shadrakistvis,
meshakistvis da abednegostvis mietsa. danieli k’i mepis k’arze imq’opeboda.
49a- es otkhi akhalgazrda k’atsi gamoircheoda
ghmertisadmi gansak’utrebuli ertgulebit skhva akhalgazrda ebraelebisgan,
romlebits mattan ertad babilonshi chavidnen. am gansatsdelis shemdeg, romelits
q’velastvis dramat’uli sheidzleboda gamkhdariq’o, tsotskhali ghmertis
mots’oneba chndeba. amgvarad, chven vkhedavt ganskhvavebas, romelsats ghmerti akhdens
mat shoris, vints mas emsakhureba da vints ar emsakhureba. is amaghlebs tavis
rcheulebs, romlebmats sajarod, q’vela khalkhis tvalshi ghirseulad
ts’armoachines tavi.
danieli 3
dan. 3:1 mepe
nabukodonosorma gaak’eta okros k’erp’i, romlis simaghle samotsi ts’q’rta iq’o
da sigane - ekvsi ts’q’rta. da aghmarta igi duras velze, babilonis sagraposhi.
3a- mepe daarts’muna, magram jer ar moaktsia
danielis tsotskhalma ghmertma. mas k’vlav akhasiatebs megalomania. mis garshemo
mq’opi didi adamianebi amkhneveben mas ise, rogorts igavshi mela q’vavs
ak’etebs, isini mas adideben da taq’vans stsemen, rogorts ghmerts. aseve, mepe
sabolood sak’utar tavs ghmerts adarebs. unda itkvas, rom ts’armartobashi es gza
advilia, radgan skhva tsru ghvtaebebi udzravi da gaq’inulia kandak’ebebis
sakhit, mashin rotsa is, mepe, tsotskhali rom iq’os, uk’ve matze maghla dgas.
magram ra tsudad gamoiq’eneba es okro kandak’ebis aghmartvashi! tskhadia,
ts’ina khilvas jer ar gamoughia naq’opi. shesadzloa, ghmertebis ghmertis mier
mistvis gamovlenilma p’at’ivits k’i sheuts’q’o kheli misi siamaq’is
shenarchunebas da gazrdasats k’i. rts’menis okros simbolo, romelits
gants’mendilia gamotsdit 1 p’et’res 1:7-is mikhedvit, am tavshi motkhrobil
akhal gamotsdilebashi gamoavlens am t’ip’is amaghlebuli rts’menis arsebobas
danielis sam tanamgzavrshi. es aris gak’vetili, romelsats ghmerti
gansak’utrebit mimartavs tavis rcheulebs advent’ist’ebis bolo gamotsdis dros,
rodesats gamotskhadebis 13:15-shi nats’inasts’armet’q’velebi sik’vdilis
ganchineba mat sitsotskhles ts’aartmevs.
dan. 3:2 mashin
mepe nabukodonosorma gagzavna khalkhi da moits’via sat’rap’ebi, mmartvelebi,
mmartvelebi, msajulebi, khazinadarebi, magist’rebi, msajulebi da q’vela
samtavros mmartveli, rata mosuliq’vnen im k’erp’is k’urtkhevaze, romelits mepe
nabukodonosorma aghmarta.
2a- danielis gansatsdelisgan ganskhvavebit,
romelits danielis ts’ignis me-6 tavshia aghts’erili, es gamotsdileba mepis
garshemo mq’opi adamianebis shetkmulebis shedegi ar aris. ak misi p’irovnebis naq’opi
vlindeba.
dan. 3:3 mashin
sheik’ribnen sat’rap’ebi, mmartvelebi, mmartvelebi, msajulebi, khazinadarebi,
magist’rebi, msajulebi da q’vela samtavros mmartveli im k’erp’is
k’urtkhevistvis, romelits mepe nabukodonosorma aghmarta. isini idgnen im k’erp’is
ts’in, romelits nabukodonosorma aghmarta.
dan. 3:4 matsnem
khmamaghla shesdzakha da tkva: „es aris mtsneba, romelits mogetsat, khalkhebo,
erebi da enebo!
dan. 3:5 rogorts
k’i gaigonebt saq’viris, salamuris, arpis, sambuk’as, psalmunis, gudast’viris
da q’velanairi musik’aluri inst’rument’is khmas, daemkhobit da taq’vans stsemt
okros k’erp’s, romelits mepe nabukodonosorma aghmarta.
5a- rodesats saq’viris khmas gaigonebt
gamotsdis signali saq’viris
khmit ikneba motsemuli , iseve rogorts ieso krist’es dabruneba simbolurad aris
ts’armodgenili gamotskhadebis 11:15-shi me-7 saq’viris khmit da ts’ina ekvsi
sasjelits simbolurad aris ts’armodgenili saq’virebit.
5b - tkven daikhrit taq’vans
taq’vani stses p’at’ivistsemis
pizik’ur pormas. gamotskh. 13:16-shi ghmerti amas simbolurad gamokhat’avs im
adamianebis khelit , romlebits miigheben mkhetsis nishans , rats guliskhmobs
ts’armartuli mzis dghis p’rakt’ik’asa da p’at’ivistsemas, romelmats chaanatsvla
ghvtaebrivi ts’minda shabati .
5c - da es dzalian mogets’onebat
taq’vanistsema p’at’ivistsemis
gonebrivi pormaa. gamotskh. 13:16-shi ghmerti mas im k’atsis shublze
gamosakhavs, romelits mkhetsis nishans ighebs .
es mukhli sashualebas gvadzlevs
aghmovachinot ieso krist’es ap’ok’alipsshi moq’vanili am simboloebis gasaghebebi.
adamianis shubli da kheli ajamebs mis azrebsa da sakmeebs da rcheulta shoris es
simboloebi igheben ghvtis bech’eds mkhetsis nishnis sap’irisp’irod , romelits
ident’ipitsirebulia romis k’atolitsizmis „k’virastan“, romelits mighebuli da
mkhardach’erilia p’rot’est’ant’ebis mier ek’umenur aliansshi mati shesvlis
dghidan.
mepe nabukodonosoris mier
dats’esebuli am zomis mteli organizeba ganakhldeba samq’aros dasasruls,
shemokmedi ghmertis shabatisadmi ertgulebis gamotsdad. q’ovel shabats, rcheulta
uari mushaobaze mots’mobs mat ts’inaaghmdegobas adamianis k’anonisadmi. k’viras
k’i, mati uari, monats’ileoba miighon dats’esebul saerto taq’vanistsemashi, mat
ambokhebulebad gamoavlens, romlebits unda moishoron. shemdeg gamotskhaddeba
sik’vdilit dasja. amit’om, p’rotsesi sruliad sheesabameba imas, rasats danielis
sami tanamgzavri ganitsdis, romlebits tavad srulad iknebian k’urtkheulni ghvtis
mier uk’ve gamovlenili ertgulebistvis.
tumtsa, samq’aros aghsasrulamde,
es gak’vetili p’irvelad dzveli aghtkmis ebraelebs shestavazes, romlebits msgavs
gansatsdels 175-dan 168 ts’lamde ganitsdidnen da sik’vdilit devnidnen berdzeni
mepe ant’ioke IV, romelits ep’ipane iq’o tsnobili. danielis 11-e tavi
mots’mobs, rom zogiert ertgul ebraels sik’vdili erchivna, vidre sibilts’e chaedina
tavisi ch’eshmarit’i ghmertis ts’inashe. radgan im dros ghmerti ar chareula mat
sasts’aulebrivad gadasarchenad, iseve rogorts mogvianebit ar chaeria romis mier
mok’luli krist’ianebistvis.
dan. 3:6 vints ar
daemkhoba da ar taq’vans ar stsems, mashinve tsetskhlit gakhurebul ghumelshi
chaagdeben.
6a - danielis tanamgzavrebistvis saprtkhe
tsetskhlovani ghumelia . sik’vdilis es saprtkhe sik’vdilis saboloo ganchinebis
khat’ia. tumtsa, arsebobs ganskhvaveba dasats’q’isisa da dasasrulis or
gamotsdilebas shoris, radgan sabolood tsetskhlovani ghumeli ikneba ghvtis
rcheuli ts’mindanebis mdevneli agresorebis uk’anask’neli samsjavros sasjeli.
dan. 3:7 amit’om,
rogorts k’i q’vela khalkhma gaigo saq’viris, salamuris, arpis, sambuk’as,
psalmunisa da q’velanairi musik’aluri sak’ravis khma, q’vela khalkhi, eri da
ena daemkhoba da taq’vani stsa okros k’erp’s, romelits mepe nabukodonosorma
aghmarta.
7a - masebis mier adamianuri k’anonebisa da
dadgenilebebisadmi damorchilebis es titkmis zogadi da ertsulovani ktseva k’vlav
ts’inasts’armet’q’velebs mat ktsevas rts’menis uk’anask’neli mits’ieri
gamotsdis dros. dedamits’is uk’anask’nel universalur mtavrobas igive shishit
daemorchilebian.
dan. 3:8 im dros
ramdenime kaldeveli miuakhlovda da brali ts’auq’ena iudevelebs.
8a- ghvtis rcheulebi eshmak’is riskhvis
samizneebi arian, romelits q’vela sulze bat’onobs, romlebsats ghmerti tavis
rcheulebad ar tsnobs. dedamits’aze es eshmak’uri sidzulvili shuris da
amavdroulad didi sidzulvilis pormas ighebs. shemdeg isini p’asukhismgebelni
arian q’vela im borot’ebaze, romlitats k’atsobrioba it’anjeba, tumtsa sts’ored
sap’irisp’iro khsnis am borot’ebas, romelits ubralod ghvtis mier mati
mparvelobis ararsebobis shedegia. isini, visats sdzuls rcheulebi, gegmaven, rom
isini sakhalkho ts’q’evlad aktsion, romlisganats mati mok’vlit unda moishoron.
dan. 3:9 da
utkhres mepe nabukodonosors: mepeo, itsotskhle uk’unisamde!
¬9a- eshmak’is agent’ebi shemodian stsenaze,
siuzhet’i upro nateli khdeba.
dan. 3:10 shen
brdzane, rom q’velas, vints k’i gaigonebda saq’viris, salamuris, arpis,
sambuk’as, psalmunis, gudast’viris da q’velanairi sak’ravis khmas, unda
damkhobiliq’o da taq’vani etsa okros k’erp’istvis.
10a- isini mepes akhseneben mis sit’q’vebs da
misi samepo khelisuplebis ts’esrigs, romlisadmi morchilebats autsilebelia.
dan. 3:11 da
vints ar daemkhoba da ar taq’vans ar stsems, gavarvarebul ghumelshi chaagdeben.
11a - aseve ikhseneben sik’vdilis mukaras;
khapangi ek’ideba rcheul ts’mindanebs.
dan. 3:12 arian
iudevelebi, romlebits shen danishne babilonis p’rovintsiis mmartvelebad:
shadraki, meshaki da abednego; isini ar gtsemen p’at’ivs, mepeo, arts shens
ghmertebs emsakhurebian da arts okros k’erp’s stsemen taq’vans, romelits shen
aghmarte.
12a - es p’rognozirebadi iq’o, radgan maghali
tanamdebobebi utskhoel ebraelebs evalebodat, gaghvivebuli veraguli shuri k’i,
rogorts mk’vlelobis sidzulvili, autsileblad gamoavlenda tavis naq’ops.
amgvarad, ghvtis rcheulebi gamoq’opilni da dagmobilni arian sakhalkho
shurisdziebit.
dan. 3:13 mashin
nabukodonosori ganriskhda da ganriskhda, brdzana shadrakis, meshakis da
abednegos moq’vana. es k’atsebi mepis ts’inashe miiq’vanes.
13a - gakhsovdet,
rom am samma k’atsma nabukodonosorisgan miigho umaghlesi tanamdebobebi mis
sameposhi, radgan isini mistvis upro brdzenni da ch’k’vianebi chandnen, vidre
misi khalkhi. sts’ored amit’om, misi „ gaghizianebisa
da mriskhanebis “ mdgomareobashi mokhvedra khsnis mati gansak’utrebuli
tvisebebis ts’amier davits’q’ebas.
dan. 3:14
nabukodonosorma miugo da utkhra mat: shadrak, meshak da abednego, gana
ch’eshmarit’ad ar emsakhurebit chems ghmertebs da ar stsemt taq’vans okros
k’erp’s, romelits me aghvmarte?
14a- is arts k’i elodeba mat k’itkhvaze
p’asukhis gatsemas: ganzrakh arghvevt chems brdzanebebs?
dan. 3:15 akhla
k’i mzad iq’avit da rogorts k’i gaigonebt saq’viris, salamuris, arpis,
sambuk’as, psalmunis, gudas da q’velanairi sak’ravis khmas, daemkhit da
taq’vani etsit chems mier gak’etebul k’erp’s; tu ar taq’vans stsemt, imave
saatshi chaagdebt gavarvarebul ghumelshi. vin aris ghmerti, romelits gikhsnit
chemi khelidan?
15a- mepe moulodnelad mikhvda, tu ramdenad
sasargebloebi iq’vnen es k’atsebi mistvis da mzad iq’o, shestavazos mat akhali
shansi tavisi saq’oveltao imp’eriuli brdzanebis datsvit.
dasmul k’itkhvaze
moulodnel p’asukhs miighebs ch’eshmarit’i ghmerti, romelits, rogorts chans,
nabukodonosorma daivits’q’a, radgan is tavisi samepo tskhovrebis
sakmianobebshia chapluli. upro met’its, araperi miutitebs am ambis tarighze.
dan. 3:16 mashin
shadrakma, meshakma da abednegom miuges mepe nabukodonosors da utkhres: „am
sakmeshi p’asukhi ar gvch’irdeba“.
16a - tavisi drois q’velaze dzlieri mepisadmi
natkvami es sit’q’vebi aghmashpoteblad da up’at’ivtsemulod gamoiq’ureba, magram
es adamianebi, romlebits amas amboben, ar arian meambokhe adamianebi. p’irikit,
isini tsotskhali ghmertisadmi morchilebis magalitebi arian, romlisadmits
mt’k’itsed gadats’q’vit’es ertguleba.
dan. 3:17 aha,
chveni ghmerti, romelsats vemsakhurebit, dzaludzs chveni khsna tsetskhlovani
ghumelidan da gvikhsnis sheni khelidanats, mepeo.
17a- mepisgan ganskhvavebit, ertgulma
rcheulebma sheinakhes ghvtis mier motsemuli mt’k’itsebulebebi, rata
echvenebinat, rom is mattan iq’o khilvis gansatsdelshi. am p’irad gamotsdilebas
egvip’t’elebisgan da monobisgan gatavisuplebuli tavianti khalkhis didebul
mogonebebtan ak’avshireben imave ertguli ghmertis mier, amit’om isini
sak’marisad gabedulebi arian mepis ts’inaaghmdeg ts’asasvlelad. mati
gadats’q’vet’ileba srulia, tundats sik’vdilis pasad. magram sulits’mida
aidzulebs mat, its’inasts’armet’q’velon misi chareva: is gvikhsnis sheni
khelidan, mepeo .
dan. 3:18 tu ara
da, itsode shentvis, mepeo, rom chven ar vemsakhurebit shens ghmertebs da arts
vtsemt taq’vans shens mier aghmartul okros k’erp’s.
18a- da tu ghvtis dakhmareba ar mova, mattvis
umjobesia mok’vdnen, rogorts ertguli rcheulebi, vidre gadarchnen rogorts
moghalat’eebi da mshishrebi. es ertguleba gamovlindeba berdzeni mdevnelis mier
dats’esebul gamotsdashi - 168 ts’els. da amis shemdeg, mteli krist’ianuli
ep’okis ganmavlobashi ch’eshmarit’ krist’ianebs shoris, romlebits samq’aros
aghsasrulamde ar aureven ghvtis k’anons eshmak’iseuli adamianebis k’anontan.
dan. 3:19 mashin
nabukodonosori riskhvit aghivso da sakhe sheetsvala shadrakis, meshakisa da
abednegos mimart. man up’asukha da brdzana, ghumeli shvidjer upro met’ad
gaekhurebinat, vidre sach’iroa gatskheleba.
19a- unda gvesmodes, rom am mepes
sitsotskhleshi arasdros unakhavs da arts smenia vinmes, rom misi
gadats’q’vet’ilebebis ts’inaaghmdeg ts’asuliq’o; rats amartlebs mis
mriskhanebas da sakhis gamomet’q’velebis tsvlilebas . eshmak’i shedis masshi,
rata ghvtis rcheulta mok’vlashi ts’aiq’vanos.
dan. 3:20 shemdeg
man tavisi lashkris udzlieres meomrebs ubrdzana, sheek’rat shadraki, meshaki da
abednego da chaegdot gavarvarebul ghumelshi.
dan. 3:21 es
k’atsebi shek’res tavianti sharvlebit, khalatebit, mosaskhamebita da skhva
samosit da chaq’ares gavarvarebuli tsetskhlis ghumelis shuagulshi.
21a - q’vela es nakhsenebi masala aalebadia,
iseve rogorts mati khortsieli skheuli.
dan. 3:22 radgan
mepis brdzaneba mk’atsri iq’o da ghumeli dzlier gakhurebuli, ali k’lavda
k’atsebs, romlebmats shadraki, meshaki da abednego chaq’ares masshi.
¬22a - am k’atsebis sik’vdili mots’mobs am ghumelshi
tsetskhlis sasik’vdilo epekt’urobas.
dan. 3:23 da es
sami k’atsi, shadraki, meshaki da abednego, shek’rulebi chatsvivdnen
gavarvarebuli tsetskhlis ghumelis shuagulshi.
23a - mepis brdzaneba shesrulebulia, sak’utari
msakhurebits k’i dakhotses.
dan. 3:24
sheshinda mepe nabukodonosori, adga da utkhra tavis mrchevlebs: gana sami
k’atsi shek’ruli ar chavq’aret tsetskhlshi? utkhres mepes: namdvilad, mepeo!
24a- tavisi drois mepeta mepes tvalebs ar
ujerebs. is, rasats khedavs, q’ovelgvar adamianur ts’armosakhvas aghemat’eba.
is grdznobs, rom sach’iroa, damshviddes da garshemomq’opebs hk’itkhos, realobaa
tu ara sami k’atsis ghumelis tsetskhlshi chagdeba. isini k’i amas adast’ureben:
es danamdvilebit sheidzleba itkvas, mepeo!
dan. 3:25 man
miugo: „aha, otkh k’atss vkhedav, romlebits tsetskhlis shuagulshi dadian da
araperi ushavdebat; meotkhes sakhe ghmertebis dzes hgavs“.
25a - rogorts chans, mkholod mepes hkonda meotkhe
piguris khilva, rats mas ashinebs. sami k’atsis samagalito rts’mena ghmertma
daapasa da achuka. am tsetskhlshi mepes sheudzlia ganaskhvavos mamak’atsebi da
khedavs mattan mdgar sinatlisa da tsetskhlis piguras. es akhali gamotsdileba
aghemat’eba p’irvels. tsotskhali ghmertis realoba mistvis k’idev ertkhel
dadast’urda.
25b- da meotkhes pigura ghmertebis dzis piguras
hgavs
am meotkhe p’ersonazhis
garegnoba imdenad ganskhvavdeba adamianebisgan, rom mepe mas ghmertebis dzestan
aigivebs . es gamotkma shesaperisia, radgan es martlats p’irdap’iri charevaa
imisa, vints adamianebistvis gakhdeba ghvtis dze da k’atsis dze , k’erdzod,
ieso krist’e.
dan. 3:26 mashin
nabukodonosori miuakhlovda gavarvarebuli ghumelis p’irs da tkva: shadrak,
meshak da abednego, uzenaesi ghmertis msakhurebo, gamodit da ak modit! da
shadraki, meshaki da abednego gamovidnen tsetskhlis shuagulidan.
26a - nabukodonosori k’vlav k’ravad gardaikmneba,
romelits masze gatsilebit dzlieri lomis mepis ts’inashe dgas. es shekhseneba
ts’ina khilvis gamotsdilebis mots’mobas aghvidzebs. zetsieri ghmerti mas meore
tkhovnit mimartavs.
dan. 3:27
sheik’ribnen sat’rap’ebi, mtavrebi, mmartvelebi da mepis mrchevlebi da
dainakhes, rom tsetskhls ar hkonda dzala k’atsta skheulebze, arts tma iq’o
damts’vari mat tavze, arts sharvali iq’o dazianebuli da arts tsetskhlis suni
asdiodat matze.
27a- am gamotsdilebashi ghmerti gvadzlevs dast’urs,
rogorts es nabukodonosors gauk’eta, misi ch’eshmarit’i q’ovlisshemdzleobis
shesakheb. man shekmna mits’ieri k’anonebi, romlebits gansazghvravs q’vela
adamianisa da q’vela tskhovelis tskhovrebas, romelits tskhovrobs mis mits’aze
da mis ganzomilebashi. magram man akhlakhan daamt’k’itsa, rom arts is da arts
angelozebi ar ekvemdebarebian am mits’ier ts’esebs. universaluri k’anonebis
shemokmedi, ghmerti matze maghla dgas da sheudzlia, tavisi nebit, daadginos
sasts’aulebrivi shemtkhvevebi, romlebits mis dros didebasa da rep’ut’atsias
mout’ans ieso krist’es.
dan. 3:28 mashin
tkva nabukodonosorma da tkva: k’urtkheuli iq’os shadrakis, meshakis da
abednegos ghmerti, romelmats gagzavna tavisi angelozi da ikhsna tavisi
msakhurebi, romlebits mas endobodnen, daarghvies mepis brdzaneba da gastses
tavianti gvamebi, rata aghar emsakhurat da ar etsat taq’vani skhva ghmertis
garda, garda mati ghmertisa.
28a - mepis riskhva gakra. is k’vlav pekhze dgeba
da am gamotsdilebidan sts’avlobs, ris shemdegats brdzanebas gastsems, romelits
amis gameorebas ar daushvebs. radgan es gamotsdileba mts’area. ghmertma
babilonelebs achvena, rom is tsotskhalia, akt’iuri da dzalita da dzlierebit
savse.
28b- romelmats gagzavna tavisi angelozi da
ikhsna tavisi msakhurebi, romlebits mas endobodnen da romlebmats daarghvies
mepis brdzaneba da gastses tavianti skheulebi, rata ar emsakhurat da etsat
taq’vani skhva ghmertis garda!
maghali gamch’riakhobit, mepe
atsnobierebs, tu ramdenad aghprtovanebulia im adamianebis ertguleba, romelta
mok’vlats mis sulelur siamaq’es surda. ech’vgareshea, rom mas esmis, rom
sak’utari dzalauplebis ts’q’alobit, mistvis shesadzlebeli ikneboda tavidan
aetsilebina es suleluri gansatsdeli, romelits gamots’veuli iq’o misi siamaq’it,
rats mas mkholod udanashaulo adamianebis risk’is pasad aidzulebs shetsdomebis
dashvebas.
dan. 3:29: ai,
ras vidzlevi mtsnebad: vints ar unda iq’os khalkhi, eri tu ena, vints
shadrakis, meshakisa da abednegos ghmerts sheuratskhq’ops, nach’rebad
daich’reba da misi sakhli nagavsaq’relad iktseva, radgan ar arsebobs skhva
ghmerti, romelsats sheudzlia mis msgavsad khsna.
29a- am gantskhadebit mepe nabukodonosori
mparvelobas utskhadebs ghvtis rcheul khalkhs.
amavdroulad, is emukreba q’velas
, vints shadrakis, meshakisa da abednegos ghmerts tsudad ilap’arak’ebs da
ak’onk’ret’ebs, rom is nach’rebad daich’reba da misi sakhli nagavs gadaiktseva,
radgan ar arsebobs skhva ghmerti, romelsats sheudzlia mis msgavsad ikhsnas. am
saprtkhis ts’inashe, tskhadia, rom sanam mepe nabukodonosori mepobs, ghvtis ertgul
rcheulebs ar sheekmnebat p’roblemebi shetkmulebis gamo.
dan. 3:30 amis
shemdeg mepem babilonis samtavroshi shadraki, meshaki da abednego aghamaghla.
30a - „q’velaperi k’argadaa, rats k’argad
mtavrdeba“ tsotskhali ghmertis, q’ovelive tsotskhalisa da arsebulis
shemokmedis, ertguli rcheulebistvis. radgan misi rcheulebi uk’anask’nelad
aghdgebian da isini, mati q’opili mt’rebi, mk’vdrebis mt’verze ivlian aghdgenil
dedamits’aze, maradiulad.
uk’anask’nel gansatsdelshits es
bednieri dasasruli miights’eva. amrigad, p’irveli da uk’anask’neli
gansatsdelebi sargebloben tsotskhali ghmertis p’irdap’iri charevit misi
rcheulebis sasargeblod, romelta gadasarchenadats is modis ieso krist’eshi,
mkhsnelshi, radgan misi sakheli ieso nishnavs „iahves gadarchenils“.
danieli 4
dan. 4:1 mepe
nabukodonosor, q’vela khalkhs, ersa da enas, vints k’i tskhovrobs mtel
dedamits’aze: mshvidoba ukhvad mogetset.
1a- t’oni da porma amas adast’urebs: mepe,
romelits saubrobs, aris is, vints danielis ghmerts miubrunda. misi gamomet’q’veleba
akhali aghtkmis ep’ist’oleebis nats’erebs ts’aagavs. is mshvidobas gvtavazobs,
radgan tavad aris akhla mshvidobashi, tavis adamianur gulshi, siq’varulisa da
samartlianobis ghmerttan, ch’eshmarit’tan, ertaderttan.
dan. 4:2 k’etilad
mechvena, rom metsnobebina is nishnebi da sasts’aulebi, rats uzenaesma ghmertma
moakhdina chemze.
2a- mepe akhla ise mokmedebs, rogorts iesom
utkhra mis mier gank’urnebul brmebsa da udzlurebs: „ ts’adit, gamochndit
t’adzarshi da auts’q’et, ra gaak’eta tkventvis ghmertma “. mepes igive survili
amodzravebs, romelits ghmertma shtaagona. radgan moktseva q’oveldghe
shesadzlebelia, magram ghmerti q’velas ar adzlevs im gavlenas, rasats mepeta
mepe, dzlieri da dzlieri imp’erat’ori ganitsdis.
dan. 4:3 raoden
didia misi nishnebi da raoden dzlieria misi sasts’aulebi! misi samepo sauk’uno
samepoa da misi khelmts’ipeba taobidan taobamdea.
3a- am q’velapris gageba da darts’muneba mas
simshvidesa da ch’eshmarit’ bednierebas anich’ebs, rats ak, kvemot, uk’ve
khelmisats’vdomia. mepem q’velaperi ists’avla da gaigo.
dan. 4:4 me,
nabukodonosori, mshvidad viq’avi chems sakhlshi da bednierad viq’avi chems
sasakhleshi.
4a- mshvidobiani da bednieri? diakh, magram
maints ts’armarti, romelits ch’eshmarit’ ghmertze ar moktseula.
dan. 4:5 vnakhe
sizmari, romelmats shemashina; pikrebma, romlebits sats’olshi mit’rialebda da
khilvebma shishit amivso.
5a- es mepe nabukodonosori ch’eshmarit’ad
ts’armodgenilia chventvis, rogorts dak’arguli tskhvari, romlis sadzebneladats
krist’eshi ghmerti modis, rata gadaarchinos da ubedurebisgan ikhsnas. radgan am
mshvidobiani da bednieri mits’ieri drois shemdeg, mepis momavali daghup’va da
maradiuli sik’vdili ikneba. misi maradiuli khsnistvis, ghmerti modis, rata
sheats’ukhos da t’anjos igi.
dan. 4:6 mashin
vbrdzane da momiq’vanes babilonis q’vela brdzeni, rata aekhsnat sizmris akhsna.
6a- tskhadia, nabukodonosors mekhsierebis
seriozuli p’roblemebi akvs. rat’om ar urek’avs is mashinve daniels?
dan. 4:7 movidnen
jadokrebi, varsk’vlavtmritskhvelebi, kaldevelebi da mk’itkhavebi; vuambe mat
sizmari, magram ver amikhsnes.
7a- q’velaperi ise khdeba, rogorts p’irvel
khilvashi iq’o, ts’armarti mk’itkhavebi amjobineben tavianti uunarobis
aghiarebas, vidre igav-arak’ebis moq’olas mepistvis, romelmats uk’ve daemukra
mati sitsotskhle.
dan. 4:8 bolos
danieli, romlis sakhelits belt’eshatsaria, chemi ghmertis sakhelis mikhedvit ,
dadga chems ts’inashe da ts’minda ghmertebis suli iq’o masshi. me vuambe
sizmari.
8a - davits’q’ebis mizezi motsemulia. beli
k’vlav mepis ghmerti iq’o. ak makhsendeba, rom darios midieli, k’iros
sp’arseli, darios sp’arseli, art’akserkse I , ezras 1:6 da 7-is mikhedvit,
q’vela tavis droze daapasebs ebrael rcheulebs da taq’vans stsems mat ert
ghmerts. mat shoris k’irosits, romlis shesakhebats ghmerti
ts’inasts’armet’q’velebs esaias 44:28-shi: „ me vambob k’irosze: is aris chemi
mts’q’emsi da is sheasrulebs chems q’vela nebas; is it’q’vis ierusalimze:
aghdges igi! da t’adzarze: daarsdes igi!“ - ts’inasts’armet’q’veli mts’q’emsi
sheasrulebs ghvtis ts’inasts’armet’q’velur nebas, romlis morchilebasats
aghiarebs. es skhva t’ekst’i adast’urebs mis ts’inasts’armet’q’velebul
moktsevas: esaia 45:2: „ ase ambobs upali tavis tskhebuls, k’iross , da me-13
mukhlshi: „ me aghvadgine k’irosi chemi simartlit da gavasts’oreb mis q’vela
gzas; is aghadgens chems kalaks da gaatavisuplebs chems t’q’veebs gamosasq’idis
da sachukrebis gareshe“, ambobs tsabaot upali. da am p’roekt’is shesruleba
chans ezras ts’ignshi. 6:3-dan 5-mde: mepe k’irosis mepobis p’irvel ts’els mepe
k’irosma gastsa es brdzaneba ierusalimshi ghvtis sakhlis shesakheb: ashendes
sakhli, rata iq’os mskhverp’lshets’irvis adgili da hkondes mq’ari sadzirk’veli.
ikneba samotsi ts’q’rta simaghlis, samotsi ts’q’rta siganis, sami rigi tlili
kvis da erti rigi akhali khis. kharjebs mepis sakhli daparavs . garda amisa,
ghvtis sakhlis okrosa da vertskhlis ch’urch’eli, romelits nabukodonosorma
ierusalimis t’adzridan gait’ana da babilonshi ts’aigho, daabrunos, ierusalimis
t’adzarshi, ik gadait’anos, sadats iq’o, da ghvtis sakhlshi moatavsos. kharjebs
mepis sakhli daparavs. ghmerti mas mepe solomonis p’at’ivs miagebs. magram
prtkhilad iq’avit! es brdzanebuleba ar daushvebs, rom mesiis p’irveli mosvlis
tarighis dasadgenad gamoq’enebuli iknas dan. 9:25-shi shemotavazebuli gamotvla;
es ikneba sp’arseli mepe art’akserkses gamotvla. k’irosi t’adzris aghdgenas
brdzanebs, magram art’akserkse ierusalimis k’edlebis aghdgenas da mteli ebraeli
khalkhis samshobloshi dabrunebas daamt’k’itsebs.
dan. 4:9
belt’eshatsaro, jadokrebis mtavaro, romelshits, rogorts vitsi, ts’minda
ghmertebis sulia shenshi da shentvis aranairi saidumlo ar aris rtuli, mitkhari
im khilvebis akhsna, romlebits sizmrebshi vnakhe.
9a- unda gavigot, sad aris mepe. misi azrit
, is ts’armarti rcheboda da danielis ghmerts mkholod ert ghmertad aghiarebda,
garda imisa, rom mas sheedzlo sizmrebis akhsna. mas azradats ar mosvlia
ghmertebis shetsvla. danielis ghmerti mkholod erti ghmerti iq’o skhvebis
gverdit.
dan. 4:10 es aris
chemi khilvebi, rotsa sats’olze vits’eki: shevkhede da, aha, mits’is shuagulshi
didi simaghlis khe idga.
10a- im khat’ebshi, romlebsats ieso
gamoiq’enebs sulieri adamianebistvis gak’vetilebis misatsemad, romelta
sts’avlebats surs, khe ikneba adamianis khat’i, mokhrilidan dats’q’ebuli dzlier
da didebul k’edramde. da iseve, rogorts adamians sheudzlia daapasos khis
gemrieli naq’opi, ghmerti apasebs an ar apasebs misi kmnilebebis mier mot’anil
naq’ops, q’velaze sasiamovnodan q’velaze nak’lebad sasiamovnomde, tundats
sadzulvel da amazrzenamde.
dan. 4:11 da
gaizarda khe didi da dzlieri, misi simaghle tsas aghts’evda da misi khilva
mteli dedamits’is k’ideebamde iq’o.
11a- kandak’ebis khilvashi kaldeveli mepe uk’ve
shedarebuli iq’o khestan im dzalauplebis, dzlierebisa da imp’eriis khat’is
mikhedvit, romelits mas ch’eshmarit’ma ghmertma mistsa.
dan. 4:12 misi
potlebi mshvenieri iq’o da naq’opi ukhvi; q’velastvis sak’vebs idzleoda; mis
chrdilshi velis mkhetsebi tavshesapars p’oulobdnen da q’oveli tsotskhali arseba
misgan ch’amda.
12a- es dzlieri mepe tavisi imp’eriis q’vela
ts’evrs uziarebda misi khelmdzghvanelobit ts’armoebul simdidresa da sak’vebs.
12b - tsis prinvelebi mis t’ot’ebs shoris isakhlebdnen,
gamotkma danielis 2:38-is gadamushavebaa. p’irdap’iri gagebit, es tsis prinvelebi simshvidesa da simshvides ganasakhiereben, romelits misi mmartvelobis dros supevs. sulieri gagebit, isini ghvtis zetsiur angelozebs aghnishnaven, magram ek’l. 10:20-shi am ertadert mititebashi tavad ghmertzea saubari, radgan mkholod is ik’vlevs titoeulis azrebs: nu dats’q’evli mepes shens pikrebshits k’i da nu dats’q’evli mdidrebs shens sadzinebelshi, radgan tsis prinveli ts’aighebs shens khmas da prtosani gamoatskhadebs shens sit’q’vebs . tsit’at’ebis umet’esobashi tsis prinvelebi arts’ivebsa da mt’atsebel prinvelebs akhseneben, romlebits prtosan sakheobebshi dominireben. prinvelebi ik binadroben, sadats mati sak’vebi ukhvadaa; amit’om, es gamosakhuleba adast’urebs k’etildgheobas da sak’vebit danaq’rebas.
dan. 4:13 sats’olze ts’olisas, chemi gonebis khilvebshi vikhile: aha, erti mtsveli da ts’midani chamovida zetsidan.
13a- martlats, zetsiur angelozebs ar sch’irdebat dzili, amit’om isini mudmiv sakmianobashi arian. isini, vints ts’mindanebi arian da ghvtis samsakhurshi arian, zetsidan chamodian, rata misi tsnobebi mis mits’ier msakhurebs gadastsen.
dan. 4:14 khmamaghla shesdzakha da ase tkva: moch’erit khe da moch’erit misi t’ot’ebi, chamoibert’q’et misi potlebi da gapant’et misi naq’opi; gaiktsnen tskhovelebi mis kveshidan da prinvelebi misi t’ot’ebidan.
14a- khilva atskhadebs, rom mepe dak’argavs
samepos da bat’onobas masze.
dan. 4:15
pesvgadgmuli dziri k’i mits’ashi dat’ovet da rk’inisa da sp’ilendzis
bork’ilebit shek’arit mindvris mtsenareebs shoris; tsis namit daasvelet da
mits’is balakhi, rogorts mkhetsebs.
15a- magram ghero ik dat’ovet, sadats pesvebi
mits’ashia
mepe tavis sameposhi darcheba;
is ar gaadzeveben.
15b- da shek’arit igi rk’inisa da sp’ilendzis
jach’vebit, mindvris balakhshi
rk’inis an brinjaos jach’vebi ar
aris sach’iro, radgan ghmerti ubralod daak’argvinebs tavis moknil arsebas
gonierebasa da sagh azrs q’vela asp’ekt’shi, pizik’urshi, gonebrivsa da
moralurshi. dzlieri mepe tavs velis mkhetsad ts’armoachens. amit’om, misi
samepos didebulebi idzulebulni iknebian, ts’aartvan mas samepoze bat’onoba.
15g- zetsis namit iq’os dasvelebuli da
mkhetsebivit mits’is balakhi hkondes ts’ilad.
sheidzleba ts’armoidginot misi
uprosebis sheshpoteba, rodesats dainakhaven, rogor ch’ams is mits’idan balakhs,
rogorts dzrokha an tskhvari. is uars it’q’vis dakhurul satskhovreblebze da
up’irat’esobas mindvrebshi tskhovrebasa da dzils anich’ebs.
dan. 4:16 misi
guli ts’aertmeva da p’irut’q’vis guli mietsema mas; shvidi zhami gadaivlis
masze.
am eksp’eriment’shi ghmerti
k’idev ertkhel adast’urebs tavis ch’eshmarit’ q’ovlisshemdzleobas. radgan,
rogorts q’vela tavisi kmnilebis sitsotskhlis shemokmeds, mas nebismier ts’ams
sheudzlia, tavisi didebistvis, adamiani gonieri gakhados an, p’irikit,
gaaugivos. radgan is mati tvalebistvis ukhilavi rcheba, adamianebi
ugulebelq’open am saprtkhes, romelits mudmivad amdzimebs mat. magram martalia,
rom is ishviatad ereva da rotsa amas ak’etebs, es k’onk’ret’uli mizezita da
miznit khdeba.
shvidjer , anu mkholod shvidi
ts’lis ganmavlobashi, sheekheba . am khangrdzlivobis gamoq’enebas aranairi
legit’imatsia ar akvs, tu tavad mepis garda skhva vinmestvis gamoiq’eneben.
akats, ritskhvi „7“-is archevit, shemokmedi ghmerti tavisi „samepo bech’dit“
aghnishnavs shesasrulebel mokmedebas.
dan. 4:17 es aris
sit’q’va mtsvelta brdzanebit da mtsneba ts’midanta brdzanebit, rata
tsotskhlebma itsodnen, rom uzenaesi mepobs k’atsta samepoze da adzlevs mas,
visats unda, da aq’enebs masze k’atsta shoris q’velaze damtsirebuls.
17a - es ts’inadadeba mati gank’argulebaa, vints
ak’virdeba
suli khazs usvams am ghvtaebrivi
charevis gansak’utrebul bunebas, romelsats is „gank’argulebis“ rols anich’ebs
mat, vints ak’ont’rolebs . adamianma unda ists’avlos, rom mat’q’uara garegnobis
miukhedavad, mas mudmivad ak’virdebian zetsiuri arsebebi. ghmerts surs, rom es
magaliti gak’vetilad aktsios adamianebistvis, romelits mimartulia samq’aros
aghsasrulamde. mat moq’vanit, vints ak’ont’rolebs , is avlens ghvtis banak’is
angelozebis srulq’opil k’olekt’iur ertianobas, romelits mat tavis gegmebsa da
kmedebebshi ak’avshirebs.
17b - rata
tsotskhlebma itsodnen, rom uzenaesi mepobs k’atsta samepoze da adzlevs mas,
visats surs
ghmerti q’velapers martavs da
ak’ont’rolebs. khshirad, am daparuli realobis davits’q’ebis shemdeg, adamiani
tavs sak’utari bedists’erisa da gadats’q’vet’ilebebis bat’on-p’at’ronad tvlis.
is pikrobs, rom tavad irchevs tavis liderebs, magram sts’ored ghmerti aq’enebs
mat tanamdebobaze, misi k’etili nebisa da sagnebsa da arsebebze tavisi gansjis
shesabamisad.
17g- da rom is ik q’velaze sazizghar
mamak’atsebs zrdis
simartlea gamonatkvami: „khalkhs
iseti liderebi hq’avs, rogorebits imsakhureben“. rodesats khalkhi sazizghar
liders imsakhurebs, ghmerti mas ak’isrebs.
dan. 4:18 es aris
sizmari, romelits me, mepe nabukodonosorma, vnakhe. shen, belt’eshatsar,
mitkhari misi akhsna, radgan chemi samepos q’vela brdzeni ver mikhsnis, shen
k’i shegidzlia, radgan shenshi ts’minda ghmertebis sulia.
18a - nabukodonosori ts’in miits’evs, magram jer
k’idev ar aris moktseuli. miukhedavad amisa, man sheinarchuna rts’mena, rom
danieli ts’minda ghmertebs emsakhureba . monoteizmi mistvis jer k’idev
gaugebaria.
dan. 4:19
danieli, sakhelad belt’eshatsari, ertkhans gaognebuli iq’o da misi pikrebi
ashpotebda. mepem up’asukha: belt’eshatsar, nu shegashpotebs sizmari da misi
akhsna! belt’eshatsarma up’asukha: bat’ono, es sizmari shens mt’rebs mietses da
misi akhsna shens mots’inaaghmdegeebs.
19a- danieli esmis sizmars da is, rats
mokhdeba, imdenad sashinelia mepistvis, rom daniels urchevnia, es sizmari mis
mt’rebze akhdes.
dan. 4:20 khe,
romelits ikhile, romelits didi da dzlieri gaizarda, misi simaghle tsas
aghts’evda da misi khilva dedamits’is q’vela k’utkhes sts’vdeboda;
dan. 4:21 es khe,
romelsats lamazi potlebi da ukhvi naq’opi hkonda, romelshits q’velastvis iq’o
sach’meli, romlis kveshats velis mkhetsebi iparavdnen da romlis t’ot’ebshi tsis
prinvelebi ibudebdnen,
21a - potlebi lamazi iq’o
pizik’uri garegnoba da
t’ansatsmeli.
21b- da ukhvi khili
k’etildgheobis siukhve.
21c - vints q’velastvis sach’mels mihkonda
romelmats mteli tavisi khalkhis
sak’vebit uzrunvelq’opa uzrunvelq’o.
21d - romlis kveshats veluri tskhovelebi imalebodnen
mepe, tavisi msakhurebis
mparveli.
21-e - da romlis t’ot’ebs shorisats tsis prinvelebi
daimk’vidres tavi
misi mmartvelobis dros misi
khalkhi did usaprtkhoebashi tskhovrobda. chit’ebi saprtkhis odnavi nishnis
shemtkhvevashits k’i gaprindebodnen da khes t’ovebdnen.
dan. 4:22 shen,
mepeo, didebuli da dzlieri gakhdi, sheni sidiade gaizarda da tsas miaghts’ia,
sheni khelmts’ipeba k’i dedamits’is k’ideebamde vrtseldeba.
dan. 4:23 mepem
dainakha tsidan chamomavali ert-erti mtsveli da ts’mindani, romelits ambobda:
moch’erit khe da gaanadguret, pesvebiani dziri k’i mits’ashi dat’ovet da
rk’inisa da sp’ilendzis bork’ilebit shek’arit mindvris balakhs shoris, tsis
namit daasvelet da mindvris mkhetsebs mietsit ts’ili, sanam shvidi dro ar gava
masze.
dan. 4:24 es aris
ganmart’eba, mepeo, es aris uzenaesis ganchineba, romelits aghesruleba chems
bat’on mepeze.
dan. 4:25 gangadzeven
adamiantagan da velis mkhetsebtan iknebi sheni samq’opeli; kharebivit balakhs
shegch’amen; tsis namit dasveldebi da shvidi zhami gadaivlis shenze, sanam ar
gaigeb, rom uzenaesi mepobs k’atsta samepoze da visats unda, imas adzlevs mas.
25a - sanam ar gaigeb, rom uzenaesi martavs
adamianta samepos da adzlevs mas, visats surs.
danieli ghmerts „uzenaesis“
sakhelit moikhseniebs . amgvarad, is mepis azrebs erti ghmertis arsebobisk’en
mimartavs; idea, romlis gagebats mepes dzalian uch’irs, mamidan shvilze
memk’vidreobit mighebuli p’oliteist’uri ts’armomavlobis gamo.
dan. 4:26
brdzaneba, rom khis pesvebis adgilas dziri dat’ovot, nishnavs, rom tkveni
samepo tkventan darcheba, rodesats mikhvdebit, rom mmartveli zetsashia.
26a- rodesats is aghiarebs, rom mmartveli
zetsashia, damtsirebis gantsda shets’q’deba, radgan mepe darts’mundeba da
moiktseva.
dan. 4:27
amit’om, mepeo, k’etili iq’os chemi rcheva shentvis: samartlis aghsrulebit bolo
moughe shens tsodvebs da shets’q’ale shens usamartlobas - dachagrulta mimart
shets’q’alebit, rata sheni k’etildgheoba gagrdzeldes.
27a- rodesats mepe danielis mier am mukhlshi
chamotvlil sit’q’vebs p’rakt’ik’ashi ganakhortsielebs, is ch’eshmarit’ad
moiktseva. tumtsa, es khasiati siamaq’es emorchileba; misma udavo dzalauplebam
is k’ap’rizuli da khshirad usamartlo gakhada, rogorts es ts’ina gamotsdilebidan
chans.
dan. 4:28 es q’velaperi mepe nabukodonosorze aghsrulda
.
28a - danielis es gantskhadeba k’rdzalavs am
ts’inasts’armet’q’velebis nebismier skhva int’erp’ret’atsias, romelits batilad
tsnobs iehovas mots’meebisa da nebismieri skhva religiuri jgupis mier kadagebul
ts’inasts’armet’q’velur sapudzvlebs, romlebits danielis mier gansazghvrul
ts’ess ets’inaaghmdegeba. upro met’its, mteli tavis shinaarsi amis dast’uria.
radgan es ambavi gvasts’avlis, tu rat’om daats’q’evla mepem khis
ts’inasts’armet’q’velebashi.
dan. 4:29
tormet’i tvis shemdeg, babilonshi, mepis sakhlshi dadioda.
29a - khedvasa da mis mights’evas shoris gadis 12 tve, an ts’eli an „ gark’veuli
dro “.
dan. 4:30 tkva
mepem da tkva: „gana es ar aris didi babiloni, romelits samepod avashene chemi
dzalita da chemi didebulebis didebistvis?
30a - es aris sabedists’ero moment’i, rodesats
mepes jobda gachumebuliq’o. tumtsa, amis gageba shegvidzlia, radgan misi
babiloni ch’eshmarit’ad supta saotsreba iq’o, romelits dghemde „msoplios shvidi
saotsrebidan“ ert-ertshi shedis. aq’vavebuli, chamok’idebuli baghebi, t’borebi,
parto moednebi da galavnebi 40 k’ilomet’rian k’vadrat’ze titoeul mkhares.
galavnebi, romelta tavzets or et’ls sheedzlo galavnebis mtel sigrdzeze
gadak’veta; im drois gzat’k’etsili. misi ert-erti k’aribch’e, romelits
berlinshi iq’o rek’onst’ruirebuli, ori k’edlis tsent’rshia, romelits shedgeba
lurji minankris kvebit, romlebzets mepis emblemaa amot’vipruli: lomi arts’ivis
prtebit, romelits dan. 7:4-shia nakhsenebi. mas hkonda siamaq’is mizezi. magram
ghmerti tavis sit’q’vebshi siamaq’es ver khedavs, is siamaq’es khedavs, magram
up’irveles q’ovlisa, davits’q’ebas da zizghs misi ts’ina gamotsdilebis mimart.
ra tkma unda, es mepe dedamits’aze ertaderti amaq’i arseba ar aris, magram
ghmertma masze daapikra, mas surs is tavis samotkheshi da mas eq’oleba. es
akhsnas imsakhurebs: ghmerti tavis kmnilebebs garegnobis mighma gansjis. is
ik’vlevs mat gulebsa da pikrebs da q’ovelgvari shetsdomis gareshe amoitsnobs
khsnis ghirs tskhvrebs. es aidzulebs mas dazhinebit moitkhovos da zogjer
sasts’aulebi moakhdinos, magram metodi gamartlebulia mighebuli saboloo shedegis
khariskhit.
dan. 4:31 sanam
sit’q’va jer k’idev mepis p’irshi iq’o, tsidan khma chamovida: „mepe
nabukodonosor, ts’agartmeven samepos“.
31a- nabukodonosori ghvtis siq’varulis
mskhverp’lia, romelmats mas khapangi daugo da amis shesakheb
ts’inasts’armet’q’velur sizmarshi gaaprtkhila. zetsiuri ganacheni sheidzleba
moisminos, magram gavikharot, radgan ziani, romelsats ghmerti mas miaq’enebs,
mis sitsotskhles gadaarchens da maradiuls gakhdis.
dan. 4:32
gangadzeven adamiantagan da velis mkhetsebtan ikneba sheni samq’opeli;
kharebivit balakhs gach’meven; shvidi zhami gadaivlis shenze, sanam ar gaigeb,
rom uzenaesi mepobs k’atsta samepoze da visats unda, imas adzlevs mas.
32a - shvidi ts’lis ganmavlobashi, anu shvidjer ,
mepe k’argavs gonierebas da misi goneba arts’munebs mas, rom is mkholod
tskhovelia.
dan. 4:33
aghsrulda sit’q’va nabukodonosorze da gandevnes igi adamianebisgan da balakhs
ch’amda, rogorts kharebi da misi skheuli tsis namit iq’o dasvelebuli, sanam
misi tma arts’ivis bumbuls ar daemsgavsa da misi brch’q’alebi chit’is
prchkhilebs ar daemsgavsa.
33a- mepe mots’mobs, rom q’velaperi, rats
gamotskhadda khilva martlats akhda masze. tavisi chvenebis ts’erisas, moktseuli
mepe ikhsenebs am damamtsirebel gamotsdilebas da sak’utar tavze mesame p’irshi
saubrobs. sirtskhvili k’vlav aidzulebs mas uk’an daikhios. k’idev erti akhsna
shesadzlebelia: es chveneba ertad dats’eres mepem da danielma, misma akhalma
dzmam ch’eshmarit’ ghmertshi.
dan. 4:34
danishnuli drois shemdeg me, nabukodonosorma, avap’q’ari tvalebi tsisk’en da
chemi gonebit damibrunda, vak’urtkhe uzenaesi da vakebdi da vadidebdi
uk’unisamde tsotskhals, romlis khelmts’ipebats sauk’uno khelmts’ipebaa da
romlis samepots taobidan taobamdea.
34a - brdzeni da q’ovlisshemdzle ghmerti
imsakhurebs dak’arguli tskhvris siq’varuls. is k’vlav sheuertda mis paras da
amravlebs tavis kebas misi didebistvis.
34b - is, visi samplobelots sauk’uno samplobeloa
da visi samepots taobidan taobamde grdzeldeba
pormula ekheba me-5 samepos ,
amjerad maradiuls, k’atsis dzis khilvisa dan. 7:14-shi: da mietsa mas
khelmts’ipeba, dideba da samepo; da q’vela khalkhi, eri da ena unda emsakhuros
mas. misi khelmts’ipeba aris maradiuli khelmts’ipeba, romelits ar gadava da
misi samepo, romelits arasodes daiktseva . aseve dan. 2:44-shi khat’is
khilvashi : am mepeebis dgheebshi zetsieri ghmerti daamq’arebs samepos,
romelits arasodes daiktseva da romelits skhva khalkhebs ar gadaetsema; da is
dashlis da gaanadgurebs q’vela am samepos da is samudamod idgeba .
dan. 4:35
dedamits’is q’vela mtskhovrebi araperia mis ts’inashe; tavisi nebisamebr
mokmedebs tsis lashkarsa da dedamits’is mk’vidrta shoris; aravinaa, vints
sheak’avebs mis khels an et’q’vis: ras ak’eteb?
35a - dideba tsotskhal ghmerts! amjerad mepem
q’velaperi gaigo da moiktsa.
dan. 4:36 im dros
gons momego da chemi samepos dideba, chemi sidiade da brts’q’invaleba
damibrunda; chemma mrchevlebma da didebulebma isev momitkhoves; damibrunda
chemi samepo da gaizarda chemi dzala.
36a- martali da p’at’iosani iobis msgavsad,
romelsats ghmertma gansatsdelis bolos vazhebi, kalishvilebi da shtamomavloba
daubruna, mepets ibrunebs tavisi didebulebis ndobas da ganaakhlebs mepobas,
akhla uk’ve brdzeni ch’eshmarit’ad brdzenta shoris, tsotskhali ghmertis mier
ganatlebuli. es gamotsdileba adast’urebs, rom ghmerti samepos adzlevs visats
surs. sts’ored man shtaagona did kaldevelebs, rom k’vlav etkhovat tavianti
mepe.
dan. 4:37 akhla
me, nabukodonosori, vakeb, aghvnishnav da p’at’ivs vtsem tsata mepes, romlis
q’vela sakme ch’eshmarit’ebaa da misi gzebi - simartle, da vints
amp’art’avnulad dadis, mas sheudzlia daamdablos isini.
37a- mas sheudzlia amis tkma, radgan man
gadaikhada amis tkmistvis.
uaresis tavidan asatsileblad,
k’bilis amogheba sheidzleba dzalian mt’k’ivneuli iq’os; magram psons sheudzlia
t’anjvis gamartleba. maradisobis mosap’oveblad sheidzleba sach’iro gakhdes
rtuli an dzalian mdzime gansatsdelebis gavla; siamaq’is dadzleva gaamartlebs
mat, rodesats es shesadzlebelia. tavisi p’ot’entsialis tsodnit, ieso krist’em
damask’osk’en mimaval gzaze daabrmava p’avle, rata sulierad brma „dzmebis
mdevneli“ misi ertguli da gulmodgine mots’me gamkhdariq’o tvalebis, magram
up’irveles q’ovlisa, sulis mkhedvelobis aghdgenis shemdeg.
danieli 5
dan. 5:1 mepe
belshatsarma didi nadimi gaumarta tavis atas didebuls da ghvino dalia mat
ts’inashe.
1a- mepe nabukodonosori ghvtis simshvidit
miidzina, rotsa sak’maod mokhutsi iq’o da mis natsvlad misi vazhi, nabonidi,
romelits mepobas ar ap’irebda, t’akht’ze tavisi vazhi, belshatsari, imepa. es
sakheli, romelits nishnavs „beli itsavs mepes“, gamots’vevas, romlis
mighebasats ghmerti ap’irebs, ar unda agverios im sakheltan, romelits
nabukodonosorma daniels mistsa: belt’eshatsari, rats nishnavs „beli daitsavs“.
am sakhelebis satave belis an belialis taq’vanistsemaa, romlis uk’anats dgas
p’oliteizmis ertaderti organizat’ori: sat’ana, eshmak’i. rogorts vnakhavt,
moktseuli mepis memk’vidreebi mas am mimartulebit ar gahq’vnen.
dan. 5:2 rodesats
belshatsarma ghvino gasinja, moit’ana okrosa da vertskhlis ch’urch’eli,
romlebits misma mamam, nabukodonosorma, ierusalimis t’adzridan gamoit’ana, rata
mepes, mis didebulebs, mis tsolebsa da kharch’ebs matgan daeliat.
2a- am ts’armarti mepistvis es okrosa da
vertskhlis ch’urch’eli mkholod ebraelebisgan aghebuli nadavlia. ch’eshmarit’i
ghmertis ignorirebis archevanis shemdeg, romlisk’enats nabukodonosori moektsa,
is ar itvalists’inebs im pakt’s, rom es tsotskhali ghmerti gansjis mis q’vela
kmedebas. shemokmedi ghmertis samsakhurshi am nak’urtkhi da gants’mendili
nivtebis borot’i da sheuratskhmq’opeli miznit gamoq’enebit, is ushvebs tavisi
mok’le sitsotskhlis uk’anask’nel shetsdomas. tavis dros nabukodonosorma itsoda,
rogor gaetvalists’inebina ebraelta ghmertis akt’iuri dzala, radgan mikhvda, rom
misi erovnuli ghmertebi sinamdvileshi ar arsebobdnen. babilonis mepis
kveshevrdomma q’vela khalkhma moismina misi dzlieri chveneba zetsiuri mepis
sasargeblod, mit umet’es misi akhlo ojakhi. amit’om, ghmerts q’vela mizezi
akvs, rom akhla samartliani da daundobeli gamoavlinos tavi.
dan. 5:3 mashin
gamoit’anes okros ch’urch’eli, romelits t’adzridan, ghvtis sakhlidan, romelits
ierusalimshi iq’o, ts’amoighes da mepe, misi didebulebi, misi tsolebi da
kharch’ebi matgan svamdnen.
3a- danieli amt’k’itsebs am vazebis
ts’armoshobas, romlebits amoghebulia t’adzris, ierusalimis ghvtis sakhlis.
akhalgazrda mepes uk’ve unda gaego, rom ebraelta ghmertma daushva am nivtebis
misi t’adzridan gat’ana, rom ch’eshmarit’i ghmerti sjis da mk’atsrad sjis mat,
vints mas tsudad emsakhureba. ts’armartuli ghmertebi aset rameebs ar ak’eteben
da mati mghvdlebi mkholod im adamianebis siamovnebas tsdiloben, romelta
gulubrq’vilobasats iq’eneben.
dan. 5:4 da
svamdnen ghvinos da adidebdnen okros, vertskhlis, sp’ilendzis, rk’inis, khisa
da kvis ghmertebs.
4a- uts’minduri chveuleba modzvelebulia, es
k’erp’taq’vanismtsemluri chveulebaa, ghvtis ts’inashe sibilts’e. mnishvnelovani
det’ali, daudevrobis didi demonst’rireba, mepe megobrebtan ertad nadimobs,
mashin rotsa mis kalaks alq’ashi moktseuli midielebi da sp’arselebi emukreba.
dan. 5:5 da imav
ts’ams gamochnda k’atsis khelis titebi, romlebits ts’erdnen sasantlis
mop’irdap’ire mkhares, mepis sasakhlis k’edlis tabashirze. da dainakha mepem
khelis ts’eris nats’ili.
5a- nabukodonosoris droindeli sasts’aulebi
damtsirebuli iq’o, amit’om es akhali sasts’auli ara damnashaveta moktsevas,
aramed mat sitsotskhlis ganadgurebas isakhavs miznad, rogorts amas mogvianebit
vnakhavt. borot’i bralmdeblebis ts’inashe, romlebsats tsodvilis sik’vdili
surdat, ieso krist’ets kvishaze titit ts’ers mat mier parulad chadenil
tsodvebs.
dan. 5:6 mashin
mepes sakhe sheetsvala da misi pikrebi sheashpota; ts’elis sakhsrebi moushva da
mukhlebi ertmanets etsemoda.
6a- sasts’auli mashinve mokmedebs.
simtvralis miukhedavad, misi goneba reagirebs; is sheshinebulia.
dan. 5:7 mepem
khmamaghla daidzakha, rom moeq’vanat ast’rologebi, kaldevelebi da mk’itkhavebi.
utkhra mepem babilonis brdzenk’atsebs: „vints ts’aik’itkhavs am ts’arts’eras da
amikhsnis mis int’erp’ret’atsias, dzots’eulit sheimoseba, k’iserze okros
jach’vi ekhureba da sameposhi mesame mmartveli ikneba“.
7a - daniels k’vlav ugulebelq’open; samepo
memk’vidreoba mis chvenebebs dastsinis. da k’vlav, uk’iduresi t’anjvis dros,
akhalgazrda mepe umaghles p’at’ivs hp’irdeba mas, vints daamt’k’itsebs, rom
k’edelze dats’erili tsnobis zebunebrivi gzit gashipvras shedzlebs. vints amas
gaak’etebs, sameposhi mesame adgils daik’avebs, radgan nabonidi da belshatsari
p’irvel da meore adgilebs ik’aveben.
dan. 5:8
shemovida mepis q’vela brdzeni, magram ver ts’aik’itkhes ts’arts’era da ver
aukhsnes mepes misi mnishvneloba.
8a- iseve rogorts nabukodonosoris dros, es
sheudzlebeli rcheba ts’armarti brdzenk’atsebistvis.
dan. 5:9 mashin
dzlier sheshinda mepe belshatsari, sakhe sheetsvala da misi didebulebi shedzrts’undnen.
dan. 5:10
dedopali, mepisa da misi didebulebis sit’q’vebis gamo, shevida sadghesasts’aulo
darbazshi da ase tkva: mepeo, itsotskhle uk’unisamde, nu shegats’ukhebs sheni
zrakhvebi da nu sheitsvleba sheni sakhe.
dan. 5:11 shens
sameposhi aris k’atsi, romelshits ts’minda ghmertebis sulia; da sheni mamis
dgheebshi masshi ip’oves nateli, goniereba da sibrdzne, ghmertebis sibrdznis
msgavsi. amit’om mepe nabukodonosorma, shenma mamam, danishna igi jadokrebis,
varsk’vlavtmritskhvelebis, kaldevelta da mk’itkhavta uprosad.
dan. 5:12 radgan
masshi ip’ova didi goneba, tsodna da goniereba, sizmrebis ganmart’eba,
bundovani sit’q’vebis akhsna da rtuli sak’itkhebis gadats’q’vet’a, danieli,
romelits mepe belt’eshatsarma danishna. daudzakhon daniels da is gamoatskhadebs
akhsnas.
12a - dedoplis es chveneba gasaotsaria da mtel
samepo ojakhs gmobs: chven es vitsodit... magram gadavts’q’vit’et, es ar
gavitvalists’inot.
dan. 5:13 da
miiq’vanes danieli mepis ts’inashe. miugo mepem da utkhra daniels: „shena khar
is danieli, iudas t’q’vetagani, romelits mepem, mamachemma, gamoiq’vana
iudadan?“
dan. 5:14 msmenia
shenze, rom ghmertebis sulia shenshi da rom shenshi aris nateli, gageba da
sibrdzne.
dan. 5:15
momiq’vanes brdzenk’atsebi da varsk’vlavtmritskhvelebi, rata ts’aek’itkhat es
ts’arts’era da aekhsnat misi mnishvneloba, magram ver amikhsnes sit’q’vebis
mnishvneloba.
dan. 5:16
gamigia, rom shegidzlia akhsna-ganmart’ebebis mitsema da rtuli sak’itkhebis
gadats’q’vet’a; akhla, tu ts’aik’itkhav am ts’arts’eras da amikhsni mis
mnishvnelobas, mashin dzots’eulit shemosili iknebi, k’iserze okros jach’vi
gekhureba da samepos mmartvelobashi mesame adgilze iknebi.
16a - mesame adgili nabonidusis, misi mamis da
sak’utari tavis shemdeg.
dan. 5:17 mashin
danielma mepis ts’inashe miugo: „sheinakhe sheni sachukrebi da skhvas mietsi
sheni jildo; me k’i mepes ts’avuk’itkhav ts’arts’eras da mis ganmart’ebas
avukhsni“.
17a- danieli mokhutsia da ar anich’ebs
mnishvnelobas p’at’ivs, nivtebsa da vertskhlisa da okros paseulobebs, magram am
akhalgazrda mepes misi nak’lovanebebisa da tsodvebis shekhsenebis
shesadzleblobaze uaris tkma sheudzlebelia da is ghvtis msakhuria am t’ip’is
kmedebistvis.
dan. 5:18 mepeo,
uzenaesma ghmertma mistsa nabukodonosors, shens mamas, samepo, sidiade, dideba
da didebuleba.
18a- nabukodonosoris mepoba ch’eshmarit’i
ghmertis namokmedari da nich’i iq’o, iseve rogorts misi didebuleba , romelits
man siamaq’is gamo arasts’orad miats’era sak’utar dzalas , sanam ghmerti shvidi
ts’lis ganmavlobashi ar daabrmava.
dan. 5:19 da im
sidiadis gamo, romelits mas mistsa, q’vela khalkhi, t’omi da ena eshinoda da
k’ank’alebda mis ts’inashe. visats surda, k’lavda da visats surda, tsotskhlad
t’ovebda; visats surda, amaghlebda da visats surda, amdablebda.
19a- mepem mok’la isini, vints surda
k’erdzod, ghvtisgan bodzebulma am dzalam aidzula igi daesaja meambokhe ebraeli khalkhi da sik’vdilit daesaja mati mravali ts’armomadgeneli.
19b- da man sitsotskhle sheunarchuna mat,
visats surda
danielma da t’q’ved chavardnilma
iudevelebma isargebles amit.
19c - man gazarda isini, vints surda
danieli da misi sami ertguli tanamgzavri mepe nabukodonosorma kaldevelebze maghla daaq’ena.
19d- da man sheamtsira isini, rats surda
misi samepos didebulebs ebraeli t’q’veobidan gamosuli akhalgazrda utskhoelebis mier martvaze tankhmoba unda etkvat. misi dzlieri khelit ebraelta erovnuli siamaq’e damtsirda da ganadgurda.
dan. 5:20 magram rodesats misi guli amaghlda da misi suli gakvavda amp’art’avnebamde, igi gadmoagdes samepo t’akht’idan da ts’aertva misi dideba.
20a - mepe nabukodonosoris gamotsdileba sashualebas gvadzlevs gavigot danis p’ap’is mepes miets’ereba amp’art’avneba . 7:8. danieli mepes achvenebs, rom absolut’ur dzalauplebas ghmerti adzlevs mas, visats is surs, misi p’rogramis shesabamisad. tumtsa, mepe nabukodonosoris damtsirebis gakhsenebit, is akhsenebs mas, rom rats ar unda dzlieri iq’os igi, mits’ieri mepe damok’idebulia zetsiuri mepis sheuzghudav dzalauplebaze.
dan. 5:21 da gandevnes igi adamianta dzetagan da misi guli p’irut’q’vis guls daemsgavsa da misi samq’opeli gareul virebtan iq’o; da mistses mas balakhi sach’melad, rogorts kharebi da misi skheuli sveli iq’o tsis namit , sanam ar mikhvda, rom uzenaesi ghmerti mepobs k’atsta samepoze da adzlevs mas, visats unda.
21a- mkholod am mukhlshi aghvnishnav „ veluri virebis “ khsenebas . viri sijiut’is t’ip’uri simboloa: „jiut’i virivit“, gansak’utrebit tu is aseve „veluria“ da ara moshinaurebuli. es aris simbolo, romelits ts’armoadgens adamianis suls, romelits uars ambobs ghvtis mier motsemuli gak’vetilebis mosmenaze misi tskhovrebiseuli gamotsdilebisa da bibliuri gamotskhadebebis meshveobit.
dan. 5:22 shen k’i, belshatsar, mis dzev, guli ar daimdable, tumtsa itsodi es q’velaperi.
22a- sinamdvileshi, sts’ored belshatsari iktseoda „veluri virivit“, radgan ar itvalists’inebda misi „mamis“ (misi babuis) mier gantsdil gamotsdilebas.
dan. 5:23 tkven aghzevdit tsata uplis ts’inaaghmdeg; misi sakhlis ch’urch’eli mogit’anes ts’in da mattan ertad daliet ghvino, shen da shenma didebulebma, shenma tsolebma da shenma kharch’ebma; akebdit vertskhlis, okros, sp’ilendzis, rk’inis, khisa da kvis ghmertebs, romlebits ver khedaven, ver esmit da ver khvdebian; da ar adidet ghmerti, romlis khelshia tkveni suntkva da q’vela tkveni gza.
23a- belshatsarma sheuratskhq’o okros ch’urch’eli, romelits shemokmedi ghmertisadmi iq’o gants’mendili misi t’adzris religiuri msakhurebistvis. magram mati tsru ts’armartuli ghmertebis sadideblad gamoq’enebit, man miaghts’ia sibilts’es . es khat’i amzadebs gzas gamotskh. 17:4-shi aghts’erilistvis: es kali shemosili iq’o iisperita da alisperit, mortuli okroti, dzvirpasi kvebita da margalit’ebit. mas khelshi ech’ira okros tasi, savse sibilts’eebita da misi medzaobis sibilts’eebit . ik mas me-5 mukhlshi „ didi babilonis “ sakheli ets’odeba .
dan. 5:24 amit’om gamogzavna man es ts’arts’eris damts’eri khelis nats’ili.
24a- tavis mkhriv, belshatsari dzalian gvian aghmoachens ch’eshmarit’i tsotskhali ghmertis arsebobas, romelits sasts’aulebrivad mokmedebs da reagirebs adamianebis ktsevaze.
dan. 5:25 es aris ts’arts’era, romelits daits’era: mene, mene, tek’eli, uparsini.
25a- targmani: datvlili, datvlili, ats’onili da gaq’opili
dan. 5:26 da es
aris sit’q’vebis ganmart’eba: datvlili: ghmertma daitvala sheni samepo da
daasrula igi.
26a- p’irveli „ itvalists’inebs “ mepobis
dasats’q’iss, kholo meore „ itvalists’inebs “ am mmartvelobis dasasruls.
dan. 5:27
ats’onili: sasts’orze aits’one da gak’lia.
27a- ak sasts’ori ghvtaebrivi gank’itkhvis
simboloa. adamianebma is samartlianobis msakhurebis aghsanishnavad gamoiq’enes;
es dzalian arasrulq’opili samartalia. ghvtis sasts’ori k’i srulq’opilia da
ormkhrivi sasts’oris khat’zea dapudznebuli , is sik’etisa da borot’ebis
kmedebebs ats’onis, rats gansjilma chaidina. tu sik’etis sasts’ori borot’ebis
sasts’orze msubukia, ghvtaebrivi gank’itkhva gamartlebulia. da es mepe
belshatsaris shemtkhvevaa.
dan. 5:28
gaq’opili: sheni samepo gaiq’opa da midielebsa da sp’arselebs mietsema.
28a- sanam is mepe dariosis metaurobit tavis
samepo sasakhleshi sazizghar smashi iq’o chartuli, midielebi babilonshi
mdinaris k’alap’ot’it shevidnen, romelits droebit gadamisamartebuli da
damshrali iq’o.
dan. 5:29 mashin
belshatsarma brdzana da daniels dzots’euli chaatsves, k’iserze okros jach’vi
shemoakhvies da sameposhi mesame adgilis dak’aveba gamoatskhades.
dan. 5:30 imave
ghames mok’les belshatsari, kaldevelta mepe.
dan. 5:31 da
samepo daip’q’ro midielma dariosma, samotsdaori ts’lis asak’shi.
31a- danielis es zust’i tvitmkhilvelis
chanats’eri ar aris aghiarebuli ist’orik’osebis mier, romlebits am kmedebas
sp’arsetis mepe k’iros II dids miats’eren – 539 ts’els.
danieli 6
am me-6 tavis sts’avleba
ident’uria danielis me-3 tavis sts’avlebisa. amjerad, igi ts’armoadgens daniels
ertgulebis samagalito gamotsdaze , romelits unda mibadzos da gaimeoros ghvtis
mier ieso krist’eshi mots’odebulma q’vela rcheulma. k’oment’arebi sasargebloa,
magram sak’marisia gak’vetilis ts’asak’itkhad da dasamakhsovreblad. mepe
dariusi tavis dros nabukodonosoris msgavsad iktseva da, tavis mkhriv, 62 ts’lis
asak’shi , is aghiarebs danielis tsotskhali ghmertis didebas; moktseva,
romelits mights’eulia danielis ertgulebis mots’mobit, rodesats ghmertma daitsva
igi lomebisgan . mati urtiertobis dasats’q’isidanve, mas akvs siq’varuli da
int’eresi danielis mimart, romelits mas ertgulad da p’at’iosnad emsakhureba da
romelshits is khedavs ... umaghlesi goneba .
dan. 6:1 dariosma
moisurva sameposhi as otsi sat’rap’is danishvna, romlebits mtel sameposhi unda
q’opiliq’o.
1a- mepe dariosi tavis sibrdznes avlens
samepos mmartvelobas 120 gubernat’ors andobs, romlebits 120 p’rovintsiashi
iq’vnen daarsebulni.
dan. 6:2 da
danishna matze sami mtavari, mat shoris danieli, rata sat’rap’ebs angarishi
chaebarebinat mattvis da mepes araperi daeshavebina.
2a- danieli k’vlav sat’rap’ebis zedamkhedvel
mtavar liderebs shorisaa.
dan. 6:3 danieli
mtavrebsa da sat’rap’ebze aghmat’ebuli iq’o, radgan masshi umaghlesi suli iq’o;
mepem k’i mtel samepoze misi danishvna ganizrakha.
3a- dariosi, tavis mkhriv, amchnevs danielis
up’irat’esobas mis ch’k’vian da brdzen gonebashi. misi q’velaze maghla
daq’enebis misi gegma danielis mimart shursa da sidzulvils gamoits’vevs.
dan. 6:4 mashin
mtavrebma da sat’rap’ebma sababi edzebes, rom danieli samepos gamo
daedanashaulebinat, magram verts sababi da verts saq’veduri ip’oves, radgan is
ertguli iq’o da verts nak’li da verts borot’eba ip’oves masshi.
4a- danieli emsakhureba ghmerts, sadats ar
unda danishnos igi, amit’om is mepes imave ertgulebita da ertgulebit
emsakhureba. amgvarad, is umts’ik’vlod gamoiq’ureba ; k’rit’eriumi, romelits
bolo dgheebis „advent’ist’“ ts’mindanebs shoris gvkhvdeba gamotskhadebis
14:5-is mikhedvit.
dan. 6:5
k’atsebma tkves: „veravitar sababs ver vip’ovit am danielis ts’inaaghmdeg, tu
misi ghmertis rjulshi ar vip’ovit“.
5a- es argument’ebi avlens eshmak’uri
banak’is azrovnebas rts’menis uk’anask’neli mits’ieri gamotsdis shesakheb,
romlis drosats ghvtis k’anonis meshvide dghis shabatis dasveneba misi ertguli
msakhurebis mok’vlis sashualebas mistsems, radgan isini ar datankhmdebian
p’irveli savaldebulo dghis, romauli religiuri k’anonis k’vira dghis,
dasvenebas.
dan. 6:6 mashin
khmaurit mividnen mepestan mtavrebi da sat’rap’ebi da utkhres: „mepe darios,
itsotskhle uk’unisamde!“
6a- es khmauriani chanats’eri miznad
isakhavs mepistvis ritskhvebis sidzlieris, areulobis shekmnis misi unaris da,
shesabamisad, tavisi bat’onobis gadzlierebis autsileblobis shekhsenebas.
dan. 6:7 samepos
q’vela mtavarma, mmartvelebma, sat’rap’ebma, mrchevlebma da mmartvelebma
shetankhmdnen, rom gamoitses samepo brdzanebuleba mk’atsri brdzanebulebit, rom
vints otsdaati dghis ganmavlobashi mimartavs lotsvit romelime ghmerts an
adamians, shens garda, mepeo, lomebis kharoshi chaagdon.
7a- manamde mepe darioss ar utsdia tavisi
samepos k’atsebistvis erti ghmertis msakhureba meoris natsvlad. p’oliteizmshi
religiuri tavisupleba srulia. mis dasarts’muneblad, shetkmulebi mas aprtkhoben,
mepe darioss ghmertad apaseben. akats, rogorts q’vela didi mmartvelis
shemtkhvevashi, siamaq’e ighvidzebs da aidzulebs mas daamt’k’itsos es
dadgenileba, romelits, tumtsa, misi gonebidan ar momdinareobda.
dan. 6:8 akhla
k’i, mepeo, daamt’k’itse es dadgenileba da dats’ere dadgenileba, rom utsvleli
iq’os midielta da sp’arselta k’anonis tanakhmad, romelits utsvlelia.
8a- es dadgenileba shesanishnavad
ts’inasts’armet’q’velebs imas, vints romis k’vira dghes savaldebulos gakhdis
dgheta dasasruls. tumtsa, aghvnishnot, rom midielta da sp’arselta k’anonis es
utsvleli khasiati, romelits tsodvili da tsodvili adamianebis mier aris
dadgenili, sruliad gaumartlebelia. utsvleloba ch’eshmarit’ tsotskhal ghmerts,
shemokmeds ek’utvnis.
dan. 6:9 mashin
mepe dariosma dats’era brdzaneba da gank’arguleba.
9a- es nabiji autsilebelia, radgan mas
shemdeg, rats man tavad dats’era brdzanebuleba da datsva , midielta da
sp’arselta utsvleli k’anoni p’at’ivistsemit unda iknas datsuli.
dan. 6:10
rodesats danielma sheit’q’o, rom dats’erili iq’o brdzaneba, shevida tavis
sakhlshi, sadats zeda otakhis panjrebi ierusalimisk’en iq’o gaghebuli; dgheshi
samjer mukhls iq’rida, lotsulobda da adidebda tavis ghmerts, rogorts tavidan
ak’etebda.
10a- danieli ar tsvlis tavis ktsevas da ar
adzlevs uplebas, rom am adamianurma zomam gavlena moakhdinos sak’utar tavze.
panjris gaghebit is achvenebs, rom surs, rom q’ovlisshemdzle ghmertisadmi misi
ertguleba q’velastvis tsnobili gakhdes. am dros danieli ierusalimisk’en
brundeba, sadats, miukhedavad imisa, rom ghvtis t’adzari dangreulia,
mdebareobs. radgan suli ghmerti didi khania gamokhat’avs tavs am ts’minda
t’adzarshi, romelits man tavis satskhovreblad, mits’ier samq’oplad aktsia.
dan. 6:11 mashin
es k’atsebi khmaurit shevidnen da nakhes danieli, romelits lotsulobda da tavis
ghmerts evedreboda.
11a- shetkmulebi uq’urebdnen da uq’urebdnen
mas, rata daech’irat samepo brdzanebulebis daumorchileblobisas ; amzhamad es
„ashk’ara danashaulia“.
dan. 6:12: mashin
mividnen isini mepestan da utkhres mas samepo brdzanebulebis shesakheb: „gana
ar dats’ere brdzaneba, rom vints otsdaati dghis ganmavlobashi evedrebodes
romelime ghmerts an adamians, shens garda, mepeo, lomebis kharoshi unda
chaagdon?“ mepem up’asukha: „es simartlea midielta da sp’arselta k’anonis
tanakhmad, romelits ar sheitsvleba“.
12a- mepes mkholod im brdzanebulebis
dadast’ureba sheudzlia, romelits man tavad dats’era da moats’era kheli.
dan. 6:13 k’vlav
utkhres mepes: danielma, iudas t’q’veobidan ts’amosulma, ar gaitvalists’ina
shen, mepeo, arts sheni dats’erili brdzaneba da dgheshi samjer lotsulobs.
13a - lotsvis p’rotsesshi mq’opi danieli gmoben.
mepe apasebs daniels misi ertguli da p’at’iosani saktsielistvis. is mashinve
daamq’arebs k’avshirs masa da am ghmerts shoris, romelsats aseti mondomebita da
ertgulebit emsakhureba, radgan regularulad, dgheshi samjer lotsulobs mistvis .
sts’ored es khsnis im t’k’ivilsa da t’anjvas, romelsats danielis gank’itkhva
gamoits’vevs da misi moktsevis dasats’q’iss, romelits modis.
dan. 6:14 mepem
es rom gaigo, dzalian shets’ukhda da guli moisurva danielis gadarchenaze; mzis
chasvlamde ishroma mis gadasarchenad.
14a - shemdeg mepe khvdeba, rom manip’ulirebulia
da danielis gadarchenas its’q’ebs, romelsats dzalian apasebs. tumtsa, misi
mtsdelobebi ushedego aghmochndeba da mepe samts’ukharod q’velaze adre
aghmoachens, rom: aso k’lavs, suli k’i atsotskhlebs . am gamotkmis mitsemit,
ghmerti achvenebs k’anonebis p’at’ivistsemis zghvars. tskhovreba ar sheidzleba
daregulirdes iuridiuli t’ekst’ebis asoebit. tavisi ghvtaebrivi gank’itkhvisas,
ghmerti itvalists’inebs det’alebs, romlebsats misi dats’erili k’anonis mk’vdari
aso ugulebelq’ops da ghvtis gareshe adamianebs ar akvt igives gak’etebis
sibrdzne.
dan. 6:15 magram
es k’atsebi mepes aidzulebdnen da eubnebodnen: itsode, mepeo, rom midielta da
sp’arselta k’anoni itvalists’inebs, rom mepis mier damt’k’itsebuli q’oveli
dadgenileba an gank’arguleba saboloo unda iq’os.
15a- shetkmulebi ikhseneben midielta da
sp’arselta mepis mier mighebuli gadats’q’vet’ilebebis sheuktsevad
(gaumartlebel) bunebas. is tavad aris memk’vidreobit mighebuli k’ult’uris
khapangshi. tumtsa, mas esmis, rom danielis ts’inaaghmdeg mimartuli
shetkmulebis mskhverp’li gakhda.
dan. 6:16 mashin
mepem brdzana da moiq’vanes danieli da lomebis kharoshi chaagdes. utkhra mepem
daniels da utkhra: „shenma ghmertma, romelsats gamudmebit emsakhurebi,
gikhsnas“.
16a- mepe idzulebulia danieli lomebis kharoshi
chaagdos, magram mteli gulit nat’robs, rom ghmerti, romelsats is ase ertgulad
emsakhureba, chaerios mis gadasarchenad.
dan. 6:17
moit’anes kva da ormos p’irze dades; mepem dabech’da igi tavisi da tavisi
didebulebis bech’dit, rata danieltan dak’avshirebit araperi shetsvliliq’o.
17a- ak danielis gamotsdileba krist’es
dak’rdzalvas hgavs, romlis ts’riuli kvis k’arits dalukuli iq’o adamianis
charevis tavidan asatsileblad.
dan. 6:18 shemdeg
mepe shevida tavis sasakhleshi da ghame markhulobda; kharch’a ar mouq’vania da
ver idzinebda.
18a- mepis es saktsieli mis gults’rpelobaze
met’q’velebs. amit is achvenebs, rom surs danielis ghmertis siamovneba da
misgan khsna. es aris misi ertiani ghmertisk’en moktsevis dasats’q’isi.
dan. 6:19 adga
mepe dilit adre da sasts’rapod ts’avida lomebis kharoshi.
19a- gants’mendistvis mzadeba, rasats mohq’va
udzilo ghame, radgan misi goneba danielis sik’vdilis pikrit iq’o gat’anjuli da
gamteniisas lomebis kharoshi gaktseva ar aris ts’armarti mepis kmedebebi,
aramed dzmis kmedebebi, romelsats uq’vars tavisi dzma ghmertshi.
dan. 6:20
miuakhlovda ormos da sevdiani khmit daudzakha daniels. utkhra mepem daniels:
„daniel, tsotskhali ghmertis msakhuro, shedzlo shenma ghmertma, romelsats
gamudmebit emsakhurebi, sheni khsna lomebisgan?“
20a- rodesats ormos miuakhlovda, sevdiani khmit
daudzakha daniels
mepe imedovnebs, magram eshinia
da ashinebs danielistvis uaresis. tumtsa, misi imedi imitats dast’urdeba, rom
is mas urek’avs da k’itkhvas usvams.
20b- daniel, tsotskhali ghmertis msakhuro,
shenma ghmertma, romelsats motminebit emsakhurebi, shedzlo sheni khsna
lomebisgan?
tsotskhal ghmertad “
mokhseniebit , dariusi tavisi moktsevis dasats’q’iss adast’urebs. tumtsa, misi
k’itkhva „ shedzlo tu ara man tkveni lomebisgan gadarchena? gvichvenebs, rom is
jer ar itsnobs mas. ts’inaaghmdeg shemtkhvevashi, is it’q’oda: „ surda tu ara
mas tkveni lomebisgan gadarchena ? “
dan. 6:21 da
utkhra danielma mepes: mepeo, itsotskhle uk’unisamde!
21a - shetkmulta p’irshi, me-6 mukhlshi, am
gamotkmas mtsire mnishvneloba hkonda, magram danielis p’irshi is
ts’inasts’armet’q’velebs maradiul sitsotskhleze ts’vdomas, romelits ghvtis
rcheulebistvisaa gank’utvnili.
dan. 6:22 chemma
ghmertma moavlina tavisi angelozi da p’iri auk’ra lomebs, rata ar damishavon,
radgan mis ts’inashe udanashaulo var da shens ts’inashe, mepeo, aranairi
borot’eba ar chamidenia.
22a- am gamotsdilebis shedegad, mepe dariusi
atsnobierebs, tu ramdenad suleluri, gaumartlebeli da ch’eshmarit’i tsotskhali
ghmertis mimart miughebeli, romelsats danieli damalvis gareshe emsakhureba,
aris adamianuri samepo dadgenilebebis utsvleli k’ontseptsia.
dan. 6:23 mashin
mepe dzlier gaikhara da brdzana, danieli ormodan amoeq’vanat. amoiq’vanes
danieli ormodan da aranairi ch’riloba ar aghmoachnda, radgan sts’amda tavisi
ghmertis.
23a - mashin mepe dzalian bednieri iq’o
bunebrivi da sp’ont’anuri
sikharulis es reaktsia avlens ghvtis momaval rcheuls, radgan mepes akhla uk’ve
akvs tavisi arsebobisa da dzalauplebis darts’muneba .
23b - danieli ormodan amoiq’vanes da masze
ch’riloba ar aghmochnda.
iseve, rogorts ar daits’va
gakhurebul ghumelshi chagdebuli danielis sami megobris t’ansatsmeli.
23g - radgan is endoboda tavis ghmerts
es tavdajerebuloba gamovlinda
mis gadats’q’vet’ilebashi, ar damorchileboda samepo brdzanebulebas, romelits
ghmerts mis lotsvebs chamoartmevda; sheudzlebeli da ts’armoudgeneli archevani
iq’o ts’minda adamianuri rts’menis am samagalito adamianistvis.
dan. 6:24 brdzana
mepem da moiq’vanes is k’atsebi, vints daniels adanashaulebda, da lomebis
kharoshi chaq’ares isini, mati shvilebi da mati tsolebi; da sanam kharos
dziramde mividodnen, lomebma sheip’q’res isini da q’vela dzvali daumt’vries.
24a- ghmertma borot’ebis gegmis shemkmnel
borot’mokmedebze gavlena moakhdina. sp’arsetis mepeebis dros igive gantsda
ganmeordeba ebrael mordekais shemtkhvevashi, romlis mok’vlasats ts’inamdzgholi
hamani tavis khalkhtan ertad dedopal esteris dros moisurvebs. ikats, sts’ored hamani
aghmochndeba mordekaistvis gamzadebul sakhrchobelaze chamok’idebuli.
dan. 6:25 amis
shemdeg mepe dariosma mists’era q’vela khalkhs, ersa da enas, romlebits mtel
dedamits’aze tskhovroben: „mshvidoba ukhvad mogetset!
25a- mepis es akhali nats’eri tsotskhali
ghmertis mier dap’q’robili k’atsis nats’eria. akhla, rodesats gulshi sruli
simshvidea, is tavis dominant’ur p’ozitsias iq’enebs, rata tavisi samepos
q’vela khalkhs gadastses tavisi mshvidobis mots’moba, romelits man
ch’eshmarit’i ghmertisgan miigho.
dan. 6:26:
„vbrdzaneb, rom mtel chems sameposhi eshinodet da dzrts’odnen danielis
ghmertis, radgan is tsotskhali ghmertia da maradiulia; misi samepo ar daiktseva
da misi khelmts’ipeba bolomde ikneba.“
26a - me vbrdzaneb, rom chemi samepos mtel t’erit’oriaze
mepe brdzanebs, magram aravis aidzulebs.
26b - chven gvakvs shishi da dardi danielis ghmertis mimart
magram am gamotsdilebit gamdidrebuli, is danielis ghmertis shishsa da sashinelebas ats’esebs, rata danielis ts’inaaghmdeg akhali shetkmulebis avt’orebi daarts’munos.
26g - radgan is tsotskhali ghmertia da maradiulad
mk’vidrobs
is imedovnebs,
rom es mots’moba samepos khalkhis gulebshi ikneba mighebuli da amistvis akebs
da adidebs mas.
26d - misi samepo arasodes ganadgurdeba da misi
bat’onoba bolomde gagrdzeldeba
samepos maradiuli
khasiati k’vlav gamotskhadebulia.
dan. 6:27 is aris
mkhsneli da mkhsneli, romelits akhdens nishnebsa da sasts’aulebs tsasa da
dedamits’aze. man ikhsna danieli lomebis dzalisgan.
27a - is aris is, vints ikhsnis da ikhsnis
mepe mots’mobs imas, rats daak’virda, magram es khsna da khsna mkholod pizik’ur skheuls, danielis tskhovrebas ekheba. sach’iro ikneba ieso krist’es mosvlas davelodot, rata gavigot ghvtis survili, ganetavisuplebina da ekhsna tsodvisgan. tumtsa, aghvnishnot, rom mepes bunebrivad sch’irdeboda sak’utari tavis gants’menda, rata tsotskhali ghmerti esiamovnebina.
27b - romelits akhdens nishnebsa da sasts’aulebs
tsasa da dedamits’aze
danielis ts’igni mots’mobs am
nishnebsa da sasts’aulebze, zebunebriv kmedebebze, romlebits ghmertma
aghasrula, magram prtkhilad iq’avit, eshmak’s da mis demonebs aseve sheudzliat
gark’veuli ghvtaebrivi sasts’aulebis gaq’albeba. ori shesadzlo ts’q’aros dasadgenad,
sak’marisia imis gageba, tu vin sargeblobs mots’odebuli tsnobit. its’vevs es
shemokmedi ghmertisadmi morchilebas tu daumorchileblobas?
dan. 6:28 danieli
ts’armat’ebuli iq’o dariosisa da sp’arseli k’irosis mepobis dros.
28a- chven gvesmis, rom danieli mshobliur
mits’aze ar dabrundeba, magram gak’vetilebi, romlebits ghmertma mas danielis
me-9 tavshi asts’avla, aidzulebs mas, q’ovelgvari t’anjvis gareshe sheeguos
ghvtis mier gadats’q’vet’il beds.
danieli 7
dan. 7:1
babilonis mepis, belshatsaris, p’irvel ts’els danielma sizmari nakha da
khilvebi gauelva gonebashi, rotsa sats’olze its’va. chaits’era sizmari da
mtavari ambebi mouq’va.
1a - babilonis mepis, belshatsaris p’irveli ts’eli
anu 605 ts’els. danis khilvidan 250 ts’eli gavida. didi mepe nabukodonosoris gardatsvalebis shemdeg misi shvilishvili belshatsari t’akht’ze avida.
dan. 7:2 daits’q’o danielma da tkva: „ghamit vkhedavdi chems khilvashi da, aha, tsis otkhi kari did zghvas apetkebda.
2a- tsis otkhi kari amokhetka
sts’ored saq’oveltao omebi aidzulebs dominant’ebs gaapartoon tavianti dzalaupleba otkhi k’ardinaluri ts’ert’ilis mimartulebit : chrdiloetis, samkhretis, aghmosavletis da dasavletis mimartulebit.
2b- did zghvaze
es khat’eba k’atsobriobistvis saamaq’o ar aris, radgan zghva, tundats didi, sik’vdilis simboloa. ghvtis gegmis mikhedvit, es ar aris garemo, romelits mis khat’ad shekmnili adamianistvis iq’o momzadebuli, dabadebis p’irveli tavis tanakhmad. misi garemo dedamits’aa. magram k’atsobriobam, p’irvelkmnili tsodvis shemdeg, tavisi daumorchileblobis gamo, dak’arga tavisi ghvtaebrivi khat’eba da mis supta da ts’minda tvalshi aghar aris mkholod uts’minduri da mdzartsveli zghvis tskhovelebi, romlebits ertmanets eshmak’isa da demonebis shtagonebit shtantkaven. am khilvashi zghva adamianta anonimur masas ganasakhierebs.
garda amisa, ts’inasts’armet’q’velebit motsuli t’erit’oria ekheba khmeltashua zghvis sanap’iro zolit dak’avshirebul khalkhebs. amit’om, zghva did rols asrulebs dominant’ebis damp’q’robluri lashkrobebis saomar mokmedebebshi.
dan. 7:3 da otkhi
didi mkhetsi amovida zghvidan, skhvadaskhva zomis . ertmanetisgan.
3a- da otkhi didi tskhoveli gamovida
zghvidan
akhal khilvashi
vkhvdebit danielis me-2 tavshi motsemul sts’avlebas, tumtsa ak tskhovelebi
tsvlian kandak’ebis skheulis nats’ilebs .
3b - skhvadaskhva l e s ertmaneti
danis kandak’ebis masalebis
msgavsad .2.
dan. 7:4 p’irveli
loms hgavda da arts’ivis prtebi hkonda; vuq’urebdi, sanam prtebi ar moglijes da
ar amaghlda mits’idan, pekhze ar dadga, rogorts adamiani, da mietsa mas
adamianis guli.
4a- is p’irveli loms hgavda da arts’ivis
prtebi hkonda
ak danis mepis,
kaldeveli mepis, okros tavi arts’ivis prtebian lomad gardaikmneba ; emblema
amot’viprulia babilonis lurj kvebze, mepe nabukodonosoris siamaq’e dan. 4-shi.
4b- vuq’urebdi manam, sanam prtebi ar
moglijes
ts’inasts’armet’q’veleba
saubrobs shvid ts’elze an shvidjer, romlis ganmavlobashits mepe nabukodonosori
ghmertma daabnia. damtsirebis am 7 ts’lis ( shvidjer ) ganmavlobashi, rogorts
es danielis 4:16-shia nats’inasts’armet’q’velebi, misi adamianuri guli mokhsnes
da tskhovelis gulit shetsvales.
4c- igi amaghlda mits’idan da pekhze
dadga, rogorts k’atsi, da mietsa mas k’atsis guli.
misi shemokmedi ghmertisk’en moktseva ak
dast’urdeba. misi gamotsdileba sashualebas gvadzlevs gavigot, rom ghmertistvis
adamiani mkholod mashin aris adamiani, rodesats misi guli ghvtis gulis khat’s
at’arebs. is amas gamoavlens ieso krist’eshi, siq’varulisa da morchilebis
srulq’opil ghvtaebriv modelshi, gank’atsebisas.
dan. 7:5 da aha,
k’idev erti mkhetsi, datvis msgavsi , ert gverdze ijda da sami nek’ni hkonda
p’irshi, k’bilebs shoris; da utkhres mas: adeki da bevri khortsi shech’ame.
5a- da aha, meore mkhetsi datvs hgavda da
ert mkhares idga
kaldeveli mepis shemdeg,
midielebisa da sp’arselebis vertskhlis mk’erdi da mk’lavebi datvs hgavs .
sizust’e „ romelits ert mkhares idga “ asakhavs sp’arselta bat’onobas, romelits
midielebis bat’onobis shemdeg meored gamochnda, magram mepe k’iros II-is mier
mop’ovebulma dap’q’robebma mas midielebze gatsilebit didi dzalaupleba mistsa.
5b- k’bilebs shoris sami nek’ni hkonda
p’irshi da utkhres: adeki, bevri khortsi ch’ame
sp’arselebi
gabat’ondebian midielebze da daip’q’roben sam kveq’anas: mdidari mepe
k’roisosis lidias dzv.ts’. 546 ts’els, babilons dzv.ts’. 539 ts’els da
egvip’t’es dzv.ts’. 525 ts’els.
dan. 7:6 amis
shemdeg shevkhede da, aha, k’idev erti , leop’ardis msgavsi , zurgze k’i otkhi
prta hkonda, rogorts chit’is; otkhi tavi hkonda am mkhetss da dzalaupleba
mietsa mas.
6a- amis shemdeg shevkhede da, aha, k’idev
erti leop’ardis msgavsi iq’o
aseve, berdzeni
mmartvelebis sp’ilendzisperi mutseli da bardzaq’ebi otkhi prinvelis prtis mkone
leop’ards hgavs; berdznuli leop’ardis lakebi mas tsodvis simbolod aktsevs .
6b- da zurgze otkhi prta hkonda, rogorts
chit’isas
leop’ardtan
dak’avshirebuli otkhi prinvelis prta asakhavs da adast’urebs misi akhalgazrda
mepis, aleksandre mak’edonelis (-336 da -323 ts’lebs shoris) dap’q’robiti
lashkrobebis uk’idures sichkares.
6g - am tskhovels otkhi tavi hkonda da mas
dzalaupleba mietsa
ak „ otkhi tavia “, magram
daniel 8-shi es ikneba „ otkhi didi rka “, romelits aghnishnavs berdzen
dominant’ebs, aleksandre mak’edonelis memk’vidreebs: selevk’es, p’t’olemeoss,
lisimakes da k’asanders.
dan. 7: amis
shemdeg ghamis khilvebshi vikhile da, aha, meotkhe mkhetsi, sashineli ,
sashineli da dzlierad dzlieri; didi rk’inis k’bilebi hkonda; ch’amda,
amskhvrevda da narchenebs pekhebit telavda; ganskhvavdeboda q’vela
ts’inamorbedi mkhetsisgan da ati rka hkonda.
7a- amis shemdeg ghamis khilvebshi vikhile
da, aha, meotkhe mkhetsi, sashineli , sashineli da uk’iduresad dzlieri.
akats, romis
imp’eriis rk’inis pekhebi rk’inis k’bilebita da ati rkit savse urchkhulad
iktseva . radgan gamotskh. 13:2-is tanakhmad, mkholod is ak’maq’opilebs ts’ina
sami imp’eriis k’rit’eriumebs: lomis dzala , rats dadast’urebulia am mukhlshi,
sadats mititebulia: arachveulebrivad dzlieri ; datvis dzala da leop’ardis
sists’rape . misi tsodvis memk’vidreobit, romlis simbolots misi lakebia.
7b- mas didi rk’inis k’bilebi hkonda,
ch’amda, amskhvrevda da darchenils pekhit telavda;
rk’inis simboloti chadenil
khotsva-zhlet’ebs, romlebits gagrdzeldeba msoplios aghsasrulamde, misi p’ap’is
bat’onobis ts’q’alobit.
7g- is ganskhvavdeboda q’vela ts’ina
tskhovelisgan da ati rka hkonda.
ati rka
ganasakhierebs prank’ebs, lombardebs, alemanebs, anglo-saksebs, vest’gutebs,
burgundielebs, svebebs, herulebs, vandalebs da ost’gotebs. es aris ati
krist’ianuli samepo, romlebits chamoq’alibda romis imp’eriis dashlis shemdeg 395
ts’els, angelozis mier danielistvis motsemuli ganmart’ebebis tanakhmad, 24-e
mukhlshi.
dan. 7:8
davak’virdi rkebs da, aha, mat shoris k’idev erti p’at’ara rka amovida; da am
rkis ts’in sami p’irveli rka amoidzirk’va; da, aha, masshi tvalebi iq’o, rogorts
adamianis tvalebi, da p’iri, romelits did rames lap’arak’obda.
8a- davak’virdi rkebs da, aha, k’idev erti
p’at’ara rka gamovida mat shoris.
p’at’ara rka ati
rkidan ert-ertidan gamodis , romelits ost’gotur it’alias aghnishnavs, sadats
romis kalaki da egret ts’odebuli p’ap’is „ts’minda adgili“ mdebareobs,
lat’eranis sasakhleshi, k’elianis mtaze; latinuri sakhelts’odeba nishnavs:
zetsas.
8b- da p’irveli sami rka am rkamde amoich’ra
dakheuli rkebi
kronologiurad aris: sami mepe 24-e mukhlidan dakveitebulia , k’erdzod, herulebi
493-dan 510 ts’lamde, shemdeg tanmimdevrulad, vandalebi 533 ts’els da
ost’gotebi 538 ts’els, romlebits romidan gandevna generalma belizariusma
iust’iniane I-is brdzanebit da sabolood damartskhdnen ravenashi 540 ts’els.
radgan unda aghvnishnot am rkis ts’in gamotkmuli gamotkmis shedegi . es
nishnavs, rom rkas ar akvs p’iradi samkhedro dzala da is sargeblobs monarkebis
sheiaraghebuli dzalebit, romlebits eshiniat misi da ashineben misi religiuri
dzalauplebis da amit’om urchevniat misi mkhardach’era da morchileba. es
msjeloba dadast’urdeba danielis 8:24-shi, sadats ts’avik’itkhavt: misi dzala
gaizrdeba, magram ara sak’utari dzalit da 25-e mukhli daak’onk’ret’ebs: misi
k’etildgheobisa da misi khrik’ebis ts’armat’ebis gamo, mas gulshi amp’art’avneba
ekneba . amgvarad, tskhadi khdeba, rom ch’eshmarit’eba dast’urdeba mkholod
danielis ts’ignis skhvadaskhva tavebshi da, upro partod, mtel bibliashi
mimopant’uli msgavsi tsnobebis dajgupebit. ts’ignis gantsalk’evebuli tavebi
„bech’davs“ ts’inasts’armet’q’velebas da mis gzavnilebs, q’velaze dakhvets’ili
da mnishvnelovani k’i miuts’vdomeli rcheba.
8g- da aha, mas tvalebi hkonda, rogorts
k’atsis tvalebi
gamotskh. 9-shi
sulits’mida tavis aghts’erilobas t’erminit its’q’ebs, romelits msgavsia .
amgvarad, is garegnulad msgavsebas gvtavazobs, rats realobas ar ts’armoadgens.
akats unda aghvnishnot msgavseba gansakhierebul adamiantan ieso krist’eshi mis
srulq’opilebashi, magram mas mkholod p’ret’enzia akvs. magram es upro met’ia,
radgan „ tvalebi “ ts’inasts’armet’q’velta natelkhilvis simboloa, romelta
srulq’opili magalitits iesoa. sulits’mida k’i p’ap’obis ts’inasts’armet’q’velur
p’ret’enziaze mianishnebs, romelits sabolood tavis opitsialur adgils
vat’ik’anshi daamk’vidrebs, sit’q’va, romelits latinuri „vaticinare“-dan
nishnavs: ts’inasts’armet’q’velebas. es dadast’urdeba gamotskh. 2:20-shi,
rodesats sulits’mida am romis k’atolik’ur ek’lesias adarebs izebels, romelmats
iahves ts’inasts’armet’q’velebi mok’la, baalebis taq’vanismtsemeli utskhoeli
kali, romelits mepe akhabze iq’o dakorts’inebuli. shedareba gamartlebulia,
radgan p’ap’izmi ink’vizitsiis dzelze k’lavs krist’eshi ghvtis ch’eshmarit’
ts’inasts’armet’q’velebs.
8d- da p’iri, romelits amp’art’avnulad
lap’arak’obda.
am me-7 tavshi,
ghvtaebrivi k’inorezhisori da rezhisori „zumshi“ ts’armogvidgens krist’ianul
ep’okas, romelits gansak’utrebit ekheba mas, p’eriods romis imp’eriis
dasasrulsa da krist’es didebul dabrunebas mikaelis sakhit, misi zetsiuri
sakhelit angelozebs shoris. is atskhadebs amp’art’avani mepis, ts’mindanta
mdevnelis mosvlas. uzenaesis , romelits tavs eskhmis ghvtaebriv religiur
normebs, tsdilobs shetsvalos dro da k’anoni , ati mtsneba, aseve skhva
ghvtaebrivi ts’es-chveulebebi. suli atskhadebs mis saboloo sasjels; is „
tsetskhlit shtantkavs “ misi amp’art’avani sit’q’vebis gamo “. amit’om,
meshvide atasts’leulis zetsiuri samsjavros stsena misi amp’art’avani
sit’q’vebis khsenebistanave ts’armogvidgeba . mis ts’inashe mepe
nabukodonosormats gamoavlina amp’art’avneba , magram man tavmdablurad miigho
damtsirebis gak’vetili, romelits ghmertma mistsa.
zetsiuri
gank’itkhva
dan. 7:9
vuq’urebdi, sanam t’akht’ebi ar daidga da dgheta udzvelesi ar dajda. misi
samoseli tovlivit tetri iq’o da misi tma - supta mat’q’livit; misi t’akht’i
tsetskhlis alivit iq’o da misi borblebi - mts’veli tsetskhlivit.
9a- me vuq’urebdi, sanam t’akht’ebi
idgamdnen
es stsena
ts’armoadgens samsjavros dros, romelsats ieso krist’es gamosq’iduli
ts’mindanebi aghasruleben misi tandasts’rebit, t’akht’ebze mskhdomareni ,
zetsashi , gamotskhadebis 4-is tanakhmad, gamotskhadebis 20-shi mokhseniebuli
atasi ts’lis ganmavlobashi. es samsjavro amzadebs p’irobebs uk’anask’neli
samsjavrostvis , romlis aghsrulebats ilust’rirebulia me-11 mukhlshi.
9b- da dajda dgheta udzvelesi.
„asit’“ -is mokmedeba miutitebs
mudmivi mokmedebis shets’q’vet’aze; es aris simshvidis khat’eba. zetsashi
absolut’uri mshvidobaa. dedamits’aze borot’ebi ganadgurebulni arian krist’es
dabrunebisas.
9g- misi samoseli tovlivit tetri iq’o da
misi tma - supta mat’q’livit
tetri peri ghvtis srulq’opili
sits’mindis simboloa, romelits mis mtel bunebas ekheba misi t’ansatsmlis, misi
sakmeebis simboloebisa da tavis tmis doneze, romelits supta da srulq’opili
sibrdznis gvirgvinia, romelits q’ovelgvari tsodvisgan tavisupalia .
es mukhli esaias
1:18-s gvakhsenebs: „ modit akhla da vimsjelot ertad“, ambobs upali. „tundats
alisperi iq’os tkveni tsodvebi, tovlivit gatetrdeba; tu zholosperi ts’iteli
ikneba, mat’q’livit gatetrdeba“.
9d - misi t’akht’i tsetskhlis alivit iq’o,
t’akht’i aghnishnavs didi msajulis adgils, anu ghvtis azrebis samsjavros. is motavsebulia tsetskhlis alis khat’is kvesh , romelits ikneba krist’es, shurismadzieblis tvalebi gamotskh. 1:14-shi , sadats am mukhlis aghts’erilobas vkhvdebit. tsetskhli anadgurebs , rats am samsjavros ghvtis mt’rebisa da misi rcheulebis ganadgurebis mizans adzlevs. radgan isini uk’ve mk’vdrebi arian, es samsjavro ekheba meore sik’vdils , romelits sabolood daamartskhebs msjavrdebulebs.
me-9 - da borblebi antebuli tsetskhlivit.
t’akht’s akvs
borblebi, romlebits shedarebulia tsetskhltan , romelits dedamits’aze ainteba:
gamotskh. 20:14-15: meore sik’vdilia tsetskhlis t’ba . amgvarad, borblebi
msajulta zetsidan dedamits’aze gadaadgilebas ganasakhierebs gamot’anili
ganachenebis aghsasruleblad. tsotskhali ghmerti, didi msajuli, modzraobs da
rodesats dedamits’a ganakhldeba da ganits’mindeba, is k’vlav modzraobs, rata ik
tavisi samepo t’akht’i daamont’azhos gamotskhadebis 21:2-3-is mikhedvit.
dan. 7:10
tsetskhlis mdinare moedineboda da gamodioda misi p’irisagan. atasobit atasi
emsakhureboda mas da ati atasi idga mis ts’inashe. msajulebi daskhdnen da
ts’ignebi gaikhsna.
10a- tsetskhlis mdinare moedineboda da
gamodioda mis ts’in
gamts’mendi tsetskhli , romelits
chamova zetsidan, rata shtantkas datsemuli mk’vdrebis sulebi da shemdeg
aghmdgariq’o, gamotskhadebis 20:9-is tanakhmad: da avidnen dedamits’is zurgze
da shemoart’q’es ts’mindanta banak’s da saq’varel kalaks . magram tsetskhli
chamovida zetsidan da shtantka isini .
10b - atasi atasi emsakhureboda mas
anu milioni suli, rcheuli,
gamosq’iduli dedamits’idan.
10 tsent’i da ati atasi milioni idga mis
ts’inashe
mots’odebuli ati miliardi
mits’ieri suli aghdgeba da idzakheba misa da misi msajulebis ts’inashe, rata
ganitsadon meore sik’vdilis samartliani ghvtaebrivi ganacheni , rats
dadast’urebulia luk’as 19:27-shi: „ bolos, chemi mt’rebi , romlebsats ar
surdat, rom matze memepa, moiq’vanet ak da mok’alit isini chems ts’inashe “.
amgvarad, suli adast’urebs iesos meshveobit ts’armotkmul sit’q’vebs mates 22:14-shi:
„ radgan bevria mots’odebuli, magram tsot’a - rcheuli“ . es gansak’utrebit
uk’anask’nel dgheebshi ikneba, luk’as 18:8-is tanakhmad: „... magram rotsa
k’atsis dze mova, nutu hp’ovebs rts’menas dedamits’aze?“
10d - msajulebi daskhdnen da ts’ignebi gaikhsna
uzenaesi sasamartlo im
chvenebebis sapudzvelze ganachens gamoit’ans, romlebmats ganacheni gamot’anis
sashualeba mistsa da titoeuli gansjili sulistvis individualurad morgebuli
braldebebis sapudzvelze. mis ts’ignebshi aghts’erilia arsebis tskhovreba,
romelits ghmertma khsovnashi sheinakha, ertguli angelozebit, romlebits amzhamad
dedamits’elebistvis ukhilavi arian.
dan. 7:11 shemdeg
shevkhede rkis mier ts’armotkmuli amp’art’avani sit’q’vebis gamo; da rotsa
shevkhede, aha, mok’les mkhetsi.
11a- mashin shevkhede, im amp’art’avani
sit’q’vebis gamo, romlebits rkam ts’armotkva
rogorts
t’erminebia „ imis gamo, rom „ amp’art’avani sit’q’vebi “ miutitebs, rom am
mukhls surs gvachvenos mizez-shedegobrivi k’avshiri, romelits gansazghvravs
ghvtis samsjavros. is umizezod ar gansjis.
11b- da sanam me vuq’urebdi, tskhoveli mok’les
tu memk’vidreobis
ts’armomadgeneli meotkhe tskhoveli , saimp’erat’oro romi - ati evrop’uli samepo
- p’ap’is romi, khandzrit ganadgurda, es p’ap’is romis amp’art’avani zep’iri sakmianobis
gamoa ; sakmianoba, romelits krist’es dabrunebamde gagrdzeldeba.
11g - da misi tskhedari ganadgurda , tsetskhls
mietsa dasats’vavad
samsjavro
ertdroulad daat’q’deba tavs p’at’ara rkasa da at samokalako rkas , romlebits
mas uch’erdnen mkhars da monats’ileobdnen mis tsodvebshi, gamotskhadebis
18:4-is tanakhmad. meore sik’vdilis tsetskhlis t’ba shtantkavs da gaanadgurebs
mat .
dan. 7:12
danarchen tskhovelebs dzala ts’aertvat, magram mati sitsotskhle gark’veuli
droit gagrdzelda.
12a - skhva tskhovelebs dzala ts’aertvat
ak, iseve rogorts
gamotskh. 19:20 da 21-shi, sulits’mida amkhels, rom ganskhvavebuli bedi elis
ts’armartobis chveulebriv tsodvilebs, romlebits arian adamidan mteli mits’ieri
ist’oriis adamianebze gadatsemuli p’irvelq’opili tsodvis memk’vidreebi.
12b- magram mat sitsotskhlis gakhangrdzliveba
gark’veul dromde mietsat
es dazust’eba imis
manishnebelia, tu ramdenad up’irat’esobas anich’eben ts’ina imp’eriebi, radgan
mat ar ganutsdiat tavianti bat’onobis dasasruli samq’aros dasasruls, rogorts es
mokhda meotkhe romauli imp’eriis shemtkhvevashi, romelits misi uk’anask’neli
pormis krist’ianuli mmartvelobis kvesh iq’o ieso krist’es dabrunebis dros.
meotkhe imp’eriis dasasruli misi sruli ganadgurebit aghinishneba . amis
shemdeg, dedamits’a upormo da tsarieli darcheba dabadebis 1:2-shi aghts’erili
upsk’rulis msgavsad .
ieso krist’e,
k’atsis dze
dan. 7:13 ghamis
khilvebshi vkhedavdi da, aha, tsis ghrublebze modioda k’atsis dzis msgavsi;
mivida dgheta udzvelestan da miuakhlovdnen mas.
13a- ghamis khilvebshi vkhedavdi da, aha, tsis
ghrublebze modioda k’atsis dzis msgavsi.
k’atsis dzis es
gamochena natels hpens zemot nakhsenebi samsjavros mnishvnelobas. samsjavro
krist’es ek’utvnis. tumtsa, danielis dros ieso jer ar mosuliq’o, amit’om
ghmerti asakhavs imas, tu ras gaak’etebs is tavisi mits’ieri msakhurebis
meshveobit, rodesats p’irvelad mova dedamits’aze.
13b- is miuakhlovda dgheta udzveless da
miiq’vanes mastan.
sik’vdilis
shemdeg is aghdgeba, rata ts’aradginos tavisi srulq’opili simartle, romelits
sheuratskhq’opili ghmertis shesats’iravad shests’ira, rata miegho p’at’ieba
misi ertguli rcheulebistvis, mis mier archeuli da archeuli. ts’armodgenili
khat’i gvasts’avlis khsnis p’rintsip’s, romelits mighebulia krist’eshi ghvtis
nebaq’oplobiti mskhverp’lis rts’menit. da is adast’urebs mis namdvilobas ghvtis
ts’inashe.
dan. 7:14 da
mietsa mas khelmts’ipeba, dideba da samepo, rata q’vela khalkhi, t’omi da ena
emsakhura mas. misi khelmts’ipeba sauk’uno khelmts’ipebaa, romelits ar
gadaivlis da misi samepo ar daiktseva.
14a - mas mietsa dzalaupleba, dideba da samepo
am mukhlis
monatsemebi shejamebulia mates 28:18-dan 20-mde mukhlebshi, romlebits
adast’urebs, rom samsjavro ieso krist’es ek’utvnis: miuakhlovda ieso da ase
utkhra mat: motsemuli makvs mteli khelmts’ipeba tsashi da dedamits’aze .
ts’adit da moimots’apet q’vela khalkhi, monatlet isini mamisa da dzisa da
sulits’midis sakhelit, asts’avlet mat q’velapris datsva, rats gibrdzanet. da
aha, me tkventan var dgheebi dgheebis aghsasrulamde .
14b- da q’vela khalkhi, eri da ena
emsakhureboda mas
absolut’uri tvalsazrisit, es
ikneba akhal dedamits’aze, dzvelze, romelits ganakhldeba da gandiddeba meshvide
atasts’leulis shemdeg. tumtsa, gamosq’idulebi sheirchevian q’vela khalkhidan,
eridan da q’vela enis adamianidan ieso krist’es mier mop’ovebuli unik’aluri
khsnit, radgan isini mas sitsotskhlis ganmavlobashi emsakhurebodnen . gamotskh.
10:11 da 17:15-shi es gamotkma aghnishnavs evrop’as da krist’ianizebuli
dasavluri samq’aros. am jgupshi vkhvdebit milionobit gadarchenil rcheuls,
romlebits ghmerts emsakhurebian, me-10 mukhlshi.
14g - da misi samepo arasodes ganadgurdeba
danielis 2:44-shi
moq’vanili det’alebi mis shesakheb ak dast’urdeba: misi mepoba arasodes
ganadgurdeba.
dan. 7:15 me,
danieli, suli shemits’ukhda da chemi tavis khilvebma shemashina.
15a- me, danieli, sulit shevshpotdi
danielis
ubedureba gamartlebulia, khilva ghvtis ts’mindanebistvis saprtkhes auts’q’ebs.
15b- da chemi tavis khilvebma mashinebda.
male, mikaelis
khilva maszets igive gavlenas moakhdens, danielis 10:8-is tanakhmad: mart’o
davrchi da vikhile es didi khilva; dzala gamometsala, sakheze peri sheitsvala
da shemats’ukha, q’ovelgvari dzala davk’arge. ganmart’eba: k’atsis dze da
mikaeli erti da igive ghvtaebrivi p’irovnebaa . romis mepobas shishi
daakhasiatebs, radgan am ori zedized bat’onobis dros is khalkhs ar mistsems
ts’minda mmartvelebs, rogorebits arian nabukodonosori, darios midieli da
k’irosi 2 sp’arseli.
dan. 7:16 mivedi
ert-ert matgantan, vints ik idga, da vk’itkhe mas q’ovelive amis simartle; man
mitkhra da momtsa misi ganmart’eba.
16a- ak its’q’eba angelozis mier motsemuli
damat’ebiti ganmart’ebebi
dan. 7:17 es
otkhi didi mkhetsi otkhi mepea, romlebits dedamits’idan aghdgebian.
17a-
gaitvalists’inet, rom es ganmart’eba iseve vrtseldeba daniel 2-shi kandak’ebis gamosakhulebit gamovlenil
memk’vidreobaze , rogorts daniel 7-shi tskhovelebis gamosakhulebit .
dan. 7:18
uzenaesis ts’mindanebi k’i miigheben samepos da daeuplebian samepos
uk’unisamde, uk’uniti uk’unisamde.
18a - igive k’oment’ari, rats otkh
memk’vidreobaze. akats, mekhute ekheba rcheulta maradiul samepos , romelsats
krist’e tsodvasa da sik’vdilze gamarjvebaze ashenebs.
dan. 7:19 mashin
mominda simartle gamego meotkhe mkhetsis shesakheb, romelits q’velasgan
ganskhvavebuli da uk’iduresad sashineli iq’o, rk’inis k’bilebita da sp’ilendzis
brch’q’alebit, romelits shtantkavda, amskhvrevda da pekhebit telavda
narchenebs.
19a - romelsats rk’inis k’bilebi hkonda
k’bilebshi vkhvdebit
rk’inas , romelits uk’ve romis imp’eriis simt’k’itsis simboloa, rats danielis
kandak’ebis pekhebit aris aghnishnuli.2.
19b- da brinjaos lursmnebi .
am damat’ebit
inpormatsiashi angelozi ak’onk’ret’ebs: da brinjaos lursmnebi . berdznuli
tsodvis memk’vidreoba amgvarad dast’urdeba am uts’minduri masalit, shenadnobit,
romelits berdznul imp’erias simbolurad gamokhat’avda danielis kandak’ebis
mutselsa da bardzaq’ebshi .2.
19g- vints shech’ama, daamt’vria da darchenili
nats’ili pekhkvesh gatela
ch’ama , an dap’q’robili
nivtebidan mogebis migheba, rats mat zrdas uts’q’obs khels - damskhvreva , an
shevits’roeba da ganadgureba - pekhkvesh gatelva , an zizghi da devna - es aris
kmedebebi, romlebsats ori zedized „romi“ da mati samokalako da religiuri
mkhardamch’erebi krist’es dabrunebamde ganakhortsieleben. gamotskh. 12:17-shi:
sulits’mida uk’anask’nel „advent’ist’ebs“ sit’q’vit „ narcheni “ aghnishnavs.
dan. 7:20 da ati
rka, romlebits mis tavshi iq’o, da meore, romelits amovida da romlis
ts’inashets sami daetsa, da rka, romelsats tvalebi da p’iri hkonda, romelits
did rames lap’arak’obda, da skhvebtan shedarebit upro lamazi garegnoba .
20a - es mukhli me-8 mukhls ts’inaaghmdegobriv
det’als shemoakvs. rogor uk’avshirdeba ak „ p’at’ara rka “? skhvebze upro didi
garegnoba akvs? sts’ored es aris misi ganskhvaveba ati rkis skhva mepeebisgan .
is dzalian sust’i da mq’ipea, magram maints, mindobilobita da ghvtis shishit,
romelsats is dedamits’aze ts’armoadgens, dominirebs matze da manip’ulirebs mati
nebit, ishviati gamonak’lisebis garda.
dan. 7:21 da
vikhile igive rka, romelits ebrdzoda ts’mindanebs da sdzlevda mat.
21a - p’aradoksi grdzeldeba. is atskhadebs, rom
umaghles sits’mindes ganasakhierebs da ghmerti mas tavisi ts’mindanebis
devnashi adanashaulebs. amis mkholod erti akhsna arsebobs: is it’q’ueba
suntkvisas. misi ts’armat’eba uzarmazari, mat’q’uara da damangreveli t’q’uilia
, romelits dzalian angrevs ieso krist’es mier gak’valul gzas.
dan. 7:22 sanam
ar movidoda dgheta udzvelesi da ar gansjida uzenaesis ts’mindanebs da ar dadga
dro, rotsa ts’mindanebi daeuplebodnen samepos.
22a - sabednierod, sasikharulo ambavi
dadast’urda. p’ap’is romisa da misi samokalako da religiuri mkhardamch’erebis
bneli kmedebebis shemdeg, saboloo gamarjveba krist’esa da mis rcheulebs daubrundebat.
23-e da 24-e mukhlebi
gansazghvravs memk’vidreobis tanmimdevrobas.
dan. 7:23 man ase
mitkhra: meotkhe mkhetsi aris meotkhe samepo, romelits ikneba dedamits’aze,
ganskhvavebuli q’vela sameposgan, romelits shtantkavs mtel dedamits’as,
gatelavs mas da daamskhvrevs.
23a- ts’armartuli romis imp’eria tavisi
imp’eriuli pormit 27-dan 395 ts’lamde.
dan. 7:24 ati rka
ati mepea, romlebits am samepodan aghdgebian. mat shemdeg skhva aghdgeba,
p’irvelisgan ganskhvavebuli, da sam mepes daamkhobs.
24a- sts’ored am sizust’is ts’q’alobit
shegvidzlia es ati rka gavaigivot at krist’ianul samepostan, romlebits
chamoq’alibda dangreuli da dashlili romis imp’eriis dasavlet t’erit’oriaze. es
t’erit’oria chveni dghevandeli evrop’is t’erit’oriaa: evrok’avshiri (an EU).
dan. 7:25 da
uzenaesis ts’inaaghmdeg sit’q’vebs it’q’vis da uzenaesis ts’mindanebs
datrgunavs, droebisa da k’anonebis shetsvlas ipikrebs; da ts’mindanebi mis
khelshi chavardebian droit, droebit da nakhevari droit.
25a - is uzenaesis ts’inaaghmdeg sit’q’vebs
it’q’vis
am mukhlshi
ghmerti k’ontsent’rirdeba im tsodvebis dagmobaze, romlebsats is romis p’ap’is
rezhims da mis ts’inamorbed romis ep’isk’op’osebs miats’ers, romelta
meshveobitats chadenili borot’eba p’op’ularuli gakhda, gamartlda da umetsari brbostvis
ikna sts’avlebuli. sulits’mida chamotvlis braldebebs, dats’q’ebuli q’velaze
seriozulit: sit’q’vebit tavad uzenaesis ts’inaaghmdeg . p’aradoksulia, rom
p’ap’ebi atskhadeben, rom ghmerts emsakhurebian da mas dedamits’aze
ts’armoadgenen. magram sts’ored es p’ret’enzia ts’armoadgens danashauls, radgan
ghmerti aranairad ar amt’k’itsebs am p’ap’is p’ret’enzias . da shesabamisad,
q’velaperi, rasats romi tsrud asts’avlis ghmertze, p’iradad masze mokmedebs.
25b - is chagravs uzenaesis ts’mindanebs
21-e mukhlis
ts’mindanta borot’i devna ak gakhmovanebuli da dadast’urebulia. ganachenebs
gamoakvt religiuri t’ribunalebi, romlebsats „ts’minda ink’vizitsiis“ sakheli
akvt minich’ebuli. ts’ameba gamoiq’eneba udanashauloebis idzulebit danashaulis
aghiarebisk’en.
25 tsent’i - da is imedovnebs, rom shetsvlis dros da
k’anons
es braldeba mk’itkhvels adzlevs
shesadzleblobas, khelakhla daadast’uros ch’eshmarit’i da ertaderti tsotskhali
ghmertis taq’vanistsemis pundament’uri ch’eshmarit’ebebi.
ghvtis mier
dadgenili mshvenieri ts’esrigi romaelma religiurma msakhurebma shetsvales.
gamosvlis 12:2-is tanakhmad, ghmertma egvip’t’idan gamosvlis dros ebraelebs
utkhra: es tve iq’os tkventvis tveta dasats’q’isi; es iq’os tkventvis ts’lis
tveta p’irveli . es aris ts’esrigi da ara mart’ivi ts’inadadeba. da radgan
khsna ieso krist’es tanakhmad ebraelebisgan modis, gamosvlidan moq’olebuli,
q’vela, vints khsnashi shedis, aseve shedis ghvtis ojakhshi, sadats misi
ts’esrigi unda imepos da p’at’ivistsemit sargeblobdes. khsnis ch’eshmarit’i
dokt’rina es aris da es asea motsikulebis droidan. krist’eshi ghvtis israelma
sulieri asp’ekt’i miigho, miukhedavad amisa, es aris misi israeli,
romlistvisats man daaarsa tavisi ts’esrigi da dokt’rinebi. rom. 11:24-is
tanakhmad, moktseuli ts’armarti damq’nobilia abraamis ebraul pesvsa da gheroze
da ara p’irikit. p’avle aprtkhilebs mas urts’munoebis ts’inaaghmdeg, romelits
sabedists’ero gakhda dzveli aghtkmis meambokhe ebraelebistvis da is isetive
sabedists’ero ikneba akhlis meambokhe krist’ianebistvis; es p’irdap’ir ekheba
romis k’atolik’ur rts’menas da dan.-is shests’avlas. 8 amas 1843 ts’lidan
p’rot’est’ant’i krist’ianebistvis daadast’urebs.
chven mkholod grdzeli
ts’inasts’armet’q’veluri gamotskhadebis dasats’q’isshi vart, sadats am mukhlshi
gamotkmuli ghvtaebrivi braldeba q’velganaa da shedegebi imdenad sashineli da
dramat’ulia. romis mier shetsvlili dro:
1 – shabati, ghvtis meotkhe
mtsnebis danarcheni nats’ili . meshvide dghe 321 ts’lis 7 mart’idan sheitsvala
p’irveli dghit, romelsats ghmerti uts’mindurobad da k’viris dasats’q’isad
miichnevs. upro met’its, es p’irveli dghe romis imp’erat’orma k’onst’ant’ine
I-ma daats’esa, rodesats is „daumartskhebeli p’at’ivtsemuli mzis“
taq’vanistsemas miedzghvna, mzis, romelsats ts’armartebi ghvtaebrnidnen,
romelits uk’ve egvip’t’eshi iq’o da tsodvis bibliuri simbolo iq’o. danielis
me-5 tavma gvachvena, tu rogor sjis ghmerti mis ts’inaaghmdeg chadenil
danashaulebs; amgvarad, adamiani gaprtkhilebulia da itsis, ra elis mas,
rodesats ghmerti gansjis mas, rogorts man gansaja da mok’la mepe belshatsari.
ghvtis mier samq’aros dasabamidan gants’mendil shabats ormagi makhasiatebeli
akvs: ekheba drosa da ghvtaebriv k’anons, rogorts chvens mukhlshia aghnishnuli.
2 – ts’lis dasats’q’isi,
romelits tavdap’irvelad gazapkhulze khdeboda, sit’q’va, romelits p’irvel jers
nishnavs, sheitsvala da zamtris dasats’q’isshi dadga.
3 – ghmertis
tanakhmad, dghis tsvlileba khdeba mzis chasvlisas, dghisa da ghamis
tanmimdevrobit da ara shuaghamisas, radgan is p’unkt’uirebulia da aghnishnulia
varsk’vlavebit, romlebits man am miznit shekmna.
rjulis tsvlileba
shabatis ts’ess gatsilebit stsildeba. romma ar shebilts’a t’adzris okros
ch’urch’eli; man sak’utar tavs upleba mistsa sheetsvala ghvtis mier mosestvis
mitsemuli kvis pilebze titit dats’erili sit’q’vebis tavdap’irveli t’ekst’i.
nivtebi imdenad ts’minda iq’o, rom k’idobantan shekheba, romelshits isini
inakheboda, ghmertis mier dauq’ovneblivi sik’vdilit isjeboda.
25g - da ts’mindanebi mis khelshi iknebian
gadatsemulni droit, droebit da nakhevari droit
ras nishnavs dro ? mepe
nabukodonosoris gamotsdileba p’asukhs gvadzlevs danielis 4:23-shi: „
gangadevneben adamianebisgan da sheni samq’opeli velis mkhetsebtan ikneba;
kharebivit balakhs gach’meven. shvidi dro gadaivlis shenze , sanam ar gaigeb,
rom uzenaesi mepobs k’atsta samepoze da adzlevs mas, visats surs“. am mk’atsri
gamotsdilebis shemdeg, mepe ambobs 34-e mukhlshi: „ dadgenili drois shemdeg ,
me, nabukodonosorma, avap’q’ari tvalebi tsisk’en da goneba chemk’en dabrunda .
vak’urtkhe uzenaesi da vadide da p’at’ivi mivagebdi mas, vints maradiulad
tsotskhlobs, romlis khelmts’ipebats maradiuli khelmts’ipebaa da romlis samepots
taobidan taobamdea“ . shegvidzlia davask’vnat, rom es shvidi dro ts’armoadgens
shvid ts’els, radgan khangrdzlivoba its’q’eba da mtavrdeba adamianis
tskhovrebis ganmavlobashi. amit’om, is, rasats ghmerti dros uts’odebs , aris
dro, romelits dedamits’as sch’irdeba mzis garshemo erti brunis dasasruleblad.
akedan gamomdinareobs mravali gzavnili. ghmerti simbolurad mzes ts’armoadgens da
rodesats arseba amp’art’avnulad amodis, ghmerti eubneba mas: „shemovlit chems
ghvtaebriobas da gaiget, vin var me“. nabukodonosoristvis shvidi revolutsia
autsilebeli, magram epekt’uria. k’idev erti gak’vetili ekheba p’ap’is mepobis
khangrdzlivobas, romelits aseve its’inasts’armet’q’vela t’erminit „ dro “ am
mukhlshi. nabukodonosoris gamotsdilebastan shedarebit, ghmerti sjis krist’ianul
siamaq’es imit, rom mas gaognebashi chaagdebs ts’inasts’armet’q’veluri ts’lebis
droit, droebit da nakhevari droit . 321 ts’lis 7 mart’idan siamaq’e da
umetsreba sisuleleshi aidzulebs adamianebs datankhmdnen, p’at’ivi stsen im
brdzanebas, romelits tsvlis ghvtis mtsnebas; romlis shesrulebats krist’es
tavmdabal monas ar sheudzlia, ts’inaaghmdeg shemtkhvevashi, is tavs mots’q’vet’da
tavis mkhsnel ghmerts.
es mukhli gvadzlevs sashualebas,
vedzebot am ts’inasts’armet’q’veluri khangrdzlivobis realuri mnishvneloba da
dasats’q’isisa da dasasrulis tarighebi. aghmovachent, rom is 3 ts’elsa da ekvs
tves ts’armoadgens. sinamdvileshi, es pormula khelakhla gamochndeba gamotskh.
12:14-shi, sadats is p’aralelurad aris ts’armodgenili me-6 mukhlis pormulastan
„ 1260 dghe“. ezek’ielis 4:5-6-is k’odeksis, erti dghis natsvlad erti ts’lis
gamoq’eneba sashualebas mogvtsems gavigot, rom sinamdvileshi es aris t’anjvisa
da sik’vdilis 1260 grdzeli da sashineli ts’eli.
dan. 7:26 mashin
mova gank’itkhva da ts’aartmeven mis khelmts’ipebas, ganadgurdeba da samudamod
ganadgurdeba igi.
2a - q’uradgheba miaktsiet am ganmart’ebis
saint’eresoobas: samsjavro da p’ap’ebis bat’onobis dasasruli ertdroulad khdeba.
es adast’urebs, rom nakhsenebi samsjavro krist’es dabrunebamde ar daits’q’eba.
2021 ts’els p’ap’ebi k’vlav akt’iurebi arian, amit’om danielis ts’ignshi
mokhseniebuli samsjavro 1844 ts’els ar dats’q’ebula, advent’ist’i dzmebi.
dan. 7:27 da
samepo, khelmts’ipeba da mteli tsis kveshetis samepota sidiade mietsema
uzenaesis ers, ts’mindanebs; misi samepo sauk’uno samepoa da q’vela mmartveli
mas emsakhureba da daemorchileba.
27a - amgvarad, samsjavro k’argad aris aghsrulebuli
krist’es didebit dabrunebisa da misi rcheulebis zetsad amaghlebis shemdeg.
27b- da q’vela mmartveli mas emsakhureba da
daemorchileba
magalitebad, ghmerti gvichvenebs
am ts’ignshi ts’armodgenil sam mmartvels : kaldevelta mepe nabukodonosors, midielta
mepe darioss da sp’arsetis mepe k’iross.
dan. 7:28 da ak
dasrulda sit’q’vebi: me, danieli, dzlier shevshpotdi chemi pikrebit, sakhe
shemetsvala da gulshi chavik’ari sit’q’vebi.
28a - danielis dabneuloba k’vlav gamartlebulia,
radgan am doneze p’ap’is romis vinaobis damadast’urebeli mt’k’itsebulebebi jer
k’idev ar aris dzlieri; misi vinaoba k’vlav „hip’otezad“ rcheba, romelits
isedats dzalian damajerebelia, magram maints „hip’otezad“. tumtsa, danielis
me-7 tavi danielis am ts’ignshi ts’armodgenili shvidi ts’inasts’armet’q’veluri
pirpit’idan mkholod meorea. da uk’ve davinakhet, rom danielis me-2 da me-7
tavebshi motsemuli tsnobebi ident’uri da urtiertshemavsebelia. titoeuli akhali
pirpit’a damat’ebit element’ebs mogvit’ans, romlebits uk’ve chat’arebul
k’vlevebze daq’rdnobit gaadzlierebs da gaadzlierebs ghvtis tsnobas, romelits
amgvarad sul upro da upro nateli gakhdeba.
hip’oteza, rom am me-7 tavis „
p’at’ara rka “ p’ap’is romia, jer k’idev dasadast’urebelia. es autsileblad
gak’etdeba. tumtsa, gavikhsenot ist’oriuli memk’vidreoba, romelits roms ekheba,
„ me-4 urchkhul tskhovels rk’inis k’bilebit “. is aghnishnavs romis imp’erias,
romelsats mohq’veba tavisupali da damouk’idebeli evrop’uli samepoebis „ ati rka
“, romlebsats 538 ts’els p’ap’is savaraudo „ p’at’ara rka “ tsvlis , es „ skhva
mepe “, romlis ts’inashets „ sami rka an sami mepe “, herulebi, vandalebi da
ost’gotebi damkhoben 493-dan 538 ts’lamde, me-8 da 24-e mukhlebshi.
danieli 8
dan. 8:1 mepe
belt’eshatsaris mepobis mesame ts’els me, daniel, khilva mechvena, garda im
khilvisa, romelits p’irvel jerze mkonda nanakhi.
1a - gavida dro: 3 ts’eli. daniels akhali
khilva edzleva. am khilvashi mkholod ori tskhovelia, romlebits 20-e da 21-e
mukhlebshi natlad ident’ipitsirdeba midielebtan , sp’arselebtan da berdznebtan,
romlebits ts’ina khilvebshi ts’armoadgendnen ts’inasts’armet’q’velebuli
memk’vidreobis me-2 da me-3 imp’eriebs . drota ganmavlobashi, khilvebshi
tskhovelebi sul upro da upro natlad sheesabameba ebraelta rit’ualebs. danieli 8
ts’armogvidgens verdzs da tkhas ; ebrauli rit’ualis mikhedvit gamosq’idvis
dghis mskhverp’lshets’irvistvis shets’irul tskhovelebs . amrigad, shegvidzlia
shevamchniot tsodvis simbolo berdznuli imp’eriis sup’erp’ozitsiashi: danieli
2-is brinjaos mutseli da bardzaq’ebi , danieli 7-is leop’ardi da denis tkha .8.
dan. 8:2 rodesats
es khilva vnakhe, mechveneboda, rom shushanis sasakhleshi viq’avi, elamis
sagraposhi; khilvashi k’i mdinare ulais p’iras viq’avi.
2a- danieli sp’arsetshia, mdinare k’aruntan
akhlos, romelits mis dros ulai iq’o. sp’arsetis dedakalaki da mdinare, khalkhis
simbolo, miutitebs geograpiul orient’irze im khilvistvis, romelsats ghmerti
mistsems mas. amit’om, ts’inasts’armet’q’veluri tsnobebi am tavshi gvats’vdis
dzvirpas geograpiul monatsemebs, romlebits ak’lda me-2 da me-7 tavebshi.
dan. 8:3 avakhile
tvalebi da shevkhede: aha, mdinaris p’iras idga verdzi orrkiani; rkebi maghali
iq’o, magram erti meoreze maghali iq’o da bolos amovida.
3a- es leksi ajamebs sp’arsetis ist’orias, romelits
ts’armodgenilia am verdzit , romlis rkats umaghlesi mas ganasakhierebs, radgan
tavdap’irvelad misi mok’avshire midiis mier iq’o dominirebuli, sabolood k’i
masze maghla avida 539 ts’els sp’arseli mepe k’iros II-is khelisuplebashi
mosvlit, romelits danielis uk’anask’neli tanamedrove iq’o danielis
uk’anask’neli tanamedrove, danielis ts’ignis mikhedvit, 10:1. tumtsa, ak me
realuri tarighis p’roblemas vamakhvileb q’uradghebas, radgan ist’orik’osebi
sruliad ugulebelq’open danielis tvitmkhilvelta chvenebas, romelits danielis
ts’ignis 5:31-shi babilonis dap’q’robas midiel mepe darioss miats’ers,
romelmats danielis ts’ignis 6:1-is mikhedvit babiloni 120 sat’rap’iad daq’o.
k’irosi khelisuplebashi dariosis gardatsvalebis shemdeg movida, amit’om ara 539
ts’els, aramed tsot’a mogvianebit, an p’irikit, dariosis mier dap’q’roba
shesadzloa tarighamde - 539 ts’lamde - momkhdariq’o.
3b - am mukhlshi ghvtaebrivi dakhvets’iloba
ik’veteba, im pormit, romelits gamoiq’eneba p’at’ara da didi rkebis
aghsanishnavad. es adast’urebs, rom gamotkma „ p’at’ara rka “, romelits
prtkhilad ikna gamot’ovebuli, sp’etsialurad da eksk’luziurad romis ident’obas
uk’avshirdeba.
dan. 8:4 vikhile
verdzi, romelits dasavletit, chrdiloetit da samkhretit k’lavda; verts erti
mkhetsi ver udzlebda mas da veravin mihq’avda misi mskhverp’li; is k’i imas
ak’etebda, rats surda da dzlierdeboda.
4a- am leksis surati asakhavs sp’arselta
dap’q’robebis tanmimdevrul pazebs, romlebits mat imp’eriisk’en, mepeta mepis
bat’onobisk’en mihq’avs.
dasavletshi : k’iros II-m
aliansi dado kaldeelebtan da egvip’t’elebtan 549 da 539 ts’lebshi .
chrdiloetit : mepe k’roisosis
lidia daip’q’res – 546 ts’els .
samkhretit : k’irosi ip’q’robs
babilons, dzv. ts’. 539 ts’lis shemdeg midiis mepe darioss tsvlis , kholo
mogvianebit sp’arsetis mepe k’ambise II dzv. ts’. 525 ts’els egvip’t’es
daip’q’robs.
4b - da is dzlieri gakhda
man miaghts’ia imp’eriul
dzalauplebas , romelmats sp’arseti p’irvel imp’eriad aktsia, romlis
shesakhebats am me-8 tavshia nats’inasts’armet’q’velebi. es iq’o meore imp’eria
danielis me-2 da me-7 khilvebshi. am dzalauplebis kvesh sp’arsetis imp’eria
khmeltashua zghvamde vrtseldeboda da tavs daeskha saberdznets, ramats is 490
ts’els maratonshi sheachera. omebi ganakhlda.
dan. 8:5 da rotsa
q’uradghebit davak’virdi, aha, dasavletidan tkha modioda da mtel dedamits’as
gadauara, magram ar shekhebia; tkhas tvalebs shoris didi rka hkonda.
5a- 21-e mukhli natlad gansazghvravs tkhas:
tkha aris iavanis mepe, mis tvalebs shoris didi rka p’irveli mepea . iavani
aris saberdznetis udzvelesi sakheli. sust’i berdzeni mepeebis ignorirebit, suli
tavis gamotskhadebas did berdzen damp’q’robel aleksandre mak’edonelze
apudznebs.
5b - aha, dasavletidan tkha movida
geograpiuli
aghnishvnebi k’vlav motsemulia. tkha dasavletidan modis, sp’arsetis imp’eria
k’i geograpiul satsnobaro ts’ert’ilad aris aghebuli.
5c- da mtel dedamits’aze dadioda mis
zedap’irze, shekhebis gareshe
es gzavnili analogiuria danis
leop’ardis otkhi prtisa. 7:6. is khazs usvams am akhalgazrda mak’edonieli mepis
dap’q’robiti lashkrobebis uk’idures sists’rapes, romelits at ts’elits’adshi
tavis bat’onobas mdinare indamde gaapartovebs.
5d - am tkhas tvalebs shoris didi rka hkonda
vinaoba motsemulia 21-e mukhlshi: mis tvalebs shoris didi rka p’irveli mepea. es mepe aleksandre mak’edonelia (543-523). suli mas ertrkis, mitiuri zghap’ruli tskhovelis, sakhes adzlevs. amgvarad, is gmobs berdznuli sazogadoebis amouts’urav, naq’opier ts’armosakhvas, romelmats gamoigona religiaze gamoq’enebuli igavebi da romlis suli sauk’uneebs gastsda chvens dromde, mot’q’uebit krist’ianul dasavletshi. es aris tsodvis asp’ekt’i, romelits dast’urdeba tkhis gamosakhulebit , tskhovelit, romelits tsodvis rols asrulebda „gamosq’idvis dghis“ ts’minda q’ovelts’liur rit’ualshi. mesiis iesos jvartsmam tavisi ghvtaebrivi srulq’opilebit sheasrula es rit’uali mis shemdeg unda shets’q’vet’iliq’o... dzalit, romaelebis mier t’adzrisa da ebraeli eris ganadgurebit 70 ts’els.
dan. 8:6 da mivida orrkian verdztan, romelits mdinaris p’iras idga, da riskhvit daejakha mas.
6a- aleksandre mak’edoneli 333 ts’els darios III-is mepe sp’arselebze tavdaskhmas its’q’ebs. es uk’anask’neli isostan damartskhda, gaiktsa da mshvildi, pari da mosaskhami, aseve tsoli da memk’vidre dat’ova. mogvianebit mas ori didgvarovani mok’lavs.
6b- da mteli tavisi mriskhanebit tavs
daeskha mas
es mdzvinvareba ist’oriulad
gamartlebulia. mas ts’in udzghoda dariossa da aleksandres shoris shemdegi
saubari: „sanam aleksandre darioss shekhvdeboda, sp’arsetis mepe mas sachukrebs
ugzavnida, romlebits miznad isakhavda mati, rogorts mepisa da bavshvis,
p’ozitsiebis khazgasmas - aleksandre im dros jer k’idev akhalgazrda p’rintsi
iq’o, romelits omis khelovnebashi akhalbeda iq’o (I t’ot’i, st’rikoni 89).
dariusi mas burts, matrakhs, tskhenis lagams da okroti savse vertskhlis
zardakhshas ugzavnis. sagandzurtan ertad ts’erili mis element’ebs ganmart’avs:
burti isea shekmnili, rom man bavshvivit ganagrdzos tamashi, lagami k’i
tavshek’avebas asts’avlis, matrakhi k’i mis gamosasts’oreblad, kholo okro ts’armoadgens
khark’s, romelits mak’edonelebma sp’arsetis imp’erat’ors unda gadaukhadon“.
aleksandre
matsneebis shishis miukhedavad, gabrazebis nishnebs ar avlens. amis natsvlad,
is stkhovs mat, miulotson darioss misi gamch’riakhoba. dariosma, misi tkmit, itsis
momavali, radgan man aleksandres t’q’via mistsa, romelits msoplios momaval
dap’q’robas ganasakhierebs, lagami nishnavs, rom q’vela mas daemorchileba,
matrakhi ikneba mattvis, vints mis ts’inaaghmdeg gamosvlas gabedavs, kholo okro
mianishnebs khark’ze, romelsats is q’vela kveshevrdomisgan miighebs.
ts’inasts’armet’q’veluri det’ali: aleksandres hq’avda tskheni, romelsats man
sakheli „buk’epali“ daarkva, rats, augment’uri p’repiksit, „tavs“ nishnavs.
q’vela brdzolashi is tavisi armiis „tavshi“ ikneba, khelshi iaraghit. da „ati
ts’lis ganmavlobashi“ is gakhdeba ts’inasts’armet’q’velebit motsuli msoplios
mmartveli „tavi“. misi tsnobadoba khels sheuts’q’obs berdznuli k’ult’uris da
misi st’igmat’izatsiis tsodvis p’op’ularizatsias.
dan. 8:7 da
davinakhe, rogor miuakhlovda verdzs da ganriskhdi masze; dahk’ra verdzs da ori
rka daumt’vria; magram verdzs ar sheedzlo mistvis ts’inaaghmdegobis gats’eva;
daagdo igi mits’aze da gatela; veravin iq’o verdzis gadamrcheni.
7a- aleksandre mak’edonelis mier
dats’q’ebuli omi: – 333 ts’els, isostan, sp’arsetis banak’i damartskhda.
dan. 8:8 vatsi
dzalian gadzlierda; magram rodesats gadzlierda, misi didi rka gadat’q’da da mis
natsvlad otkhi didi rka amovida tsis otkhi karisk’en.
8a - misi didi rka gat’q’da
323 ts’els, akhalgazrda mepe (–
356 – 323) 32 ts’lis asak’shi, babilonshi, memk’vidris gareshe gardaitsvala.
8b- mis adgilas otkhi didi rka aghimarta,
tsis otkh karze.
gardatsvlili mepis shemtsvlelebi
misi generlebi: diadokosebi iq’vnen. aleksandres gardatsvalebis shemdeg isini
ati iq’vnen da 20 ts’lis ganmavlobashi isini ertmanets im donemde ebrdzodnen,
rom 20 ts’lis bolos mkholod otkhi gadarchenili darcha. titoeulma matganma
samepo dinast’ia daaarsa im kveq’anashi, romelsats is martavda. udidesi iq’o
selevk’e, tsnobili rogorts nik’at’ori, romelmats daaarsa „selek’idebis“
dinast’ia, romelits siriis samepos martavda. meore iq’o p’t’olemeos lagosi,
romelmats daaarsa „lagidebis“ dinast’ia, romelits egvip’t’es martavda. mesame
iq’o k’asandrosi, romelits saberdznets martavda, kholo meotkhe iq’o lisimakesi
(latinuri sakheli), romelits trak’ias martavda.
geograpiulad dapudznebuli
ts’inasts’armet’q’veluri uts’q’eba grdzeldeba. tsis otkhi karis otkhi
k’ardinaluri ts’ert’ili adast’urebs mebrdzoli mkhareebis kveq’nebis vinaobas.
romis dabruneba,
p’at’ara rka
dan. 8:9 da
ert-erti matganidan p’at’ara rka gamovida da didi da didi gakhda
samkhretisk’en, aghmosavletisk’en da didebuli kveq’nisk’en.
9a- am leksis asp’ekt’i aghts’ers samepos
gapartoebas, romelits tavis mkhriv dominant’ur imp’eriad iktseva. akhla, ts’ina
gak’vetilebsa da msoplio ist’oriashi, saberdznetis memk’vidre samepo romia. es
ident’ipik’atsia k’idev upro gamartlebulia gamotkmit „p’at’ara rka“, romelits
amjerad, ganskhvavebit upro mok’le midiuri rkisgan, natlad aris moq’vanili. es
sashualebas gvadzlevs vtkvat, rom es „p’at’ara rka“ am k’ont’ekst’shi
simbolurad gamokhat’avs mzard resp’ublik’ur roms. radgan is aghmosavletisk’en
ereva, rogorts msoplio p’olitsieli, khshirad imit’om, rom mas
mots’inaaghmdegeebs shoris adgilobrivi k’onplikt’is mogvareba sch’irdeba. da es
aris zust’ad is mizezi, rats amartlebs shemdeg surats.
9b- ert-erti
matganidan p’at’ara rka
gamovida
ts’ina dominant’i saberdzneti
iq’o da sts’ored saberdznetidan daits’q’o romis dominireba am aghmosavlet zonashi,
sadats israeli mdebareobs; saberdzneti, otkhi rkidan ert-erti.
9c- romelits mnishvnelovnad partovdeba
samkhretisk’en, aghmosavletisk’en da ulamazesi kveq’nebisk’en.
tavdap’irvelad misi geograpiuli mdebareobidan samkhretisk’en
daits’q’o. ist’oria amas adast’urebs, rodesats romi p’unik’ur omebshi chaerto
k’artagenis, dghevandeli t’unisis ts’inaaghmdeg, daakhloebit dzv. ts’. 250
ts’els.
aghmosavletisk’en
gankhortsielda , otkhi rkidan ert-ertshi : saberdznetshi, daakhloebit dzv. ts’.
200 ts’els. mas ik berdznulma et’oliurma ligam mouts’oda, rata mkhari daech’ira
akaelta ligis (aet’olia akaias ts’inaaghmdeg) ts’inaaghmdeg. berdznul mits’aze
mokhvedris shemdeg, romauli armia mas agharasdros t’ovebda da mteli saberdzneti
dzv. ts’. 160 ts’lidan romis k’oloniad iktsa.
saberdznetidan
romma ganagrdzo tavisi eksp’ansia p’alest’inasa da iudeashi pekhis dadgmit,
romelits dzv. ts’. 63 ts’els romis p’rovintsia gakhda, romelits general
p’omp’eusis jarebma daip’q’res. sts’ored am iudeas aghnishnavs sulits’mida am
mshvenieri gamotkmit: „ kveq’nebs shoris ulamazesi“ , gamotkma, romelits
moq’vanilia dan. 11:16 da 42-shi da ezek’. 20:6 da 15-shi.
hip’oteza
dadast’urebulia, „ p’at’ara rka “ romia.
amjerad, ech’vi
aghar aris, rom danielis me-7 tavis p’ap’is rezhimi gamoashk’aravebulia da
amgvarad, usargeblo sauk’uneebis gamot’ovebit, sulits’mida migviq’vans
t’ragik’ul saatamde, rodesats imp’erat’orebis mier mit’ovebuli romi aghadgens
tavis bat’onobas krist’ianuli garegnobis religiuri pormit, romelsats miats’ers
shemdegi me-10 mukhlis simboloebit gamzhghavnebul kmedebebs. es aris danielis
me-7 tavis „ ganskhvavebuli “ mepis kmedebebi.
imp’eriuli romi
da shemdeg p’ap’is romi ts’mindanebs devnian
am erti leksis ori zedized ts’ak’itkhva
dan. 8:10 da
avida tsis lashkartan da gadmoq’ara lashkrisa da varsk’vlavebis nats’ili
mits’aze da gatela isini.
10a- is zetsis armias sheegeba
is “ tkmit , suli roms tavis
samizned miichnevs, misi gapartoebis kronologiuri tanmimdevrobit, mmartvelobis
skhvadaskhva pormis shemdeg, romlebzets is miutitebs gamotskh. 17:10-shi, romi
romis imp’erat’or okt’avianes, avgust’usis, mepobis dros miaghts’ia imp’erias.
sts’ored mis dros daibada ieso krist’e sulisgan, mariamis, iosebis akhalgazrda
tsolis, jer k’idev kalts’ul skheulshi; orive archeuli iq’o mkholod imit’om, rom
isini mepe davitis sht’os miek’utvnebodnen. misi gardatsvalebis shemdeg, mas
shemdeg, rats tavad aghdga, rogorts man gamoatskhada, iesom tavis motsikulebsa
da mots’apeebs miando khsnis (sakharebis) sasikharulo tsnobis kadageba, rata mtel
dedamits’aze rcheuli khalkhi sheekmna. im dros romi krist’ianul tvinierebasa da
p’atsipizms ts’aats’q’da; is jalatis rolshi iq’o, krist’es mots’apeebi k’i -
dak’luli k’ravebis rolshi. didi mots’ameobrivi siskhlisghvris pasad,
krist’ianuli rts’mena gavrtselda mtel msoplioshi, gansak’utrebit imp’eriis
dedakalak romshi. imp’eriuli romis devna aghdgeba krist’ianebis ts’inaaghmdeg.
me-10 mukhlshi romis ori mokmedeba emtkhveva ertmanets. p’irveli ekheba
imp’eriuls, kholo meore - p’ap’urs.
imp’eriul
rezhimshi uk’ve shegvidzlia mas mivats’erot tsit’irebuli kmedebebi:
is zetsiuri
lashkris ts’inaaghmdeg aghdga : is krist’ianebs daup’irisp’irda. am simboluri
gamotkmis, zetsiuri lashkris , uk’an dgas krist’iani rcheuli, romlis
mikhedvitats iesom uk’ve daasakhela tavisi ertgulebi: zetsiuri samepos
mokalakeebi . upro met’its, danieli 12:3 ch’eshmarit’ ts’mindanebs adarebs
varsk’vlavebs , romlebits aseve abraamis shtamomavlebi arian dabadebis
15:5-shi. p’irveli ts’ak’itkhvit, ghvtis dzeebisa da asulebis mots’ameobrivi sik’vdilis
gabedva uk’ve ts’armarti romistvis ts’armoadgens amp’art’avan kmedebas da
ughirs da gaumartlebel amaghlebas . meore ts’ak’itkhvit, romis ep’isk’op’osis
p’ret’enzia, rom p’ap’ad ukhelmdzghvanelos ieso krist’es rcheuls 538 ts’lidan,
aseve amp’art’avani kmedebaa da k’idev upro ughirsi da gaumartlebeli amaghleba
.
man am armiis
nats’ili da varsk’vlavebi mits’aze daagdo da gatela isini : is devnis mat da
k’lavs, rata tavisi mosakhleoba tavis arenebze gadait’anos. mdevnelebi
dziritadad neroni, domitsiane da diok’let’iane arian, bolo opitsialuri mdevneli
303 da 313 ts’lebs shoris. p’irveli ts’ak’itkhvisas, es dramat’uli p’eriodi
gankhilulia gamotskh. 2-shi simboluri sakhelts’odebit „ epeso “, dro, rodesats
ioane ighebs tavis ghvtaebriv gamotskhadebas, romelsats „ap’ok’alipsi“
ets’odeba da „ smirna “. meore ts’ak’itkhvisas, romelits p’ap’is roms
miets’ereba, gamotskh. 2-shi es kmedebebi motavsebulia p’eriodebshi,
sakhelts’odebit „ p’ergamoni “, anu aliansis darghveva an mrushoba da
„tiat’ira“, anu sibilts’eebi da sik’vdili. sit’q’vebit „ da man gatela isini“,
sulits’mida orive roms erti da igive t’ip’is siskhlian kmedebebs miats’ers.
zmna „ gatela“ da misi gamotkma „gatela“ ts’armartul roms miets’ereba daniel
7:19-shi. magram gatelvis mokmedeba gagrdzeldeba am me-8 tavis me-14 mukhlis
2300 saghamos dilis bolomde, me-13 mukhlis mt’k’itsebis tanakhmad: ramden khans
unda gatelon sits’minde da jari ? es mokmedeba krist’ianuli ep’okis dros
khortsieldeba da amit’om es p’ap’ur romsa da mis monarkist’ul momkhreebs unda mivats’erot;
rasats ist’oria adast’urebs. miukhedavad amisa, modit aghvnishnot
mnishvnelovani ganskhvaveba. ts’armartuli romi mkholod sit’q’vasit’q’vit
angrevs ieso krist’es ts’mindanebs, mashin rodesats p’ap’uri romi, tavisi tsru
religiuri sts’avlebit, sulierad angrevs mat , sanam tavis mkhriv
sit’q’vasit’q’vit devnas daits’q’ebs.
sp’oraduli devna
mshvidobis monatsvleobit gagrdzelda imp’erat’or k’onst’ant’ine I-is mosvlamde ,
romelmats krist’ianebis devna 313 ts’els misi romis dedakalakis, milanis
edikt’it daasrula, rats ts’armoadgens „ atts’liani “ devnis p’eriodis
dasasruls, romelits damakhasiatebelia „ smirnis “ ep’okistvis gamotskhadebis
2:8-shi. am mshvidobit krist’ianuli rts’mena arapers moigebs da tavad ghmerti
bevrs dak’argavs. radgan devnis barieris gareshe, am akhali rts’menisadmi
aramoktseulta ertguleba ukhvad mravldeba mtel imp’eriashi da gansak’utrebit
romshi, sadats mots’ameta siskhli q’velaze met’ad daighvara.
amgvarad, sts’ored am p’eriods
shegvidzlia davuk’avshirot am mukhlis meore ts’ak’itkhvis dasats’q’isi. is
p’eriodi, rodesats romi krist’ianuli khdeba imp’erat’or k’onst’ant’ines
brdzanebebis datsvit , romelmats 321 ts’els akhlakhan gamostsa brdzanebuleba,
romelits q’ovelk’vireuli dasvenebis dghis shetsvlas brdzanebs: meshvide dghe,
shabati, k’viris p’irveli dghit sheitsvala; im dros ts’armartebi mas ghmertis,
„ p’at’ivtsemuli daumartskhebeli mzis “ taq’vanistsemas udzghvnidnen . es
kmedeba isetive seriozulia, rogorts ts’q’lis daleva... t’adzris okros
ch’urch’eli , magram amjerad ghmerti ar reagirebs, saboloo gank’itkhvis saati
sak’marisi ikneba. dasvenebis akhali dghit romi mtel imp’eriashi gavrtseldeba
tavis krist’ianul dokt’rinaze da tavisi adgilobrivi khelisupleba, romis
ep’isk’op’osi moip’ovebs p’rest’izhs da mkhardach’eras, sanam bizant’iis
imp’erat’ori iust’iniane I 533 ts’els mas brdzanebulebit minich’ebuli p’ap’is
t’it’uli umaghles doneze ar amaghldeba. sach’iro ikneba mt’rulad gants’q’obili
ost’rogotebis gandevnis molodini, rata p’irveli mmartveli p’ap’i, vigiliusi,
romshi, k’elianis mtaze ashenebul lat’eranis sasakhleshi damk’vidrdes. 538
ts’eli da p’irveli p’ap’is mosvla aghnishnavs im kmedebebis dasrulebas,
romlebits aghts’erilia shemdeg me-11 mukhlshi. magram es aseve aris p’ap’ebis
da mattan dak’avshirebuli q’velapris 1260 dghis - ts’lebis dasats’q’isi,
romelits gamovlinda dan.7-shi. gagrdzelebuli mepoba, romlis drosats
ts’mindanebi k’vlav pekhkvesh gatelaven , magram amjerad romis p’ap’is
religiuri bat’onobisa da misi samokalako mkhardamch’erebis, monarkebis mier da
misi mts’vervalis amaghlebit... krist’es sakhelit.
538 ts’els
damk’vidrebuli p’ap’is k’onk’ret’uli kmedebebi
dan. 8:11 da man
tavi lashkris metauramdets k’i aghimaghla, ts’aartva mas mudmivi
mskhverp’lshets’irva da daangria misi sats’midris adgili da sadzirk’veli.
11a- is armiis sataveshi dadga
es armiis metauri logik’urad da
bibliurad ieso krist’ea, epeselta 5:23-is tanakhmad: radgan kmari tsolis tavia,
iseve rogorts krist’e aris ek’lesiis tavi , romelits misi skheulia da romlis
mkhsnelits is aris. zmna „ aghdga “ k’argad aris shercheuli, zust’ad imit’om,
rom 538 ts’els ieso zetsashia, kholo p’ap’oba dedamits’azea. zetsa misgan
miuts’vdomelia, magram „ aghdga “ imit, rom adamianebs arts’munebs, rom is mas
dedamits’aze tsvlis. zetsidan iesos mtsire shansi akvs, tavi aaridos eshmak’is
mier adamianebistvis dagebul khapangs. upro met’its, rat’om unda gaek’etebina
es, rodesats tavad ushvebs mat am khapangshi da mis q’vela ts’q’evlashi? radgan
danielis 7:25-shi ts’avik’itkhet: „ ts’mindanebi mis khelshi gadatsemulni iknebian
droit, droebit (2-jer) da nakhevari droit “; isini ganzrakh arian gadatsemuli
ghmerti krist’es mier, shetsvlili droebisa da shetsvlili k’anonis gamo . ra
tkma unda, k’onst’ant’ines mier 321 ts’els shetsvlili k’anoni shabatis
shesakheb, magram up’irveles q’ovlisa, k’anoni sheitsvala romauli p’ap’izmis
mier 538 ts’lis shemdeg, sadats ara mkholod shabati ganitsdis gavlenas da tavs
eskhmis, aramed mteli k’anoni, romelits romauli versiit gadamushavdeba.
11b - ts’aartva mas mudmivi mskhverp’li
me aghvnishnav sit’q’va
„mskhverp’lshets’irvis“ ararsebobas originalur ebraul t’ekst’shi. amastan, misi
arseboba dzveli aghtkmis k’ont’ekst’ze miutitebs, magram es ase ar aris,
rogorts akhlakhan vachvene. akhali aghtkmis tanakhmad, mskhverp’lshets’irva da
shesats’iravi shets’q’da, krist’es sik’vdili, dan. 9:27-shi mokhseniebuli
k’viris shua ritskhvebshi , ramats es rit’ualebi usargeblo gakhada. tumtsa,
dzveli aghtkmidan raghats darcha: mghvdelmtavrisa da shuamavlis msakhureba im
khalkhis tsodvebistvis, romlebits aseve ts’inasts’armet’q’velebdnen zetsiur
msakhurebas, romelits iesom sheasrula tavisi ertaderti rcheulebis sasargeblod,
romlebits misi aghdgomis shemdeg misi siskhlit gamoisq’ides. krist’e zetsad
amaghlda, ra darcha mas ts’asartmevad? misi samghvdelo punktsia, anu misi
eksk’luziuri roli, rogorts shuamavlisa tavisi rcheulebis tsodvebis
misat’eveblad. martlats, 538 ts’lidan, dedamits’aze, romshi, krist’es ek’lesiis
metauris damk’vidrebam iesos zetsiur msakhurebas amao da usargeblo gakhada.
lotsvebi aghar gadis misi meshveobit da tsodvilebi rchebian tavianti tsodvebisa
da ghvtis ts’inashe danashaulis mat’areblebad. ebr. 7:23 adast’urebs am analizs
da ambobs: „ magram am k’atss, radgan is maradiulad rcheba, akvs utsvleli
mghvdloba “. dedamits’aze lideris shetsvla amartlebs am ukrist’e krist’ianobis
mier mot’anil sazizghar naq’ops; naq’ops, romelits ghmertma daniels
uts’inasts’armet’q’vela. rat’om daart’q’a krist’ianebs es sashineli ts’q’evla?
p’asukhs shemdegi me-12 mukhli gagvtsems: tsodvis gamo .
maradiulis ident’ipik’atsia,
romelits akhlakhan gankhortsielda, sapudzvlad daedeba gamotvlebs 1290 da 1335
dghe-ts’lis khangrdzlivobebis gamoq’enebit, romlebits shemotavazebuli ikneba
danielis 12:11 da 12-shi; dadgenili sapudzvelia 538 ts’eli, moment’i, rodesats mits’ierma
p’ap’is metaurma maradiuli mghvdloba moip’ara.
11c-
da gadaaktsia adgili, sadats misi sak’urtkhevlis sapudzveli iq’o
akhali aghtkmis k’ont’ekst’is
gamo, ebrauli sit’q’va „mek’onis“ (romelits „adgilad“ itargmneba) or shesadzlo
mnishvnelobas shoris shevinarchune misi targmani „sapudzveli“, romelits isetive
legit’imuria da uk’etesad aris adap’t’irebuli ts’inasts’armet’q’velebit
mokhseniebuli krist’ianuli ep’okis k’ont’ekst’tan.
khshirad aris
nakhsenebi sats’mindari , rats sheidzleba damabneveli iq’os. tumtsa,
shesadzlebelia, rom ar shegiq’vanot shetsdomashi zmnam, romelits aghnishnavs
sats’mindarshi aghsrulebul mokmedebas .
ak, dan. 7:11-shi: misi
sapudzveli p’ap’obam daamkho .
dan. 11:30-shi: is
sheuratskhq’opilia berdzeni mepe ant’ioke 4 ep’ipanes mier, ebraelta mdevnelis
mier – 168 ts’els.
dan. 8:14-sa da dan. 9:26-shi
sakme ara sak’urtkhevels , aramed sits’mindes ekheba . ebrauli sit’q’va
„k’odesh“ sist’emat’urad arasts’orad aris natargmni q’velaze gavrtselebuli
versiebis q’vela targmanshi. tumtsa, originaluri ebrauli t’ekst’i utsvleli
rcheba, rata daadast’uros tavdap’irveli ch’eshmarit’eba.
unda aghinishnos, rom t’ermini „
sak’urtkheveli “ mkholod im adgils aghnishnavs, sadats ghmerti p’iradad dgas.
mas shemdeg, rats ieso mk’vdretit aghdga da zetsad amaghlda, dedamits’aze aghar
arsebobs sak’urtkheveli . amit’om , misi sak’urtkhevlis sapudzvlis damkhoba
nishnavs misi zetsiuri msakhurebis dokt’rinaluri sapudzvlebis dziris
gamotkhras, rats khsnis q’vela p’irobas asakhavs. martlats, natlobis shemdeg,
mots’odebul adamians unda sheedzlos ieso krist’es mots’onebit sargebloba,
romelits tavis rts’menas tavisi sakmeebit apasebs da tankhmdeba an ar
ap’at’iebs tsodvebs tavisi mskhverp’lis sakhelit. natloba ghvtis samartliani
samsjavros kvesh tskhovrebis gamotsdilebis dasats’q’isia da ara misi dasasruli.
es nishnavs, rom rodesats mits’ier rcheulebsa da mis zetsiur shuamavals shoris
p’irdap’iri urtiertoba ts’q’deba, khsna aghar aris shesadzlebeli da ts’minda
aghtkma irghveva. es sashineli sulieri dramaa, romelsats ugulebelq’open
adamianta masebi, romlebits mot’q’uebulni da tsdunebulni arian 321 ts’lis 7
mart’idan da 538 ts’lidan, rodesats ieso krist’es maradiuli mghvdloba p’ap’ma
sak’utari sargeblistvis ts’aartva. misi sak’urtkhevlis sapudzvlis damkhoba aseve
nishnavs 12 motsikulistvis, romlebits ts’armoadgenen rcheulis, sulieri sakhlis,
sapudzvels an sapudzvels, tsru krist’ianuli dokt’rinis dadanashaulebas ,
romelits amartlebs da ak’anonebs ghvtaebrivi k’anonis ts’inaaghmdeg tsodvas;
rasats artserti motsikuli ar gaak’etebda.
dan. 8:12
lashkars tsodvistvis q’oveldghiuri mskhverp’li mietsa; rkam ch’eshmarit’eba
mits’aze daangria da ts’armat’ebas miaghts’ia tavis sakmeshi.
12a - armia maradiuli mskhverp’lit ikna
gatavisuplebuli
upro simboluri
enit am gamotkmas igive mnishvneloba akvs, rats dan. 7:25-shi: jari
gatavisuplda ... magram ak suli maradiulobas emat’eba
12b - tsodvis gamo
anu, 1 ioanes 3:4-is tanakhmad,
dan. 7:25-shi shetsvlili rjulis darghvevis gamo . radgan ioanem tkva da
dats’era: vints stsodavs, rjuls arghvevs da tsodva rjulis darghvevaa . es darghveva 321 ts’lis 7 mart’s
tarighdeba da, up’irveles q’ovlisa, ghvtis ts’minda shabatis mit’ovebas ekheba;
shabatis, romelits man ts’mindad aktsia samq’aros shekmnidan, unik’alur da
maradiul „ meshvide dghes “.
12g - rkam simartle mits’aze daagdo
ch’eshmarit’eba k’vlav sulieri
sit’q’vaa, romelits aghnishnavs k’anons psalmunis 119:142-151-is mikhedvit:
sheni k’anoni ch’eshmarit’ebaa... sheni q’vela mtsneba ch’eshmarit’ebaa ...
12d- da ts’armat’ebit asrulebs tavis sakmeebs
tu shemokmedi ghmertis sulma es
ts’inasts’ar gamoatskhada, mashin nu gagik’virdebat, rom ugulebelq’avit es
mot’q’ueba, romelits k’atsobriobis mtel ist’oriashi udidesi sulieri
taghlitobaa; magram aseve q’velaze seriozuli shedegebit - ghvtistvis adamianuri
sulebis dak’argvit. 24-e mukhli daadast’urebs: misi dzala gaizrdeba, magram ara
sak’utari dzalit; is ts’armoudgenel ngrevas moakhdens, is ts’armat’ebas
miaghts’evs tavis ts’amots’q’ebebshi , is gaanadgurebs dzlierebs da ts’mindanta
khalkhs.
mzadeba
k’urtkhevistvis
dzveli aghtkmis
religiuri rit’ualebit mots’odebul gak’vetilebshi gants’mendistvis momzadebis es
tema mudmivad chndeba. p’irvel rigshi, monobis p’eriodsa da kanaanshi shesvlas
shoris p’eriodshi p’asekis aghnishvna autsilebeli iq’o im khalkhis
gants’mendistvis, romelsats ghmerti mat erovnul mits’aze, israelshi, aghtkmul
mits’aze, miiq’vanda. sinamdvileshi, kanaanshi shesvlas gants’mendisa da
gants’mendis 40 ts’liani gamotsda dasch’irda.
aseve, shabattan
dak’avshirebit, romelits mzis chasvlidan mzis chasvlamde meshvide dghes
aghinishneba, ts’inasts’ari momzadeba iq’o sach’iro. ekvsdghiani uts’minduri
sakmeebi moitkhovda skheulis dabanas da t’ansatsmlis gamotsvlas, es q’velaperi
mghvdelsats evaleboda, rata mas sitsotskhlistvis saprtkhis gareshe shedzleboda
t’adzris ts’minda adgilas shesvla rit’ualuri msakhurebis aghsasruleblad.
shviddghiani,
24-saatiani shekmnis k’vira ghvtis khsnis shvidi atasi ts’lis gegmas epudzneba.
amgvarad, p’irveli ekvsi dghe ts’armoadgens p’irvel ekvs atasts’leuls, romlis
drosats ghmerti irchevs tavis rcheulebs. meshvide da bolo atasts’leuli k’i
ts’armoadgens did shabats, romlis drosats ghmerti da misi rcheulebi,
shek’rebilebi zetsashi, ch’eshmarit’i da sruli dasvenebit t’k’bebian.
tsodvilebi q’vela droebit mk’vdrebi arian; garda sat’anisa, romelits am „atasi
ts’lis“ p’eriodshi, romelits gamotskhadebis 20-shi gamovlinda, izolirebuli
rcheba dausakhlebel dedamits’aze. „samotkheshi“ shesvlamde rcheulebi unda
ganits’mindon da ganits’mindon. gants’menda epudzneba krist’es nebaq’oplobiti
mskhverp’lis rts’menas, magram gants’menda miights’eva misi dakhmarebit
natlobis shemdeg, radgan gants’menda miets’ereba, anu ts’inasts’ar miights’eva
rts’menis p’rintsip’is sakhelit, magram gants’menda aris naq’opi, romelsats
rcheulebi realurad igheben mtel sulshi tsotskhal ghmert ieso krist’estan
realuri tanamshromlobit. is miights’eva brdzolit, romelsats is ats’armoebs
sak’utari tavis ts’inaaghmdeg, tavisi tsudi bunebis ts’inaaghmdeg, tsodvis
ts’inaaghmdeg sabrdzolvelad.
danielis 9:25
gvasts’avlis, rom ieso krist’e jvarze sik’vdilistvis movida, rata tavis
rcheulebs aghar sheetsodat, radgan is tsodvis aghmosapkhvrelad movida . me-12
mukhlshi vnakhet, rom krist’iani rcheuli tsodvis gamo p’ap’is desp’ot’izms
gadaetsa. amit’om, gants’menda autsilebelia sits’mindis misaghts’evad, romlis
gareshets veravin ikhilavs ghmerts, rogorts es ebr. 12:14-shia dats’erili: „
mihq’evit mshvidobas q’velastan da sits’mindes, romlis gareshets veravin
ikhilavs upals“ .
ieso krist’es
sik’vdilidan 2030 ts’els mis dabrunebamde krist’ianuli ep’okis 2000 ts’lian
p’eriodze gamoq’enebisas, momzadebisa da gants’mendis es dro gamovlindeba
shemdeg mukhlebshi 13 da 14. advent’ist’ebis tavdap’irveli rts’menis
sats’inaaghmdegod, es ar aris gank’itkhvis dro, rogorts es aghts’erilia
danielis me-7 tavshi, aramed gants’mendis dro, romelits autsilebeli gakhda
tsodvebis sauk’unovani memk’vidreobis gamo, romelits legit’imirebulia p’ap’is
romis sazizghari sts’avlebit. minda aghvnishno, rom repormatsiis sakmem,
romelits me-13 sauk’uneshi daits’q’o , ver miaghts’ia gants’mendasa da
gants’mendas, rasats sruli samartlianobit moitkhovda samgzis ts’minda da
srulq’opilad supta ghmerti, matskhovari.
dan. 8:13
movismine ts’mindanis natkvami; skhva ts’mindanma k’i utkhra molap’arak’es: rodemde
ikneba es khilva q’oveldghiuri mskhverp’lshets’irvisa da gap’art’akhebis
tsodvis shesakheb? rodemde ikneba gatelili sats’midari da jari?
13a- me movismine ts’mindanis saubari; da skhva
ts’mindanma utkhra molap’arak’es
mkholod ch’eshmarit’i ts’mindanebi
atsnobiereben romisgan memk’vidreobit mighebul tsodvebs. chven mat k’vlav
vikhilavt dan. 12-shi ts’armodgenil khilvashi.
13b - ramden khanshi akhdeba khilva?
ts’mindanebi itkhoven tarighs,
romelits romauli sibilts’eebis dasasruls aghnishnavs.
13c - maradiuli mskhverp’lis shesakheb
krist’es mier maradiuli
mghvdlobis aghdgenas .
13d- da damangrevel tsodvaze ?
ts’mindanebi itkhoven tarighs,
romelits aghnishnavs meshvide dghis, shabatis dabrunebas, romlis darghvevats
romaelta mier ganadgurebita da omebit isjeba; kholo misi damrghvevebistvis es
sasjeli gagrdzeldeba samq’aros aghsasrulamde.
me-13 - ramden khans ikneba gatelili
sak’urtkheveli da jari?
ts’mindanebi itkhoven tarighs,
romelits aghnishnavs mat, ghvtis rcheul ts’mindanta, ts’inaaghmdeg gankhortsielebuli
p’ap’is devnis dasasruls.
dan. 8:14
mitkhra: ori atas samasi dghe da shemdeg ganits’mindeba sats’midari.
14a- 1991 ts’lidan ghmertma chemi k’vleva am
arasts’orad targmnil mukhlze gaamakhvila. ak motsemulia ebrauli t’ekst’is misi
namdvili targmani.
da mitkhra: saghamomde da
dilamde ori atas samasi da gamartlebuli ikneba sits’mide.
rogorts khedavt, 2300 saghamosa
da dilis vada miznad isakhavs ghvtis mier archeuli rcheulebis gants’mendas am
vadis gansazghvruli tarighidan. manamde natlobit mighebuli maradiuli
samartlianoba ech’vkvesh dgeba. samgzis ts’minda ghmertis, mamis, dzisa da
sulits’midis motkhovna sheitsvala da gadzlierda rcheultatvis imis
autsileblobit, rom aghar shestsodon shabatis ts’inaaghmdeg da arts ghvtis
p’iridan gamosuli skhva artserti ts’es-chveulebis ts’inaaghmdeg. amgvarad,
aghdgenilia iesos mier nasts’avli khsnis vits’ro gza . noes, danielisa da iobis
mier ts’armodgenili rcheulta modeli amartlebs milion rcheuls dan. 7:10-is
uk’anask’neli samsjavros ati miliardi datsemulistvis.
dan. 8:15
rodesats me, danieli, vkhedavdi am khilvas da vtsdilobdi mis gagebas, aha,
vighats k’atsis shesakhedaobis k’atsi dadga chems ts’in.
15a- logik’urad, daniels surs khilvis
mnishvnelobis gageba da es mas dan. 10:12-shi ghvtisgan gamartlebul mots’onebas
mout’ans, magram mas arasodes ekneba srulad shesrulebuli misi survili, rogorts
amas dan. 12:9-shi ghvtis p’asukhi achvenebs: da tkva man: ts’adi, daniel,
radgan es sit’q’vebi dalukulia da dalukulia aghsasrulis zhamamde .
dan. 8:16 da
gavige k’atsis khma ulais shuagulshi, romelmats shesdzakha da tkva: gabriel,
auts’q’e mas khilva.
16a- ieso krist’es gamosakhuleba ulais
shuagulshi ts’inasts’armet’q’velebs danis khilvashi motsemul gak’vetils. 12.
angeloz gabriels, krist’es akhlo msakhurs, evaleba mteli khilvis mnishvnelobis
akhsna misi dasats’q’isidanve. amit’om, q’uradghebit mivq’vet damat’ebit
inpormatsias, romelits gamovlindeba shemdeg mukhlebshi.
dan. 8:17 da
miuakhlovda im adgils, sadats me viq’avi; da rogorts k’i momiakhlovda,
shemeshinda da p’irkve davetsi. mitkhra: „q’uradgheba miaktsie, k’atsis dzeo,
radgan es khilva aghsasrulis zhams ekheba“.
17a - tsiuri arsebebis khilvas q’oveltvis ekneba
aseti gavlena khortsiel adamianze. magram modit, q’uradghebit viq’ot, radgan is
mogvits’odebs. shesabamisi aghsasrulis dro daits’q’eba mteli khilvis
dasrulebistanave.
dan. 8:18 da
rotsa melap’arak’eboda, ghrma dzilshi vits’eki p’irkve. shemekho da
ts’amomaq’ena ik, sadats viq’avi.
18a- am gamotsdilebashi ghmerti khazs usvams
khortsieli ts’q’evlis arsebobas, romelits ar udris ertguli angelozebis tsiuri
skheulebis sits’mindes.
dan. 8:19
mitkhra: „gagachveneb, ra mokhdeba riskhvis bolos, radgan danishnulia
aghsasrulis dro “.
19a- ghvtis riskhvis dasasruli mova, magram es
riskhva gamartlebulia krist’ianuli daumorchileblobit, romelits romis p’ap’is
dokt’rinis memk’vidreobaa. amit’om, am ts’inasts’armet’q’veluri ghvtaebrivi
riskhvis shets’q’vet’a nats’ilobrivi ikneba, radgan is ch’eshmarit’ad mkholod
k’atsobriobis sruli ganadgurebis shemdeg, krist’es didebuli dabrunebisas
shets’q’deba.
dan. 8:20 verdzi,
romelits ikhile da romelsats rkebi hkonda, midielta da sp’arselta mepeebi
arian.
20a- ghvtis mizania, mistses tavis rcheul
khalkhs mititebebi, rata mat gaigon ts’armodgenili simboloebis tanmimdevrobis
p’rintsip’i. midielebi da sp’arselebi gamotskhadebis dasats’q’isis ist’oriul
k’ont’ekst’s aghnishnaven. danielis 2-e da 7-e tavebshi isini meore adgilze
iq’vnen.
dan. 8:21 tkha
iavanis mepea, kholo mis tvalebs shoris didi rka p’irveli mepea.
21a- tavis mkhriv, saberdzneti meore
memk’vidrea; mesame - dan. 2-sa da 7-shi.
21b - mis tvalebs shoris didi rka p’irveli mepea
rogorts vnakhet, es aris didi berdzeni damp’q’robeli, aleksandre mak’edoneli. didi rka ganasakhierebs mis sheuratskhmq’opel da meomrul khasiats, romlis damtsirebats mepe darios III-m arasts’orad moiktsa, radgan aman mas samepo da sitsotskhle daujda. am rkis shublze k’i ara, tvalebs shoris gantavsebit, suli achvenebs mis dauok’ebel vnebas dap’q’robisk’en, romelsats mkholod misi sik’vdili sheacherebs. tumtsa, tvalebi aseve ts’armoadgens ts’inasts’armet’q’velur natelkhilvas da dabadebidan moq’olebuli, mas gansak’utrebuli bedi gamoutskhada mkhilvelma da mteli tskhovrebis ganmavlobashi sts’ams tavisi ts’inasts’armet’q’veluri bedists’eris.
dan. 8:22 da otkhi rka, romelits am mot’ekhili rkis natsvlad aghdga, otkhi samepoa, romlebits am eridan aghmotsendebian, magram isini iseti dzlierebi ver iknebian.
22a- chven vkhvdebit otkh berdznul dinast’ias, romlebits daaarses aleksandres shemdeg gamepebulma otkhma generelma da jer k’idev tsotskhlebi arian 20-ts’liani omebis shemdeg im at ateul dinast’ias shoris, rogorebits isini tavdap’irvelad iq’vnen.
dan. 8:23 mati bat’onobis boloshi, rodesats tsodvilebi ganadgurdebian, aghdgeba mepe, romelits tavkhedi da tsbieria.
23a - shualeduri droebis gamot’ovebit, angelozi p’ap’is romis bat’onobis krist’ianul ep’okas akhsenebs. amit is motsemuli gamotskhadebis mtavar mizanze miutitebs. tumtsa, es akhsna k’idev ert sts’avlebas gvtavazobs, romelits am mukhlis p’irvel ts’inadadebashi chndeba: mati bat’onobis dasasruls, rodesats tsodvilebi shtantkaven. vin arian mash es shtantkmuli tsodvilebi, romlebits p’ap’is rezhimis dros usts’reben? isini arian meambokhe erovnuli ebraelebi, romlebmats uarq’ves ieso krist’e, rogorts mesiisa da mkhsnelis, ganmatavisupleblis, diakh, magram mkholod chadenili tsodvebisgan da mkholod mat sasargeblod, visats is aghiarebs mati rts’menis khariskhit. isini sinamdvileshi 70 ts’els shtantkes romis jarebma, isini da mati kalaki ierusalimi, da es meored mokhda nabukodonosoris mier 586 ts’els gankhortsielebuli ganadgurebis shemdeg. am kmedebit ghmertma daamt’k’itsa, rom dzveli aliansi dasrulda ieso krist’es sik’vdilis shemdeg, sadats ierusalimshi t’adzris gamq’opi parda orad gaikha, zemodan kvemomde, ritats achvena, rom es mokmedeba tavad ghmertisgan modioda.
23b - aghdgeba tavkhedi da tsbieri mepe
es aris is aghts’era, romelsats
ghmerti adzlevs p’ap’obis mmartvelobas, romelits danielis 7:8-is mikhedvit
khasiatdeba tavisi amp’art’avnebit , ak k’i tavkhedobit . is dasdzens da
eshmak’obas . eshmak’oba guliskhmobs ch’eshmarit’ebis daparvas da imis imijis
mighebas, rats ar khar. eshmak’oba emsakhureba moq’vasis mot’q’uebas, sts’ored
amas ak’eteben momdevno p’ap’ebi.
dan. 8:24 da
ikneba is didi, magram ara sak’utari dzalit; aramed dzlierad gaanadgurebs da
ts’armat’ebas miaghts’evs, da gaanadgurebs dzlierebsa da ts’minda khalkhs.
24a - misi dzala gaizrdeba
martlats, danielis 7:8-shi
aghts’erili, rogorts „ p’at’ara rka “, me-20 mukhli mas „ skhvebze didebul
garegnobas “ miats’ers.
24b - magram ara sak’utari dzalit
ist’oria k’idev ertkhel
adast’urebs, rom monarkebis sheiaraghebuli mkhardach’eris gareshe p’ap’is rezhimi
ver gadarcheboda. p’irveli mkhardamch’eri merovingebis dinast’iis prank’ta mepe
khlodvigi iq’o, shemdeg k’i k’arolingebis dinast’iis da bolos, k’ap’it’elta
dinast’iis. pranguli monarkiis mkhardach’era ishviatad ghalat’obda mas. da
chven davinakhavt, rom am mkhardach’eras tavisi pasi akvs gadasakhdeli. amis
magaliti ikneba saprangetis mepe lui 16-is, dedopal mari ant’uanet’as,
monarkist’i k’arisk’atsebis da romauli k’atolik’uri sasuliero p’irebis tavis
mok’veta, romelits dziritadad p’asukhismgebeli iq’o saprangetshi dedakalaksa da
p’rovintsiul kalakebshi prangi revolutsionerebis mier 1793-1794 ts’lebshi;
„sashinelebebis“ ori era, romlebits siskhlis asoebit aris amot’vipruli
k’atsobriobis mekhsierebashi. gamotskh. 2:22-shi es ghvtaebrivi sasjeli ase ikneba
nats’inasts’armet’q’velebi: aha, me mas sats’olshi chavq’ri da did gasach’irs
movavlen. akvs mat, vints mastan mrushobs , tu ar moinanieben taviant sakmeebs.
me movk’lav mis shvilebs da q’vela ek’lesia gaigebs, rom me var is, vints
vik’vlev gonebasa da guls da titoeul tkvengans tkveni sakmeebis mikhedvit
mivagebt.
24c - is ts’armoudgenel kaoss moakhdens
dedamits’aze veravin daitvlis
mat, magram zetsashi ghmertma itsis mati zust’i raodenoba da uk’anask’neli
samsjavros sasjelis dros isini q’velani, umtsiresidan usashinelebamde,
gamoisq’idian mati shemkmnelebis mier.
24d - is ts’armat’ebas miaghts’evs tavis
ts’amots’q’ebebshi
rogor ver shedzlo man
ts’armat’ebis mights’eva, rodesats ghmertma mas es roli mistsa, rata daesaja
tavisi khalkhis mier chadenili tsodvebi, romlebits amt’k’itseben, rom khsna
ieso krist’es meshveobit moip’oves?
24-e - is gaanadgurebs dzlierebs da ts’mindanta
khalkhs
dedamits’aze ghvtis
ts’armomadgenlad ts’armochenit da mattvis samotkheshi shesasvlelis dak’et’vit
mukarit, p’ap’oba dasavletis kveq’nebis didebulebisa da monarkebis
damorchilebas aghts’evs, da k’idev upro met’ad k’i - p’at’arebis, mdidrebisa tu
gharibebis, magram q’vela umetsrebis, damorchilebas mati urts’munoebisa da
ghvtaebrivi ch’eshmarit’ebebisadmi gulgrilobis gamo.
repormatsiis p’eriodis
dasats’q’isidan, romelits p’it’er valdom 1170 ts’els daits’q’o, p’ap’is
rezhimma mriskhanebit reagireba moakhdina ghvtis ertguli msakhurebis, ertaderti
ch’eshmarit’i ts’mindanebis, romlebits q’oveltvis mshvidobiani da morchilebi arian,
mk’vleli k’atolik’uri ligebis ts’inaaghmdeg, romlebsats mkhars uch’erda misi
tsru sits’mindis ink’vizitsiis t’ribunalebi. k’ap’iushoniani mosamartleebi,
romlebmats amgvarad brdzanes ts’mindanebisa da skhvebis sashineli ts’ameba,
romlebits q’velani ghvtisa da romis ts’inaaghmdeg eresshi iq’vnen braldebulni,
q’velas mouts’evs p’asukhisgeba tavianti chadenistvis ch’eshmarit’i ghmertis
ts’inashe samartliani uk’anask’neli samsjavros saatshi, romelits
nats’inasts’armet’q’velebia dan. 7:9-sa da gamotskh. 20:9-dan 15-mde.
dan. 8:25 tavisi
k’etildgheobisa da eshmak’obis gamo, is gulshi amp’art’avani ikneba da mraval
mshvidobians gaanadgurebs da mtavrta mtavris ts’inaaghmdeg aghdgeba, magram is
khelukhleblad daimskhvreva.
25a - misi k’etildgheobisa da khrik’ebis
ts’armat’ebis gamo
es k’etildgheoba mis
gamdidrebaze miutitebs, rasats mukhli mis eshmak’obas uk’avshirebs .
sinamdvileshi, autsilebelia eshmak’obis gamoq’eneba , rodesats p’at’ara da
sust’i khar, rata mdidrebisgan moip’ovo puli da q’velanairi simdidre, romelits
gamotskhadebis 18:12 da 13-shia chamotvlili.
25b - mas gulshi amp’art’avneba ekneba
es miukhedavad im gak’vetilisa,
romelsats dan. 4-shi mepe nabukodonosorisa da dan. 5-shi misi shvilishvilis,
belshatsaris, gamotsdileba gvasts’avlis.
25c - is gaanadgurebs mraval adamians, romlebits
mshvidobianad tskhovrobdnen
simshvide ch’eshmarit’i
krist’ianobis naq’opia, magram mkholod 1843 ts’lamde. radgan am tarighamde da
gansak’utrebit saprangetis revolutsiis dasrulebamde, dan. 7:25-shi
nats’inasts’armet’q’velebi p’ap’is 1260 ts’liani mepobis dasasruls, tsru
rts’mena khasiatdeba sisast’ik’it, romelits tavs eskhmis an reagirebs
sisast’ik’eze. mkholod am dros kmnian sik’etes da mshvidobas mnishvneloba.
iesos mier dadgenili ts’esebi ar shetsvlila motsikulta droidan; rcheuli aris
tskhvari, romelits tankhmdeba mskhverp’lad shets’irvas da arasdros jalati.
25d- da is aghdgeba mtavarsardlis ts’inaaghmdeg
am ganmart’ebit, ech’vi aghar
arsebobs. tavi , romelits moq’vanilia me-11 da me-12 mukhlebshi, martlats ieso
krist’ea, mepeta mepe da upalta upali, romelits gamotskhadebis 19:16-shi tavisi
dabrunebis didebit gamochndeba. da sts’ored mas ts’aartva romaulma p’ap’izmma
k’anonieri, maradiuli mghvdloba.
dan. 8:26 da
khilva saghamoebisa da dilebisa, romelzets tkmulia, ch’eshmarit’ia; magram
saidumlod sheinakhe es khilva, radgan is ts’arsuli droidanaa.
26a- da saghamoebisa da dilebis khilva,
romelits saech’voa, martalia
angelozi adast’urebs me-14
mukhlis „2300 saghamos dilis“ ts’inasts’armet’q’velebis ghvtaebriv ts’armoshobas.
amit’om, sabolood, is q’uradghebas amakhvilebs am gamotsanaze, romlis gark’veva
da gageba ieso krist’es rcheul ts’mindanebs mouts’evt, rodesats amis dro
dadgeba.
26b - es khilva saidumlod sheinakhe, radgan is
ts’arsul droebs ekheba.
martlats, danielis droidan
chvens dromde daakhloebit 26 sauk’une gavida. amgvarad, chven aghmovchndit
aghsasrulis zhams, rodesats es saidumlo unda gairk’ves; es gak’etdeba, magram
ara danielis me-9 tavis shests’avlamde, romelits shemotavazebuli gamotvlebis
gankhortsielebis autsilebel gasaghebs mogvats’vdis.
dan. 8:27 me,
danieli, mravali dghe viq’avi daudzlurebuli da avad; shemdeg avdeki da mepis
sakme gavak’ete. gaognebuli viq’avi khilvit, magram aravin itsoda.
27a - danielis janmrtelobastan dak’avshirebuli es
det’ali p’iraduli ar aris. is chventvis asakhavs ghvtisgan 2300
ts’inasts’armet’q’velebuli saghamosa da dilis shesakheb inpormatsiis mighebis
udides mnishvnelobas; radgan iseve, rogorts avadmq’opobam sheidzleba sik’vdili
gamoits’vios, gamotsanis artsodna maradiul sulier sik’vdils gants’iravs
uk’anask’neli krist’ianebistvis, romlebits aghsasrulis zhams itsotskhleben .
danieli 9
dan. 9:1 midielta
shtamomavali dariosis, akhashveroshis dzis, mepobis p’irvel ts’els, romelmats
kaldevelta sameposhi gamepeba daits’q’o,
1a- danielis tvitmkhilvelis chvenebis
tanakhmad, romelits, shesabamisad, udavoa, vigebt, rom dan. 5:30-is mepe
dariosi midielta sht’os ts’armomadgeneli akhashveroshis vazhia; amit’om
sp’arsetis mepe k’iros II-m jer ar shetsvala igi. misi mepobis p’irveli
ts’elia, rodesats man akhlakhan daip’q’ro babiloni da amit kaldevelebs
ts’aartva igi.
dan. 9:2 misi mepobis p’irvel ts’els, me, danielma,
ts’ignebidan davinakhe, rom ierusalimis nangrevebshi samotsdaati ts’eli
ikneboda gat’arebuli, im ts’lebis raodenobis mikhedvit, rats upalma ieremia
ts’inasts’armet’q’vels utkhra.
2a- danieli ts’inasts’armet’q’vel ieremias
ts’inasts’armet’q’velur nats’erebs moikhseniebs. is rts’menisa da ndobis
shesanishnav magalits gvadzlevs, romelits ghvtis msakhurebs misi mzeris kvesh
aertianebs. amit is adast’urebs 1 k’or. 14:32-is am sit’q’vebs:
ts’inasts’armet’q’velta sulebi ts’inasts’armet’q’velebs emorchilebian . danieli
babilonshi tskhovrobda ebraeli khalkhis gadasakhlebis shesakheb
ts’inasts’armet’q’velebuli 70 ts’lis didi nats’ilis ganmavlobashi. mas aseve
aint’eresebs israelshi dabrunebis tema, romelits, misi azrit, sak’maod akhlos
unda iq’os. ghvtisgan p’asukhebis misaghebad, is didebul lotsvas mimartavs mas,
romelsats chven shevists’avlit.
ts’mindanis
rts’menis lotsvis nimushi
danielis ts’ignis
me-9 tavis p’irveli gak’vetili imis gagebaa, tu rat’om surda ghmerts, rom es
tavi danielis ts’ignis am nats’ilshi gamocheniliq’o.
tsodvilta
ts’inasts’armet’q’veluri gamotskhadebit , chven mivighet dadast’ureba, rom
israelis eris ebraelebi k’vlav dagmes da tsetskhlit gaanadgures romaelebma 70
ts’els, q’velapris gamo, rasats danieli aghiarebs tavis lotsvashi. akhla vin
iq’o es israeli, romelits ts’armodgenili iq’o p’irvel aghtkmashi tsotskhal
ghmerttan abraamidan ieso krist’es 12 motsikulamde da mots’apemde, romelits
tavad ebraeli iq’o? es mkholod mteli k’atsobriobis nimushia, radgan adamidan
moq’olebuli, adamianebi ertnairebi arian, k’anis peris garda, romelits dzalian
ghiadan dzalian mukamde merq’eobs. magram miukhedavad mati rasisa, etnik’uri
k’utvnilebisa, mamidan da dedidan shvilebsa da kalishvilebze genet’ik’urad
gadatsemuli nivtebisa, mati gonebrivi ktseva ident’uria. gvirilis purtslebis
p’rintsip’is tanakhmad: „miq’varkhar tsot’ati, dzalian, vnebianad, sigizhit,
saertod ara“, adamianebi amravleben grdznobebis am diap’azons q’velapris
shemokmedi tsotskhali ghmertis mimart, rodesats is aghmoachens mis arsebobas.
aseve, didi msajuli khedavs mat shoris, vints mis mimdevrebs atskhadeben,
ertgul adamianebs, romlebits uq’vart da emorchilebian mas, skhvebs, romlebits
atskhadeben, rom uq’vart igi, magram ar emorchilebian mas, skhvebs, romlebits
gulgrilad tskhovroben tavianti religiit, skhvebs k’i, romlebits tskhovroben mas
mk’atsri da mts’are gulit, rats mat panat’ik’osebad aktsevs da uk’idures
shemtkhvevashi, isini ver it’anen ts’inaaghmdegobas da mit umet’es,
saq’vedurebs da mkhars uch’eren aut’aneli mots’inaaghmdegis mk’vlelobas. es
ktsevebi sheinishneboda ebraelebshi, rogorts dghesats gvkhvdeba mtel p’lanet’a
dedamits’aze da q’vela religiashi, romlebits, tumtsa, ar arian tanasts’orni.
danielis lotsva
gk’itkhavt, am ktsevebidan romelshi amoitsnobt sak’utar tavs? tu es ar aris
ghvtis moq’varuli da misi ertgulebis mots’mobit misi morchili adamianis ktseva,
ech’vkvesh daaq’enet tkveni ts’armodgena rts’menaze; moinaniet da mietsit
ghmerts gults’rpeli da namdvili monaniebis naq’opi, rogorts amas danieli
gaak’etebs.
am lotsvis me-9
tavshi arsebobis meore mizezi is aris, rom ik gankhiluli da ganvitarebulia
israelis uk’anask’neli ganadgurebis mizezi, 70 ts’els romaelebis mier: mesiis
p’irveli mosvla adamianta dedamits’aze . da am mesiis uarq’opis shemdeg, romlis
ertaderti nak’li misi sakmeebis srulq’opileba iq’o, rats mat gmobda, religiurma
liderebma khalkhi mis ts’inaaghmdeg aghdzres tsilismts’amebluri braldebebit,
romlebits pakt’ebit iq’o dashlili da uarq’opili. aseve, mat tavianti saboloo
braldeba ghvtaebriv ch’eshmarit’ebaze daapudznes, adanashaulebdnen mas,
adamians, ghvtis dzed atskhadebda. am religiuri liderebis suli shavi iq’o, rogorts
tsetskhlmok’idebuli k’eris nakhshiri, romelits mat samartliani riskhvis dros
shtantkavs. magram ebraelebis udidesi nak’li is ar aris, rom mok’les igi,
aramed is, rom ar itsnes igi misi ghvtaebrivi aghdgomis shemdeg. misi tormet’i
motsikulis mier shesrulebuli sasts’aulebisa da k’etili sakmeebis ts’inashe,
isini gakvavdnen tavs, rogorts paraoni tavis dros da amis mots’meni gakhdnen
ertguli diak’vani st’epanes mok’vlit, romelits tavad chakoles romaelebistvis
mimartvis gareshe.
am lotsvis mesame
mizezi is aris, rom is ghmerttan urtiertobis khangrdzlivi gamotsdilebis
dasasruls saboloo, uimedo gantskhadebis rols asrulebs ; chveneba, ertgvari
anderdzi, romelits ebraelta aliansma k’atsobriobis danarcheni nats’ilistvis
dat’ova. radgan sts’ored babilonshi am gadasakhlebisas ts’q’deba ghvtis mier
momzadebuli demonst’ratsia. martalia, ebraelebi taviant erovnul mits’aze
dabrundebian da gark’veuli droit ghmerts p’at’ivs stsemen da daemorchilebian,
magram ertguleba sts’rapad gakreba im donemde, rom mati gadarchena mkholod
mesiis p’irveli mosvlis sapudzvelze mati rts’menis bolo gamotsdit ikneba
gamartlebuli, radgan is unda iq’os israelis dze, ebraelta shoris ebraeli.
am lotsvis
meotkhe mizezi is aris, rom q’vela gamotskhadebuli da aghsarebuli tsodva
chaidines da gaimeores krist’ianebma mat ep’okashi, shabatis mit’ovebidan 321
ts’lis 7 mart’amde chvens dromde . 1873 ts’lidan da individualurad 1844
ts’lidan k’urtkheuli uk’anask’neli opitsialuri inst’it’ut’i ver gadaurcha drois
ts’q’evlas, radgan iesom is 1994 ts’els amoantkhia. danielis bolo tavebisa da
gamotskhadebis ts’ignis shests’avla akhsnis am tarighebsa da uk’anask’nel
saidumloebebs.
akhla k’i
q’uradghebit movusminot daniels, romelits q’ovlisshemdzle ghmerts esaubreba.
dan. 9:3 mivmarte
chemi p’iri upal ghmerts, rata medzia lotsvita da vedrebit, markhvit, jvaloti
da natsrit.
3a- danieli akhla mokhutsia, magram misi
rts’mena ar sust’deba da misi k’avshiri ghmerttan shenarchunebulia, dzlierdeba
da inarchunebs dzalas. mis shemtkhvevashi, radgan misi guli ghrmad gults’rpelia,
markhvas, jvalosa da natsars namdvili mnishvneloba akvs . es p’rakt’ik’a
miutitebs misi survilis sidzliereze, rom ghmertma mousminos da up’asukhos.
markhva achvenebs ghvtis p’asukhs up’irat’esobas ch’amis siamovnebastan
shedarebit. am midgomashi aris idea, utkhra ghmerts: aghar minda sheni
p’asukhis gareshe tskhovreba, tvitmk’vlelobamde misvlis gareshe.
dan. 9:4 mashin
vilotse uplis, chemi ghmertis mimart da aghsareba aghvavline: upalo, dido da
sashinelo ghmerto, romelits inakhav aghtkmas da ts’q’alobas avlen sheni
moq’varulebisa da sheni mtsnebebis damtsvelebis mimart.
4a - upali, didi da saotsari ghmerti
israeli babilonshi
gadasakhlebulia da amit’om gadaikhada imistvis, rom gaego, rom ghmerti didi da
sashinelia.
4b- shen, vints inakhav shens aghtkmas da
ts’q’alobas avlen shens moq’varulta da sheni mtsnebebis damtsvelta mimart!
danieli achvenebs, rom is
itsnobs ghmerts, radgan tavis argument’ebs ghvtis ati mtsnebidan meores
t’ekst’idan ighebs, romelits ubedurma k’atolik’eebma sauk’uneebis ganmavlobashi
ar itsian, radgan p’ap’obam suverenulad aigho initsiat’iva, rom is ati mtsnebis
tavisi versiidan amoegho, radgan khortsze orient’irebuli mtsneba daemat’a, rata
ritskhvi ati darcheniliq’o; tavkhedobisa da mot’q’uebis shesanishnavi magaliti,
romelits ts’ina tavshi dagmobili iq’o.
dan. 9:5 chven
shevtsodet, chavidinet usamartloba, borot’ad viktseodit da vujanq’debodit,
gadavukhviet shens mtsnebebsa da samartals.
5a- es upro ch’eshmarit’i da natelia, radgan
sts’ored am shetsdomebma miiq’vana israeli gadasakhlebashi, garda imisa, rom
danieli da misi sami tanamgzavri ar iq’vnen damnashaveni am t’ip’is
shetsdomebshi; es khels ar ushlis mas, rom tavisi danashaulis t’virti at’aros
da daitsvas tavisi khalkhis sakme.
sts’ored mashin unda
gavatsnobierot 2021 ts’els, rom chven, krist’ianebi, vemsakhurebit imave
ghmerts, romelits ar itsvleba mal. 3:6-shi motsemuli gantskhadebis tanakhmad: „
radgan me var upali, ar vitsvlebi; tkven k’i, iak’obis dzeno, ar khart
ganadgurebuli“ . martebuli ikneboda gvetkva „jer ar aris ganadgurebuli“. radgan
mas shemdeg, rats malakim dats’era es sit’q’vebi, krist’em ts’aradgina tavi,
iak’obis dzeebma uarq’ves igi da mok’les, da dani. 8:23-shi
nats’inasts’armet’q’velebi sit’q’vis shesabamisad, isini sabolood 70 ts’els
romaelebma ganadgures. da tu ghmerti ar sheitsvleba, es nishnavs, rom orguli
krist’ianebi, romlebits arghveven mis mtsnebebs, mat shoris, up’irveles
q’ovlisa, ts’minda shabats, k’idev upro met’ad dazaraldebian, vidre ebraelebi
da erovnuli ebraelebi mat dros.
dan. 9:6 ar
vusmendit shens msakhurebs, ts’inasts’armet’q’velebs, romlebits sheni sakhelit
elap’arak’ebodnen chvens mepeebs, chvens mtavrebs, chvens mamebs da kveq’nis
mtel khalkhs.
6a- martalia, ebraelebi amashi damnashaveebi
arian, magram ra sheidzleba itkvas krist’ianebze, romlebits, mis mier daarsebul
uk’anask’nel inst’it’ut’shits k’i, imave kmedebebshi arian damnashaveebi?
dan. 9:7 shenia,
upalo, simartle, chveni k’i - sakhis sirtskhvili dghes iudas k’atsebistvis,
ierusalimis mk’vidrebistvis da mteli israelistvis, akhlobeli tu shors, q’vela
im kveq’anashi, sadats gandevne isini shens ts’inaaghmdeg chadenili danashaulis
gamo.
7a- israelis sasjeli sashineli iq’o, bevri
daighup’a da mkholod gadarchenilebs gaumartlat, rom babilonshi gadaasakhles da
ikidan kaldevelta imp’eriisa da sp’arsetis imp’eriis q’vela kveq’anashi
mimoipant’nen. ebraeli eri utskho kveq’nebshi daishala da maints, misi
dap’irebis tanakhmad, ghmerti male gaaertianebs ebraelebs mat erovnul mits’aze,
mati mamebis mits’aze. ra dzala da ra dzala ar akvs am tsotskhal ghmerts! tavis
lotsvashi danieli gamokhat’avs mtel monaniebas, rats am khalkhma unda
gamoavlinos tavis ts’minda mits’aze dabrunebamde, magram mkholod mashin,
rodesats ghmerti mat gverditaa.
danieli aghiarebs ebraelta
urts’munoebas, rats ghvtis mier dasjilia, magram ra sasjeli eknebat
krist’ianebs, romlebits igives ak’eteben? dep’ort’atsias tu sik’vdils?
dan. 9:8 upalo,
sirtskhvilia chveni sakhis, chveni mepeebis, chveni mtavrebis da chveni
mamebis, radgan shegtsodet.
8a- moq’vanilia sashineli sit’q’va, sit’q’va
„tsodva“. vis sheudzlia bolo moughos tsodvas, romelits aset did t’anjvas
its’vevs? es tavi p’asukhs gagvtsems. erti gak’vetilis agheba da damakhsovreba
ghirs: israeli ganitsdida mepeebis, liderebisa da mamebis archevanisa da ktsevis
shedegebs, romlebits mas martavdnen. ak aris magaliti, sadats k’orump’irebuli
liderebisadmi daumorchilebloba sheidzleba ts’akhalisdes ghvtis k’urtkhevashi
darchenistvis. es aris archevani, romelits danielma da misma samma tanamgzavrma
gaak’etes da isini amistvis k’urtkheulni arian.
dan. 9:9 upaltan,
chvens ghmerttan, aris ts’q’aloba da p’at’ieba, radgan chven avujanq’dit mas.
10a- tsodvis sit’uatsiashi mkholod erti imedi
rcheba: daveq’rdnot k’etil, mots’q’ale ghmerts, rata man moganich’ot p’at’ieba.
p’rotsesi maradiulia; dzveli aghtkmis ebraelsa da akhlis krist’ians ertnairi
motkhovnileba akvt p’at’iebis mimart. akats, ghmerti amzadebs p’asukhs,
romlistvisats mas dzvirad mouts’evs gadakhda.
dan. 9:10 ar
gavugonet uplis, chveni ghmertis khmas, rom gvevlo misi k’anonebit, romlebits
man tavis msakhurta, ts’inasts’armet’q’velta meshveobit dagvido.
10a - es aseve ekheba 2021 ts’lis krist’ianebs.
dan. 9:11 mtelma
israelma daarghvia sheni k’anoni da ganudga sheni khmis morchilebas. amit’omats
gadmogvat’q’da ts’q’evla da ts’q’evla, romelits moses, ghvtis msakhuris,
k’anonshia chats’erili, radgan shevtsodet ghmerts.
11a- moses rjulshi ghmertma martlats
gaaprtkhila israeli daumorchileblobis shesakheb. magram mis shemdeg,
ts’inasts’armet’q’veli ezek’ieli, danielis tanamedrove, gadaasakhles danielidan
13 ts’lis shemdeg, anu 5 ts’lis shemdeg, rats mepe iehoiak’imi, iehoiak’imis
dzma, romlis memk’vidrets is iq’o, t’q’ved aghmochnda mdinare kebartan,
romelits mdebareobs t’igrossa da evprat’s shoris. ik ghmertma shtaagona igi da
daavala daets’era gzavnilebi, romlebsats dghes chvens bibliashi vkhvdebit.
sts’ored ezek’ielis 26-shi vkhvdebit sasjelebis serias, romlis modeli sulierad,
magram ara mkholod, gamoq’enebulia ap’ok’alipsis shvid saq’virshi,
gamotskhadebis 8 da 9 tavebshi. es gasak’viri msgavseba adast’urebs, rom
ghmerti namdvilad ar itsvleba. tsodvebi isjeba akhal aghtkmashi iseve, rogorts
dzvelshi.
dan. 9:12 da
aghasrula tavisi sit’q’vebi, romlebits tkva chvens ts’inaaghmdeg da chveni
mtavrebis ts’inaaghmdeg, romlebits gvsajulobdnen, da daat’ekha chvenze didi
ubedureba , romlis msgavsi ar momkhdara ierusalimshi mteli tsis kvesh.
12a - ghmerti ar dasust’ebula, is imave
siprtkhilit asrulebs tavis gantskhadebebs k’urtkhevisa da ts’q’evlis shesakheb
da „ ubedureba “, romelits danielis khalkhs daat’q’da tavs, miznad isakhavs im
erebis gaprtkhilebas, romlebits am q’velapers sts’avloben. magram ras vkhedavt
chven? bibliashi chats’erili mots’mobis miukhedavad, es gak’vetili ignorirebuli
rcheba mat mierats k’i, vints mas k’itkhulobs. gakhsovdet es tsnoba: ghmerti
ebraelebistvis da mat shemdeg krist’ianebistvis k’idev or did ubedurebas
amzadebs , romlebits danielis ts’ignis danarchen nats’ilshi gamovlindeba.
dan. 9:13 rogorts
moses rjulshia dats’erili, mteli es ubedureba dagvat’q’da tavs; magram ar
vlotsulobdit uplis, chveni ghmertis mimart, ar miviktsevdit chveni
urjuloebisgan da ar gaviget sheni ch’eshmarit’eba.
13a- ghvtis mier bibliashi chats’erili
sit’q’vebis zizghits maradiulia, 2021 ts’els krist’ianebits arian damnashaveebi
am danashaulshi da sjerat, rom ghmerti ar ets’inaaghmdegeba mat. isini aseve ar
shordebian taviant urjuloebas da upro q’uradghebit ar adevneben tvalq’urs am
bibliur ch’eshmarit’ebas, romelits ase mnishvnelovania chveni bolo zhamistvis,
misi ts’inasts’armet’q’veluri ch’eshmarit’eba int’ensiurad da gasagebad aris
gamzhghavnebuli, radgan gagebis gasaghebebi tavad bibliashia.
dan. 9:14 upali
pkhizlobda am borot’ebisgan da mogvit’ana, radgan martalia upali, chveni
ghmerti, q’velapershi, rats chaidina; chven k’i ar gavusminet mis khmas.
14a - k’idev ra sheidzleba itkvas? martlats!
magram k’argad itsodet, rom ghmertma gatsilebit didi ubedureba moamzada
dghevandeli k’atsobriobistvis da imave mizezit. is mokhdeba 2021 da 2030
ts’lebs shoris birtvuli omis sakhit, romelsats ghvtaebrivi misia akvs,
gaanadguros k’atsobriobis mesamedi, gamotskhadebis 9:15-is tanakhmad.
dan. 9:15 „ da
akhla, upalo, chveno ghmerto, romelmats dzlieri khelit gamoiq’vana sheni
khalkhi egvip’t’is kveq’nidan da dghesats gaitkva sakheli, chven shevtsodet,
chven chavidinet usamartloba.
15a- danieli gvakhsenebs, tu rat’om gmobs
ghmerti urts’munoebas. dedamits’aze, ebraeli khalkhis arseboba mots’mobs am
arachveulebriv pakt’s zebunebrivi dzalis, egvip’t’idan ebraeli khalkhis
gamosvlis gamo. mati mteli ist’oria am sasts’aulebriv pakt’zea dapudznebuli.
chven ar gvakvs shesadzlebloba, vikhilot es gamosvla, magram veravin uarq’ops,
rom am gamotsdilebis shtamomavlebi dghesats chvens shoris arian. da am
arsebobis uk’et gamosaq’eneblad, ghmertma es khalkhi meore msoplio omis dros
natsist’ur sidzulvils gadastsa. amgvarad, k’atsobriobis q’uradgheba
gadarchenilebze iq’o mimartuli, romlebmats 1948 ts’els miighes 70 ts’els
dak’arguli udzvelesi samshoblos mits’aze gansakhleba. ghmertma mkholod mati
mamebis sit’q’vebi daushva, romlebmats romael mmartvel p’ont’ius p’ilat’es
iesos shesakheb utkhres, rata misi sik’vdili mieghot, tsit’at’a: „misi siskhli
chvenze da chvens shvilebze iq’os“. ghmertma isini sit’q’vasit’q’vit gaigo.
magram q’vela k’onpesiis krist’ianebma samartskhvinod ugulebelq’ves es
ghvtaebrivi gak’vetili da gasagebia, tu rat’om, radgan q’vela matgani iziarebs
mat ts’q’evlas. ebraelebma uarq’ves mesia, magram krist’ianebma zizghit
sheuratskhq’ves misi k’anonebi. amit’om, ghvtis mier orives dagmoba sruliad
gamartlebulia.
dan. 9:16 upalo,
sheni didi ts’q’alobisamebr, ganaride sheni riskhva da mriskhaneba sheni
kalakidan, ierusalimidan, sheni ts’minda mtidan, radgan chveni tsodvebisa da
chveni mamebis urjuloebis gamo ierusalimi da sheni khalkhi shertskhvenili
gakhda q’vela chvens garshemo mq’opistvis.
16a- danieli ak moses mier ghmertistvis
ts’ardgenil argument’s imeorebs: ras it’q’vis misi khalkhis dasjis momsts’re
khalkhi? ghmerts esmis p’roblema, radgan is tavad atskhadebs iudevelebze,
p’avles p’irit rom. 2:24-shi: „ radgan ghvtis sakheli gmoben ts’armartebs
shoris tkvens gamo, rogorts dats’erilia“ . is ezek’ielis 16:27-is t’ekst’s
guliskhmobs: „ da aha, me shenze kheli aghvmarte, shevamtsire ts’ili, romelits
daginishne, gadagetsi sheni mt’rebis, pilist’imelta asulebis nebas, romlebits
shertskhvnen sheni danashaulebrivi saktsielis“ . tavisi tanagrdznobit, daniels
jer k’idev bevri ram akvs sasts’avli im samsjavros shesakheb, romelsats ghmerti
mis kalak ierusalims mout’ans. magram rodesats is ambobs: „ ierusalimi da sheni
khalkhi sheuratskhq’opaa q’vela chvens garshemomq’opistvis “, is ar tsdeba,
radgan tu israelis dasjas ts’armartebshi matskhovris shishi da am ch’eshmarit’i
ghmertis msakhurebis survili gamoets’via, sasjels realuri int’eresi ekneboda. magram
am samts’ukharo gamotsdilebam mtsire shedegi gamoigho, rats arts tu ise
umnishvnelo iq’o am q’velapris miukhedavad, radgan chven mas vumadlit mepe
nabukodonosorisa da mepe darios midielis moktsevas.
dan. 9:17 akhla
k’i, chveno ghmerto, ismine sheni msakhuris lotsva da vedreba da gaanate sheni
sakhe shens gap’art’akhebul sats’midars uplis gulistvis.
17a- danielis tkhovna shesruldeba, magram ara
imit’om, rom ghmerti uq’vars, aramed ubralod imit’om, rom israelshi dabruneba
da t’adzris aghdgena misi gegmis nats’ilia. tumtsa, danielma ar itsis, rom
t’adzari, romelits martlats aghdgeba, 70 ts’els romaelebis mier k’vlav
daangries. sts’ored amit’om, inpormatsia, romelsats is am me-9 tavshi miighebs,
gamoasts’orebs mas im ebrauli mnishvnelobisgan, romelsats is jer k’idev
anich’ebs ierusalimshi ashenebul kvis t’adzars; krist’es khortsieli t’adzari
male mas amaod gakhdis da am mizezit, is k’vlav daangries 70 ts’els romauli
jarebis mier.
dan. 9:18 q’uri
momap’q’ari, ghmerto chemo, da ismine! gaakhile tvalebi da ikhile chveni
nangrevebi da kalaki, romelits sheni sakhelit its’odeba, radgan chveni
simartlistvis k’i ara, sheni didi ts’q’alobistvis mogmartavt vedrebas.
18a- martalia, ghmertma ierusalimi airchia,
rata misi didebuli tandasts’rebit gants’mendiliq’o. magram es adgili mkholod
mashin aris ts’minda, rotsa ghmerti ik aris da 586 ts’lidan es ase aghar iq’o.
p’irikit, ierusalimisa da misi t’adzris nangrevebi misi samartlianobis
miuk’erdzoeblobaze mots’mobda. es gak’vetili autsilebeli iq’o imisatvis, rom
adamianebs ch’eshmarit’i ghmerti tsotskhal arsebad chaetvalat, romelits
khedavs, gansjis da reagirebs k’erp’taq’vanismtsemeli ts’armarti ghvtaebebisgan
ganskhvavebit, romlebsats mkholod eshmak’is banak’is borot’ angelozebtan akvt
urtiertoba. ertguli k’atsi ghmerts emsakhureba, magram orguli k’atsi ghmerts
iq’enebs, rata religiuri legit’imatsia mistses garshemomq’opta mimart. ghvtis
tanagrdznoba , romelsats danieli mimartavs, realuria da is male amis q’velaze
lamaz dast’urs ieso krist’eshi moit’ans.
dan. 9:19 ismine,
upalo; map’at’ie, upalo; mousmine, upalo; aghasrule da nu daaq’ovneb, sheni
gulistvis, ghmerto chemo, radgan sheni sakhelit its’odeba sheni kalaki da sheni
khalkhi.
19a- danielis khandazmuli asak’i amartlebs mis
dazhinebul motkhovnilebas, radgan moses msgavsad, misi q’velaze didi p’iradi
survilia, ganitsados es dabruneba tavis „ts’minda“ mits’aze. mas surs, ikhilos
ts’minda t’adzris aghdgoma, romelits k’idev ertkhel mout’ans didebas ghmertsa
da israels.
dan. 9:20 sanam
me jer k’idev vlap’arak’obdi, vlotsulobdi, vaghiarebdi chems tsodvebs da chemi
eris, israelis, tsodvebs da vedrebas vats’evdi uplis, chemi ghmertis ts’inashe,
chemi ghmertis ts’minda mtistvis,
20a - gasak’viri ar aris, rom ghmerts uq’vars
danieli; is tavmdablobis magalitia, romelits mas akharebs da ak’maq’opilebs
sits’mindis k’rit’eriums, romelsats is moitkhovs. q’vela adamiani tsdeba, sanam
khortsiel skheulshi tskhovrobs da danieli gamonak’lisi ar aris. is aghiarebs
tavis tsodvebs, itsis tavisi uk’iduresi sisust’e, rogorts q’velam unda
gavak’etot. magram misi p’iradi sulieri tviseba ver paravs khalkhis tsodvas,
radgan is mkholod adamiania, tavad arasrulq’opili. gamosavali ghvtisgan mova
ieso krist’eshi.
dan. 9:21 sanam
lotsvashi vlap’arak’obdi, saghamos mskhverp’lshets’irvis dros sts’rapad
momiakhlovda k’atsi gabrieli, romelits adre khilvashi mkonda nanakhi.
21a- ghmertis mier gabrielis vizit’istvis
archeuli dro saghamos shesats’iravis droa, anu tskhvris mudmivi
mskhverp’lshets’irvis dro, romelits saghamosa da dilit ieso krist’es sruliad
ts’minda da umank’o skheulis momaval nebaq’oplobit shesats’iravs
ts’inasts’armet’q’velebs. is jvartsmuli mok’vdeba, rata gamoisq’idos tavisi
ertaderti rcheulebis tsodvebi, romlebits mis ertadert ch’eshmarit’ khalkhs
ts’armoadgenen. amrigad, k’avshiri danielis gamotskhadebastan, romelits kvemot
ikneba motsemuli, dadgenilia.
lotsvis dasasruli: ghvtis
p’asukhi
dan. 9:22
masts’avlida, melap’arak’eboda da meubneboda: daniel, akhla movedi, rom gagebis
sashualeba mogtse.
22a- gamotkma „gakhseni goneba“ nishnavs, rom
manamde goneba dak’et’ili iq’o. angelozi saubrobs ghvtis khsnis gegmis temaze,
romelits daparuli iq’o ghvtis mier archeul ts’inasts’armet’q’veltan misi
shekhvedris moment’amde.
dan. 9:23 da
rogorts k’i lotsva daits’q’e, gamovida sit’q’va da movedi, rom gatsnobo, radgan
saq’vareli khar. mousmine sit’q’vas da gaige khilva.
23a - rodesats lotsva daits’q’e, sit’q’va
gamovida
zetsierma ghmertma q’velaperi
moats’q’o, shekhvedris moment’i maradiuli saatisa da angelozi gabrieli krist’es
„sit’q’vit“ aghnishnavs, rogorts ioane gaak’etebs tavisi sakharebis
dasats’q’isshi: sit’q’va khortsad iktsa . angelozi modis, rata auts’q’os mas
„sit’q’va“, rats nishnavs, rom is modis, rata auts’q’os mas moses droidan
moq’olebuli krist’es mosvla, ts’inasts’armet’q’velebuli meore rjulis
18:15-19-is mikhedvit: upali, sheni ghmerti, aghgidgen ts’inasts’armet’q’vels
sheni ts’iaghidan, sheni dzmebidan, rogorits me var; mousmine mas! is
gip’asukhebs tkhovnas, romelits upals, shens ghmerts, khorebshi, shek’rebis
dghes, tkvi: aghar gavigono uplis, chemi ghmertis khma da aghar vikhilo es didi
tsetskhli, rom ar movk’vde. upalma mitkhra: k’argia, rats tkves. aghvadgen
mattvis mati dzmebidan. shennairi ts’inasts’armet’q’veli , me chems sit’q’vebs
mis p’irshi chavudeb da is et’q’vis mat q’velapers, rasats vubrdzaneb . da
vints ar mousmens chems sit’q’vebs, romlebsats is chemi sakhelit it’q’vis, me
mas p’asukhs movtkhov . kholo ts’inasts’armet’q’veli, romelits gabedavs chemi
sakhelit iseti sit’q’vis tkmas, rats me ar mibrdzanebia mistvis, an vints skhva
ghmertebis sakhelit ilap’arak’ebs, is ts’inasts’armet’q’veli autsileblad
mok’vdeba.
es t’ekst’i pundament’uria imis
gasagebad, tu rat’om adanashaulebdnen ebraelebi mesiis, iesos uarq’opashi,
radgan is ak’maq’opilebda misi mosvlis q’vela ts’inasts’armet’q’velur
k’rit’eriums. adamiantagan aghebuli da ghvtaebrivi sit’q’vis gadamtsemi, ieso
sheesabameboda am aghts’eras da mis mier mokhdenili sasts’aulebi ghvtaebriv
mokmedebaze mots’mobda.
23b - radgan shen saq’vareli khar
rat’om uq’vars ghmerts danieli?
ubralod imit’om, rom danieli uq’vars mas. siq’varuli aris mizezi, ris gamots
ghmertma shekmna tavisupali arsebebis sitsotskhle mis ts’inashe. sts’ored
siq’varulisadmi misi motkhovnileba amartlebda dzalian maghal pass, romlis
gadakhdats mas mouts’evs am sitsotskhlis misaghebad misi zogierti mits’ieri
adamianuri arsebisgan. da misi sik’vdilis pasad, romlis gadakhdats mas
mouts’evs, isini, visats is airchevs, misi tanamgzavrebi gakhdebian
maradisobashi.
23g - q’uradghebit iq’avi sit’q’vis mimart da
gaige khilva!
romeli sit’q’vaa es: angelozis
sit’q’va tu krist’eshi daparuli ghvtaebrivi „sit’q’va“? danamdvilebit
sheidzleba itkvas, rom orive shesadzlebelia da ertmanets avsebs, radgan khilva
ekheba „sit’q’vas“, romelits khortsielad mova ieso krist’eshi. amit’om,
uts’q’ebis gagebas udidesi mnishvneloba akvs.
70 k’viris
ts’inasts’armet’q’veleba
dan. 9:24
samotsdaati k’viraa gansazghvruli sheni eristvis da sheni ts’minda kalakistvis,
rata dasruldes danashauli, bolo moeghos tsodvebs, sheundos urjuloeba,
daamq’aros maradiuli simartle, dabech’dos khilva da ts’inasts’armet’q’veleba da
stskhos ts’midata ts’mida.
24a - samotsdaati k’vira mok’vetilia sheni
khalkhidan da sheni ts’minda kalakidan
ebrauli zmna „hat’ak’“ p’irveli
mnishvnelobit nishnavs dach’ras an dach’ras ; da mkholod gadat’aniti
mnishvnelobit nishnavs „gansazghvras an dapiksirebas“. me vinarchuneb p’irvel
mnishvnelobas, radgan is abraamis am kmedebas mnishvnelobas anich’ebs, romelits
ghmerttan mis alianss mskhverp’lshets’irvit ak’onk’ret’ebs, dabadebis
15:10-shi: abramma aigho q’vela es tskhoveli, shuaze gach’ra da titoeuli
nach’eri ertmanetis sap’irisp’irod dado; magram prinvelebi ar gaq’o . es
rit’uali asakhavs ghmertsa da mis msakhurs shoris dadebul alianss. sts’ored
amit’om, es zmna „dach’ra“ srul mnishvnelobas miighebs 27-e mukhlshi „mravaltan
erti k’viris ganmavlobashi dadebuli aliansshi“. es „mravali“ aris erovnuli
ebraelebi, romelta sak’etildgheod, jvartsmuli krist’es rts’menis sargebeli
p’irvel rigshi aris ts’armodgenili. am zmnis „dach’ra“-s meore int’eresi is
aris, rom am me-9 tavis 70 k’vira ts’eli ich’reba danielis 8:14-is „2300
saghamos dilas“. da am kronologiidan gamomdinareobs gak’vetili, romelits
krist’ianul rts’menas ebraul rts’menaze ts’in aq’enebs. amgvarad, ghmerti
gvasts’avlis, rom ieso krist’eshi is tavis sitsotskhles gastsems, rata
shests’iros igi gamosasq’idad q’vela morts’munistvis, vints ghirsia misi
khsnisa mtel k’atsobriobashi. amit’om, dzveli aghtkma unda gakres, rodesats
iesom tavisi siskhli daghvara, rata
gats’q’vit’os akhali aghtkma mteli dedamits’is rcheulebtan.
danielis ts’ignis mizania
gvasts’avlos es saq’oveltao khsna da ts’armogvidginos danielis tanamedrove
mepeebis: nabukodonosoris, darios midielisa da sp’arseli k’irosis moktseva.
es uts’q’eba
sazeimo gaprtkhilebaa, romelits emukreba ebrael khalkhs da mat ts’minda kalaks,
ierusalims, romelsats 70 k’viris p’eriodi akvs minich’ebuli. akats, ezek’ielis
4:5-6 k’odeksshi dghe ts’elits’adad aris motsemuli; khangrdzlivoba sul 490
ts’els ts’armoadgens. daniels, albat, uch’irs imis gageba, tu ra saprtkhes
ukmnis uk’ve nangrevebad ktseuli tavisi kalaki.
24b - tsodvebisa da tsodvebis dasasruleblad
ts’armoidginet, ra ut’rialebs
daniels tavshi, rodesats amas ismens, radgan lotsvashi ghmerts stkhovs, rom
mit’eveba miighos tavisi da tavisi khalkhis tsodvebistvis. is sts’rapad
mikhvdeba, tu ras guliskhmobs sakme. tumtsa, chven tviton k’argad gvesmis
gamokhat’uli ghvtaebrivi motkhovna. ghmerts surs, rom tavis rcheulebs
gadaarchinos isini, rom aghar shestsodon, rom bolo moughon misi k’anonebis
darghvevas da amit bolo moughon tsodvebs, motsikuli ioanes mier dats’erilis
shesabamisad, 1 ioanes 3:4-shi: „ vints stsodavs, rjuls arghvevs da tsodva
rjulis darghvevaa“ . es mizani mimartulia im adamianebis mimart, romlebmats
unda ibrdzolon tavianti borot’i bunebis ts’inaaghmdeg, rata aghar shestsodon.
24g - urjuloebis gamosasq’idad da maradiuli
simartlis dasamq’areblad
ebraeli danielistvis es
uts’q’eba „gamosq’idvis dghis“ rit’uals mogvagonebs, romelits q’ovelts’liuri
dghesasts’aulia, romelits tkhis mskhverp’lshets’irvit tsodvebis motsilebas
aghnishnavs. tsodvis es t’ip’uri simbolo saberdznets ts’armoadgenda danielis
8-e tavshi da misi q’opna ts’inasts’armet’q’velebas am „gamosq’idvis dghis“
sulier at’mosperoshi atavsebda. magram rogor sheidzleba tkhis sik’vdilit
tsodvebis moshoreba, tu ts’lis ganmavlobashi shets’iruli skhva tskhovelebis
sik’vdilit mati moshoreba ver mokherkhda? am dilemaze p’asukhi motsemulia ebr.
10:3-7-shi: magram am mskhverp’lshets’irvebshi ts’lidan ts’lamde tsodvebis
mogonebaa, radgan sheudzlebelia kharebisa da tkhebis siskhlit tsodvebis
moshoreba . amit’om, rodesats krist’e movida kveq’nad, tkva: „mskhverp’li da
shesats’iravi ar gindoda, aramed skheuli momimzade ; dasats’vavi shesats’iravi
da tsodvistvis mskhverp’li ar gsiamovnebda“. mashin vtkvi: „ aha, movdivar
(ts’ignis t’omshi chemze ts’eria) imistvis, rom gavak’eto“ ghmerto, sheni neba
! motsikul p’avles mier motsemuli akhsna-ganmart’ebebi dzalian nateli da
logik’uria. akedan gamomdinareobs, rom ghmertma ieso krist’eshi tavistvis
dait’ova angeloz gabrielis mier danielistvis gamotskhadebuli tsodvebis
gamosq’idvis sakme. magram sad iq’o ieso krist’e „gamosq’idvis dghis“ am
rit’ualshi? misi srulq’opili p’irovnuli umank’oeba, romelits simbolurad mas
ghvtis sap’aseko k’ravad aktsevda, romelits samq’aros tsodvebs ighebs, sak’utar
tavze ighebda tavisi rcheulebis tsodvebs, romlebits simbolurad gamosq’idvis
rit’ualis tkhit iq’o ts’armodgenili. tkham k’ravi damala, rata k’ravi
momk’vdariq’o im tkhistvis, romelits man sak’utar tavze aigho. jvarze
sik’vdilis mighebit, rata gamoesq’ida tavisi rcheulebis tsodvebi, tsodvebi,
romlebits man sak’utar tavze aigho, krist’eshi ghmertma mat matdami siq’varulis
q’velaze lamazi dast’uri mistsa.
24 dghe - da maradiuli samartlianobis mot’ana
es aris mkhsneli mesiis
sik’vdilis bednieri shedegi. es simartle, romlis shekmnats adamians, adamidan
moq’olebuli, ar sheedzlo, rcheulebs miets’erebat ise, rom ghvtaebrivi
siq’varulis am demonst’rirebis rts’menit, supta madlit, mat tavdap’irvelad ieso
krist’es srulq’opili simartle miets’erebat, sanam rts’menis brdzola tsodvas ar
daamartskhebs. kholo rodesats es mtlianad kreba, krist’es simartle
miets’erebat. st’udent’i khdeba misi modzghvris msgavsi. sts’ored am dokt’rinul
sapudzvlebze iq’o agebuli iesos motsikulebis rts’mena. sanam dro da bneli
dzalebi mat gardakmnidnen, ritats gaapartovebdnen ieso krist’es mier nasts’avl
vits’ro gzas. es simartle maradiuli ikneba mkholod ertguli rcheulebistvis,
mattvis, vints ismens da emorchileba ghvtis samartlian motkhovnebs.
24-e - khilvisa da ts’inasts’armet’q’velis
dasabech’dad
anu, rata khilva aghsruldes
gamotskhadebuli ts’inasts’armet’q’velis gamochenit. zmna „dabech’dva“
mianishnebs ghvtis bech’edze, romelits amgvarad anich’ebs
ts’inasts’armet’q’velebas da ts’inasts’armet’q’vels, romelits sak’utar tavs
ts’aradgens avt’orit’et’s da srul da udavo ghvtaebriv legit’imatsias.
shesrulebuli sakme dabech’dilia misi ghvtaebrivi samepo bech’dit. am bech’dis simboluri
ritskhvia „shvidi:7“. is aseve aghnishnavs sisrules, romelits akhasiatebs
shemokmedi ghmertis bunebas da misi sulis bunebas. am archevanis sapudzvelshi
devs misi p’roekt’is shvidi atasi ts’lis ganmavlobashi ageba, ris gamots man
dro shvidi dghis k’virebad daq’o, rogorts shvidi atasi ts’eli. 70 k’viris
ts’inasts’armet’q’veleba, amrigad, rols anich’ebs ritskhvs (7), tsotskhali
ghmertis bech’eds ap’ost’ole 7-shi. shemdgomi mukhlebi daadast’urebs am
ritskhvis „7“-is mnishvnelobas.
24v- da ts’mindatats’mindis tskheba
es aris sulits’midis tskheba,
romelsats ieso miighebs natlobis dros. magram nu shevtsdebit, zetsidan masze
dashvebuli mt’redi mkholod erti miznit iq’o gank’utvnili - ioanes darts’muneba,
rom ieso namdvilad gamotskhadebuli mesia iq’o; zetsa mots’mobda masze.
dedamits’aze ieso q’oveltvis krist’e iq’o da mghvdlebistvis dasmuli shercheuli
k’itkhvebis sakhit, misi sts’avleba sinagogashi 12 ts’lis asak’shi amis
dast’uria. misi khalkhistvis, romelta shorisats is daibada da gaizarda, misi
opitsialuri misia iq’o 26 ts’lis shemodgomaze natlobis dats’q’eba da 30 ts’lis
gazapkhulze sitsotskhlis gats’irva. ts’odeba „ts’mindata ts’mida“ mas
ghirseulad aghnishnavs, radgan is khortsieli sakhit ganasakhierebs tsotskhal
ghmerts, romelits moses dros ebraelebs ashinebda. magram tsotskhal ts’mindata
ts’midas dedamits’aze hkonda mat’erialuri simbolo: ierusalimis t’adzris
q’velaze ts’minda adgili an sak’urtkheveli. es iq’o zetsis simbolo, im
ganzomilebis, romelits k’atsobriobistvis miuts’vdomeli iq’o, sadats ghmerti da
misi angelozebi tskhovroben. ghvtaebrivi samsjavros saq’darsa da misi t’akht’is
adgilas, ghmerti, rogorts msajuli, eloda krist’es siskhls, rata daedast’urebina
am sherchevistvis gansazghvruli 6 atasts’leulis ganmavlobashi shercheuli
rcheulta tsodvebis mit’eveba. amgvarad, iesos sik’vdilit dasrulda saboloo
„gamosq’idvis dghesasts’auli“. mit’eveba mights’euli ikna da ghvtis mier
damt’k’itsebuli udzvelesi mskhverp’lshets’irvebits damt’k’itsda.
ts’mindatats’mindis tskheba mokhda gamosq’idvis dghes, dak’luli tkhis siskhlis
sheskhurebit shets’q’alebis saq’darze, sak’urtkhevelze, romelits k’idobanze
iq’o gantavsebuli, romelits ghvtis darghvevil mtsnebebs sheitsavda. am
kmedebistvis, ts’elits’adshi ertkhel, mghvdelmtavars upleba hkonda shesuliq’o
ganshorebis pardis mighma, ts’mindatats’mindashi. amrigad, aghdgomis shemdeg,
iesom zetsashi miit’ana tavisi siskhlis gamosq’idva, rata miegho dzalaupleba,
legit’imatsia, gadaerchina tavisi rcheulebi tavisi simartlis mik’utvnebit da
upleba, dagmo mounaniebeli tsodvilebi, mat shoris borot’i angelozebi da mati
lideri sat’ana, eshmak’i. ts’mindatats’minda, romelits aseve aghnishnavs
zetsas, iesos mier dedamits’aze daghvril siskhls, mikaelis meshveobit
sashualebas mistsems mas gandevnos eshmak’i da misi demonebi zetsidan, rats
gamotskhadebis 12:9-shia gamovlenili. amrigad, ebraeli religiuri modzghvrebis
shetsdoma q’ovelts’liuri „gamosq’idvis dghis“ ts’inasts’armet’q’veluri
khasiatis ver gageba iq’o. isini arasts’orad tvlidnen, rom am dghesasts’aulze
shets’iruli tskhovelis siskhli sheidzleba adast’urebdes ts’lis ganmavlobashi
daghvrili skhva tskhovelis mnishvnelobas. adamiani, romelits shekmnilia ghvtis
khat’ad; tskhoveli, romelits mits’ieri tskhovrebit aris ts’armoebuli , rogor
shegvidzlia gavamartlot ori sakheobis ghirebulebis tanasts’oroba?
rogorts ghmerti,
ieso krist’e tavad iq’o satskhebeli zeti, rogorts sulits’minda da zetsad
amaghlebisas igi tan moakvs dedamits’aze mop’ovebuli tavisi legit’imurobis
tskheba.
gamotvlebis
gasaghebi
dan. 9:25 mash,
itsode da gaiazre: ierusalimis ashenebis brdzanebis mitsemis dghidan tskhebul,
mtavaramde, shvidi k’vira da samotsdaori k’vira gava; kuchebi da tkhrilebi
ashendeba, magram sashish dros.
25a - mashin itsode es da gaige!
angelozi martalia, rodesats
daniels q’uradghebas amakhvilebs, radgan is monatsemebtanaa dak’avshirebuli,
romlebits did sulier da int’elekt’ualur k’ontsent’ratsias moitkhovs; radgan
gamotvlebis gak’eteba ikneba sach’iro.
25b - im droidan , rodesats ierusalimis aghdgenis
shesakheb sit’q’va itkva , tskhebulamde, ts’inamdzgholad
mkholod mukhlis es nats’ilia
umnishvnelovanesi, radgan is ajamebs khilvis mizans. ghmerti tavis khalkhs,
romelits mesias elodeba, adzlevs sashualebas, itsodnen, romel ts’els
gamoetskhadeba is mat ts’inashe . da es moment’i, rodesats ierusalimis
aghdgenis shesakheb gamotskhadeba gamotskhaddeba, unda ganisazghvros
ts’inasts’armet’q’velebuli 490 ts’lis khangrdzlivobis mikhedvit. am aghdgenis
brdzanebulebistvis, ezras ts’ignshi, chven vkhvdebit sam shesadzlo
brdzanebulebas, romlebits zedized gastses samma sp’arselma mepem: k’irosma,
dariosma da art’akserksem. irk’veva, rom am uk’anask’nelis mier 458 ts’els
dadgenili brdzanebuleba idzleva 490 ts’lis dasrulebis sashualebas chveni
ts’eltaghritskhvit 26 ts’els. amit’om, art’akserkses es brdzanebuleba unda
shenarchundes im drois gatvalists’inebit, romelshits is daits’era: gazapkhuli
ezras 7:9-is mikhedvit: man dat’ova babiloni p’irveli tvis p’irvel dghes da
chavida ierusalimshi mekhute tvis p’irvel dghes, misi ghvtis k’etili kheli iq’o
masze . mepis brdzanebis ts’eli motsemulia ezras 7:7-shi: „ mepe art’akserkses
mepobis meshvide ts’els israeliantagan bevri, mghvdeli, leviani, momgherali,
k’arismtsveli da netinimits, chavida ierusalimshi“ .
radgan gank’argulebis
gamgzavreba gazapkhulzea, sulits’mida tavisi ts’inasts’armet’q’velebistvis
gazapkhulis p’aseks isakhavs miznad, rodesats ieso krist’e jvars atsves.
gamotvlebi am miznamde migviq’vans.
25c - shvidi k’vira da samotsdaori k’viraa,
k’vadrat’ebi da tkhrilebi aghdgeba, magram rtul dros.
dasats’q’isshi 70
k’viraa. angelozi 69 k’viras akhsenebs, anu 7 + 62 k’viras. p’irveli 7 k’vira
ierusalimisa da t’adzris aghdgenis p’eriods uk’avshirdeba, rtul dros, radgan
ebraelebi arabebis mudmivi gach’irvebis p’irobebshi mushaoben, romlebits mati
gadasakhlebis shedegad gatavisuplebul t’erit’oriaze dasakhldnen. neem. 4:17-is
es mukhli k’argad aghts’ers sit’uatsias: k’edlis mshenebelni da t’virtis
mat’arebelni erti khelit mushaobdnen, meoreti k’i iaraghs ich’erdnen . es
det’ali dazust’ebulia, magram mtavari 70-e k’viraa datvlili.
70 -e k’vira
dan. 9:26
samotsdaori k’viris shemdeg moik’veteba tskhebuli da mas memk’vidre ar
eq’oleba; kalaksa da sats’midars daangrevs momavali mtavris khalkhi da misi
aghsasruli ts’arghvnasavit mova; da gadats’q’vet’ilia, rom aokhreba omis dasrulebamde
gagrdzeldeba.
26a - samotsdaori k’viris shemdeg, tskhebuli
moik’veteba
am 62 k’viras ts’in udzghvis 7
k’vira , rats nishnavs, rom realuri tsnoba asetia: „69 k’viris shemdeg“
tskhebuli moik’veteba , magram ara nebismieri tskhebuli, amgvarad gamotskhadebuli
tavad ganasakhierebs ghvtaebriv tskhebas. pormulis „ erti“ gamoq’enebit „
tskhebuli “, ghmerti amzadebs ebrael khalkhs chveulebrivi garegnobis k’atstan
shekhvedristvis, romelits shors aris ghvtaebrivi shezghudvebisgan.
mevenakheebis igavis shesabamisad, k’atsis dze, venakhis bat’onis dze,
mevenakheebs etskhadeba mas shemdeg, rats gagzavna tavisi matsneebi, romlebits
masze adre iq’vnen da romlebsats isini tsudad ep’q’robodnen. adamianuri
tvalsazrisit, ieso mkholod tskhebulia, romelits skhva tskhebulebis shemdeg
etskhadeba.
angelozma tkva „ shemdeg “ 69
k’viris saerto khangrdzlivobisa, ritats miutita 70-e k’viraze . amrigad,
et’ap’obrivad, angelozis monatsemebi migvititebs 30 ts’lis gazapkhulis
p’asekisk’en, romelits dghe-ts’lebis am 70-e k’viris shuashi ikneba .
26b- da mas memk’vidre ar eq’oleba
es targmani k’idev upro
aralegit’imuria, radgan misi avt’ori, l. segondi, zghvrul velshi miutitebs, rom
sit’q’vasit’q’viti targmania: mistvis aravin . chemtvis k’i sit’q’vasit’q’viti
targmani idealurad mergeba, radgan is ambobs, tu ra mokhda sinamdvileshi misi
jvartsmis dros. biblia amas mots’mobs: tavad motsikulebma shets’q’vit’es imis
dajereba, rom ieso mosalodneli mesia iq’o, radgan, danarcheni ebraeli khalkhis
msgavsad, isinits elodnen meomar mesias, romelits romaelebs kveq’nidan
gandevnida.
26g - momavali lideris khalkhi gaanadgurebs
kalaks, sak’urtkhevelsa da sits’mindes
es ts’armoadgens ghvtis p’asukhs
dak’virvebul ebraul erovnul urts’munoebaze: aravin aris mistvis . ghmertis
mimart riskhva sabolood gadaikhdeba ierusalimis ganadgurebita da misi tsru
sits’mindit ; radgan 30 ts’lidan ebraul mits’aze aghar arsebobs sits’minde ;
sak’urtkheveli aghar arsebobs. am kmedebistvis ghmertma gamoiq’ena romaelebi,
romelta meshveobitats ebraelma religiurma liderebma mesia jvars atsves, radgan
ver gabedes da verts tavad shedzles amis gak’eteba, mashin rotsa mat gareshe
itsodnen, rogor chakolat diak’vani st’epane „sami ts’lisa da ekvsi tvis“
shemdeg.
26 dghe - da misi dasasruli ts’arghvnis
msgavsad mova
ase rom, 70
ts’els, romaelta ramdenimets’liani alq’is shemdeg, ierusalimi mat khelshi
chavarda da damangreveli sidzulvilit aghsavse, ghvtaebrivi mgznebareobit
aghsavseebma, rogorts ganatskhades, sasots’ark’vetilad gaanadgures kalaki da
sits’minde, romelits aghar arsebobda, sanam kva kvaze ar darcheboda , rogorts
iesom gamoatskhada sik’vdilamde mates sakharebashi 24:2: „ magram man utkhra
mat: khedavt q’ovelive amas? ch’eshmarit’ad geubnebit tkven: ak kva kvaze ar
darcheba, romelits ar chamoingreva“ .
26-e - gadats’q’da,
rom ganadgureba omis dasrulebamde
gagrdzeldeba
mates sakharebis 24:6-shi ieso ambobs: „
gaigonebt omebsa da omebis ambebs; etsadet, nu shedzrts’undebit, radgan es
q’velaperi unda mokhdes. magram aghsasruli jer ar dadgeba. romaelebis shemdeg
omebi krist’ianuli ep’okis ori atasi ts’lis ganmavlobashi gagrdzelda da meore
msoplio omis dasrulebidan moq’olebuli mshvidobis khangrdzlivi p’eriodi,
romlitats vt’k’bebit, gamonak’lisia, magram ghvtis mieraa dap’rogramebuli.
amgvarad, k’atsobriobas sheudzlia tavisi garq’vnilebis naq’opi gamoighos tavisi
pant’aziebis bolomde, sanam mok’vdav pass gadaikhdis.“
tumtsa, romaelebze saubrisas ar
unda dagvavits’q’des, rom mati p’ap’is memk’vidreoba gaakhangrdzlivebs
ts’armarti „ damangrevlis “ sakmianobas da aseve gagrdzeldeba krist’e ghmertis
rcheulta ts’inaaghmdeg ts’armoebuli omis dasrulebamde.
dan. 9:27 da
daadast’urebs mravaltan aghtkmas erti k’viris ganmavlobashi ; k’viris shua
ritskhvebshi k’i shets’q’vet’s mskhverp’lshets’irvasa da shesats’iravs; prtaze
ikneba gap’art’akhebis sisadzagle da sruli ganadgurebis sisadzagle; da
dairghveba, rogorts dadgenilia gap’art’akhebul mits’aze .
27a- is erti k’viris ganmavlobashi bevrtan dzlier
alianss daamq’arebs
aghtkmis damq’arebas ; is
mq’aria , radgan is khdeba khsnis sapudzveli, romelits shemotavazebulia
samq’aros aghsasrulamde. t’erminit „mravali“, ghmerti miznad isakhavs ebrael
erovnebas, mis motsikulebs da mis p’irvel ebrael mots’apeebs, romlebits mis aghtkmashi
shevidodnen ebraeli eristvis minich’ebuli p’eriodis bolo shvidi ts’lis
ganmavlobashi, rata opitsialurad mieghot an uarq’ot jvartsmuli mesia. sts’ored
es aghtkmaa „ dadebuli “ 24-e mukhlshi ghmertsa da monaniebul ebrael tsodvilebs
shoris. 33 ts’lis shemodgomaze, am bolo k’viris dasasruli aghinishneba k’idev
erti usamartlo da sadzulveli akt’it, akhali diak’vnis, st’epanes chakolvit.
misi ertaderti danashauli iq’o is, rom ebraelebs utkhra simartle, romlis
mosmenats mat ar sheedzlot, mashin rotsa iesom tavisi sit’q’vebi p’irshi
chaudo. misi mots’apis mok’vlit iesom opitsialurad aghritskha misi
shuamdgomlobis uarq’opa erovnul doneze. 33 ts’lis shemodgomidan ebraelma
ambokhebulebma gaaghvives romaelta riskhva, romelits masobrivad gamoikhat’a
ierusalimshi 70 ts’els.
27b- da k’viris shua ritskhvebshi is
shets’q’vet’s mskhverp’lshets’irvasa da shesats’iravs
shua k’viris moment’i 30 ts’lis
gazapkhulia, romelsats 70-k’viriani ts’inasts’armet’q’veleba isakhavs miznad.
es aris moment’i, rodesats 24-e mukhlshi moq’vanili q’vela kmedeba sruldeba:
tsodvis dasasruli, misi gamosq’idva, ts’inasts’armet’q’velis mosvla, romelits
khilvas asrulebs tavisi maradiuli samartlianobis damq’arebit da aghmdgari
krist’es tskheba, romelits zetsad amaghldeba gamarjvebuli da q’ovlisshemdzle .
mesiis gamomsq’idveli sik’vdili ak momdinareobs im shedegis asp’ekt’shi,
romelsats is moakvs: tskhovelta mskhverp’lshets’irvisa da shesats’iravis
saboloo shets’q’vet’a saghamosa da dilit ebraul t’adzarshi, magram aseve
dilidan saghamomde, khalkhis tsodvebistvis. ieso krist’es sik’vdili dzvel
aghtkmashi misi ts’inasakheobis mkone tskhovelta simboloebs modzvelebuls khdis
da es aris misi mskhverp’lit gamots’veuli arsebiti tsvlileba. t’adzris pardis
gakheva ghvtis mier iesos sik’vdilis moment’shi adast’urebs mits’ieri religiuri
rit’ualebis saboloo shets’q’vet’as, kholo t’adzris ganadgureba 70 ts’els am
dadast’urebas adzlierebs. tavis mkhriv, q’ovelts’liuri ebrauli
dghesasts’aulebi, romlebits misi mosvlis ts’inasts’armet’q’veleba iq’o, unda
gakres; magram aravitar shemtkhvevashi, q’ovelk’vireuli shabatis p’rakt’ik’a,
romelits am sik’vdilshi idzens tavis namdvil mnishvnelobas: is
ts’inasts’armet’q’velebs meshvide atasts’leulis zetsiur dasvenebas, romelsats
ieso krist’e tavisi gamarjvebit moip’ovebs ghvtisa da misi ch’eshmarit’i
rcheulebistvis, romlebsats is miats’ers tavis srulq’opil maradiul
samartlianobas, romelits tsit’irebulia 24-e mukhlshi.
k’viris “ dasats’q’isi 26 ts’lis
shemodgomaze khdeba iesos natlobit, romelits ioane natlismtsemelma monatla.
27g- da [ikneba] prtebze ganadgurebis
sibilts’eebi
bodishs gikhdit, magram mukhlis
es nats’ili „akhal saertashoriso versiashi“ arasts’orad aris targmnili, radgan
arasts’orad ikna int’erp’ret’irebuli. ioanes ap’ok’alipsshi motsemuli
gamotskhadebebis gatvalists’inebit, ts’armogidgent ebrauli t’ekst’is chems
targmans, romelsats skhva targmanebits adast’urebs. gamotkma „ prtebze “,
zetsiuri khasiatisa da bat’onobis simbolo, religiur p’asukhismgeblobaze
miutitebs, romelits p’irdap’ir mimartulia p’ap’is romisk’en, romelits „
aghdgeba “ danielis 8:10-11-shi, da mis uk’anask’nel dgheebshi religiur
mok’avshireebze. arts’ivis prtebi imp’eriuli t’it’ulis umaghles amaghlebas
ganasakhierebs, magalitad, arts’ivis prtebiani lomi mepe nabukodonosortan, anu
tavad ghmerttan dak’avshirebit, romelits arts’ivis prtebze at’arebda tavis
ebrael khalkhs, romelits egvip’t’is monobidan gaatavisupla. q’vela imp’eriam
ait’atsa arts’ivis es simbolo , mat shoris 1806 ts’els nap’oleon I-ma , rasats
daadast’urebs gamotskh. 8:13, shemdeg p’rusiisa da germaniis imp’erat’orebi,
bolo k’i dikt’at’ori a. hit’leri iq’o. magram mas shemdeg, ashsh-s es
imp’eriuli arts’ivi aseve akvs tavisi erovnuli valut’is - dolaris - dolarze.
ts’ina temis dat’ovebis shemdeg,
suli brundeba tavisi saq’vareli mt’ris - romis samizned. ieso krist’es
mits’ieri misiis shemdeg, dedamits’is saboloo ganadgurebis gamomts’vevi
sibilts’eebis samizne mokmedi namdvilad romia, romlis ts’armartulma imp’eriulma
pazam akhlakhan gaanadgura ierusalimi 70 ts’els, 26-e mukhlshi. da „ gap’art’akhebis
sibilts’eebis “ chadenis kmedeba droshi gagrdzeldeba samq’aros aghsasrulamde.
amit’om , sibilts’eebi, mravlobit ritskhvshi, p’irvel rigshi, imp’eriul roms
miets’ereba, romelits devnis ertgul rcheulebs sanakhaobrivi „instsenirebuli“
ts’armodgenebit sik’vdilit, rata gaartos siskhlismsmeli romaeli khalkhi, rats
313 ts’els dasruldeba. magram shemdeg k’idev erti sibilts’e modis da is
guliskhmobs meshvide dghis shabatis p’rakt’ik’is dasrulebas 321 ts’lis 7
mart’s; es kmedeba k’vlav miets’ereba romis imp’erias da mis imp’eriul liders
k’onst’ant’ine I-s. mastan ertad romis imp’eria bizant’iis imp’erat’orebis
bat’onobis kvesh moektsa. 538 ts’els, tavis mkhriv, imp’erat’orma iust’inianem
k’idev erti sisadzagle chaidina , romaul t’akht’ze vigilius I-is p’ap’is
rezhimi daamq’ara da sisadzagleebis es gakhangrdzliveba samq’aros aghsasrulamde
unda mivats’erot p’ap’is im pazas, romelsats ghmerti gmobs danielis me-7 tavis
shemdeg. chven gvakhsovs, rom sakheli „ p’at’ara rka “ aghnishnavs romis or
dominant’ur pazas danielis me-7 da me-8 tavebshi. ghmerti am or tanmimdevrul
pazashi mkholod erti da igive sazizghari sakmis uts’q’vet’obas khedavs.
ts’ina tavebis
shests’avlam sashualeba mogvtsa, gamogvevlina skhvadaskhva sakhis sisadzagle,
romelsats es mukhli mas miats’ers.
27d - da ganadgurebamde (an srul ganadgurebamde )
da is daimskhvreva , [ dadgenilebis ] tanakhmad , uk’atsriel [mits’aze] .
„ is gat’ekhili ikneba [imis
mikhedvit], rats ganchinebulia „da gamovlinda dan. 7:9-10-sa da dan. 8:25-shi:
tavisi k’etildgheobisa da tavisi khrik’ebis ts’armat’ebis gamo, is
amp’art’avani ikneba tavis gulshi da gaanadgurebs mraval mshvidobianad
mtskhovrebs da aghdgeba mtavrta mtavris ts’inaaghmdeg; magram is damartskhdeba
q’ovelgvari dzaliskhmevis gareshe.“
ebrauli t’ekst’i
am ghvtaebriv azrs tanamedrove targmanebisgan ganskhvavebulad gvtavazobs.
es niuansi
epudzneba ghvtis gegmas, rom adamianebis danashaulis grdznoba daubrundes
p’lanet’a dedamits’as, romelzets isini tskhovroben ; rasats gvasts’avlis
gamotskh. 20. modit aghvnishnot is pakt’i, rom tsru krist’ianuli rts’mena
ugulebelq’ops am ghvtaebriv gegmas, romelits shedgeba adamianebis
ganadgurebisgan dedamits’is zedap’iridan, krist’es didebuli dabrunebis dros.
gamotskhadebis 20-shi motsemuli gamotskhadebebis ugulebelq’opit, isini amaod
elian krist’es samepos damq’arebas dedamits’aze. tumtsa, misi zedap’iris sruli
ganadgureba dap’rogramebulia ak da gamotskh. 20-shi. gamarjvebuli krist’es
didebuli dabruneba mteli tavisi ghvtaebriobit aghadgens dedamits’as mis kaot’ur
iersakhes, romelits aghts’erilia dabadebis 1-shi aghts’erili misi ist’oriis
dasats’q’isidan. gigant’uri mits’isdzvrebi shearq’evs mas da is upsk’rulis
sakhelit daubrundeba tavis sats’q’is kaot’ur mdgomareobas „ upormo da tsarieli
“, „t’ohu va bohu“. masze aravin darcheba tsotskhali, aramed is ikneba
eshmak’is tsikhe , romelits izolirebuli ikneba masze atasi ts’lis ganmavlobashi
, misi sik’vdilis saatamde.
k’vlevis am
et’ap’ze, me unda mogats’odot damat’ebiti inpormatsia, p’irvel rigshi,
akhlakhan shests’avlili „70-e k’viris “ shesakheb. misi shesruleba
ts’inasts’armet’q’velur dghe-ts’lebshi sit’q’vasit’q’vit aghsrulebastan aris
dak’avshirebuli. radgan ebrauli k’alendris mots’mobis ts’q’alobit, chven vitsit
30-e ts’lis aghdgomis k’viris k’onpiguratsia. misi tsent’ri iq’o otkhshabati,
ebrauli p’asekit gamartlebuli khandakhan shabatis ts’ina dghe, romelits im
ts’els khutshabats daemtkhva. amrigad, chven shegvidzlia srulad aghvadginot am
p’asekis mimdinareoba, romlis drosats ieso gardaitsvala. samshabats saghamos
daap’at’imres, ghamit gaasamartles da otkhshabats dilit, 9:00 saatze jvars
atsves. is 3:00 saatze gardaitsvala. saghamos 6:00 saatamde, arimatielma
iosebma misi tskhedari saplavshi daasvena da kva gadaagora, romlitats is iq’o
dalukuli. khutshabatis aghdgomis shabati gavida. p’arask’evs dilit,
ghvtismosavma kalebma iq’ides saneleblebi, romlebits dghis ganmavlobashi
moamzades iesos tskhedris dasabalzameblad. p’arask’evs saghamos, saghamos 6
saatze, its’q’eba q’ovelk’vireuli shabati; erti ghame, erti dghe gadis ghvtis
mier gants’mendil dasvenebashi. shabat saghamos, saghamos 6 saatze, its’q’eba
saero k’viris p’irveli dghe. ghame gadis da gatenebisas kalebi saplavtan midian
im imedit, rom ip’ovian vinmes, vints kvas gadaagorebs. isini kvas gadagorebuls
da saplavs gakhsnils p’ouloben. saplavshi shesvlisas, mariam magdalineli da
mariami, iesos deda, khedaven mjdomare angelozs, romelits eubneba mat, rom ieso
aghdga. angelozi eubneba mat, ts’avidnen da utkhran mis dzmebs, mis
motsikulebs. baghshi daq’ovnebuli mariam magdalineli khedavs tetrebshi chatsmul
k’atss, romelsats mebaghed egoneba; sanatsvlod, is tsnobs iesos. da ak, dzalian
mnishvnelovani det’ali, romelits angrevs dzalian gavrtselebul rts’menas, ieso
eubneba mariams: „ me jer ar avsulvar mamachemtan “. jvarze gak’ruli kurdi da
tavad ieso ar shevidnen samotkheshi, ghvtis sasupevelshi, mati jvartsmis dghes,
radgan sami mteli dghis shemdeg ieso jer k’idev ar asula zetsad. amit’om, uplis
sakhelit shemidzlia vtkva, rom visats araperi akvs misgan satkmeli, gachumdnen!
rata ert dghesats ar dastsinodnen an shertskhvenodnen.
meorets, unda
gamoviq’enot tarighi - 458 ts’eli, romelits p’irvel rigshi aghnishnavs ebraeli
khalkhistvis gansazghvruli 70 k’viris dghe-ts’lebis dasats’q’iss, romlebsats
ghmertma ori dziritadi saident’ipik’atsio nishani mistsa: shabati da khortsieli
ts’inadatsveta.
romaelta 11-is
tanakhmad, akhal aghtkmashi shesuli moktseuli ts’armartebi ebraul da ebraul
pesvebsa da gheroze arian damq’nobili. tumtsa, akhali aghtkmis sapudzvlebi
ts’mindad ebraulia da iesos surda amis aghnishvna ioanes 4:22-shi: tkven
taq’vans stsemt imas, rats ar itsit, chven k’i taq’vans vtsemt imas, rats
vitsit, radgan khsna iudevelebisgan aris. dghes es uts’q’eba tsotskhal
akt’ualobas idzens, radgan ieso mas q’vela ep’okis tsrumoktseul ts’armartebs
mimartavs. mati uk’et dasak’argavad, eshmak’ma isini ebraelebisa da mati
aghtkmis sidzulvilisk’en ubidzga; ramats isini ghvtis mtsnebebisa da misi
ts’minda shabatisgan daashora. amit’om, chven unda gamovasts’orot es shetsdoma
da akhal aghtkmas ebrauli ident’obit shevkhedot . motsikulebi da
akhladmoktseuli ebraeli mots’apeebi arian is „ mravali “, vints iesostan mq’ar
alianss debs, danielis 9:27-shi, magram mati baza ebrauli rcheba, isinits
sheshpotebulni arian „ 70 k’viris “ p’eriodis dasats’q’isit, romelits ghmertma
ebrael ers mistsa, rata miighon an uarq’on ieso krist’es mier nebaq’oplobit
daghvrili adamianis siskhlis sapudzvelze akhali aliansis st’andart’i. am
msjelobebis gatvalists’inebit, tarighi - 458 ts’eli, dan. 8:14-is „2300
saghamos dilis“ dasats’q’isad iktseva.
am khangrdzlivi
ts’inasts’armet’q’veluri p’eriodis, k’erdzod, 2300 ts’lis bolos, danielis
8:13-is tanakhmad, sami ram unda dasrulebuliq’o.
1- maradiuli samghvdeloeba
2- damangreveli tsodva
3- sits’mindisa da jaris devna.
sami ram aris gansazghvruli:
1- p’ap’is maradiuli mits’ieri
mghvdloba
2- dasvenebis p’irvel dghes sakheli
sheetsvala da k’vira ets’oda.
3- sits’mindisa da krist’iani
ts’mindanebis, tsata sasupevlis mokalakeebis devna.
es tsvlilebebi
miznad isakhavda:
1- rata ieso krist’es aghedginos misi
ts’minda, maradiuli zetsiuri mghvdloba.
2- aghadginet mteli ghvtaebrivi k’anoni, mat shoris me-7 dghe - shabatis dasveneba .
3- krist’iani sits’mindisa da
ts’mindanebis devnis dasasrulis sanakhavad.
„2300 saghamos
dilis“ savaraudo gamotvla its’q’eba -458 tarighidan, am khangrdzlivobis
dasasruli mtavrdeba 1843 ts’lis gazapkhulze: 2300 - 458 = 1842 +1. am
gamotvlashi gvakvs 1842 mteli ts’eli, romelsats unda davumat’ot +1, rata
aghvnishnot 1843 ts’lis dasats’q’isis gazapkhuli, sadats mtavrdeba
ts’inasts’armet’q’velebuli „2300 saghamos dila“. es tarighi aghnishnavs ghvtis
charevis dabrunebis dasats’q’iss, romelsats amgvarad surs tavisi ch’eshmarit’i
ts’mindanebis gatavisupleba p’ap’is romis k’atolitsizmisgan 1260 ts’lis
ganmavlobashi memk’vidreobit mighebuli religiuri t’q’uilebisgan. amrigad,
ashsh-shi, sadats p’rot’est’ant’ebma tavshesapari ip’oves, sulits’midam
shtaagona uiliam mileri, daint’eresdes danielis 8:14-is
ts’inasts’armet’q’velebit da ori zedized shemotavazebuli tarighi atskhadebda ieso
krist’es dabrunebas, p’irveli 1843 ts’lis gazapkhulistvis, meore k’i 1844
ts’lis shemodgomistvis. mistvis sats’mindris gants’menda nishnavda, rom ieso
brundeboda dedamits’is gansats’mendad. nats’inasts’armet’q’veleb tarighebze ori
imedgatsruebis shemdeg, sulits’mindam nishani mistsa q’velaze dazhinebulebs,
romlebmats monats’ileoba miighes rts’menis or gamotsdashi. 1844 ts’lis 23
okt’ombris dilit, ert-ertma ts’mindanma, romelits mindvrebs k’vetda, zetsiuri
khilva miigho. tsa gaikhsna stsenaze, sadats ieso krist’e gamosakhuli iq’o,
rogorts mghvdelmtavari, romelits zetsiur sats’midarshi msakhurebas asrulebda.
khilvashi is ts’minda adgilidan uts’mindes adgilas gadavida. amrigad, 1260
ts’liani sibnelis shemdeg, ieso krist’em ganaakhla k’ont’akt’i tavis ertgulebtan,
romlebits zedized ori gamotsdit iq’vnen shercheulni.
1- maradiulis ganakhleba . sts’ored am
khilvis meshveobit daibruna ghmertma k’ont’roli tavis maradiul zetsier
mghvdlobaze 1844 ts’lis 23 okt’ombers.
2- shabatis dabruneba . imave tveshi,
k’idev ertma ts’mindanma daits’q’o meshvide dghis shabatis datsva, kalbat’oni
reichel ouk’sis vizit’is shemdeg, romelmats mas tavisi ek’lesiis broshura
gadastsa: „meshvide dghis bap’t’ist’ebi“. ertmanetis miq’olebit, drota
ganmavlobashi, ori gamotsdit shercheulma ts’mindanebmats miighes meshvide dghis
shabati. amgvarad, ghmertma bolo mougho ts’armartuli romis mier damk’vidrebul
damangrevel tsodvas, romelits p’ap’is romma daak’anona misi sakhelit „k’vira“.
3- devnis dasasruli . mesame tema
ekheboda sits’mindes da 1260 ts’lis ganmavlobashi devnil krist’ianebs. da
k’vlav, 1843 da 1844 ts’lebshi, religiuri mshvidoba supevda mtel dasavlur
samq’aroshi, romelsats ts’inasts’armet’q’veleba ats’ukhebda. es imit’om mokhda,
rom revolutsiurma saprangetma tavisi giliot’init gaachuma isini, vints
chadenili religiuri sisast’ik’istvis iq’o p’asukhismgebeli. amrigad,
gamotskhadebis 2:22-23-is mikhedvit religiuri mrushebis dasjis bolo siskhliani
ts’lebis shemdeg , 1260 ts’lis bolos, romelits 538 ts’els daits’q’o, tarighi,
romelits dak’avshirebuli iq’o maradiulis gaukmebastan p’ap’is rezhimis
damq’arebit, anu 1798 ts’els, religiuri mshvidoba supevda. damk’vidrebulma
sindisis tavisuplebam ts’mindanebs sashualeba mistsa, emsakhurat ghmerts mati
archevanisa da imis tsodnis shesabamisad, rom ghmerti gamravldeboda. 1843
ts’els , sits’minde da ts’mindanta lashkari , ieso krist’es mier archeuli tsata
sasupevlis es mokalakeebi, aghar arian devnilebi, rogorts es danielis
8:13-14-shi iq’o natkvami.
q’vela es
gamotsdileba organizebuli da ts’armartuli iq’o q’ovlisshemdzle ghmertis mier,
romelits sruliad ukhilavad martavs adamianta gonebas, rata mat sheasrulon misi
chanapikri, mteli misi p’rograma, samq’aros aghsasrulamde, sadats misi rcheulta
shercheva dasruldeba. am q’velaprisgan irk’veva, rom adamiani ar irchevs
shabatisa da misi sinatlis p’at’ivistsemas, aramed ghmerti adzlevs mas am
q’velapers, rats mas ek’utvnis, rogorts misi mots’onebisa da misdami namdvili
siq’varulis nishnad, rogorts amas ezek’ielis 20:12-20 gvasts’avlis: „ mets
mivetsi mat chemi shabatebi, rata nishnad chemsa da mat shoris, rata
stsodnodat, rom me var upali, romelits gants’mends mat... gants’mindet chemi
shabatebi da iq’os isini nishnad chemsa da tkvens shoris, rata stsodnodat, rom
me var upali, tkveni ghmerti . radgan is edzebs tavis dak’argul tskhvars,
viq’ot darts’munebuli, rom arts erti rcheuli ar daik’argeba“.
danielis 8-shi,
me-14 mukhlshi me-13 mukhlshi motsemul k’itkhvaze ghmertis mier motsemul
unik’alur p’asukhshi, sit’q’va „ sits’minde “ sruliad shesaperisia, radgan sits’minde
globalurad ekheba q’velapers, rats ghvtis sak’utrebaa da gansak’utrebit ekheba
mas. es iq’o misi maradiuli zetsiuri mghvdlobis , adamis shekmnis dghidan
samq’aros dasabamidan misi ts’minda shabatis da misi ts’mindanebis , misi
ertguli rcheulebis shemtkhveva.
danielis
8:13-14-shi nats’inasts’armet’q’velebi gamotsdileba 1843 ts’els, ghvtaebrivi
gank’argulebis dzalashi shesvlis tarighsa da 1844 ts’lis shemodgomas shoris
p’eriodshi akhda, orive am tarighebshi ieso krist’es dabrunebis molodins
epudzneboda. aseve, ieso krist’es mosvlis ideis sapudzvelze , am gamotsdilebis
tanamedroveebma monats’ileebs, romlebits am molodinebs mihq’vebodnen,
„advent’ist’ebi“ uts’odes, latinuri „adventus“-dan, rats zust’ad „mosvlas“
nishnavs. am „advent’ist’ur“ gamotsdilebas danielis ts’ignis me-12 tavshi
vip’ovit, sadats sulits’mida mova, rata khazi gausvas am uk’anask’neli
opitsialuri „aliansis“ mnishvnelobas.
danieli 10
dan. 10:1
sp’arsetis mepis, k’irosis, mesame ts’els gamoetskhada daniels, sakhelad
belt’eshatsars, sit’q’va ch’eshmarit’i iq’o da did borot’ebas guliskhmobda. man
moismina sit’q’va da gaigo khilva.
1a- sp’arsetis mepis, k’irosis, mesame
ts’els sit’q’va gamoetskhada daniels, romlis sakheli iq’o belt’eshatsari.
k’iros II mepobda 539 ts’lidan.
shesabamisad, khilvis tarighia 536 ts’eli.
1b - es sit’q’va, romelits martalia, did
ubedurebas auts’q’ebs.
es t’ermini, didi ubedureba,
massht’aburi khotsva-zhlet’is shesakheb atskhadebs.
1g- man q’uradgheba miaktsia am sit’q’vas da
gaigo khilva.
tu danielma gaigo mnishvneloba, chvents gavigebt.
dan. 10:2 im dros me, danieli, sami k’vira vglovobdi.
es p’iradi glova , romelits danielze akhdens gavlenas, adast’urebs khotsva-zhlet’is dak’rdzalvis khasiats, romelits mokhdeba gamotskhadebuli didi ubedurebis dasrulebis shemdeg.
dan. 10:3 araperi gemrieli ar mich’amia, arts khortsi shemsula p’irshi da arts ghvino da arts viskhi zeti, sanam sami k’vira ar gasrulda.
danielis es momzadeba, romelits sits’mindis gazrdas tsdilobs, ts’inasts’armet’q’velebs dramat’ul sit’uatsias, romelsats angelozi dan. 11:30-shi ts’inasts’armet’q’velebs.
dan. 10:4 p’irveli tvis otsdameotkhe dghes did mdinarestan, khidek’eltan viq’avi.
khidek’els t’igrosi ets’odeba. es aris mdinare , romelits evprat’it rts’q’avda mesop’ot’amias, romelits mepe nabukodonosoris mier dasjili siamaq’is gamo kaldevelta kalak babilons k’vetda da rts’q’avda . daniels es ar esmoda, magram es ganmart’eba chemtvis iq’o gank’utvnili. radgan mkholod 1991 ts’els gavatsani danielis 12-e tavis namdvili ganmart’ebebi, sadats mdinare t’igrosi sheasrulebs „ vepkhvis “ rols, romelits adamianis sulebs ch’ams. rts’menis gamotsda misi sakhipato gadak’vetit aris ts’armodgenili. mkholod rcheulebs sheudzliat misi gadak’veta da ieso krist’estan ertad mogzaurobis gagrdzeleba. es k’vlav ebraelebis mier ts’iteli zghvis gadak’vetis suratia, romelits sheudzlebeli da sasik’vdilo gadak’veta iq’o egvip’t’eli tsodvilebistvis. magram is, rasats danielis 12-e tavi ikhsenebs, irchevs bolo „advent’ist’“ rcheulebs, romelta misia gagrdzeldeba krist’es dabrunebamde. uk’anask’neli matgani ganitsdis uk’anask’nel did ubedurebas , mis uk’idures pormas, romelits moitkhovs krist’es charevas dzlieri da didebuli matskhovrisa da shurismadziebeli dabrunebistvis.
danielistvis gamotskhadebuli p’irveli ubedureba mokhseniebulia dan. 11:30-shi. is ekheba ant’ik’uri khanis ebrael khalkhs, magram k’idev erti msgavsi ubedureba gamotskhaddeba msgavsi gamosakhulebit gamotskh. 1-shi. es mokhdeba mesame msoplio omis shemdeg, romelshits k’atsobriobis mesamedi daighup’eba . es k’onplikt’i ts’armodgenilia gamotskh. 9:13-dan 21-mde simboloebit, magram is gasagebi enit aris ganvitarebuli danielis am ts’ignshi, me-11 tavis bolos, 40-dan 45-mde mukhlebshi. ase rom, am me-11 tavshi tanmimdevrulad vip’ovit ebraelta did ubedurebas, shemdeg k’i dan. 12:1-shi - did ubedurebas, romelits samizned miighebs krist’ianobis rcheulebs da bolo drois ertgul ebraelebs, romlebits krist’esk’en moektsevian. es ubedureba ik mokhseniebulia t’erminit „gach’irvebis dro“ da mtavari samizne ikneba ghvtis mier ts’minda shabatis p’rakt’ik’a.
gamotskhadebuli k’at’ast’ropebis ori khedvis shedareba
1- danielis dzveli aghtkmis khalkhis shvilebistvis: dan. 10:5-6.
2- danielis akhali aghtkmis khalkhis shvilebistvis: gamotskh. 1:13-14.
am ori k’at’ast’ropis mnishvnelobis srulad gasaazreblad, unda gvesmodes, rom miukhedavad imisa, rom isini droshi ertmanets mihq’vebian, p’irveli aris t’ip’i, romelits meores ts’inasts’armet’q’velebs, romelits ieso krist’es dabrunebisas ghvtis uk’anask’nel ertgul shvilebs, rogoritsaa danieli da misi sami tanamgzavri, daumiznebs. atts’leulebis mshvidobis shemdeg, rasats sashineli da sashinlad damangreveli at’omuri omi mohq’veba, romauli k’vira dghis dasvenebis dghes daats’esebs universaluri mmartveloba, romelits k’at’ast’ropis gadarchenilebis mier ikneba organizebuli. shemdeg k’i, sik’vdili mova, rata saprtkhe sheukmnas ertgul rcheulta sitsotskhles, rogorts danielis, khananias, misaelisa da azarias dros; da rogorts „mak’abelebis“ dros -168 ts’els, romlebsats danielis am tavshi gamotskhadebuli k’at’ast’ropa daumiznebs; da bolos, uk’anask’nel advent’ist’ebs, romlebits ertgulebi darchnen meshvide dghis shabatis mimart 2029 ts’els.
magram am saboloo gamotsdamde, p’ap’is 1260-ts’liani khangrdzlivi mepobis shedegad ghvtis sakhelit uk’ve mravali arseba daikhotsa.
shejamebistvis, danielistvis motsemuli am khilvit gadmotsemuli tsnobis gageba sashualebas mogvtsems gavigot im khilvis mnishvneloba, romelsats is ioanes adzlevs gamotskhadebis 1:13-16-shi.
dan. 10:5 avakhile tvalebi da, aha, k’atsi, selis samosit shemosili da ts’elze upazis okros sart’q’eli ert’q’a.
5a - ik iq’o k’atsi, romelits tetreulis samosshi iq’o gamots’q’obili
selit simbolizebuli samartlianobis sakmes ghmerti adamianis meshveobit aghasrulebs. aghts’eril gamosakhulebashi ghmerti berdzeni mepis, ant’ioke IV-is, ep’ipanes, sakhes ighebs. is ebraelebis mdevneli ikneba 175-dan 164 ts’lamde, misi mepobis mteli p’eriodis ganmavlobashi.
5b - ts’elze upazis okros sart’q’eli ekhura
¬ ts’elze shemokhveuli kamari idzulebit ch’eshmarit’ebas ganasakhierebs. upro met’its, okro, saidanats is mzaddeba, upazidan modis, rats ier. 10:9-shi mis ts’armartul k’erp’taq’vanismtsemlur gamoq’enebaze miutitebs.
dan. 10:6 misi skheuli bivrilis msgavsi iq’o, sakhe elvasavit, tvalebi tsetskhlis alivit, khelebi da pekhebi gap’rialebul sp’ilendzs hgavda, misi khma k’i khalkhis khmaurs hgavda.
6a- misi skheuli krizolits hgavda
ghmerti aris khilvis avt’ori, magram is ts’armarti ghmertis mosvlas atskhadebs, akedan gamomdinareobs es didebuli zebunebrivi asp’ekt’i.
6b - misi sakhe elvasavit brts’q’inavda
am ghmertis berdznuli vinaoba dadast’urebulia. is aris zevsi, mepe ant’ioke IV-is berdzeni ghmerti. elva olimp’iuri ghmertis, zevsis simboloa; berdznul mitologiashi olimp’iuri ghmertebis ghmerti.
6g - misi tvalebi tsetskhlis alivit iq’o
is gaanadgurebs imas, rasats uq’urebs da ar mosts’ons; misi tvalebi iudevelebze ikneba mip’q’robili, rogorts es danielis 11:30-shia natkvami: ... is shekhedavs mat, vints miat’ova ts’minda aghtkma. ubedureba umizezod ar modis, gandgomileba bilts’avs khalkhs.
6d - misi khelebi da pekhebi gap’rialebuli brinjaos msgavsi iq’o
ghvtis mier gamogzavnili jalati isetive tsodvili ikneba, rogorts misi mskhverp’li. misi damangreveli kmedebebi, romlebits simbolurad misi khelebita da pekhebit aris ts’armodgenili, brinjaosgan aris damzadebuli, rats berdznuli tsodvis simboloa danielis kandak’ebashi.2.
me-6 - da misi khma khalkhis khmaurs hgavda
berdzeni mepe mart’o ar imokmedebs. mas zurgs uk’an da ts’in eq’oleba isetive ts’armarti jarisk’atsebis simravle, rogorits tavad iq’o, romlebits mis brdzanebebs daemorchilebian.
am ts’inasts’armet’q’veluri gantskhadebis k’ulminatsias da k’ulminatsias miaghts’evs dan. 11:31-is aghsrulebis dros: misi brdzanebit gamochndebian jarebi; isini sheuratskhq’open sats’midars, tsikhesimagres, shets’q’vet’en mudmiv mskhverp’lshets’irvas da aghadgenen gap’art’akhebis sibilts’es. bibliuri p’at’iosnebistvis, me ts’avshale sit’q’va mskhverp’li, romelits ebraul t’ekst’shi ar aris dats’erili, radgan ghmertma dzvel da akhal aghtkmashi „ mudmivi “ ori ganskhvavebuli tanmimdevruli roli dagegma. dzvel aghtkmashi es guliskhmobs tskhvris shesats’iravs saghamos da dilit. akhal aghtkmashi es aghnishnavs ieso krist’es zetsiur shuamdgomlobas, romelits ikhsenebs mis mskhverp’ls rcheulta lotsvebistvis shuamdgomlobistvis. dan. 11:31-is am, dzveli aghtkmis k’ont’ekst’shi, berdzeni mepe shets’q’vet’s moses k’anonis mudmivi shesats’iravis shets’irvas . amrigad, mkholod im drois k’ont’ekst’i gansazghvravs mits’ieri mghvdlis an zetsiuri mghvdelmtavris: ieso krist’es mudmivi shuamdgomlobis msakhurebis int’erp’ret’atsias. amgvarad, maradiuli dak’avshirebulia adamianur msakhurebastan an, meorekhariskhovnad da sabolood, ieso krist’es zetsiur ghvtaebriv msakhurebastan.
dan. 10:7 mkholod me, danielma, vnakhe es khilva; chemtan mq’opma k’atsebma k’i ver dainakhes, dzalian sheshindnen, gaiktsnen da daimalnen.
7- es k’olekt’iuri shishi mkholod khilvis asrulebis mk’rtali gamosakhulebaa. radgan gamotskhadebuli khotsva-zhlet’is dghes martalni k’argad gaiktsevian da daimalebian, tundats es mits’is mutselshi iq’os.
dan. 10:8 mart’o
davrchi da vikhile es didi khilva; dzala gamometsala, sakhe shemetsvala da
dzala gamkrala.
8a- tavisi grdznobebit, danieli agrdzelebs
momavali ubedurebis shedegebis ts’inasts’armet’q’velebas.
dan. 10:9 misi
sit’q’vebis khma gavige da rogorts k’i misi sit’q’vebis khma gavige, gaognebuli
davetsi p’irkve mits’aze.
9a- ubedurebis dghes, mdevneli mepis khma
igive sashinel epekt’s gamoits’vevs; mukhlebi ertmanets daak’ak’uneben da
pekhebi mokhrili ikneba, radgan veghar shedzleben mits’aze datsemuli skheulebis
t’arebas.
dan. 10:10 da
aha, kheli shemekho da mukhlebi da khelebi shemik’ra.
10a- sabednierod mistvis, danieli mkholod
ts’inasts’armet’q’velia, romelsats tavisi khalkhistvis am didi ubedurebis
moakhloebis shesakheb auts’q’ebs da tavad ghvtis samartliani riskhvis samizne
ar aris.
dan. 10:11
mitkhra: „daniel, saq’varelo k’atso, mousmine sit’q’vebs, romlebsats geubnebi
da dadeki ik, sadats khar, radgan akhla shentan var gamogzavnili“. rotsa es
mitkhra, k’ank’alit ts’amovdeki.
11a- daniel, saq’varelo k’atso, q’uri miaktsie
im sit’q’vebs, romlebsats get’q’vi da gamartulad dadeki im adgilas, sadats
khar.
ghvtis saq’varel adamians ar
akvs mizezi, rom eshinodes misi zetsiuri charevis. ghvtis riskhva mimartulia
agresiuli, borot’i da sast’ik’i meambokhe tsodvilebis ts’inaaghmdeg. danieli am
adamianebis sap’irisp’iroa. is pekhze unda darches, radgan es aris im
bedists’eris ganskhvavebis nishani, romelits sabolood rcheulebs ets’evat.
mits’ieri sik’vdilis mt’vershits k’i isini gaighvidzeben da pekhze daaq’eneben.
borot’ebi darchebian ts’olili, kholo q’velaze borot’ebi gaighvidzeben saboloo
samsjavros, rata samudamod ganadgurdnen. angelozi azust’ebs: „im adgilas,
sadats shen khar“. da sad aris is? bunebashi, mdinare „hidek’elis“ nap’irebze,
anu evprat’ze, romelits gamotskhadebashi akhali aghtkmis krist’ianul evrop’as
aghnishnavs. p’irveli gak’vetili is aris, rom adamians sheudzlia shekhvdes
ghmerts nebismier adgilas da ak’urtkhos igi. es gak’vetili angrevs
k’erp’taq’vanismtsemlur tsrurts’menebs, rom bevri adamianistvis ghmerts mkholod
ek’lesiebshi, ts’minda shenobebshi, t’adzrebshi, sak’urtkhevlebshi shekhvdeba,
magram ak es araperia. tavis droze ieso ganaakhlebs am gak’vetils ioanes
4:21-24-shi natkvamit: „ kalbat’ono, utkhra mas iesom: merts’mune, modis zhami,
rotsa arts am mtaze da arts ierusalimshi ar stsemt taq’vans mamas . tkven
taq’vans stsemt imas, rats ar itsit, chven k’i taq’vans vtsemt imas, rats
vitsit, radgan khsna iudevelebisgan aris“. magram modis zhami da uk’ve aris
k’idets, rodesats ch’eshmarit’i taq’vanismtsemlebi taq’vans stsemen mamas
sulita da ch’eshmarit’ebit, radgan mamats aset taq’vanismtsemlebs edzebs
tavistvis. ghmerti sulia da misi taq’vanismtsemlebi sulita da ch’eshmarit’ebit
unda stsemdnen taq’vans.
meore gak’vetili upro
dakhvets’ilia; is mdinare hidek’els epudzneba, radgan sulits’mindas ganzrakhuli
akvs tavisi ts’ignis gageba mkholod misi uk’anask’neli ertguli msakhurebistvis
gakhsnas, romelta gamotsdileba da gamotsda, romlitats mati shercheva
khortsieldeba, ilust’rirebulia mdinare hidek’elis sakhipato gadak’vetis
gamosakhulebit prangulad, vepkhvi, am sakhelis mkone tskhovelis msgavsad, aseve
rts’menis gamotsdashi, adamianis sulebis mch’ameli.
11b - radgan akhla shentan var gamogzavnili.
rodesats man damelap’arak’a, me k’ank’alit ts’amovdeki.
shekhvedra aghar aris mkholod
khilva; is dialogad, ghvtis or kmnilebas shoris gatsvlad iktseva, erti zetsidan
modis, meore k’i - mits’idan.
dan. 10:12 mitkhra: „daniel, nu geshinia, radgan
p’irvelive dghidan, rotsa guli daisakhe, rom gagebuliq’avi da damdablebuliq’avi
sheni ghmertis ts’inashe, sheni sit’q’vebi shesmenil ikna da me sheni
sit’q’vebis gamo movedi“ .
mtel am mukhltan dak’avshirebit
mkholod erti ramis tkma shemidzlia. tu mekhsierebas dak’argavt, maints
gakhsovdet es mukhli, romelits gveubneba, rogor vasiamovnot chvens shemokmed
ghmerts.
leksi am zhanris magalitia; logik’uri
tanmimdevroba, romelits dapudznebulia im pakt’ze, rom q’vela mizezi tavis
shedegs moakvs ghmertistvis: gagebis ts’q’urvili, romelsats tan akhlavs
ch’eshmarit’i tavmdabloba, ismis da k’maq’opildeba.
ak its’q’eba
grdzeli gamotskhadeba, romelits danielis ts’ignis me-12 tavis dasrulebamde ar
dasruldeba .
dan. 10:13
sp’arsetis samepos mtavari otsdaerti dghe mets’inaaghmdegeboda; aha, mikaeli,
ert-erti mtavari mtavartagani, movida chems dasakhmareblad; me k’i ik
sp’arsetis mepeebtan davrchi.
13a- da sp’arsetis samepos ts’inamdzgholi
otsdaerti dghe mets’inaaghmdegeboda
angelozi gabrieli ekhmareba
sp’arsetis mepe k’iros II-s da misi misiaa gavlena moakhdinos mis
gadats’q’vet’ilebebze, rata misi kmedebebi ar ets’inaaghmdegebodes mis did
gegmas. am angelozis ts’arumat’eblobis magaliti adast’urebs, rom ghvtis
kmnilebebi martlats tavisuplebi da damouk’ideblebi arian da shesabamisad,
p’asukhismgebelni arian taviant q’vela archevansa da kmedebaze.
13b - magram aha, mikaeli, ert-erti mtavari
mtavridan, movida chems dasakhmareblad
gamzhghavnebuli
magaliti aseve gvasts’avlis, rom realuri autsileblobis shemtkhvevashi, „
ert-ert mtavar liders, mikaels “, sheudzlia chaerios gadats’q’vet’ilebis
idzulebit mighebis miznit. es umaghlesi dakhmareba ghvtaebrivi dakhmarebaa,
radgan mikaeli nishnavs: „vin aris ghmertis msgavsi“. sts’ored is mova
dedamits’aze, rata gank’atsdes ieso krist’ed. zetsashi is angelozebistvis
ghvtis sulis ts’armomadgeneli iq’o mattvis. am shemtkhvevashi, gamotkma „
ert-erti mtavari lideri “ samartlianad sheidzleba gagvik’virdes. es gasak’viri
ar aris, radgan tavmdabloba, tviniereba, gaziareba da siq’varuli, romelsats
ieso dedamits’aze gamoavlens, uk’ve gamoq’enebuli iq’o mis zetsiur
tskhovrebashi tavis ertgul angelozebtan ertad. zetsiuri k’anonebi is k’anonebia,
romlebits man gamoavlina mits’ieri msakhurebis dros. dedamits’aze man tavi
tavisi msakhurebis msakhurad aktsia. da chven vigebt, rom zetsashi man tavi
skhva angelozur liderebtan gaatanabra.
13g- da me ik sp’arsetis mepeebtan davrchi
amit’om, sp’arseli mepeebis
dinast’iis bat’onoba gark’veuli drois ganmavlobashi gagrdzeldeba berdznebis
bat’onobamde.
dan. 10:14 akhla
movedi, rom gatsnobo, ra daemarteba shens khalkhs uk’anask’nel dgheebshi,
radgan es khilva im dgheebzetsaa.
14a - samq’aros aghsasrulamde danielis khalkhi
sheshpotebuli ikneba rogorts dzveli, aseve akhali aliansit, radgan misi khalkhi
aris israeli, romelsats ghmerti ikhsnis egvip’t’is tsodvisgan , ieso krist’es
mier adamis tsodvisgan da romis mier iesos siskhlit gants’mendili krist’ianobashi
dadgenili tsodvisgan.
angelozis mier danielistvis
mot’anili gamotskhadebis mizania, gaaprtkhilos tavisi khalkhi momavali
t’ragediebis shesakheb. daniels uk’ve esmis, rom mistvis gamotskhadebuli aghar
ekheba mas p’iradad, magram is aseve darts’munebulia, rom es sts’avlebebi
momavalshi sasargeblo ikneba misi khalkhis msakhurebistvis da shesabamisad,
q’vela mattvis, visats ghmerti mimartavs da misi meshveobit ganusazghvravs mat.
dan. 10:15 sanam
is am sit’q’vebs meubneboda, me mits’as mivap’q’ari mzera da gavchumdi.
15a- ioanes jer k’idev akhsovs ubedurebis
sashineli khilva da tsdilobs q’uradgheba gaamakhvilos imaze, rasats ismens,
aghar bedavs tavis ats’evas da molap’arak’es shekhedvas.
dan. 10:16 da
aha, shemekho chems bageebs k’atsis dzeta msgavseba; gavaghe p’iri,
vilap’arak’e da vutkhari chems ts’in mdgoms: „chemo bat’ono, am sanakhaobam
shemashina da davkantsdi“.
1a- da aha, shemekho chems t’uchebs vighats,
visats adamianis dzeta khat’i hkonda
miukhedavad imisa, rom sashineli
khilva danielis gonebashi shekmnili ararealuri, gamogonili gamosakhuleba iq’o,
angelozi, p’irikit, adamianis sakhit gvevlineba, romelits mits’ieri adamianis
ident’uria. p’irvel rigshi, isits ghvtis khat’ad sheikmna, magram mits’ieri
k’anonebisgan tavisupali tsiuri skheulit. misi zetsiuri buneba mas orive
ganzomilebashi ts’vdomas adzlevs, titoeulshi akt’iuri unarit. is danielis
t’uchebs ekheba, romelits am shekhebas grdznobs.
dan. 10:17 rogor
elap’arak’eba chemi bat’onis msakhuri chems bat’ons? akhla dzala gamomelia da suntkva
aghar mq’opnis.
17a- ts’minda mits’ieri adamianistvis
sit’uatsia sruliad ganskhvavebulia, mits’ieri k’anonebi bat’onobs da shishma
dzala da suntkva daak’argvina.
dan. 10:18 k’vlav
shemekho k’atsis msgavsma da gamadzliera.
18a - nazi dazhinebuli tkhovnit, angelozi
akherkhebs danielis dzalebis aghdgenas misi damshvidebit.
dan. 10:19
mitkhra: „nu geshinia, chemo saq’varelo k’atso, mshvidoba shenda! gamkhnevdi,
gamkhnevdi!“ rotsa is melap’arak’eboda, gavdzlierdi da vutkhari: „ilap’arak’e
chemma bat’onma, radgan shen gamadzliere“.
19a - mshvidobis uts’q’eba! ident’uria imisa,
rasats ieso tavis mots’apeebs mimartavs! araperia amis msgavsi sheshinebuli
sulis dasamshvideblad. sit’q’vebi „gambedaoba, gambedaoba“ ekhmareba mas
suntkvis aghsadgenad da dzalebis aghdgenashi.
dan. 10:20
mitkhra: „itsi, ristvis movedi shentan? akhla vbrundebi sp’arsetis mtavartan
sabrdzolvelad da rotsa ts’aval, aha, iavanis mtavarits mova“.
20a - akhla vbrundebi sp’arsetis lidertan
sabrdzolvelad
sp’arsetis es lideri aris k’iros
II didi, romelsats ghmerti tavis tskhebulad miichnevs; rats khels ar ushlis
mas, rom mastan brdzola mouts’ios, rata sak’utari gadats’q’vet’ilebebi tavis
mimartulebit ts’armartos.
20b- da rotsa ts’aval, aha, mova iavanis
mtavari
rodesats angelozi k’iros II-s
dat’ovebs, imdroindeli berdzeni lideris tavdaskhma sp’arsul da berdznul
samplobeloebs shoris mzard mt’robas gaaghvivebs.
dan. 10:21 me k’i
gauts’q’eb shen, rats ch’eshmarit’ebis ts’ignshia dats’erili; aravinaa chemi
shemts’e mat ts’inaaghmdeg, garda sheni mtavrisa mikaelisa.
21a - am gamotskhadebas, romelsats danieli
miighebs, ch’eshmarit’ebis ts’igni ets’odeba. dghes, 2021 ts’els, shemidzlia
davadast’uro q’velaperi, rats masshia gamotskhadebuli, radgan misi gageba
srulad mogvtsa chveni ts’inamdzgholis, mikaelis uk’vdavi sulis mier,
danielistvis dzvel aghtkmashi da chemtvis akhal aghtkmashi, radgan ieso krist’e
am sakhels irchevs, rata gansajos demonebi, romlebits jer k’idev mokmedeben mis
didebul dabrunebamde.
danieli 11
q’uradgheba! tavis
shetsvlis miukhedavad, angelozsa da daniels shoris saubari me-10 tavis bolo
mukhlis uts’q’vet’obit grdzeldeba .
dan. 11:1 me
mastan viq’avi darios midielis p’irvel ts’els, rata damekhmara da
gamedzlierebina igi.
1a- ghmertma shekmna maradiuli sitsotskhlistvis,
angelozi, romelits daniels esaubreba, eubneba mas, rom is ekhmareboda da
uch’erda mkhars darioss, midiel mepes, romelmats 62 ts’lis asak’shi daip’q’ro
babiloni da romelits k’vlav mepobda dan.6-shi. am mepes uq’varda danieli da
misi ghmerti, magram khapangshi moktseuli, man sitsotskhle saprtkheshi chaigdo
lomebis khelshi chagdebit. amit’om, isev is chaeria lomebis p’irebis
dasak’et’ad da misi sitsotskhlis gadasarchenad. aseve, man daekhmara am mepe
darioss imis gagebashi, rom danielis ghmerti ertaderti ch’eshmarit’i ghmertia,
q’velapris shemokmedi, rats arsebobs, rats tsotskhalia da rom ar arsebobs misi
msgavsi skhva.
dan. 11:2
simartles gauts’q’eb: aha, k’idev sami mepe ikneba sp’arsetshi. meotkhe q’vela
danarchenze met’ simdidres daagrovebs da rotsa tavisi simdidrit gadzlierdeba,
q’velas iavanis samepos ts’inaaghmdeg aghashpotebs.
2a - akhla simartles get’q’vit
ch’eshmarit’eba mkholod
ch’eshmarit’i ghmertistvisaa tsnobili da es aris sakheli, romelsats ghmerti
sak’utar tavs adzlevs krist’eshi tavis uk’anask’nel rcheulebtan urtiertobashi,
gamotskhadebis 3:14-is tanakhmad. ch’eshmarit’eba ar aris mkholod ghvtaebrivi
k’anoni, misi ts’es-chveulebebi da mtsnebebi. is aseve moitsavs q’velapers,
rasats ghmerti gegmavs da zedmits’evnit asrulebs tavis droze. chven mkholod
chveni tskhovrebis titoeul dghes aghmovachent, am didi p’rogramis nats’ils,
romelshits chven ts’in mivdivart chveni tskhovrebis bolomde da k’olekt’iurad,
saboloo khsnis p’roekt’is dasrulebamde, romelits rcheulebs aghtkmul
maradisobashi shesvlis sashualebas mistsems.
2b - aha, sp’arsetshi k’idev sami mepe ikneba
p’irveli mepe : k’ambise II (–
528–521) k’lavs tavis vazhs, bardias, romelsats berdznebi smerdiss shearkves.
meore mepe: tsru smerdisi,
gaumat’a jadokari, romelmats smerdisis sakheli miitvisa , mkholod mtsire khnit
imepa.
mesame mepe: darios I sp’arseli
(– 521–486), hist’ap’esis vazhi .
2g - meotkhe q’vela danarchenze met’ simdidres daagrovebs
me-4 mepe: kserkse I ( – 486–465). mis shemdeg, art’akserkse I imepebs da gaatavisuplebs q’vela ebrael t’q’ves tavisi mepobis meshvide ts’els , gazapkhulze – 458 ts’els, ezras 7:7-9-is mikhedvit.
2d - da rodesats is tavisi simdidrit gadzlierdeba, is q’velapers aghadgens iavanis samepos ts’inaaghmdeg
kserkse I-ma chaakhsho da daamshvida ajanq’ebuli egvip’t’e, shemdeg omi gamoutskhada saberdznets, sheich’ra at’ik’ashi da gaanadgura ateni. tumtsa, is dzv. ts’. 480 ts’els salamintan damartskhda. saberdznetma sheinarchuna k’ont’roli tavis t’erit’oriaze. sp’arsetis mepe k’i aziashi darcha, miukhedavad amisa, tavdaskhmebs akhortsielebda, rats mis survils adast’urebda saberdznetis dap’q’robis.
dan. 11:3 magram aghdgeba dzlieri mepe, didi dzalit imepebs da tavisi nebisamebr moiktseva.
3a- tavis t’erit’oriaze damartskhebuli sp’arsetis mepe kserkse I , romelsats devnidnen, sik’vdils ip’ovis, radgan mas ori didgvarovani mok’lavs. igi daamartskha akhalgazrda k’atsma, romelsats mot’q’uebit dastsinoda. saberdznetma meped 20 ts’lis akhalgazrda mak’edoneli aleksandre mak’edoneli (daibada – 356 ts’els, mepobda – 336 ts’els, gardaitsvala – 323 ts’els) airchia. ts’inasts’armet’q’velebashi igi mokhseniebulia, rogorts mesame imp’eriis damaarsebeli, romelits dan.2 -is kandak’ebis, dan.7-is mesame mkhetsis da dan.8-is meore mkhetsis kandak’ebis mikhedvit sheikmna.
dan. 11:4 da rotsa aghdgeba, misi samepo daimskhvreva da tsis otkhi karisk’en gaiq’opa; aghar ikneba is mis shtamomavlobas da aghar ikneba iseti, rogorits iq’o, radgan daishleba da skhvebs darcheba mat garda.
4a- ik vkhvdebit dan. 8:8-shi mokhseniebuli berdznuli tkhis didi mot’ekhili rkis zust’ ganmart’ebas da mis akhsnas 22-e mukhlis shesakheb: otkhi rka, romelits am mot’ekhili rkis natsvlad aghdga, aris otkhi samepo, romelits am eridan aghdgeba, magram romlebsats ar eknebat imdeni dzala .
shegakhsenebt, ras ts’armoadgens „ otkhi didi rka “.
p’irveli rka: berdznuli selevk’idebis dinast’ia, romelits siriashi selevk’e I nik’at’orma daaarsa .
me-2 rka: berdznuli lagidebis dinast’ia, romelits egvip’t’eshi p’t’oleme I lagosma daaarsa .
me-3 rka: berdznuli dinast’ia , romelits lisimakem t’rasashi daaarsa.
me-4 rka: k’asanderis mier mak’edoniashi daarsebuli berdznuli dinast’ia
dan. 11:5 samkhretis mepe gadzlierdeba da misi ert-erti mtavari gaimarjvebs masze da imepebs, misi khelmts’ipeba gadzlierdeba.
5a- samkhretis mepe gadzlierdeba
p’t’oleme I sot’er lagosi –383–285, egvip’t’is mepe an „ samkhretis mepe “.
5b- magram misi ert-erti mtavari masze dzlieri ikneba da imepebs; misi mmartveloba dzlieri ikneba.
selevk’e I nik’at’ori – 312–281 siriis mepe an „ chrdiloetis mepe “.
dan. 11:6 ramdenime ts’lis shemdeg isini sheertdebian da samkhretis mepis asuli miva chrdiloetis mepestan zavis dasadebad, magram ver sheinarchunebs misi mk’lavis dzalas da verts is da verts misi mk’lavi gadzlebs; da mietsema masats da mis mimq’vanebsats, mamamissats da mis damkhmaresats im dgheebshi.
6a- ts’inasts’armet’q’veleba gamot’ovebs ant’ioke I-is ( –281–261) mepobas , romelits meore „ chrdiloetis mepe “ iq’o, romelmats p’irvel „siriul omshi“ (–274-271) „ samkhretis mepe “ p’t’oleme II piladelpostan (–282–286) ibrdzoda. shemdeg modis meore „siriuli omi“ (–260–253) , romelits akhal „ chrdiloetis mepes “ ant’ioke II teoss (–261–246) egvip’t’elebs up’irisp’irebs .
6b- ramdenime ts’lis shemdeg isini alianss shekmnian da samkhretis mepis kalishvili chrdiloetis mepestan harmoniis aghsadgenad miva.
its’q’eba saech’vo saktsieli. berenik’es tsolad shertvis miznit, ant’ioke II shordeba tavis k’anonier meughles, laodik’eas. mama tan akhlavs kalishvils da mastan ertad rcheba sidzis sakhlshi.
6c- magram ver sheinarchunebs misi mk’lavis dzalas da verts is da verts misi mk’lavi ver gadzlebs; is gadaetsema mat, vints miiq’vana igi, mamamistan da imattan, vints im dgheebshi archina igi.
magram sik’vdilamde tsot’a khnit adre ant’ioke II berenik’as memk’vidreobas chamoartmevs. laodik’ea shurisdziebas itkhovs da mas mamastan da p’at’ara gogonastan ( kheli = bavshvi) ertad k’lavs. shenishvna : gamotskh. 3:16-shi ieso gaeq’reba tavis opitsialur advent’ist’ tsols, romelsats simbolurad laodik’ea erkva; es mit umet’es, rom ant’ioke II sak’utar tavs „teoss“ - ghmerts uts’odebs. inglisshi mepe henri 8 uk’etes shedegs gamoighebs, is gankorts’indeba romis religiuri khelisuplebisgan gamoq’opit, shekmnis tavis anglik’anur ek’lesias da tavis shvid tsols ertmanetis miq’olebit mok’lavs. shemdeg modis mesame „ siriis omi“ (-246-241).
dan. 11:7 da mis natsvlad misi pesvebidan aghdgeba t’ot’i, miva lashkartan da sheva chrdiloetis mepis tsikhesimagreebshi, immartvelebs mat tavisi nebisamebr da gaimarjvebs.
7a- mis adgilas misi pesvebidan amosuli
q’lort’i amova
p’t’oleme 3 everget’e -246-222
berenik’es dzma.
7b- is mova jartan, is sheva chrdiloetis
mepis tsikhesimagreebshi
selevk’e 2 k’alinik’osi -246-226
7g - is mas ise gank’argavs, rogorts
moesurveba da tavs dzliers gakhdis
samkhretis mepes ek’utvnis
bat’onoba. egvip’t’is es bat’onoba, selevk’idebis berdznebisgan ganskhvavebit,
ebraelebistvis khelsaq’relia. dauq’ovnebliv unda gvesmodes, rom or
mots’inaaghmdege bat’ons shoris israelis t’erit’oriaa, romelits orma meomarma
banak’ma shet’evis an uk’an dakhevis dros unda gadalakhos.
dan. 11:8
ts’aartmevs mat ghmertebs, chamoskhmul k’erp’ebs, vertskhlisa da okros dzvirpas
ch’urch’els da egvip’t’eshi ts’aighebs; ramdenime ts’eli chrdiloetis mepisgan
shors darcheba.
8a- aghiarebis nishnad, egvip’t’elebi mis
sakhels, p’t’oleme 3-s, „everget’ess“ anu mparvels daamat’eben.
dan. 11:9 da is
samkhretis mepis samepos ts’inaaghmdeg ts’ava da tavis kveq’anashi dabrundeba.
9a- selevk’e
II-is p’asukhi ushedegoa me-4 „
siriis omis“ (-219-217) dats’q’ebamde, romelits ant’ioke III-s p’t’oleme IV
pilop’at’ors daup’irisp’irdeba.
dan. 11:10 misi
vazhebi gamovlen da shek’reben diddzal jars; erti gamova da niaghvarivit
gadmoighvreba, gadmoighvreba da dabrundeba; da mt’robas mout’anen samkhretis
mepis tsikhesimagres.
10a- ant’ioke 3 megasi (-223 -187) p’t’oleme 4
pilop’at’oris (-222-205) ts’inaaghmdeg. damat’ebuli met’sakhelebi lagidebis
khalkhis datsinvis mdgomareobaze met’q’velebs, radgan pilop’at’ori berdznulad
mamis siq’varuls nishnavs; mamas, romelits p’t’olemem mok’la... selevk’idebis
tavdaskhmebi k’vlav ts’arumat’ebelia. bat’onoba lagidebis banak’s darcheba.
dan. 11:11
samkhretis mepe ganriskhdeba, gamova da sheebrdzoleba chrdiloetis mepes, did
brbos shek’rebs da chrdiloetis mepis lashkari mis khelshi chavardeba.
11a- selevk’idebis es mts’are damartskheba
k’argia im ebraelebistvis, romlebits egvip’t’elebs amjobineben, radgan isini
mat k’argad ektsevian.
dan. 11:12 es
brbo amp’art’avndeba da mepis guli amaghldeba; atasebs daamkhobs, magram ver
gaimarjvebs.
12a- sit’uatsia sheitsvleba me-5 „ siriis omit“
(-202-200), romelits ant’ioke III-sa da p’t’oleme 5 ep’ipanes (-205-181)
dap’irisp’irebas gamoits’vevs.
dan. 11:13 radgan
chrdiloetis mepe dabrundeba da shek’rebs uts’indelze did brbos; da gark’veuli
drois shemdeg, tundats ramdenime ts’lis shemdeg, is mova didi lashkrita da
diddzali konebit.
13a- samts’ukharod, ebraelebistvis,
selevk’idebi berdznebi taviant t’erit’oriaze dabrundnen egvip’t’eze
tavdaskhmistvis.
dan. 11:14 im
dros bevri aghdgeba samkhretis mepis ts’inaaghmdeg da sheni khalkhisgan
modzalade k’atsebi aghdgebian khilvis asasruleblad da daetsebian.
14a- egvip’t’is samkhretis akhali mepe, khuti
ts’lis p’t’olemeos 5 ep’ipane - anu ilust’riosi (-205-181), sirtuleebs
ganitsdis mots’inaaghmdegeebis mier mkhardach’erili ant’iokes 3-is tavdaskhmis
gamo. tumtsa, ebraelebi egvip’t’is mepes selevk’idebtan brdzolit uch’eren
mkhars. isini, ara mkholod damartskhebulebi da mok’lulebi, aramed sirieli
selevk’ideli berdznebi sitsotskhlis bolomde mosiskhle mt’rebi gakhades.
am mukhlshi
gamzhghavnebuli ebraelta ajanq’eba gamartlebulia ebraelebis mier egvip’t’uri
banak’is up’irat’esobit; amit’om isini mt’rulad arian gants’q’obilni selevk’idebis
banak’is mimart, romelits sit’uatsiis k’ont’rols ibrunebs. magram, gana
ghmertma ar gaaprtkhila tavisi khalkhi egvip’t’elebtan aliansis ts’inaaghmdeg?
„egvip’t’e, es lerts’ami, romelits chkhvlet’s khels misdami daq’rdnobilis“, -
esaias 36:6-is tanakhmad: „ aha, shen dade igi egvip’t’eshi, shen gaak’ete es
dach’q’let’ili lerts’ami saq’rdenad, romelits chkhvlet’s da chkhvlet’s q’velas
khels, vints masze eq’rdnoba: es aris paraoni, egvip’t’is mepe q’velastvis,
vints mas endoba “. rogorts chans, es gaprtkhileba ugulebelq’opilia ebraeli
khalkhis mier da mati urtiertoba ghmerttan q’velaze uares mdgomareobashia;
sasjeli akhlovdeba da tavs ichens. ant’iokes 3-e tavi mat dzvirad ikhdis
mt’robistvis.
shenishvna :
iudevelta am ajanq’ebis mizania „ khilvis asruleba “ im gagebit, rom is
amzadebs da aghvivebs sirielebshi ebraeli khalkhis mimart sidzulvils. amrigad,
danielis 10:1-shi gamotskhadebuli didi ubedureba daat’q’debat tavs mat.
dan. 11:15
chrdiloetis mepe mova, aashenebs jebirebs da daip’q’robs gamagrebul kalakebs.
samkhretis jarebi da mepis rcheulebi ver gadzleben da verts dzlierebi iknebian,
rom ts’inaaghmdegoba gauts’ion.
15a- dominant’obam samudamod sheitsvala mkhare,
is selevk’idebis banak’shia. mis mop’irdap’ired, egvip’t’is mepe mkholod khuti
ts’lisaa.
dan. 11:16 vints
mis ts’inaaghmdeg ts’amova, ise moiktseva, rogorts surs da veravin daudgeba
ts’in; is k’arg kveq’anashi damk’vidrdeba da q’velapers gaanadgurebs, rats
khelshi chauvardeba.
16a- ant’ioke III k’vlav ver akherkhebs
egvip’t’is dap’q’robas da dap’q’robis ts’q’urvili mas aghizianebs, ebraeli
khalkhi k’i mis mskhverp’lad iktseva. is tavis riskhvas aprkvevs ts’amebul
ebrael erze, romelsats, rogorts danielis 8:9-shia natkvami, „ kveq’nebis
ulamazesi “ gamotkmit moikhseniebs.
dan. 11:17 da gadats’q’vet’s,
rom tavisi samepos mteli lashkrit movides, samkhretis mepes zavi daudos da
tavisi asuli tsolad mistses, rata gaanadguros igi, magram es ar mokhdeba da
arts ts’armat’ebas mout’ans.
17a- radgan omi ts’arumat’ebeli aghmochnda,
ant’ioke III lagidebis banak’tan aliansis gzas adgas. st’rat’egiis am
tsvlilebas tavisi mizezi akvs: romi egvip’t’is mparveli gakhda. amit’om is
tsdilobs utankhmoebebis mogvarebas tavisi kalishvili k’leop’at’ra, sakhelis
p’irveli, p’t’oleme V-stvis tsolad gatsemit. korts’ineba shedga, magram
dakorts’inebul ts’q’vils selevk’idebis banak’isgan damouk’ideblobis
shenarchuneba surda. ant’ioke III-is egvip’t’is khelshi chagdebis gegma k’vlav
chaishala.
dan. 11:18
k’undzulebs daumiznebs da bevr matgans daip’q’robs, magram gamgebeli mokhsnis
sheuratskhq’opas, romlis dat’ekhvats mas up’irebda, da masve daubrunebs.
18a- is daip’q’robs aziis mits’ebs, magram
sabolood gzad romaelta armias ts’aats’q’deba, romelsats, rogorts dan. 9:26-shi,
„ lideri “ ets’odeba; es imit’om khdeba, rom romi jer k’idev resp’ublik’aa,
romelits tavis armiebs k’untebis damshvidebis op’eratsiashi agzavnis
senat’orebisa da khalkhis, p’lebeebis, dzalauplebis ts’armomadgeneli legat’ebis
khelmdzghvanelobit. imp’eriul rezhimze gadasvla am t’ip’is samkhedro organizatsias
ar shetsvlis. am liders lutsius stsip’ioni, igive aprik’anusi hkvia, mepe
ant’iokem risk’ze ts’avida da mastan dap’irisp’ireba gadats’q’vit’a da 189
ts’els magneziis brdzolashi damartskhda da romistvis omis k’omp’ensatsiis
sakhit uzarmazari vali, 15 000 t’alant’i, unda gadaekhada. garda amisa, misi
umtsrosi vazhi, momavali ant’ioke ep’ipane, ebraelta mdevneli, romelits 31-e
mukhlshi aghasrulebs dan. 10:1-shi nats’inasts’armet’q’veleb „ ubedurebas “,
romaelebi mdzevlad aiq’vanes.
dan. 11:19
shemdeg is tavisi kveq’nis simagreebshi ts’ava, ts’abordzik’deba, daetsema da
agharavin ip’ovis.
19a- dap’q’robis sizmrebi mepis sik’vdilit
mtavrdeba, romlis adgilits misma uprosma vazhma, selevk’os IV-m (-187-175)
daik’ava.
dan. 11:20 mis
natsvlad k’i samepos k’arg nats’ilshi movaleta momtkhovns moiq’vans, magram
ramdenime dgheshi arts riskhvashi da arts omshi damartskhdeba.
20a- romaelebis ts’inashe valis dasaparad,
mepem tavisi minist’ri heliodore ierusalimshi gagzavna t’adzris sagandzuris
dasak’aveblad, magram t’adzarshi sashineli khilvis mskhverp’lma sheshinebulma
miat’ova es p’roekt’i. es mokhele heliodorea, romelmats shemdeg selevk’osi 4
mok’la, romelmats mas ierusalimshi misia ando. ganzrakhva mokmedebad pasobs da
ghmertma tavisi ts’minda t’adzris es sheuratskhq’opa misi kheldaskhmulis
sik’vdilis sazghaurad aktsia, romelits, mok’lulis shemdeg, arts riskhvit da
arts omit ar momk’vdara .
ant’ioke 4, didi
ubedurebis khilvashi gamosakhuli k’atsi
dan. 11:21 mis
adgils damtsirebuli k’atsi daik’avebs da samepos didebit ar sheimoseba;
mshvidobit gamochndeba da samepos mzak’vrobit daeupleba.
21a- es aris ant’iokosi, ant’ioke III-is
vazhebidan umtsrosi. romaelebis t’q’ve da mdzevali, sheidzleba ts’armoidginot,
ra gavlena moakhdina man mis khasiatze. meped gakhdomis shemdeg, mas
sitsotskhleze shurisdzieba mouts’ia. upro met’its, romaelebtan q’opna mattan
gark’veuli urtiertgagebis sashualebas idzleoda. misi siriis t’akht’ze asvla
int’rigebzea dapudznebuli, radgan mis skhva vazhs, demet’rioss, upross, masze
up’irat’esoba hkonda. imis gatvalists’inebit, rom demet’riosi mak’edoniis mepe
p’ersevstan, romaelebis mt’ertan, khelshek’rulebas debs, es uk’anask’neli
t’akht’ze mat megobar ant’iokoss anich’ebs up’irat’esobas da t’akht’ze mat
megobars, ant’iokoss, atavsebs.
dan. 11:22
niaghvarivit aghmavali jarebi mis ts’inashe gadaiq’rebian da ganadgurdebian,
iseve rogorts aghtkmis metauri.
22a - jarebi, romlebits niaghvarivit
gavrtseldebian, mis ts’inashe chaidzirebian da ganadgurdebian
mt’ruli
urtiertoba ganakhlda me-6 „ siriis omit“ (170-168) .
amjerad
romaelebma ant’iokes IV-s mamis omi egvip’t’is lagidebis banak’is ts’inaaghmdeg
ganaakhles. is arasdros imsakhurebda tsodvis simbolos, berdznulad es am
k’ont’ekst’shi martalia. pakt’ebi ise gansajet, rogorts ghmertma im dros gaak’eta.
lagidebis banak’shi p’t’oleme VI intsest’uozulad aris dakorts’inebuli tavis
daze, k’leop’at’ra II-ze. mati umtsrosi dzma, p’t’oleme VIII, romelits
tsnobilia rogorts pisk’oni, mattan asotsirdeba. amit’om shegvidzlia gavigot, tu
rat’om ushvebs ghmerti ant’iokes mati armiis ganadgurebas.
22b- aseve aliansis lideri.
selevk’idebis
tanamshromeli menelaosi k’anonieri mghvdelmtavari oniasis tanamdebobas
ip’q’robs, andronik’es mier mok’luli akvs igi da mis adgils ik’avebs. es isev
ghvtis israelia? am dramashi ghmerti its’q’ebs im kmedebebis gakhsenebas,
romlebsats romi sauk’uneebis ganmavlobashi sheasrulebs. martlats, imp’eriuli
romi mok’lavs mesias, kholo p’ap’is romi moisurvebs da ts’aartmevs mas maradiul
mghvdlobas, iseve rogorts menelaosma mok’la oniasi mis natsvlad.
dan. 11:23 da mas
shemdeg, rats mas sheuertdeba, mot’q’uebit moiktseva, gamova da
mtsireritskhovans gaimarjvebs.
23a- ant’ioke q’velastan debs aliansebs da
mzadaa daarghvios isini, tu es mis int’eresebshi shedis. es p’ersonazhi
tavistavad saprangetisa da evrop’is mepeebis ist’oriis anarek’lia: dadebuli
aliansebi, dashlili aliansebi da siskhliani omebi, romlebsats mok’le
mshvidobiani p’eriodebi ereva.
tumtsa, es mukhli ormagi
ts’ak’itkhvit aseve gvtavazobs p’ap’is rezhimis robot’ul p’ort’ret’s, romelits
120 ts’lis ganmavlobashi devnida ts’mindanebs. radgan berdzeni mepe da
p’ap’izmi dzalian hgavs ertmanets: oriveshi mot’q’ueba da tsbierebaa .
dan. 11:24 da
mshvidobit sheva is kveq’nis naq’opier mkhareebshi da gaak’etebs imas, rats
misma mamebma da misma mamebma ar gaak’etes; gaiq’ops nadavls, nadavls da
simdidres da ertkhans shetkmulebas moats’q’obs tsikhesimagreebis ts’inaaghmdeg.
24a- romaelebis ts’inashe arsebuli uzarmazari
vali unda gadaikhdes. am miznit, ant’ioke IV ak’isrebs gadasakhadebs tavis
p’rovintsiebs da shesabamisad, ebrael khalkhs, romelzets is martavs. is ighebs
ik, sadats ar datesa da artmevs simdidres damonebul khalkhebs, romlebits misi
bat’onobis kvesh moektsnen. man ar miat’ova egvip’t’is dap’q’robis mizani
khrik’ebit tu khrik’ebit. jarisk’atsebis mier dapasebisa da mati mkhardach’eris
mosap’oveblad, is nadavls tavis jarebs uziarebs da didsulovnad p’at’ivs miagebs
tavis berdznul ghvtaebebs, mat shoris mtavars: olimp’iel zevss, berdznuli
mitologiis ghmertta ghmerts.
ormagi ts’ak’itkhvis
shemtkhvevashi, romis p’ap’is rezhimits igivenairad imokmedebs. radgan is
bunebit sust’ia, man samepoebis didebulebi unda mokhiblos da gaamdidros, rata
mat da mat sheiaraghebul dzalebs shoris aghiareba da mkhardach’era moip’ovos.
dan. 11:25 da gadzlierdeba
da mamatsdeba didi lashkrit samkhretis mepis ts’inaaghmdeg; samkhretis mepe k’i
didi da dzalian dzlieri lashkrit gava omshi, magram ver gaudzlebs, radgan
borot’ zrakhvebs ganizrakhaven mis ts’inaaghmdeg.
25a- 170 ts’els ant’ioke 4-m p’elusioni
daip’q’ro da mteli egvip’t’e, misi dedakalakis, aleksandriis garda, daip’q’ro.
dan. 11:26 misi
supris mch’amelebi gaanadgureben mas; misi lashkari niaghvarivit gaipant’eba da
mravali dakhotsili daetsema.
26a- shemdeg p’t’oleme 6-ma molap’arak’ebebi
daits’q’o tavis bidzastan, ant’ioke 4-tan. is sheuertda selevk’idebis banak’s.
tumtsa, egvip’t’elebis mkhridan uk’maq’opilebis gamo, aleksandriashi igi misma
dzmam, p’t’oleme 8-m, shetsvala, romelsats ojakhma ughalat’a, romlebits misi
supridan sach’mels miirtmevdnen . omi gagrdzelda da didi raodenobit
daghup’ulebi daetsnen .
dan. 11:27 ori
mepe gulshi borot’ebas moisurvebs, ert magidastan daskhdebian da t’q’uils
ilap’arak’eben, magram es ar gamova, radgan aghsasruli danishnul dros dadgeba.
27a- ant’ioke IV-is int’rigebi k’vlav ishleba.
misi urtiertoba mis dzmisshviltan, p’t’oleme 6-tan, romelits mas sheuertda,
mot’q’uebazea dapudznebuli.
27b - magram es ver mokherkhdeba, radgan
aghsasruli danishnul dromde ar dadgeba.
ra dasasrulzea
saubari am mukhlshi? sinamdvileshi, is ramdenime dasasruls gvtavazobs ,
romeltagan p’irveli ant’ioke III-sa da mis egvip’t’el dzmisshvilebsa da
disshvilebs shoris omis dasasrulia. es dasasruli akhlosaa. skhva dasasrulebi
sheekheba danielis 12:6 da 7-shi aghts’erili p’ap’is mmartvelobis 1260 ts’lian
khangrdzlivobas da amzhamindeli tavis 40-e mukhlis dasasrulis dros , romelits
mesame msoplio omis shesrulebas ikhilavs, rats uk’anask’neli didi saq’oveltao
k’at’ast’ropis ts’inap’irobas kmnis .
magram am
mukhlshi am gamotkmas p’irdap’iri k’avshiri ar akvs me-40 mukhlshi nakhseneb „
bolo zhamtan “, rogorts amas mogvianebit aghmovachent da vachvenebt. am tavis
st’rukt’ura erti shekhedvit gonivrulad shetsdomashi shemq’vania.
dan. 11:28
diddzali simdidrit dabrundeba tavis kveq’anashi da gulshi ts’minda aghtkmas
daup’irisp’irdeba, mis ts’inaaghmdeg imokmedebs da tavis kveq’anashi
dabrundeba.
28a - is tavis kveq’anashi didi simdidrit
dabrundeba
egvip’t’elebisgan ts’artmeuli
simdidrit dat’virtuli ant’ioke IV ant’iokiashi brundeba da t’ovebs p’t’oleme
VI-s, romelits dap’q’robili egvip’t’is nakhevarze meped danishna. tumtsa, es
nats’ilobrivi gamarjveba uk’maq’opilo mepes aghizianebs.
28b- mepis imedgatsrueba iudevelebs misi
riskhvis samizned aktsevs. amit’om, rodesats is mat sakhlebshi gaivlis, am riskhvis
nats’ils matzets gadmoantkhevs, magram ar dats’q’nardeba.
dan. 11:29
danishnul dros is k’vlav gailashkrebs samkhretis ts’inaaghmdeg, magram es
uk’anask’neli aghar ikneba ise, rogorts p’irveljer.
29a - chven didi ubedurebis ts’els shevdivart.
ts’els ant’iokesma sheit’q’o,
rom misi dzmisshvilebi k’vlav sherigdnen mis ts’inaaghmdeg, p’t’oleme 6-ma
mshvidoba daamq’ara tavis dzmastan, p’t’oleme 8-tan. dap’q’robili egvip’t’uri
mits’ebi egvip’t’is banak’s daubrunda. amit’om, is k’vlav gaemarta lashkrobisk’en
dzmisshvilebis ts’inaaghmdeg, gadats’q’vet’ili hkonda ra q’ovelgvari
ts’inaaghmdegobis gat’ekhva, magram...
dan. 11:30
k’it’imidan khomaldebi ts’amovlen mis ts’inaaghmdeg; is sheshindeba da uk’an
dabrundeba; shemdeg, ts’minda aghtkmis mimart riskhvit, usakmod ar darcheba;
rodesats dabrundeba, shekhedavs mat, vints miat’ova ts’minda aghtkma.
30a - k’it’imidan gemebi mis ts’inaaghmdeg
ts’amovlen
amgvarad, suli aghnishnavs
romaul plot’s, romelits dghevandel k’undzul k’vip’rosze iq’o bazirebuli. ikidan
isini ak’ont’rolebdnen khmeltashua zghvis khalkhebs da aziis sanap’iro zolis
khalkhebs. mas shemdeg, rats mamamisi ant’ioke III romis vet’os ts’inashe
aghmochnda, man iseti damtsireba ganitsada, rom gaatsopa. romaelma legat’ma
p’op’ilius lenasma mis pekhebtan mits’aze ts’re shemokhaza da ubrdzana, rom
ts’asuliq’o mkholod im shemtkhvevashi, tu gadats’q’vet’ili hkonda, rom romtan
ebrdzola an damorchileboda. q’opilma mdzevalma ant’iokem ists’avla mamistvis
nasts’avli gak’vetili da idzulebuli gakhda, uari etkva egvip’t’is dap’q’robaze,
romelits mtlianad romis mparvelobis kvesh iq’o moktseuli. am petkebadi riskhvis
k’ont’ekst’shi man sheit’q’o, rom misi sik’vdilis rts’menit, ebraelebi
kharobdnen da nadimobdnen. isini gaigebdnen misi sitsotskhlis sashinel pasad,
rom is jer k’idev tsotskhali iq’o.
dan. 11:31 misi
brdzanebit movlen jarebi da shebghalaven sats’midars, tsikhesimagres,
shets’q’vet’en mudmiv sruladdasats’vels da aghadgenen gap’art’akhebis momt’an
sibilts’es.
31a- es mukhli adast’urebs 1 mak’abelis ap’ok’ripul
tsnobashi motkhrobil pakt’ebs: mashin mepe ant’iokem mists’era mtel tavis
samepos, rom q’vela erti khalkhi gamkhdariq’o da titoeuls miet’ovebina tavisi
k’anoni. q’vela eri daetankhma mepe ant’iokes am brdzanebas da israelshi bevri
datankhmda am monobas, k’erp’ebs sts’iravda mskhverp’ls da arghvevda
(shebilts’avda) shabats. am aghts’erashi vkhvdebit danielisa da misi sami
tanamgzavris mier babilonshi gantsdil gansatsdelebs. kholo ghmerti mak’abelta
1-shi ts’armogvidgens aghts’eras imisa, tu ra ikneba uk’anask’neli didi
ubedureba, romlis ts’inashets chven, vints krist’eshi vart, ieso krist’es
didebuli dabrunebis ts’in mogvits’evs q’opna. chvensa da mak’abeli iudevelebis
dros shoris k’idev ertma didma ubedurebam gamoits’via ieso krist’es ts’mindanebis
sik’vdili 120 ts’lis ganmavlobashi.
31b- isini shebilts’aven sats’mindars,
tsikhesimagres, shets’q’vet’en mudmiv mskhverp’lshets’irvas da daamk’vidreben
gap’art’akhebis (anu ganadgurebis) sibilts’es.
es kmedebebi dadast’urdeba
ebraeli da romaeli ist’orik’osis, ioseb plaviusis mier chats’eril am ist’oriul
chvenebashi. sak’itkhis mnishvneloba amartlebs amas, amit’om modit ganvikhilot
es chveneba, romelshits vp’oulobt det’alebs, romlebits ident’uria mesame
msoplio omis gadarchenilta mier chamoq’alibebuli universaluri rezhimis mier
gamotskhadebuli uk’anask’neli dgheebis k’vira dghis k’anonisa.
ak motsemulia 1
mak’. 1:41-64-is adreuli versia:
1mat. 1:41 mashin
mepem brdzana, rom mis sameposhi q’vela ert khalkhad ktseuliq’o .
1mat. 1:42
q’velas unda miet’ovebina tavisi ts’es-chveulebebi. q’vela ts’armarti
daemorchila mepis brdzanebas.
1mat. 1:43 da
israelshits k’i mravalma miigho misi taq’vanistsema: isini k’erp’ebs
sts’iravdnen mskhverp’ls da sheuratskhq’opdnen shabats.
1mat. 1:44 mepem
matsneebi gagzavna ierusalimsa da iudas kalakebshi da ubrdzana, amieridan
daetsvat kveq’nistvis utskho ts’es-chveulebebi.
1mat. 1:45 rata
t’adzarshi aghsavleni shesats’iravebis, mskhverp’lshets’irvebisa da dasalevi
shesats’iravebis shets’q’vet’a. mat unda sheebilts’at shabatebi da
dghesasts’aulebi.
1mat. 1:46 shebilts’aven sats’mindars da q’velapers, rats ts’mindaa,
1mat. 1:47 aeshenebinat samskhverp’loebi, taq’vanistsemis adgilebi da k’erp’ebistvis t’adzrebi, sheets’irat ghorebi da uts’minduri tskhovelebi.
1mat. 1:48 mat tavianti vazhebi ts’inadautsvetelni unda daet’ovebinat da amgvarad q’ovelgvari uts’mindurebita da sheuratskhq’opit sak’utari tavi sadzulveli gaekhadat.
1mat. 1:49 erti sit’q’vit, mat unda daevits’q’ebinat rjuli da ugulebelq’ot misi q’vela ts’esi.
1mat. 1:50 q’vela, vints mepis brdzanebas ar daemorchileboda, sik’vdilit unda dasjiliq’o.
1mat. 1:51 es aris mepis ts’erilebis sit’q’vebi mteli tavisi sameposadmi: man mtel khalkhze zedamkhedvelebi daaq’ena da iudas q’vela kalaks mskhverp’lis shets’irva ubrdzana.
1mat. 1:52 da mravali khalkhi emorchileboda, q’vela, vints miat’ova k’anoni da borot’ebas schadioda kveq’anashi,
1mat. 1:53 israelis idzulebit tavshesapris dziebas.
1mat. 1:54 kislevis tvis metkhutmet’e dghes, 145 ts’els, mepem aghsavlenis samskhverp’loze ganadgurebis sibilts’e aghmarta da samskhverp’loebi aghmartes iudas garshemo mdebare kalakebshi.
1mat. 1:55 da sak’mevels ak’mevdnen sakhlebis k’arebtan da kuchebshi.
1mat. 1:56 da rodesats ip’oves rjulis ts’ignebi, dakhies da tsetskhlshi chaq’ares.
1mat. 1:57 da tu vinmestan aghtkmis ts’igni ip’oveboda an tu vinme ghvtis k’anons daemorchileboda, mepis brdzanebulebis tanakhmad, sik’vdilit unda dasjiliq’o.
1mat. 1:58 isini sjidnen israelianebs, romlebits tveobit tsodvashi iq’vnen ts’asulebi taviant kalakebshi.
1mat. 1:59 da q’oveli tvis otsdamekhute dghes mskhverp’ls sts’iravdnen samskhverp’loze, romelits aghsavleni shesats’iravis samskhverp’los natsvlad iq’o aghmartuli.
1mat. 1:60 am k’anonis tanakhmad, isini k’lavdnen kalebs, romlebsats shvilebi ts’inadaetsvitebodat.
1mat. 1:61 k’iserze chamok’idebuli chvilebit; mati natesavebi da ts’inadatsvetilits sik’vdilit dasajes.
1mat. 1:62 am q’velapris miukhedavad, israelshi bevri ertguli darcha da sak’marisad gabeduli iq’o, rom uts’minduri sak’vebi ar ech’ama.
1mat. 1:63 mat sik’vdili amjobines, vidre tavi sheebilts’at ts’minda aghtkmis sats’inaaghmdego sak’vebit, amit’omats sik’vdilit dasajes.
1mat. 1:64 es
israelistvis didi gansatsdeli iq’o.
mudmivi shuamdgomlobis
shesats’iravis shets’q’vet’as da 54-e mukhli, romelits mots’mobs sats’mindris
sheuratskhq’opas: mepem ganadgurebis sibilts’e aghmarta dasats’vavi
shesats’iravis samskhverp’loze.
am borot’ebis
satave, israelis es gandgomilebaa : 1mat. 1:11
sts’ored im dros gachnda israelshi gadakhrili khalkhis taoba, romelmats
mravali adamiani miizida tavis uk’an: „modit, shevk’rat k’avshiri chvens
garshemo mq’op khalkhebtan“, - ambobdnen isini, - „radgan mas shemdeg, rats
matgan gamoveq’avit, mravali ubedureba dagvat’q’da tavs “. es ubedurebebi uk’ve
ghvtisadmi mati urts’munoebis shedegi iq’o da isini tavianti meambokhe
damok’idebulebit k’idev upro met’ ubedurebas daat’ekhdnen tavs.
am siskhlian t’ragediashi
berdznulma bat’onobam k’argad gaamartla tavisi q’velganmq’opi tsodvis simbolo
danielis brinjaos kandak’ebashi .2; leop’ardi danielis me-7 tavis ch’reli; da
danielis me-8 tavis mq’rali tkha . tumtsa, k’idev erti det’ali unda
aghinishnos. ant’iokes me-4 mier ierusalimshi 168 ts’els gagzavnil damsjel
misioners ap’oloniosi hkvia da es berdznuli sakheli, romelits prangulad
„gamanadgurebels“ nishnavs, sulits’mindis mier ikneba archeuli, rata ap’olon
9:11-shi dagmos ts’minda bibliis damangreveli gamoq’eneba bolo dgheebis tsru
p’rot’est’ant’uli krist’ianobis mier; anu isini, vints saboloo did
k’at’ast’ropas moats’q’oben . ap’oloniosi ierusalimshi 22 000 jarisk’atstan
ertad chavida da shabat dghes , sanakhaobrivi sajaro iaraghis demonst’ratsiis
dros, man q’vela ebraeli maq’urebeli gaanadgura. mat shabati am
sheuratskhmq’opeli int’eresit shebilts’es da ghmertma isini mok’la. da misi
riskhva ar tskhreba, radgan am siskhliani pakt’is uk’an ebraelta elinizatsiaa
brdzanebuli. atenel geront’iusma, samepo delegat’ma, mtel khalkhs daak’isra
ierusalimshi, iseve rogorts samariashi, taq’vanistsemisa da zneobis elinizatsia
. ierusalimis t’adzari shemdeg olimp’iel zevss miedzghvna , kholo gerizimis
mtis t’adzari - st’umartmoq’vare zevss. amgvarad, chven vkhedavt, rogor khsnis
ghmerti tavis datsvas sak’utari t’adzridan, ierusalimidan da mteli eridan.
ts’minda kalaki savsea sisast’ik’it, titoeuli matgani upro sazizgharia, vidre
ts’ina. magram mkholod ghvtis neba iq’o gamoq’enebuli, imdenad didi iq’o
moraluri da religiuri udzlureba gaprtkhilebis shemdeg, rasats babilonshi
gadasakhleba its’vevda.
dan. 11:32
aghtkmis mots’inaaghmdegeebs p’irperobit sheatsdens, khalkhi k’i, vints tavis
ghmerts itsnobs, mt’k’itsed imokmedebs.
32a - is aliansis moghalat’eebs p’irperobit
atsdunebs
es ganmart’eba adast’urebs, rom
ghvtaebrivi sasjeli damsakhurebuli da gamartlebuli iq’o. ts’minda adgilebshi sheuratskhq’opa
normad iktsa.
32b- magram isini, vints itsnoben taviant
ghmerts, mt’k’itsed imokmedeben,
am t’ragediashi gults’rpelma da
ghirseulma morts’muneebma gamoircheodnen ertgulebit da amjobines
mots’ameobrivad sik’vdili, vidre uari etkvat shemokmedi ghmertisa da misi
ts’minda k’anonebis p’at’ivistsemaze.
k’idev ertkhel, meore
ts’ak’itkhvisas, 1090 dghis es siskhliani gamotsdileba hgavs p’ap’is
mmartvelobis 1260 dghesa da ts’els, romlebits tanmimdevrulad skhvadaskhva
pormit iq’o nats’inasts’armet’q’velebi daniel 7:25, 12:7 da gamotskh. 12:6-14;
11:2-3; 13:5-shi.
ant’ik’ur
k’ont’ekst’shi mimdinare movlenebis gadakhedva
imis gasagebad,
tu ra khdeba, gamoviq’eneb op’erat’oris gamosakhulebas, romelits ighebs
stsenas, romelsats q’uradghebit ak’virdeboda. am et’ap’ze is simaghleshi
imat’ebs da khedvis are sul upro partovdeba. amgvarad, religiur ist’oriaze
gamoq’enebisas, sulis mzera ak’ont’rolebs krist’ianobis mtel religiur
ist’orias, misi adreuli dasats’q’isidan, t’anjvis saatebidan, mots’ameta droidan
mis didebul dasasrulamde, romelits nanat’ri mkhsnelis dabrunebit aghinishneba.
dan. 11:33 da mat
shoris brdzenni bevrs daarigeben, zogi k’i droebit makhvilit, tsetskhlit,
t’q’veobita da nadavlit daetsema.
33a- da mat shoris q’velaze brdzeni asts’avlis
brbos
ieso krist’es motsikulebi, aseve
t’arseli p’avle, romelsats akhali aghtkmis 14 ep’ist’ole unda mivudzghvnat. am
akhal religiur sts’avlebas sakheli akvs: „sakhareba“, anu khsnis sasikharulo
tsnoba, romelits ghvtaebrivi madlit aris shemotavazebuli rcheultatvis. am gzit,
sulits’mida droshi ts’in migvidzghvis da akhali shests’avlili samizne
krist’ianuli rts’mena khdeba.
33b - arian isetebits, romlebits droebit
daetsebian makhvilita da tsetskhlit, t’q’veobita da nadavlit.
„gark’veuli droit“, ambobs suli
angelozis meshveobit, „da es dro ikneba 1260 didi khnis
nats’inasts’armet’q’velebi ts’eli“, magram romis zogierti imp’erat’oris,
k’aligulas, neronis, domitsianesa da diok’let’ianes dros krist’ianoba
mots’ameobriv sik’vdils nishnavda. gamotskh. 13:10-shi sulits’mida ikhsenebs
romauli p’ap’is mier dats’esebul droebs da ambobs: „ tu vinme t’q’ved
ts’aiq’vans, t’q’ved ts’ava; tu vinme makhvilit mok’lavs, makhvilitve unda
mok’lan“. ak aris ts’mindanta motmineba da rts’mena .
dan. 11:34 da
rotsa daetsebian, mtsiredit shegets’evian da bevri sheuertdeba mat
tvaltmaktsobashi.
34a- sts’ored p’ap’obis sast’ik’i bat’onobis
am p’eriodshi gamochndnen am mukhlis tvaltmaktsebi damkhmareebad. mati
ident’ipik’atsia epudzneba ieso krist’es mier nasts’avli ghirebulebebisa da mtsnebebisadmi
mat zizghs, am shemtkhvevashi k’i am mizanmimartuli ep’okisadmi, makhvilit
mk’vlelobis ak’rdzalvisadmi. ist’oriis gadakhedvit, shegidzliat gaigot, rom
me-15 sauk’unidan chvens dromde parto p’rot’est’ant’uli modzraoba martali
msajuli ieso krist’es mier tvaltmaktsurad ikna shepasebuli. amit’om, 1843
ts’lidan mati sruli mit’oveba upro advili gasagebi da misaghebi ikneba.
dan. 11:35
brdzentagan zogierti daetsema, rata ganits’midon, ganits’mindon da gatetrdnen
aghsasrulis zhamamde, radgan is jer k’idev danishnul dros dadgeba.
35a- zogierti brdzeni daetsema, rata
ganits’mindon, ganits’mindon da gatetrdnen aghsasrulis dromde
am gantskhadebidan gamomdinare,
krist’ianuli tskhovrebis st’andart’i gamotsda da sherchevaa , kveq’nierebis
aghsasrulamde devna-gadat’anis unarit. amgvarad, tanamedrove adamiani, romelits
michveulia mshvidobasa da t’olerant’obas, agharapers khvdeba. is am
uts’q’ebebshi sak’utar tskhovrebas ver tsnobs. sts’ored amit’om, am temaze
ganmart’ebebi motsemulia gamotskh. 7-sa da 9:5-10-shi. ghvtis mier
dap’rogramebuli iq’o religiuri mshvidobis khangrdzlivi p’eriodi 150 realuri
ts’lis ganmavlobashi, anu „khuti ts’inasts’armet’q’veluri tve“, magram 1995
ts’lidan es p’eriodi dasrulda da religiuri omebi k’vlav daits’q’o. islami
k’lavs saprangetsa da msoplios skhva adgilebshi; da misi mokmedeba gants’irulia
gadzlierdes manam, sanam mtel msoplios ar gaaghvivebs.
35b - radgan is mkholod danishnul dros chamova
es ikneba samq’aros aghsasruli
da angelozi gveubneba, rom mshvidobisa da omis aranairi nishani aravis adzlevs
sashualebas, rom es moakhlovdes. es ert pakt’orzea damok’idebuli: ghvtis mier
dadgenil „droze “, anu mits’ieri rcheulebis mis mier sherchevisadmi midzghvnili
6000 ts’lis dasasruls. da sts’ored imit’om, rom am dasasrulamde at ts’elze nak’lebi
dro gvashorebs, ghmertma mogvtsa madli, vitsodet tarighi: 2030 ts’lis 3
ap’rilis ts’in gazapkhulis 20 mart’i, anu krist’es gamomsq’idveli sik’vdilidan
2000 ts’lis shemdeg. is gamochndeba dzlieri da gamarjvebuli, rata gadaarchinos
tavisi rcheulebi da gaanadguros mk’vleli meambokheebi, romlebsats mati mok’vla
hkondat ganzrakhuli.
„krist’ianuli“
romis k’atolik’uri p’ap’is rezhimi: didi mdevneli dasavluri samq’aros religiur
ist’oriashi.
sts’ored mistvis
unda migveq’vana ant’ioke 4-is modeli. t’ip’ma moamzada tavisi ant’it’ip’i da
ra shegvidzlia vtkvat am shedarebaze? berdzeni mdevneli, ra tkma unda,
penomenaluri massht’abisa iq’o, radgan is 1090 realuri dghis ganmavlobashi
mokmedebda, magram p’ap’izmi, tavis mkhriv, titkmis 1260 realuri ts’lis ganmavlobashi
mdzvinvarebs, ritats ist’oriis q’vela models gadaach’arbebs.
dan. 11:36 mepe
imas gaak’etebs, rats surs; tavs aimaghlebs da gandiddeba q’vela ghmertze
maghla, saotsrebebs ilap’arak’ebs ghmertta ghmertis ts’inaaghmdeg;
ts’armat’ebuli ikneba manam, sanam riskhva ar aghsruldeba, radgan
gadats’q’vet’ili aghsruldeba.
36a- am mukhlis sit’q’vebi bundovani rcheba da
maints sheidzleba moergos berdzen mepes da romael p’ap’is mepes.
ts’inasts’armet’q’velebis gamzhghavnebeli st’rukt’ura zedap’iruli mk’itkhvelebistvis
daparuli unda iq’os. tumtsa, p’ap’is samiznes mtsire det’ali gansazghvravs; es
aris sizust’e: radgan rats gadats’q’vet’ilia, shesruldeba. es tsit’at’a
imeorebs dan. 9:26-s: samotsdaori k’viris shemdeg tskhebuli moik’veteba da mas
araperi ekneba tavistvis. momavali lideris khalkhi gaanadgurebs kalaksa da
sats’mindars da mati aghsasruli ts’arghvnasavit dadgeba; gadats’q’vet’ilia ,
rom ganadgureba (an gap’art’akheba) omis dasrulebamde gagrdzeldeba .
dan. 11:37 ar
unda stsodnoda arts mama-p’ap’is ghmertebs, arts kalta ghvtaebebs da artsert
ghmerts, aramed tavs q’velaze maghla aimaghlebda.
37a - is ar stsems p’at’ivs tavisi mamebis
ghmertebs
ai, es aris p’at’ara det’ali,
romelits natels hpens chvens gagebas. ak gvakvs pormaluri mt’k’itsebuleba
imisa, rom misi sit’q’vebit samizne mepe ar sheidzleba iq’os ant’ioke IV,
romelits p’at’ivs stsemda tavisi mamebis ghmertebs da mat shoris udidess,
zevss, olimp’os ghmertebis ghmerts, romelsats man ierusalimis ebrauli t’adzari
shestavaza. amrigad, chven vighebt udavo mt’k’itsebulebas, rom samizne mepe
namdvilad krist’ianuli ep’okis romauli p’ap’is rezhimia. amieridan, q’vela
gamotskhadebuli sit’q’va sheekheba am mepes, romelits ganskhvavdeba danieli
7-isgan da tavkhedi da tsbieria danieli 8-isgan; davamat’eb, danieli 9:27-is am
damangrevel an gamanadgurebel mepes . „rak’et’is sapekhurebi“ q’vela mkhars
uch’ers tavs . p’ap’is k’atsisa , p’at’ara da amp’art’avani, romelits
bat’onobis mts’vervalze iq’o motavsebuli.
p’at’ivs stsems tu ara p’ap’is
romi tavisi mamebis ghmertebs? opitsialurad ara, radgan krist’ianobaze
moktsevam aidzula is, rom uari etkva ts’armartuli romauli ghvtaebebis
sakhelebze. tumtsa, man sheinarchuna mati taq’vanistsemis pormebi da st’ili:
chukurtmebuli, gamodzerts’ili an chamoskhmuli gamosakhulebebi, romelta
ts’inashets misi taq’vanismtsemlebi lotsvisas mukhls iq’rian da ichokeben. am
saktsielis shesanarchuneblad, romelits ghmertma dagmo q’vela tavisi k’anonit,
man biblia miuts’vdomeli gakhada chveulebrivi mok’vdavebistvis da ak’rdzala
tsotskhali ghmertis ati mtsnebidan meore, radgan is k’rdzalavs am p’rakt’ik’as
da avlens misi damrghvevebistvis dagegmil sasjels. vis sheidzleba surdes
dak’isrebuli sasjelis damalva, tu ara eshmak’s? amit’om, p’ap’is rezhimis
p’irovneba am mukhlshi shemotavazebul ganmart’ebashi jdeba.
37b - arts kalebs aghaprtovanebs ghvtaebrioba
sts’ored p’ap’is mier
mit’ovebuli ts’armartuli romauli religiis gatvalists’inebit its’vevs ghvtis
suli am ukhesh temas. radgan man zurgi aktsia tavis ashk’ara seksualur
memk’vidreobas sits’mindis ghirebulebebis sachveneblad. es savaraudo ghvtaeba
aris p’riap’osi, mamrobiti skesis palosi, romelsats romis ek’lesiis ts’armarti
mamebi ghvtaebad stsemdnen p’at’ivs. es maints berdznuli tsodvis memk’vidreoba
iq’o. da am seksualuri memk’vidreobisgan gasasvlelad, is zedmet’ad itsavs
khortsisa da sulis sits’mindes.
dan. 11:38 magram
tsikhesimagreebis ghmerts p’at’ivs miagebs tavis pekhsadgamze; okroti,
vertskhlit, dzvirpasi kvebita da dzvirpasi nivtebit stsems taq’vans mas, visats
misi mamebi ar itsnobdnen.
38a- tumtsa, is p’at’ivs miagebs
tsikhesimagreebis ghmerts tavis k’vartskhlbek’ze
ibadeba akhali ts’armartuli
ghmerti: tsikhesimagreebis ghmerti . misi k’vartskhlbek’i adamianta gonebashia
da misi simaghle t’olia im shtabech’dilebis, romelsats is ighebs.
ts’armartuli romi
ashenebda ts’armartul t’adzrebs, romlebits q’vela karistvis ghia iq’o;
svet’ebze daq’rdnobili k’ap’it’elebits sak’marisi iq’o. magram krist’ianobis
mighebit, romi tsdilobda dangreuli ebrauli modelis shetsvlas. ebraelebs hkondat
dakhuruli t’adzari dzlieri iersakhit, rats mis didebasa da p’rest’izhs
ts’armoadgenda. amit’om, romi mibadzavs mas da tavis mkhriv aashenebs romanul
st’ilshi gamagrebul tsikhesimagreebs, radgan dautsveloba supevs da umdidresi
lordebi amagreben taviant sakhlebs. romits igives ak’etebs. is tavis ek’lesiebs
mk’atsri st’ilit ashenebs t’adzrebis dromde da ik q’velaperi itsvleba.
momrgvalebuli sakhuravebi tsisk’en mimartul shubebad iktseva da es, sul upro da
upro maghla. gare pasadebi makmanis iers ighebs, isini gamdidrebulia q’vela
peris vit’razhebit, romlebits shignit tsisart’q’elas shuks shemoakvs, rats
shtabech’dilebas akhdens ts’irva-lotsvaze, mimdevrebsa da vizit’orebze.
38b- am ghmerts, romelsats misi mamebi ar
itsnobdnen, okroti da vertskhlit, dzvirpasi kvebita da dzvirpasi nivtebit
p’at’ivs miagebs.
mat k’idev upro matsdunebels
khdis is, rom shida k’edlebi mortulia okroti, vertskhlit, dzvirpasi
margalit’ebita da dzviradghirebuli nivtebit : gamotskh. 17:5-shi mokhseniebulma
didma babilonma itsis, rogor its’onos tavi k’lient’ebis mosazidad da
shesatsdenad.
ch’eshmarit’i
ghmerti ar adzlevs sak’utar tavs uplebas, rom atsdunon, radgan es
brts’q’invaleba mistvis sargebels ar moakvs. tavis ts’inasts’armet’q’velebashi
is gmobs p’ap’iseul roms, romeltanats mas arasdros hkonia odnavi urtiertoba.
mistvis misi romanuli an goturi ek’lesiebi mkholod ts’armartuli ghvtaebebia,
romlebits mkholod sulieri adamianebis shetsdenas emsakhureba, romlebsats is
misgan zurgs aktsevs: ibadeba akhali ghmerti: tsikhesimagreebis ghmerti da is
atsdunebs uamrav adamians, romlebits tvlian, rom ghmerts mis k’edlebshi
arap’rop’ortsiulad maghali ch’eris kvesh shesvlit ip’ovian.
dan. 11:39 utskho ghmerttan ertad imokmedebs is
gamagrebuli adgilebis ts’inaaghmdeg da utskho ghmerttan ertad aashena tsikhesimagreebi
da p’at’ivit aghavsebs mat, vints mas itsnobs, mravalze gabat’onebs daak’isrebs
mat da jildod mits’ebs daurigebs.
39a- da is tsikhesimagreebis gamagrebaze utskho
ghmerttan ertad mushaobda
ghmertistvis mis ts’inashe
mkholod erti akt’iuri ghmertia, anu is, vints mistvis utskhoa : es aris
eshmak’i, sat’ana, romlis ts’inaaghmdegats ieso krist’em gaaprtkhila tavisi
motsikulebi da mots’apeebi. ebraul t’ekst’shi sakme ar aris „ts’inaaghmdeg
mokmedebashi“, aramed „gak’etebashi“. igive tsnoba ts’aik’itkheba gamotskh.
13:3-shi shemdegi pormit: ... drak’onma mistsa mas tavisi dzala, tavisi
t’akht’i da didi khelmts’ipeba . drak’onma vin aris eshmak’i gamotskh. 12:9-shi
da amavdroulad imp’eriuli romi gamotskh. 12:3-is mikhedvit.
upro met’its, krist’ianul
religiaze moktsevit, romis khelisuplebam miigho ch’eshmarit’i ghmerti, romelits
mistvis utskho iq’o, radgan is tavdap’irvelad ebraelebis, ebraelebis, abraamis
shtamomavlebis ghmerti iq’o.
39b- da is p’at’ivs miagebs mat, vints mas
aghiarebs
es p’at’ivi religiuria.
p’ap’izmi mepeebs, romlebits mas dedamits’aze ghvtis ts’armomadgenlad
aghiareben, sak’utari khelisuplebis ghvtaebrivi avt’orit’et’is bech’eds
anich’ebs. mepeebi ch’eshmarit’ad mkholod mashin khdebian mepeebi, rodesats
ek’lesia mat tavis ert-ert ghvtaebriv tsikhesimagreshi , saprangetshi,
sen-denisa da reimsis t’erit’oriaze, ak’urtkhebs.
39c - is mat ramdenimeze dominirebas aidzulebs
p’ap’izmi anich’ebs imp’eriul t’it’uls, romelits aghnishnavs suverenul mepes, romelits dominirebs skhva vasal mepeebze. q’velaze tsnobili: k’arlos didi, charlz V, nap’oleon I , hit’leri.
39d - jildod mat mits’ebs gaunats’ilebs.
es saero zesakhelmts’ipo, rogorts mits’ieri, aseve zetsiuri, k’argad ergeboda dedamits’is mepeebs, misi p’ret’enziis tanakhmad. radgan is agvarebda mat utankhmoebebs, gansak’utrebit dap’q’robil an aghmochenil mits’ebtan dak’avshirebit. amrigad, 1494 ts’els, aleksandre VI borjia, p’ap’tagan q’velaze uaresi, tanamdebobis p’iri, mk’vleli, aidzules meridianuli khazi daedgina esp’anetsa da p’ort’ugalias shoris samkhret amerik’is t’erit’oriis ganats’ilebisa da plobis gasaq’opad, romelits ant’ik’uri khanidan ikna aghmochenili.
mesame msoplio
omi an ap’os me-6 saq’viri .9 .
is k’atsobriobas
mosakhleobis mesamedit amtsirebs da erovnuli damouk’ideblobis dasasruleblad
amzadebs universalur rezhims, romelits ap’oshi gamotskhadebul saboloo did
ubedurebas daamq’arebs. 1. agresiul akt’orebs shorisaa muslimuri kveq’nebis
islami, amit’om am sak’itkhze bibliur p’ersp’ekt’ivas gtavazobt.
islamis roli
islami arsebobs,
radgan ghmerts is sch’irdeba. ara gadasarchenad, es roli mkholod ieso krist’es
mier mot’anil madlzea damok’idebuli, aramed misi mt’rebis dasamartskheblad,
mosak’lavad, khotsva-zhlet’istvis. uk’ve dzvel aghtkmashi, israelis orgulobis
dasasjelad, ghmertma mimarta „pilist’imel“ khalkhs. akhal aghtkmashi,
krist’ianuli orgulobis dasasjelad, is muslimebs mouts’odebs. muslimebisa da
arabebis satavea ismaeli, abraamisa da agaris vazhi, misi tsolis, saras,
egvip’t’eli msakhuri. da uk’ve im dros, ismaeli k’amatobda isak’tan, k’anonier
vazhtan. es im donemde mivida, rom ghvtis tankhmobit, saras tkhovnit, abraamma
agari da ismaeli banak’idan gaadzeva. da ghmertma izruna gadzevebulebze,
romelta shtamomavlebi, nakhevardzmebi, mt’rulad gants’q’obilni iknebodnen abraamis
shtamomavlobis mimart: p’irvelebi, ebraelebi; meoreebi, ieso krist’eshi,
krist’ianebi. ai, sit’q’vebi, romlitats ghmertma its’inasts’armet’q’vela
ismaelisa da misi arabi shtamomavlebis shesakheb dabadebis 16:12-shi: „ is
ikneba rogorts veluri viri; misi kheli q’velas ts’inaaghmdeg ikneba da q’velas
kheli mis ts’inaaghmdeg ikneba; da is daimk’vidrebs q’vela tavis dzmas “.
ghmerts surs, rom gaamzhghavnos tavisi azrebi da gansja sagnebze. krist’es
rcheulebma unda itsodnen da gaiziaron ghvtis es gegma, romelits dedamits’is
khalkhsa da dzalebs tavisi uzenaesi nebis shesabamisad iq’enebs. unda
aghinishnos, rom islamis damaarsebeli, ts’inasts’armet’q’veli muhamedi ,
daibada VI sauk’unis bolos, 538 ts’els romis k’atolik’uri p’ap’izmis
damq’arebis shemdeg. islamma, rogorts chans, daart’q’a ts’armart k’atolitsizms
da zogadad krist’ianebs, rodesats isini ghvtis ts’q’evlam daart’q’a. da es asea
321 ts’lis 7 mart’idan, rodesats imp’erat’orma k’onst’ant’ine I-ma miat’ova
meshvide dghe - shabatis dasveneba misi p’irveli dghis sasargeblod, romelits
edzghvneboda „daup’q’robel mzes“ (Sol Invictvs), chvens amzhamindel k’vira
dghes. dghevandeli mravali krist’ianis msgavsad, k’onst’ant’ines shetsdomit
surda krist’ianebsa da ebraelebs shoris gankhetkilebis aghnishvna. is tavisi
drois krist’ianebs saq’vedurobda ghvtis ts’minda shabatis p’at’ivistsemit
iudaizmis mop’ovebashi. ts’armarti mepis mier gamot’anili es usamartlo sasjeli
gadakhdili iq’o da gadakhdili ikneba bolomde gamotskhadebis 8 da 9 tavebshi
gamovlenili „ shvidi saq’viris “ sasjelebit, anu ubedurebebisa da dramebis
uts’q’vet’i tanmimdevrobit. saboloo sasjeli mova sashineli imedgatsruebis
sakhit, rodesats ieso krist’e gamochndeba, rata dedamits’idan ts’aiq’vanos
tavisi rcheulebi. magram akhlakhan gankhiluli tema, „mesame msoplio omis“,
tavad aris am ts’inasts’armet’q’veluri ghvtaebrivi sasjeltagan meekvse,
romelshits islami mtavari motamashea. radgan ghmertma ismaelzets
its’inasts’armet’q’vela, dabadebis 17:20-shi tkva: „ rats sheekheba ismaels, me
gismine sheni. aha, me vak’urtkheb mas, naq’opiers gavkhdi da dzlier
gavamravleb mas; is tormet’ mtavars shobs da did ers gavkhdi mas “. am
prchkhilebs vkhurav, rata gavagrdzelo danielis 11:40-shi motsemuli shests’avla.
dan. 11:40 da
aghsasrulis zhams samkhretis mepe sheebrdzoleba mas da chrdiloetis mepe mova
mis ts’inaaghmdeg rogorts grigali, et’lebit, mkhedrebit da mravali khomaldit;
mova is kveq’anashi da gadmoighvreba rogorts niaghvari da gadmoighvreba.
40a - dasasrulis dros
amjerad es martlats
k’atsobriobis ist’oriis dasasrulia; dedamits’is amzhamindeli erebis drois
dasasruli. iesom es dro gamoatskhada mates sakharebis 24:24-shi: samepos es
sakhareba mtel msoplioshi ikadageba q’vela khalkhistvis dasamots’meblad. mashin
mova aghsasruli.
40b - samkhretis mepe daeskhmeba tavs mas
ak chven unda aghvprtovandet
uzarmazari ghvtaebrivi dakhvets’ilobit, romelits mis msakhurebs sashualebas
adzlevs gaigon is, rats skhva adamianebisgan daparuli rcheba. erti shekhedvit,
magram mkholod erti shekhedvit, selevk’ebsa da lagidebs shoris k’onplikt’i,
rogorts chans, am mukhlshi ganakhldeba da grdzeldeba, rats dzalian shetsdomashi
shemq’vania. sinamdvileshi, chven es k’ont’ekst’i 34-dan 36-e mukhlebamde
mivat’ovet da am akhali dap’irisp’irebis dasasrulis dro p’ap’is k’atolik’uri
rezhimisa da universaluri p’rot’est’ant’izmis krist’ianul ep’okas ekheba,
romelits tavis ek’umenur aliansshi shevida. k’ont’ekst’is es tsvlileba
gvavaldebulebs, rolebi gadavanats’ilot.
mis “ rolshi : p’ap’uri
k’atolik’uri evrop’a da misi mok’avshire krist’ianuli religiebi.
samkhretis mepis “ rolshi :
islamis dap’q’roba, romelmats adamianebi dzalit unda moaktsios an damonos, misi
dampudzneblis, muhamedis kmedebebis shesabamisad.
akve aghvnishnavt zmnis
archevans: dart’q’ma ; ebraulad „naga“ nishnavs rkebit dart’q’mas. rogorts
zedsartavi sakheli, is aghnishnavs gaaptrebul agresors, romelits
chveulebisamebr urt’q’ams. es zmna idealurad egueba arabul islams, romelits
meore msoplio omis dasrulebidan sheuperkheblad agresiulia dasavluri samq’aros
ts’inaaghmdeg. shesadzlo zmnebi „ brdzola, brdzola, dart’q’ma “ miutitebs
dzalian akhlos q’opnaze, akedan gamomdinareobs erovnuli samezoblos an
kalakebisa da kuchebis samezoblos idea. orive shesadzlebloba adast’urebs
islams, romelits k’argad aris damk’vidrebuli evrop’ashi evrop’elebis religiuri
uint’eresobis gamo. brdzolebi gadzlierda 1948 ts’els ebraelebis p’alest’inashi
dabrunebis shemdeg. p’alest’inelebis bedma muslimi khalkhebi dasavleli
krist’iani k’olonialist’ebis ts’inaaghmdeg daaq’ena. kholo 2021 ts’els
islamist’uri agresia izrdeba da kmnis dautsvelobas evrop’el khalkhebshi,
p’irvel rigshi saprangetshi, chrdiloet aprik’isa da aprik’is khalkhebis q’opil
k’olonizat’orshi. mokhdeba tu ara upro didi erovnuli shet’ak’eba? shesadzloa,
magram ara manam, sanam shida sit’uatsia gauaresdeba im donemde, rom jgupebs
shoris sast’ik’i shet’ak’ebebi gamoits’vios tavad met’rop’oliis mits’aze. im
dghes saprangeti samokalako omis sit’uatsiashi aghmochndeba; sinamdvileshi,
ch’eshmarit’ad religiuri omis: islamis ts’inaaghmdeg krist’ianobis an ughmerto
urts’munoebis ts’inaaghmdeg.
40g- chrdiloetis mepe mis ts’inaaghmdeg mova
rogorts karishkhali , et’lebit, mkhedrebit da mravali khomaldit.
ezek’ielis 38:1-shi chrdiloetis
am mepes magogi ets’odeba , roshis (ruseti) , meshekis (mosk’ovi) da tubalis
(t’obolsk’i) mtavari da me-9 mukhlshi vk’itkhulobt: da amokhval, mokhval
rogorts grigali , ghrubelivit iknebi, rom daparos kveq’ana, shen da sheni
q’vela razmi da mravali khalkhi shentan ertad.
chrdiloetis mepis
“ rolshi martlmadidebeli ruseti da misi muslimi mok’avshire khalkhebi . akats
„zmnis“ archevani gagrdzeldeba. „ is “ haeridan uetsar, masiur, moulodnel
tavdaskhmas guliskhmobs. rusetis dedakalaki, mosk’ovi, martlats sak’maod
shorsaa briuselidan, evrop’is dedakalakidan, da p’arizidan, misi samkhedro
lideridan. evrop’ulma k’etildgheobam misi liderebi daabrmava, imdenad, rom
isini dzlier rusetis samkhedro p’ot’entsials satanadod ar apaseben. is tavis
agresiis tvitmprinavebsa da atasobit t’ank’s sakhmeleto marshrut’ebze da
sazghvao da ts’q’alkvesha sabrdzolo khomaldebis simravles gaushvebs. da
imisatvis, rom sasjeli dzaladobrivad iknas gamokhat’uli, es evrop’eli liderebi
ar ts’q’vet’en rusetisa da misi liderebis damtsirebas, mgznebare vladimer
zhirinovsk’idan dats’q’ebuli misi amzhamindeli akhali „tsarit“, vladimer
p’ut’init (vladimer: msoplios p’rintsi rusulad) damtavrebuli.
„ siriis omis“ pormat’shi,
romelshits akhali erovnuli israeli chaertveba; rasats shemdegi leksi
daadast’urebs. tumtsa, am et’ap’ze, rusetis mier tavs daeskhmeba romis
khelshek’rulebis evrop’a.
40 dghe - is khmeletisk’en daidzvreba,
niaghvarivit da adidebit gavrtseldeba. misi
daudzleveli samkhedro up’irat’esoba rusets sashualebas adzlevs, sheich’ras
evrop’ashi da daik’avos misi mteli t’erit’oriuli areali. mis ts’inashe pranguli
jarebi verapers sheedreba; isini damskhvreulebi da ganadgurebulebi arian.
dan. 11:41 sheva
didebul kveq’anashi da mravali daetsema; edomi, moabi da amonis dzeta
tavk’atsebi k’i misi khelidan gadarchebian.
41a- is sheva ulamazes kveq’anashi da bevri
daetsema
rusetis eksp’ansia misi
samkhretisk’en mimdinareobs, sadats israeli mdebareobs , dasavletis kveq’nebis
mok’avshire, romelits, tavis mkhriv, rusuli jarebis mier aris shemoch’rili;
ebraelebi maints daighup’ebian.
41b- magram edomi, moabi da amonis dzeta mtavrebi
gadarchebian misi khelidan.
es im samkhedro aliansebis
shedegia, romlebits am sakhelebs rusetis mkhares tanamedrove iordaniis simbolod
daasakheleben. 2021 ts’els ruseti uk’ve siriis opitsialuri mok’avshirea,
romelsats is aiaraghebs da itsavs.
dan. 11:42 is
khels gaits’vdis kveq’nebis ts’inaaghmdeg da egvip’t’is kveq’ana ver
gadarcheba.
42a - mkholod 1979 ts’lidan daadast’ura am
p’olit’ik’urma k’onpiguratsiam ts’inasts’armet’q’veleba. im ts’els, ashsh-shi,
k’emp’-devidshi, egvip’t’is p’rezident’ma anvar sadatma opitsialurad dado
aliansi israelis p’remier-minist’r menakhem begintan. im dros gak’etebuli
st’rat’egiuli da p’olit’ik’uri archevani iq’o im drois q’velaze dzlieri mkharis
mkhardach’era, radgan israels dzlierad uch’erda mkhars ashsh. sts’ored am
gagebit miats’ers ghvtis suli mas initsiat’ivas, „gaektses “ nangrevebsa da
k’at’ast’ropebs. magram drota ganmavlobashi, tamashi itsvleba da israeli da
egvip’t’e, 2021 ts’lidan, titkmis mit’ovebulebi arian ashsh-s mier. siriis
t’erit’oriaze ruseti ats’esebs tavis k’anons.
dan. 11:43 da is
daep’at’roneba okrosa da vertskhlis sagandzurs da egvip’t’is q’vela dzvirpas
nivts; mas gahq’vebian libielebi da etiop’elebi.
43a- is aighebs k’ont’rols okrosa da vertskhlis
sagandzurze da egvip’t’is q’vela dzvirpas nivtze.
suetsis arkhit sargeblobistvis
gadakhdili gadasakhadebidan mighebuli shemosavlebis ts’q’alobit, egvip’t’e
uzomod gamdidrda. tumtsa, es simdidre mkholod mshvidobian p’eriodshia
ghirebuli, radgan omis dros savach’ro gzebi uk’atsrieli khdeba. egvip’t’e
t’urizmis ts’q’alobit gamdidrda. dedamits’is otkhive k’utkhidan khalkhi mis
p’iramidebs, muzeumebs aghprtovanebs, romlebits ant’ik’uri khanidan
mits’iskvesh damaluli egvip’t’uri samarkhebis mudmivi aghmochenebit aris
gamdidrebuli. am samarkhebshi akhalgazrda mepe t’ut’ankhamonis samarkhshi
daudgeneli ghirebulebis mq’ari okros nivtebia aghmochenili. amit’om, ruseti
egvip’t’eshi sak’maris nivts ip’ovis, rata daik’maq’opilos tavisi lt’olva omis
nadavlis mimart.
2022 ts’lis 22
ianvris shabatis dasasruls, sulits’mindam momiq’vana argument’i, romelits
q’ovelgvari davis gareshe adast’urebs danielis 11-is int’erp’ret’atsias. modit,
aghvnishnot 42-e da 43-e or mukhlshi sakheli „ egvip’t’is “ mk’apio,
daushipravi khsenebis mnishvneloba, romelits am k’ont’ekst’shi ganskhvavebuli
kveq’anaa imisgan, romelsats „ samkhretis mepe “ ets’odeba . tumtsa, 5-dan 32-e
mukhlebamde, p’t’olemeebis lagiduri „egvip’t’e “ shenighbuli iq’o, magram
ident’ipitsirebuli iq’o, rogorts „ samkhretis mepe “. amgvarad, ist’oriuli
k’ont’ekst’is tsvlileba udaod dadast’urebuli da dadast’urebulia . ant’ik’urobis
k’ont’ekst’idan dats’q’ebuli, danielis 11-e tavis ist’oria mtavrdeba „ msoplios
aghsasrulis droit “, romelshits „ egvip’t’e “, romelits 1979 ts’lidan
moq’olebuli dasavlur krist’ianul da agnost’ik’ur banak’tanaa dak’avshirebuli,
akhali „ samkhretis mepis “, anu meomari islamis da gansak’utrebit akhali „
chrdiloetis mepis “, rusuli martlmadideblobis samiznea.
43b - libielebi da etiop’elebi mas gahq’vebian
mtargmnelma sts’orad targmna
ts’inasts’armet’q’velebashi sit’q’vebi „ puti da kushi “, romlebits „libiad“
aghnishnavs saharis chrdiloetit mdebare muslimur kveq’nebs, aprik’is sanap’iro
kveq’nebs, kholo etiop’iashi, shav aprik’ashi, saharis samkhretit mdebare
q’vela kveq’anas. matgan didma nats’ilma aseve miigho da miigho islami;
k’ot’-d’ivuaris shemtkhvevashi, saprangetis p’rezident’is nik’ola sark’ozis
tanamonats’ileobit, romelsats aseve vumadlit libiis kaoss.
amgvarad, rusetis mier
dart’q’muli „ egvip’t’e “ q’vela mt’atseblis mskhverp’li khdeba da misi dzmebi,
muslimi svavebi, tavs eskhmian mas, rata gats’mindon misi gvami da ts’aighon
tavianti ts’ili nadavlidan, romelits rusuli nadavlis shemdeg darcha.
libiisa da etiop’iis “ mk’apiod
mokhseniebit , sulits’mida guliskhmobs „ samkhretis mepis “ aprik’el religiur
mok’avshireebs, romlebits unda gaigivdes arabettan, sadats
ts’inasts’armet’q’veli muhamedi 632 ts’els gamochnda, rata mekadan
gaevrtselebina tavisi akhali religia, romelsats islami erkva. mas mkhars
uch’ers dzlieri turketi, romelits, am saboloo k’ont’ekst’shi, daubrunda
pundament’alist’ur, damp’q’roblur da shurismadziebel muslimur religiur
ertgulebas, mas shemdeg, rats dasavluri sek’ularuli ghirebulebebisadmi misi
droebiti damorchileba damtsirda. tumtsa, skhva muslimur kveq’nebs, romlebits ar
mdebareoben „samkhretshi “ , rogoritsaa irani, p’ak’ist’ani, indonezia,
sheudzliat sheuertdnen „ samkhretis mepes “ dasavleli khalkhebis ts’inaaghmdeg
sabrdzolvelad, romelta moraluri ghirebulebebi q’vela muslimi khalkhis mier
sdzult. es sidzulvili sinamdvileshi mkholod ch’eshmarit’i ghmertis, ieso
krist’es, sidzulvilia, romelsats dasavleli krist’ianebi sdzult. amrigad, is
islamisa da martlmadideblobis meshveobit sjis dasavluri samq’aros ebraul,
k’atolik’ur, martlmadideblur, p’rot’est’ant’ul da tundats advent’ist’ur
urts’munoebas; mis ts’inashe damnashave q’vela monoteist’ur rts’menas.
dan. 11:44
aghmosavletidan da chrdiloetidan mosuli ambebi sheashpotebs mas; didi riskhvit
gamova mravalta gasanadgureblad da ganadgurebistvis.
44a - aghmosavletidan da chrdiloetidan akhali
ambebi mova, rata sheashinos igi
es ori k’ardinaluri ts’ert’ili „
aghmosavleti da chrdiloeti “ mkholod rusetis kveq’anas ekheba, imisda
mikhedvit, p’ap’is evrop’idan ikneba is nakhsenebi tu israelidan, radgan
ts’inasts’armet’q’veleba mat 40-e da 41-e mukhlebshi rusetis mier
tanmimdevrulad tavdaskhmebad moikhseniebs. es nishnavs, rom moq’vanili shishi
rusetis t’erit’oriidan modis, magram ram sheidzleba sheashinos aseti
damp’q’robeli? ra daemarta mis kveq’anas, rom akamde sheeshinebina? p’asukhi
ara danielis ts’ignshia, aramed gamotskh. 9-shi, romelits avlens da miznad
isakhavs p’rot’est’ant’ul religias, romlis msoplio dasaq’rdeni ashsh-shia.
saidumlo gairk’veva ashsh-s am arsebobis gatvalists’inebit. 1917 ts’lidan,
rodesats ajanq’ebulma rusetma miigho tavisi sotsialist’uri da k’omunist’uri
rezhimi, upsk’ruli samudamod ashorebs mas imp’erialist’ur k’ap’it’alist’ur
ashsh-sgan. individs ar sheudzlia gamdidreba mezoblis kharjze, tu is
k’omunist’ia; sts’ored amit’om aris es ori variant’i sheutavsebeli. mshvidobis
perplis kvesh sidzulvilis tsetskhli dughs da mkholod gamokhat’vas elodeba.
mkholod k’onk’urentsiam da birtvulma saprtkhem shedzlo uaresis tavidan
atsileba. es iq’o birtvuli t’eroris balansi. tumtsa, birtvuli iaraghis
gamoq’enebis gareshe, ruseti daip’q’robs evrop’as, israelsa da egvip’t’es.
balansis darghvevis shemtkhvevashi, ashsh tavs mot’q’uebulad da dashinebulad
igrdznobs, amit’om, mati sik’vdilianobis shesamtsireblad, isini omshi
chaertvebian da p’irveli dart’q’mas ganakhortsieleben. rusetis birtvuli
ganadgureba t’erors gamoits’vevs ok’up’irebul t’erit’oriebze mimopant’ul rusul
armiebshi.
44b- da is didi mriskhanebit gamova brbos
gasanadgureblad da ganadgurebistvis.
manamde ruseti dap’q’robisa da
dzartsvis gants’q’obit ikneba, magram moulodnelad misi gants’q’oba sheitsvleba,
rusetis armias aghar ekneba samshoblo, sadats dabrundeba da misi
sasots’ark’veta „ ganadgurebisa da ganadgurebis“ survilad gadaiktseva. „
gaanadgurebs brbos “; romelits ikneba ap’ok’eis me-6 saq’viris „ mok’luli
k’atsebis mesamedi “ . 9. amgvarad, q’vela eri, romelits aghch’urvilia birtvuli
iaraghit, idzulebuli ikneba gamoiq’enos igi p’ot’entsiuri p’iradi mt’rebis
ts’inaaghmdeg.
dan. 11:45 da
tavisi sasakhlis k’arvebs zghvebs shoris, didebul ts’minda mtaze gashlis; da
aghsasruls miaghts’evs da aravin ikneba misi damkhmare.
45a- is tavisi sasakhlis k’arvebs zghvebs
shoris, didebuli da ts’minda mtisk’en gashlis
k’arvebi zghvebs shoris , radgan
misi sasakhleebi aghar aris dedamits’aze. rusi jarebis sasots’ark’vetili
mdgomareoba natlad aris aghts’erili sulit, romelmats isini am bedists’eristvis
gants’ira. mots’inaaghmdegeebis tsetskhlis kvesh isini uk’an, israelis mits’aze
arian gadaq’enebulni. q’velas mier modzulebulni, isini ar sargebloben
mkhardach’erit an tanagrdznobit da ganadgurebulni arian ebraul mits’aze.
amrigad, ruseti gadaikhdis did pass, romelsats ghmerti ak’isrebs mas dzveli
aliansis israelis sulieri mt’rebis mkhardach’eristvis, babilonshi misi
gadasakhlebis dros. is tskhenebs q’idda t’virosis khalkhs, ts’armartuli vnebis
kalaks. ezek’. 27:13-14 adast’urebs, rom ghmerti eubneba t’viross: iavani,
tubali (t’obolsk’i) da mesheki (mosk’ovi) vach’robdnen tkventan; isini monebsa
da sp’ilendzis ch’urch’els adzlevdnen tkveni sakonlis sanatsvlod. togarmas (somkheti)
sakhlis ts’armomadgenlebi amaragebdnen tkvens bazrebs tskhenebit, mkhedrebita
da jorebit. es aseve iq’o k’omertsiuli dabrk’oleba ebraelebistvis, romlebits
aseve vach’robdnen mastan: ezek’. 27:17: iuda da israelis kveq’ana vach’robda
tkventan; isini minitis khorbals, tsoms, tapls, zetsa da balzams gatsvlidnen
sheni sakonlis sanatsvlod. ase gamdidrda t’virosi mat kharjze. garda amisa,
ezek’ielis 28:12-shi, „ t’virosis mepis “ t’it’ulit , ghmerti p’irdap’ir
sat’anas mimartavs. chven gvesmis, rom sts’ored is iq’enebda pupunebas da
simdidres, romelits dagrovda did ts’armartul kalakebshi, romlebits mas mravali
ts’armartuli ghvtaebis sakhit emsakhurebodnen, sak’maod aratsnobierad, magram
q’oveltvis da q’velgan taq’vanistsemis iseti pormebit, romlebsats ghmerti
sadzaglad miichnevs. is gulshi at’arebs imedgatsruebis simdzimes, romelits
aseve dagrovda k’atsobriobis ist’oriis sauk’uneebisa da atasts’leulebis
ganmavlobashi. es imedgatsrueba amartlebs mis riskhvas, romelits nats’ilobriv
gamoikhat’eba am uk’anask’neli, sashinlad damangreveli saertashoriso
k’onplikt’is sakhit.
magram ant’ik’uri ep’okis
savach’ro t’rapik’is ts’inaaghmdeg es ghvtaebrivi riskhva mogvits’odebs
gavigot, tu ras sheidzleba pikrobdes ghmerti tanamedrove saertashoriso
t’rapik’ze saertashoriso k’ont’ekst’shi, romelits mtlianad sabazro
ek’onomik’azea agebuli. me vpikrob, rom 2001 ts’lis 11 sekt’embers niu-iork’shi
msoplio savach’ro tsent’ris k’oshk’ebis dangreva p’asukhia. mit umet’es, rom
gamotskh. 18-shi ts’inasts’armet’q’veleba khazs usvams saertashoriso
vach’robisa da k’omertsiis shedegad gamdidrebis mavne rols, romlis ts’inashets
nebismieri ts’esi an ghvtaebrivi religiuri k’anoni ingreva, imdenad didia
ughmertoba.
danielis me-11
tavis bolos ashsh-s memk’vidreobiti mots’inaaghmdege, ruseti, ganadgurdeba. es
mat absolut’ur dzalauplebas mistsems saertashoriso k’onplikt’is q’vela
gadarchenilze. vai damartskhebulebs! mat unda daemorchilon gamarjvebulis
k’anons, sadats ar unda iq’vnen dedamits’is zedap’irze, gadarchenis gzit.
danieli 12
dan. 12:1 da im
dros aghdgeba mikaeli, didi mtavari, romelits dgas sheni khalkhis shvilebis
ts’inashe; da ikneba ubedurebis zhami, rogorits ar q’opila eris gachenidan im
dromde; da im dros gadarcheba sheni khalkhi, q’vela, vints ts’ignshi ikneba
chats’erili.
1a- im dros maik’li ts’amodgeba,
es dro samq’aros aghsasrulis
droa, rodesats uk’anask’neli sit’q’vis mplobel ieso krist’e brundeba tavisi
ghvtaebriobis didebita da dzalit, romelsats didi khania k’onk’urent’i religiebi
edavebian. gamotskh. 1:7-shi ts’avik’itkhavt: aha, modis ghrublebit da
dainakhavs mas q’oveli tvali, isinits k’i, vints gangmira igi; da mis gamo
it’irebs dedamits’is q’vela t’omi. diakh. amin! chven unda shevechviot am azrs,
radgan titoeuli tavisi rolistvis ghmertma sak’utar tavs ganskhvavebuli sakheli
daarkva, sts’ored amit’om danielsa da gamotskh. 12:7-shi is ts’armogvidgens
tavs, rogorts mikaels , angelozta zetsiuri tskhovrebis uzenaes metaurs, rats
mas eshmak’sa da demonebze dzalauplebas adzlevs. misi sakheli, ieso krist’e,
mkholod dedamits’is rcheultatvisaa ts’armodgenili, romelta gadasarchenadats is
am sakhelit movida.
1b - didi metauri,
es didi lideri aris iahve
mikaeli ieso krist’e da sts’ored mas ts’aartva p’ap’is rezhimma mistvis
damakhasiatebeli tavkhedobit maradiuli zetsiuri shuamavlis misia 1843 ts’lamde,
538 ts’lidan, p’ap’is rezhimis dats’q’ebisa da misi romis kalakshi, k’elianis
mtaze lat’eranis sasakhleshi damq’arebis tarighidan. es tema gankhilulia
danielis ts’ignis 8-e tavshi.
1g - sheni khalkhis shvilebis damtsveli;
damtsveli ereva tavdaskhmis
dros. da es ase ikneba mits’ieri tskhovrebis bolo saatebshi im rcheultatvis,
romlebits ertgulebi darchnen, mashinats k’i, rodesats uk’anask’neli
ambokhebulebis mier sik’vdilit iq’vnen gants’irulni. ak chven shegvidzlia
vip’ovot danielis ist’oriebshi shemotavazebuli q’vela modeli, radgan isini
sruldeba saboloo t’ragik’ul sit’uatsiashi. am uk’anask’nel did ubedurebashi
chven khelakhla ganvitsdit dan.3-shi motkhrobil sasts’aulebriv charevebs,
ghumelsa da mis otkh tsotskhal p’ersonazhs, dan.5-shi - didi babilonis ghvtis
mier aghebas , dan.6-shi - lomebis uvneblobas, aseve im didi ubedurebis
dasasruls, romelits ts’inasts’ar iq’o ts’inasts’armet’q’velebuli imit, rats
ebraelebs daat’q’da tavs - 168 ts’els, k’islevis 15 ritskhvshi, anu 18 dek’embers,
shabat dghes.
1d - da ikneba ubedurebis zhami, rogorits ar
q’opila eris gachenidan im dromde.
am gantskhadebit tu vimsjelebt,
uk’anask’neli didi ubedureba gadaach’arbebs berdznebis mier organizebul
ebraelta ubedurebas. sinamdvileshi, berdznebi mkholod im ebraelebs
urt’q’amdnen, romlebsats kuchebshi an mat sakhlebshi p’oulobdnen. samq’aros
aghsasruls q’velaperi sruliad ganskhvavebulia da tanamedrove t’eknologiebi
sashualebas idzleva, absolut’uri k’ont’roli hkondet dedamits’aze mtskhovreb
adamianebze. adamianis mier aghmochenis t’eknik’is sashualebit, nebismieris
p’ovna shesadzlebelia nebismier adgilas, sadats ar unda imalebodes. amit’om,
zust’ad sheidzleba dadgindes im adamianebis siebi, romlebits
ets’inaaghmdegebian dadgenilebebs. am saboloo k’ont’ekst’shi, rcheulta
ganadgureba adamianurad shesadzlebeli gakhdeba. miukhedavad imisa, rom savseni
arian rts’menita da imedit mati gadarchenis mimart, rcheulebi mt’k’ivneul
saatebs gadait’anen; isini, vints jer k’idev tavisuplebi arian, q’velaprisgan
mok’lulebi, danarchenebi ambokhebulta tsikheebshi iknebian sik’vdilit dasjis
molodinshi. rcheulta gulebshi t’anjva supevs, tsudad moep’q’robian, tu ara
mok’laven.
1-li - im dros sheni khalkhidan isini, vints
ts’ignshi chaits’ereba, gadarchebian.
es sitsotskhlis ts’ignia, radgan
k’omp’iut’eris gareshe ghmertma aseve sheadgina q’vela im arsebis sia,
romlebits adamma, evam da matma shtamomavlebma shekmnes. titoeuli adamianis
sitsotskhlis bolos, saboloo beds ghmerti ts’q’vet’da, romelits or sias adgenda:
rcheulta da datsemulebis , k’atsobriobistvis ts’armodgenili ori gzis
shesabamisad, romelits k’atsobriobistvis ts’armodgenilia meore rjulis
30:19-20-shi: dghes tkvens ts’inaaghmdeg vimots’meb tsasa da mits’as, rom
sitsotskhle da sik’vdili dagide ts’in, k’urtkheva da ts’q’evla. airchie
sitsotskhle, rata itsotskhlo shen da shenma shtamomavlobam. giq’vardes upali,
sheni ghmerti, daemorchilo mis khmas da miek’ra mas, radgan amazea
damok’idebuli sheni sitsotskhle da sheni dghegrdzeloba... romauli p’ap’is saboloo
bedi, romelits borot’ebisk’en iq’o mimartuli , dan. 7:9-10-shi gvetskhadeba; es
k’i ghmertta ghmertis mimart misi amp’art’avnuli sit’q’vebis gamo, dan.
11:36-is tanakhmad.
gamotskh.
20:5-shi krist’es dabrunebas tan akhlavs mk’vdretit aghdgoma krist’eshi, rasats
p’irveli aghdgoma ets’odeba : net’ari da ts’midaa is, visats ts’ili akvs
p’irvel aghdgomashi, radgan matze meore sik’vdils dzalaupleba ar akvs .
dan. 12:2 da
mravali, vints mits’is mt’vershi sdzinavs, gaighvidzebs, zogi sauk’uno
sitsotskhlistvis, zogi k’i sauk’uno sirtskhvilisa da zizghistvis.
2a- dedamits’is mt’vershi mdzinaretagan
bevri gaighvidzebs, zogi k’i sauk’uno sitsotskhlistvis,
p’irvel rigshi,
aghvnishnot, rom chveulebriv tskhovrebashi mk’vdrebi k’argad sdzinavt mits’is
mt’vershi da ara saotsar samotkheshi an tsetskhlovan jojokhetshi, rogorts amas
tsru krist’ianuli an ts’armartuli religiebi asts’avlian da sts’amt. es
ganmart’eba aghadgens mk’vdrebis namdvil st’at’uss, rogorts es ek’l.
9:5-6-10-shia natkvami: q’vela tsotskhlistvis aris imedi da tsotskhali
dzaghlits k’i sjobs mk’vdar loms. radgan tsotskhlebma itsian, rom mok’vdebian;
mk’vdrebma k’i araperi itsian da agharaperia mattvis sazghauri, radgan mati
khsovna davits’q’ebas mietsa. da mati siq’varuli, mati sidzulvili da mati shuri
uk’ve gakra da aghar eknebat ts’ili arapershi, rats mzis kvesh khdeba ...
rasats sheni kheli akherkhebs, ak’ete sheni dzalit, radgan arts sakmea, arts
chanapikri, arts tsodna da arts sibrdzne samareshi, sadats midikhar ( sheoli ,
romelits mits’is mt’veria ).
sik’vdilis
shemdeg pikri ar arsebobs, radgan pikri adamianis t’vinshi mkholod mashin
tsotskhlobs, rodesats is jer k’idev tsotskhalia da gulis tsemit gamogzavnili
siskhlit ik’vebeba. es siskhli k’i pilt’vismieri suntkvit unda gaits’mindos.
ghmerts skhva araperi utkvams, mas shemdeg, rats adams, romelits
daumorchileblobis gamo tsodvili gakhda, dabadebis 3:19-shi utkhra: „ sakhis
oplit shech’am p’urs, sanam mits’as daubrundebi, saidanats khar aghebuli,
radgan mt’veri khar da mt’vers daubrundebi“ . mk’vdrebis am araraobis
dasadast’ureblad, psalmunis 30:9-shi vk’itkhulobt: „ ra sargebeli gakvs, rom
chemi siskhli daghvare, rom upsk’rulshi chamiq’vane? gana mt’veri gakebs? gana
shens ertgulebas gamoatskhadebs? ara, radgan psalmunis 114:17-is tanakhmad, mas
ar sheudzlia: „ mk’vdrebi ar adideben upals da arts isini, vints sichumeshi
chadian“. magram es khels ar ushlis ghmerts, aghadginos sitsotskhle, romelits
adre arsebobda da sts’ored es shemokmedebiti dzala khdis mas ghmerts da ara
angelozs an adamians.
orive gzas ori
saboloo shedegi akvs da gamotskh. 20 gvasts’avlis, rom isini gamoq’opilia
meshvide atasts’leulis atasi ts’lit . miukhedavad imisa, rom mteli adamianuri
sitsotskhle kreba dedamits’is p’irisagan am atasi ts’lis dasats’q’isshi ,
datsemuli adamianebi ar aghdgebian manam, sanam mat gank’itkhvas ar
ganakhortsieleben ts’mindanebi da ieso krist’e mis zetsiur sameposhi. me-7
saq’virtan dak’avshirebuli am tsnobit , gamotskh. 11:18 adast’urebs da ambobs:
erebi ganriskhdnen da movida sheni riskhva da dadga zhami mk’vdrebis gansjisa ,
rata daajildovo sheni msakhurebi - ts’inasts’armet’q’velebi, ts’mindanebi da
sheni sakhelis moshishni, p’at’arebi da didebi. da gaanadguros isini, vints
dedamits’as anadgurebs . am mukhlshi mk’vdrebis samsjavro ghmerts p’irvel
rigshi tavis ertgul mk’vdar rcheulebs aghadgens, rata mat shedzlon sik’vdilis
mdgomareobashi mq’opi borot’ebis gansja.
2b - da skhvebi sirtskhvilistvis, samudamo
sirtskhvilistvis.
maradisoba mkholod tsotskhlebs
ek’utvnit. uk’anask’nel samsjavroze mati saboloo ganadgurebis shemdeg ,
datsemuli adamianebis sirtskhvili da sheuratskhq’opa mkholod rcheulta,
angelozebisa da ghmertis maradiul mekhsierebashi darcheba.
dan. 12:3
brdzenni tsis natebasavit gabrts’q’indebian da mravalta simartlisk’en
momabruneblebi varsk’vlavebivit uk’uniti uk’unisamde.
3a- isini, vints ch’k’vianebi iq’vnen, tsis
brts’q’invalebasavit gabrts’q’indebian
int’elekt’i adamians
tskhovelebze maghla aq’enebs. is vlindeba misi msjelobis, pakt’ebis
dak’virvebit an mart’ivi deduktsiit dask’vnebis gamot’anis unarit. tu
adamianebi ar iknebodnen meambokheebi ghvtis mier minich’ebul tavisuplebashi,
int’elekt’i mtel k’atsobriobas miiq’vanda ghmertis arsebobisa da misi
k’anonebis imave aghiarebisk’en. radgan moses droidan moq’olebuli, ghmertma
ts’erilobit chats’era adamianebistvis misi gamotskhadebis q’velaze
mnishvnelovani movlenebi. ai, msjelobis gza, romelits unda gaviarot.
monoteist’uri rts’mena ebraeli khalkhis ist’oriashi gachnda. amit’om, misi
mots’moba da misi nats’erebi p’riorit’et’ulia imave unik’alur ghmerts
mik’utvnebul q’vela skhva ts’minda ts’eriltan shedarebit. ghvtis khalkhis
ts’inaaghmdeg brdzola normalur shesadzleblobad rcheba, magram ts’minda
ts’erilebis ts’inaaghmdeg brdzola eshmak’iseul sakmed iktseva. ieso krist’es
mier damk’vidrebuli rts’mena tavis ts’q’aroebsa da mititebebs dzveli aghtkmis
ebrauli ts’minda ts’erilebidan ighebs, rats mas legit’imurobas anich’ebs.
magram romis k’atolik’uri dokt’rina ar p’at’ivs stsems am p’rintsip’s, ris
gamots arts mas da arts islamis q’urans ar sheudzlia p’ret’enzia hkondes
tsotskhal ghmertze, q’velapris shemokmedze, rats tsotskhalia da arsebobs. iesom
daadast’ura p’rintsip’i ioanes 4:22-shi imis gakhsenebit, rom khsna
iudevelebisgan modis : tkven stsemt taq’vans imas, rats ar itsit; chven vtsemt
taq’vans imas, rats vitsit, radgan khsna iudevelebisgan aris .
rcheulta am
p’irvel jgupshi ghmerti gansazghvravs adamianebs, romlebits gadarchnen
gansak’utrebuli tsodnis gareshe, adamisa da evasgan sitsotskhlis risk’is pasad
gamovlenili ertgulebis gamo; da es 1843 ts’lamde. isini gadarchenilebi arian,
radgan mati sakmeebi mots’mobs mat int’elekt’sa da ghvtaebrivi k’anonebis
mighebaze, rats mati morchilebit vlindeba. am jgupshi q’velaze ertguli da
mshvidobiani p’rot’est’ant’ebi 1843 ts’lis gazapkhulamde sargeblobdnen ghvtis
motminebit, romelmats tavisi ts’minda shabatis aghsruleba mkholod am tarighidan
moitkhova. gamotskh. 2:24-25 daadast’urebs am gamonak’liss: tkven, vints
tiat’irashi khart, visats ar gakvt es modzghvreba da ar itsit sat’anis
sighrmeebi, rogorts isini uts’odeben , geubnebit tkven: skhva t’virts ar
gak’isrebt tkvenze; mkholod is, rats gakvs, sheinakhe, sanam moval.
3b - da isini, vints simartles asts’avlidnen
khalkhs, varsk’vlavebivit gabrts’q’indebian uk’uniti uk’unisamde.
es meore jgupi gamoircheva im
maghali donis gants’mendis gamo, romelsats is dedamits’aze 1843 ts’lidan
ts’armoadgens. rts’menis gamotsdit shercheuli, tavdap’irvelad ieso krist’es
dabrunebis imedze dapudznebuli, tanmimdevrulad 1843 ts’lis gazapkhulze da 1844
ts’lis shemodgomaze, ghvtis mier misi gants’menda opitsialurad khdeba shabatis
aghdgenit, romelsats isini k’vlav aghasruleben, sauk’uneebis sibnelis,
davits’q’ebisa da misi zizghis shemdeg.
or jgupad daq’opisas , mat
ganskhvavdebian ghvtis samartlianobastan dak’avshirebuli mati mdgomareoba, anu
mati st’at’usi misi ati mtsnebisa da misi skhva janmrtelobisa da skhva
dadgenilebebis mimart. gamosvlis 20:5-6-is tavdap’irvel t’ekst’shi, romis mier
ak’rdzaluli meore mtsneba natlad avlens im mnishvnelobas, romelsats ghmerti
anich’ebs tavisi mtsnebebis morchilebas da ikhsenebs or gzas da or
sap’irisp’iro saboloo beds: ... me var shuriani ghmerti, romelits mamebis
tsodvis mok’itkhva shvilebze, mesame da meotkhe taobamde, vints mezizgheba da
arghvevs chems mtsnebebs, da ts’q’aloba atasobit taobis mimart, vints me
miq’vars da itsavs chems mtsnebebs .
varsk’vlavebis arsebobis mizezs
chvens mits’ier kmnilebashi. isini mkholod imistvis iq’vnen gants’irulni, rom
arsebobdnen, rogorts ghvtis rcheuli mits’ieri rcheulebis simbolo; da sts’ored
dabadebis 1:17-shia gamovlenili mati gzavnili: ghmertma isini tsis mq’arze
daasakhla, rata dedamits’a gaenatebinat. shemdeg ghmerti iq’enebs mat, rata
abraams achvenos misi shtamomavlebis simravle dabadebis 15:5-shi: daitvalet
tsis varsk’vlavebi, tu shegidzliat mati datvla, ase ikneba tkveni
shtamomavloba.
varsk’vlavebis
st’at’usi sheidzleba sheitsvalos gamosq’iduli morts’munis mier shesrulebuli
sakmeebis mikhedvit. daumorchileblobis gzit sulieri datsemit, varsk’vlavi
vardeba , is vardeba tsidan . gamosakhuleba gamoidzakheba 1843 ts’els
p’rot’est’ant’uli sarts’munoebis datsemis asakhvistvis, romelits gamotskhadda
realuri tsiuri nishnit 1833 ts’els, gamotskhadebis 6:13-is me-6 bech’edshi : da
tsis varsk’vlavebi daetsnen dedamits’aze, rogorts leghvis khe q’rian tavis naadrev
leghvs dzlieri karisgan sherq’evisas. da k’vlav gamotskhadebis 12:4-shi: misma
k’udma gadaq’ara tsis varsk’vlavebis mesamedi da moisrola isini dedamits’aze.
es uts’q’eba aakhlebs danielis 8:10-is uts’q’ebas: is avida tsis lashkarze da
gadmoagdo lashkrisa da varsk’vlavebis nats’ili dedamits’aze da gatela isini .
suli romis p’ap’is rezhims miats’ers gamosq’iduli morts’muneebis mesamedis
sulier datsemas; mot’q’uebuli adamianebi, romlebits amaod irts’muneben krist’es
khsnas da moitkhoven mis simartles.
dan. 12:4 shen
k’i, daniel, dapare es sit’q’vebi da dabech’de ts’igni aghsasrulis zhamamde;
mashin bevri ts’aik’itkhavs mas da gamravldeba tsodna.
4a - am dasasruls ramdenime tanmimdevruli paza
akvs, magram opitsialurad is 1843 ts’lis gazapkhulze daits’q’o, dan. 8:14-shi
ts’inasts’ar chats’erili ghvtaebrivi gank’argulebis dzalashi shesvlit: 2300
ts’lis saghamomde da dilamde sits’minde gamartldeba . 1994 ts’els, meore
dasasruls aghinishna universaluri advent’ist’uri inst’it’ut’is dagmobit. 1843
ts’lidan danielis ts’igni ik’itkheba, magram is arasdros q’opila sts’orad
int’erp’ret’irebuli am nashromamde, romelsats jer k’idev 2021 ts’els vamzadeb
da es 2020 ts’lidan. amit’om, sts’ored es tarighi aghnishnavs misi tsodnis
ap’ogeas da amgvarad, aghsasrulis namdvil saboloo dros , romelits dasruldeba
ieso krist’es ch’eshmarit’i dabrunebit, romelits tsnobilia da mosalodnelia,
2030 ts’lis gazapkhulze. chven vkhedavt, rom es 2020 ts’eli uk’ve k’argad aris
aghbech’dili ghvtis mier, radgan mteli k’atsobrioba dazaralda Covid-19 virusis
sik’vdilianobit, romelits gamochnda chinetshi 2019 ts’els, magram p’ap’is
k’atolik’ur evrop’ashi mkholod 2020 ts’lidan. 2021 ts’els virusebi mut’atsias
ganitsdian da agrdzeleben damnashave da meambokhe k’atsobriobis damartskhebas.
advent’ist’uri
rts’menis gamotsda ilust’rirebulia
dan. 12:5 me,
danielma, shevkhede da, aha, k’idev ori k’atsi idga, erti mdinaris nap’iris
aket-ikit da meore - mdinaris gaghma.
5a- gakhsovdet! danieli mdinare
„khidek’elis“, t’igrosis, k’atsismch’amelis nap’irebzea. akhla mdinaris orive
mkhares ori k’atsia, rats imas nishnavs, rom ertma shedzlo misi gadak’veta,
meore k’i amis gak’etebas ap’irebs. uk’ve danielis 8:13-shi or ts’mindans
shoris saubari gaimarta.
dan. 12:6 da
ert-ertma matganma utkhra selit shemosil k’atss, romelits mdinaris ts’q’lebze
idga: rodis damtavrdeba es saotsrebebi?
6a - dan. 8:14-shi ts’mindanta
k’itkhvebma ghvtisgan 2300 saghamos dilis p’asukhi miigho, romelmats 1843
ts’lis tarighi gansazghvra. midgoma akats meordeba da k’itkhva amjerad samq’aros
dasasruls ekheba; im moment’s, rodesats ts’inasts’armet’q’veleba aghar ikneba
sasargeblo. k’itkhva krist’es edzleva, romelits gamosakhulia selis samosshi
gamots’q’obili k’atsit, romelits mdinaris zemot dgas da ak’virdeba mis
gadak’vetas adamianebis mier. ghmerti ighebs ts’iteli zghvis gadak’vetis
gamosakhulebas, romelmats ikhsna ebraelebi, magram daakhrchva mati egvip’t’eli
mt’rebi.
dan. 12:7 da
gavige, rogor aghmarta selit shemosilma k’atsma, romelits mdinaris ts’q’lebze
idga, tsisk’en marjvena da martskhena kheli da daipitsa uk’unisamde
tsotskhalze, rom es ikneba droistvis, droebistvis da nakhevari droistvis; da
rodesats ts’minda khalkhis dzala mtlianad sheimusreba, mashin aghsruldeba es
q’velaperi.
7a- da gavige selis samosshi shemosili
k’atsi, romelits mdinaris ts’q’lebs zemot idga; man tsisk’en aghap’q’ro
marjvena da martskhena kheli.
msajuli-arbit’ris tanamdebobaze
mq’opi ieso krist’e sazeimo gantskhadebis gasak’eteblad zetsisk’en aghap’q’robs
tavis mak’urtkhebel marjvena khels da damsjel martskhenas.
7b- da daipitsa mas, vints maradiulad
tsotskhlobs, rom es ikneba dromde, droebamde da nakhevar dromde
p’ap’is mepobis
ts’inasts’armet’q’veluri khangrdzlivobis moq’vanit, krist’e achvenebs da
ikhsenebs tavis samsjavros, romelmats ts’arsulshi misi ek’lesia p’ap’is
rezhimis mk’atsri motkhovnebisa da barbarosuli shemosevebis ts’q’evlis
at’anashi daadanashaula; es gamots’veulia shabatis mit’ovebit 321 ts’lis 7
mart’idan. advent’ist’uri gansatsdelebis drois morts’muneebi amgvarad arian
gaprtkhilebulni. tumtsa, meore mizezits aidzulebs ghmerts, gamoidzakhos es
p’ap’is mepoba; es aris misi dats’q’ebis tarighi, k’erdzod, 538 ts’eli.
archevani gonivrulia, radgan es tarighi, 538 ts’eli, sapudzvlad daedeba im
gamotvlebs, romlebsats ts’inasts’armet’q’veleba shemogvtavazebs,
ts’armogvidgens ra akhal ts’inasts’armet’q’velur khangrdzlivobebs me-11 da
me-12 mukhlebshi.
7g - da rom es q’velaperi dasruldeba, rodesats
ts’minda khalkhis dzala mtlianad gat’q’deba
es mok’le ts’inadadeba amjerad
k’argad ajamebs aghsasrulis namdvil moment’s: im moment’s, rodesats
uk’anask’neli didi ubedurebis dasasruls , rcheulebi ganadgurebis, dedamits’is
zedap’iridan aghmopkhvris p’iras aghmochndebian; q’uradgheba miaktsiet
sizust’es: mtlianad gat’ekhili .
dan. 12:8
movismine, magram ver gavige; da vtkvi: „bat’ono, ra ikneba am q’velapris
dasasruli?“
8a- sats’q’ali danieli! tu misi ts’ignis
gageba jer k’idev saidumloa 2021 ts’els mtskhovrebi adamianebistvis, ramdenad
miuts’vdomeli da usargeblo iq’o es gageba sak’utari khsnistvis!
dan. 12:9 da
tkva: „ts’adi, daniel, radgan es sit’q’vebi dak’rdzaluli da dabech’dilia
uk’anask’nel zhamamde“.
9a- angelozis p’asukhi daniels mshiers
dat’ovebs, magram es adast’urebs ts’inasts’armet’q’velebis gvian shesrulebas,
romelits krist’ianuli ep’okis dasasrulistvis iq’o gank’utvnili.
dan. 12:10 bevri
ganits’mindeba, gatetrdeba da gamoikhvets’eba; borot’ni borot’ebas
moimokmedeben da verts erti borot’euli ver gaigebs, magram gamch’riakhni
gaigeben.
10a - bevri ganits’mindeba, gatetrdeba da
dakhvets’ili gakhdeba
danielis 11:35-dan zust’i
tsit’at’is sit’q’vasit’q’vit gameorebit, angelozi adast’urebs 36-e mukhlshi
motsemuli amp’art’avani da desp’ot’i mepis p’ap’is vinaobas, romelits q’vela
ghmertze da ert ch’eshmarit’ ghmertzets k’i maghla dgas .
10b - borot’ni borot’ebas chaidenen da borot’tagan
verts erti ver gaigebs,
angelozi its’vevs p’rintsip’s,
romelits gagrdzeldeba samq’aros aghsasrulamde, borot’ebis gakhangrdzliveba
danielis ts’inasts’armet’q’velebebshi gamosakhulia berdznuli tsodvis „sp’ilendzis
“ da romauli dzalis „ rk’inis “ gakhangrdzlivebit krist’es dabrunebamde.
borot’ebs ormagad sheezghudebat gageba: p’irvel rigshi, mati p’iradi
uint’eresobis gamo da meorets, ghvtis mier motsemuli dzlieri iluziit, romelits
mat sashualebas adzlevs daijeron t’q’uili 2 tes. 2:11-12-is mikhedvit: amit’om
ghmerti ugzavnis mat dzlier iluzias, rata daejerebinat t’q’uili , rata
gank’itkhvuliq’vnen q’vela, vints ar irts’muna ch’eshmarit’eba, aramed
siamovnebdat usamartloba .
10g - magram visats gagebis unari akvs, gaigebs.
es magaliti adast’urebs, rom sulieri int’elekt’i ghvtisgan bodzebuli gansak’utrebuli nich’ia, magram mas ts’in udzghvis q’vela normaluri adamianistvis minich’ebuli dziritadi int’elekt’is k’argad gamoq’eneba. radgan am normashits k’i adamianebi ganatlebas da mis dip’lomebs int’elekt’tan ureven . amit’om, shegakhsenebt am ganskhvavebas: ganatleba sashualebas idzleva monatsemebi adamianis mekhsierebashi sheiq’vanot, magram mkholod int’elekt’i idzleva mat k’argad da gonivrulad gamoq’enebis sashualebas.
dan. 12:11 da im droidan, rats mudmivi dasats’vavi shesats’iravi gaukmdeba da gap’art’akhebuli sibilts’e dadgindeba, atas oras otkhmotsdaati dghe gava.
11a - im droidan, rodesats mudmivi mskhverp’lshets’irva shets’q’deba
k’idev ertkhel unda aghvnishno, rom sit’q’va „ mskhverp’li “ originalur ebraul t’ekst’shi ar gvkhvdeba. es sizust’e gadamts’q’vet’ia, radgan es maradiuli ekheba ieso krist’es zetsiur mghvdlobas. misi dedamits’aze shuamdgomlobis rep’rodutsirebit, p’ap’izmi ieso krist’es artmevs mis rols, rogorts misi rcheulta tsodvebistvis shuamavlisa.
es uzurp’irebuli p’araleluri mits’ieri msakhureba 538 ts’els daits’q’o; im tarighshi, rodesats vigilius I , p’irveli mmartveli p’ap’i, romshi, lat’eranis sasakhleshi, k’elianis mtaze (samotkheshi) dasakhlda.
11b- da sadats damq’ardeba sazizghari
ganadgureba
anu, 538 ts’lidan, p’ap’is romis
mepobis dats’q’ebis tarighidan , romelits moq’vanilia dan. 9:27-shi: da ikneba
prtaze gap’art’akhebis sisadzagle, ganadgurebamde da is daimskhvreva [
dadgenilebis ] tanakhmad , gap’art’akhebul [mits’aze] .
am mukhlshi,
romelits 538 ts’els ekheba, sulits’mida akhla mkholod p’ap’is roms guliskhmobs,
rats sit’q’va „sibilts’es“ singularul gamoq’enebas khsnis. es ase ar iq’o
danielis 9:27-shi, sadats romis orive paza, ts’armartuli da shemdeg
p’ap’iseuli, iq’o gankhiluli.
modit, aghvnishnot am mukhlshi
ori ramis dajgupebis int’eresi da mnishvneloba: „ q’oveldghiurobis moshoreba “
krist’esgan dan. 8:11-shi da p’ap’is „prta “, romelits at’arebs „ sadzagel
ganadgurebas “, romelits tsit’irebulia dan. 9:27-shi. am ori kmedebis ertsa da
imave tarightan (538 ts’.) da ertsa da imave arsebastan dak’avshirebit,
sulits’mida adast’urebs da amt’k’itsebs, rom am borot’mokmedebebis avt’ori
namdvilad romauli p’ap’izmia.
danielis 11:31-shi, berdzeni
mepe ant’ioke IV-isadmi mits’erili kmedeba ts’armogvidgens t’ip’ur models
imisa, rasats ghmerti „ gap’art’akhebis sibilts’es “ uts’odebs. p’ap’izmi mas
imeorebs, magram 1260 grdzeli, siskhliani ts’lis ganmavlobashi.
11g - ikneba atas oras otkhmotsdaati dghe.
imisatvis, rom aghsasrulis
drostan dak’avshirebuli ts’inasts’armet’q’veluri vadebi ut’q’uari iq’os,
danielis q’vela ts’inasts’armet’q’velebashi ritskhvis ts’in erteulia
motavsebuli: dgheebi 1290 ; dgheebi 1335 (shemdegi mukhli); dan. 8:14:
saghamo-dila 2300 ; da uk’ve dan. 9:24-shi: k’virebi 70.
chven mkholod
dzalian mart’ivi gamotvla gvakvs shesasrulebeli: 538 + 1290 = 1828.
am tarighis, 1828 ts’lis,
mnishvneloba imashi mdgomareobs, rom is advent’ist’ur movlenas universalur
khasiats anich’ebs, radgan is aghnishnavs londonis alberi p’ark’shi, inglisis
samepo ojakhis tandasts’rebit gamartuli advent’ist’uri k’onperentsiebis khuti
ts’lidan mesames.
dan. 12:12
net’aria, vints elodeba da miaghts’evs atas samas otsdatkhutmet’ dghes.
12a - mkholod es mukhli gvadzlevs am ori
ts’inasts’armet’q’veluri khangrdzlivobis mnishvnelobas. tema krist’es
dabrunebis molodinia, magram k’onk’ret’uli molodini, romelits dapudznebulia
bibliis mier motsemul ritskhvit ts’inadadebebze. autsilebelia akhali gamotvla:
538 + 1335 = 1873. angelozi ts’armogvidgens or tarighs, romlebits shesabamisad
aghnishnaven advent’ist’ebis rts’menis gamotsdis dasats’q’issa da dasasruls,
romelits chat’arda 1828 da 1873 ts’lebs shoris. am gzit , chveni q’uradgheba
mimartulia 1843 da 1844 tarighebze, romlebits sts’ored ieso krist’es didebuli
dabrunebis ori tanmimdevruli molodinis mizezi iq’o ashsh-shi, shesabamisad,
p’rot’est’ant’ul mits’ebze.
mdinare
„vepkhvis“ gadak’vetis suratze gamosakhulia 1843-1844 ts’lebi, rodesats
adamianis sulebis mch’ameli vepkhvi avlens tarighebs, rats garq’vnil
p’rot’est’ant’s sulieri tskhovrebidan sulier sik’vdilshi gadahq’avs. meore
mkhriv, is, vints gamotsdas gaivlis, tsotskhali da ghvtis mier k’urtkheuli
gamodis am sakhipato gadak’vetidan. is ghvtisgan gansak’utrebul net’arebas
ighebs: „ net’aria is, vints 1873 ts’els miaghts’evs!“
dan. 12:13 da
iare sheni aghsasrulisk’en; daisveneb da dadgebi sheni memk’vidreobistvis
uk’anask’nel dgheebshi.
13a- danieli p’irveli aghdgomis shemdeg
aghmoachens q’velapris mnishvnelobas, rats man gadmogvtsa. magram jer k’idev
tsotskhali advent’ist’ebistvis, misi sts’avleba k’idev upro dasruldeba ioanes
ap’ok’alipsshi motsemuli gamotskhadebebit.
danielis ts’igni
k’argad malavs tavis uzarmazar simdidres. chven aghvnishnet gamkhnevebis
gak’vetilebi, romlebsats upali tavis rcheulebs bolo dgheebshi adzlevs, radgan
es uk’anask’neli dgheebi daubrundeba shishisa da dautsvelobis normas, romelits
dedamits’aze k’atsobriobis ist’oriis ganmavlobashi supevda. k’idev ertkhel,
magram uk’anask’nelad, rcheulebi gamoirchevian da p’asukhismgebelni iknebian im
ubedurebebze, romlebits daat’q’debat tavs mesame msoplio omis meambokhe
gadarchenilebs, romlebits gamotskhadebulia dan. 11:40-45-sa da gamotskh.
9:13-shi. ezek’ielis 14-e tavi ts’armogvidgens rts’menis t’ip’ur modelebs:
noes, daniels da iobs. noes msgavsad, chvents unda gavektset da
ts’inaaghmdegoba gavuts’iot amkveq’niuri azrovnebis dinebas ghvtisadmi
ertgulebis k’idobnis agebit. danielis msgavsad, chvents mt’k’itsed unda
davrchet ertgulni chveni movaleobis shesrulebisa, rogorts rcheulebis, tsru
religiis mier dadgenili st’andart’is uarq’opit. da iobis msgavsad, chvents
mogvits’evs pizik’urad da gonebrivad t’anjvis migheba, rotsa ghmerti daushvebs
amas, iobtan shedarebit up’irat’esobis konit: misi gamotsdilebidan gaviget, tu
rat’om ushvebs ghmerti am gansatsdelebs.
danielis ts’ignma
aseve sashualeba mogvtsa uk’et gagvego ukhilavi zetsiuri sitsotskhle. es mokhda
am p’ersonazhis, gabrielis aghmochenit, sakhelit, romelits nishnavs „is, vints
khedavs ghvtis sakhes“. is ts’armodgenilia ghvtaebrivi khsnis gegmis q’vela
mnishvnelovan misiashi. da chven unda gavatsnobierot, rom ghvtis zetsiur
sameposhi, is da q’vela k’etili angelozi mok’lebuli iq’vnen mikaelis, ghvtis
angelozuri gamokhat’ulebis, q’opnas misi mits’ieri gansakhierebis dros, anu 35
ts’lis ganmavlobashi. siq’varulis didi gaziarebit, mikaelits iziarebs tavis
avt’orit’et’s, tanakhma iq’o iq’os mkholod „ ert-erti mtavari lideri “. magram
gabrielma is aseve ts’arudgina daniels, rcheulta shoris rcheuls, rogorts „
sheni khalkhis ts’inamdzgholi “. danielis 9 tavi dzalian natlad gvimzhghavnebs
q’velapers, risi aghsasrulebladats modis ieso tavisi ertguli rcheulebis
gadasarchenad. amgvarad, ghvtaebrivi khsnis p’roekt’i natlad aris
gamotskhadebuli da shemdeg sruldeba 30 ts’lis 3 ap’rils ieso krist’es
jvartsmit.
danielis ts’ignma
gvachvena, rom rts’menis demonst’rireba mkholod zrdasrul adamians sheudzlia. da
rom ghvtis tanakhmad, bavshvi zrdasruli khdeba metsamet’e ts’lis asak’shi.
amit’om, chven mkholod chvilebis natlobisa da q’vela tsru religiashi religiuri
memk’vidreobis mts’are naq’opis danakhva shegvidzlia. iesom mark’ozis
sakharebis 16:16-shi ganatskhada: „ vints irts’munebs da moinatleba,
gadarcheba; vints ar irts’munebs, dagmobili ikneba“ . amit’om, es nishnavs, rom
natlobamde rts’mena unda iq’os ts’armodgenili da demonst’rirebuli. natlobis
shemdeg ghmerti mas gamotsdas uts’evs. aseve, danielis sakharebashi gamovlenili
k’idev erti margalit’i, mates sakharebis 7:13-dan iesos sit’q’vebi dadast’urebulia:
shedit vits’ro k’aribch’it , radgan partoa k’aribch’e da partoa gza, romelits
daghup’visk’en midis“. da bevri gamvlelia ; da aseve mates 22:14-shi: radgan
bevria mots’odebuli, magram tsot’a - rcheuli ; danielis 7:9-is tanakhmad, ati
miliardi ghvtis ts’inashe mkholod erti milionistvis p’asukhisgeba moetkhovebat
gamosq’iduli rcheulebis gadarchena, radgan isini ch’eshmarit’ad k’argad
emsakhurebian shemokmed ghmerts krist’eshi, sulits’midashi.
me-12 tavshi akhlakhan chaeq’ara
sapudzveli gamotskhadebis ts’ignis st’rukt’uras 538, 1798, 1828, 1843-1844
tarighebis gakhsenebit, romlebits daparuli da shemotavazebulia, magram
pundament’uria gamotskhadebashi drois gaq’opistvis, da 1873. k’idev erti
tarighi, 1994, ik agebuli ikneba zogiertis ubedurebisa da skhvebis
bednierebistvis.
shesavali
ts’inasts’armet’q’velur simbolik’ashi
q’vela bibliur
igavshi suli iq’enebs mits’ier element’ebs, romelta k’rit’eriumebidan zogierti
sheidzleba simbolurad gamokhat’avdes anonimur arsebebs, romlebits
ts’armoadgenen saerto k’rit’eriumebs. amit’om, gamoq’enebuli titoeuli simbolo
q’vela k’utkhidan unda iknas shests’avlili, rata misgan gamovit’anot ghvtis
mier daparuli gak’vetilebi. magalitad avighot sit’q’va „ zghva “. dabadebis
1:20-is tanakhmad, ghmerti asakhlebs mas q’velanairi tskhovelit, utvalavi da
anonimuri. misi garemo sabedists’eroa adamianistvis, romelits haeris suntkvit
tskhovrobs. amrigad, is sik’vdilis simbolod iktseva adamianistvis, romelsats,
samartlianad, aseve sheudzlia eshinodes misi marilianobis, rats dedamits’as
unaq’opos khdis. tskhadia, es simbolo ar aris khelsaq’reli k’atsobriobistvis
da, sik’vdilis mnishvnelobis gamo, ghmerti tavis sakhels mistsems ebraul
sabans, romelits natlobis ts’q’lebs ts’inasts’armet’q’velebs. akhla natloba
nishnavs chadzirvas, anu dakhrchobas, rata khelakhla itskhovro ieso krist’eshi.
dzveli, gaumartlebeli adamiani aghdgeba krist’es simartlit. ak chven vkhedavt
ghvtaebrivi kmnilebis erti element’is simdidres: zghvas . am sts’avlebis
tanakhmad, uk’et gavigebt im mnishvnelobas, romelsats ghmerti anich’ebs
danielis 7:2-3-is am mukhls: „... da aha, tsis otkhi kari did zghvaze agorda.
da zghvidan otkhi didi mkhetsi amovida , ertmanetisgan ganskhvavebuli “.
itsodet, rom „ tsis otkhi kari “ mianishnebs universalur omebze, romlebits
gamarjvebul khalkhebs dominant’ur dzalauplebamde miiq’vans. ak „ didi zghva “
simbolurad gamokhat’avs ts’armarti khalkhebis adamianur masebs, romlebits,
ghmerts ar stsemen p’at’ivs, mis tvalshi „ zghvis “ tskhovelebis t’olpasia .
gamotkmashi „ tsis otkhi kari “ , „ otkhi “ ts’armoadgens chrdiloetis,
samkhretis, aghmosavletis da dasavletis mimartulebebis 4 k’ardinalur
ts’ert’ils. „ tsis karebi “ tsvlilebebs moakvt tsis iersakheshi, ghrublebs
akneven, its’veven karishkhalebs da ts’vimas; ghrublebis aknevit isini mzis shuks
emkhrobian. analogiurad, omebi its’vevs did p’olit’ik’ur da sotsialur
tsvlilebebs, uzarmazar areulobas, romelits dominirebas adzlevs ghvtis mier
archeul akhal gamarjvebul khalkhs, magram mis mier k’urtkhevis gareshe. radgan
isini „ tskhovelebad “ arian mokhseniebulni , mat ar akvt upleba miighon
k’urtkhevebi, romlebits ch’eshmarit’ adamianebs unda shestavazon; mis ertgul
rcheulebs, romlebits ghvtaebriv natelshi dadian adamisa da evadan moq’olebuli
da amit samq’aros aghsasrulamde. da vin arian misi rcheulebi? isini, visshits
is tsnobs tavis khat’ebas, radgan adamiani sheikmna ghvtis khat’ad, dabadebis
1:26-is tanakhmad. q’uradgheba miaktsiet am ganskhvavebas: adamiani shekmnilia
an shekmnilia ghmertis mier mis khat’ad , kholo tskhoveli ts’armoikmneba misi garemoti,
zghvis, mits’ieri tu tsiuri, ghvtis mier motsemuli brdzanebit. zmnis archevani
aghnishnavs st’at’usis ganskhvavebas.
meore magalitis
sakhit avighot sit’q’va „ mits’a “. dabadebis 1:9-10-is tanakhmad, es sakheli „
mits’a “ ets’odeba „ zghvidan “ gamomaval mshral mits’as ; es gamosakhuleba
ghmerti gamoiq’enebs gamotskh. 13-shi, rata simbolurad gamokhat’os
p’rot’est’ant’uli rts’mena, romelits k’atolik’uri rts’menidan ts’armoishva.
magram modit ganvikhilot „ mits’is “ skhva asp’ekt’ebi. is khelsaq’relia
adamianistvis, rodesats is k’vebavs mas, magram arakhelsaq’relia, rodesats is
mshrali udabnos iers ighebs. amit’om, is damok’idebulia zetsidan momdinare
k’arg morts’q’vaze, rata adamianistvis k’urtkheva iq’os. es morts’q’va aseve
sheidzleba modiodes masze gadamk’veti mdinareebidan da nak’adulebidan; sts’ored
amit’om aris ghvtis sit’q’va shedarebuli bibliashi „ tsotskhali ts’q’lis
ts’q’arostan “. sts’ored am „ ts’q’lis “ arseboba an ararseboba gansazghvravs „
mits’is “ bunebas da sulierad, adamianis rts’menis khariskhs, romelits 75%
ts’q’lisgan shedgeba.
mesame magalitis
sakhit, avighot tsis varsk’vlavebi. p’irveli, „ mze “, dadebiti mkhridan, is
anatebs; dabadebis 1:16-is tanakhmad, is aris „ dghis “ mnatobi, is atbobs da
khels uts’q’obs mtsenareebis zrdas, romlebsats adamiani sak’vebad iq’enebs.
uarq’opiti mkhridan, is ts’vavs mosavals ch’arbi sitskhis an ts’vimis
ararsebobis gamo. galileo martali iq’o, is chveni samq’aros tsent’rshia da mis
sist’emashi arsebuli q’vela p’lanet’a mis garshemo brunavs. da rats mtavaria,
is q’velaze didia, biblia mas dabadebis 1:16-shi „ q’velaze dids “ uts’odebs,
q’velaze tskhels da miuts’vdomels. q’vela es k’rit’eriumi mas ghmertis
srulq’opil khat’ad aktsevs, romelshits q’vela es makhasiatebelia nap’ovni.
veravin khedavs ghmerts da tskhovrobs, verts „mzeze “ daadgams pekhs ; ertadert
mamak’atsur varsk’vlavs, danarchenebi k’i mkholod p’lanet’ebi an peminizebuli
varsk’vlavebi arian. mis shemdeg, „ mtvare “, „ q’velaze p’at’ara “: dabadebis
1:16-is tanakhmad, is ghamis mnatobia, sibnelisa, romelsats is martavs.
amit’om, „ mtvare “ mkholod negat’iur gzavnils sheitsavs. miukhedavad imisa,
rom chventan q’velaze akhlos mdebare varsk’vlavi didi khania inarchunebs tavisi
daparuli sakhis saidumlos. is tavisit ar anatebs, aramed q’vela skhva
p’lanet’is msgavsad, p’rogresuli tsik’lit gvigzavnis sust’ shuks, romelsats
„mzidan“ ighebs. q’vela am k’rit’eriumit, „mtvare“ idealuri simboloa, p’irvel
rigshi, iudaizmis religiis ts’armosadgenad da meorets, romauli k’atolik’uri
p’ap’izmis tsru krist’ianuli religiis ts’armosadgenad 538 ts’lidan dghemde, da
luteranuli, k’alvinist’uri da anglik’anuri p’rot’est’ant’izmis 1843 ts’lidan.
tsashi aseve arian „ varsk’vlavebi “, romlebsats dabadebis 1:14-15-17-is
tanakhmad, ori roli akvt, romlebits „ mzestan da mtvarestan “ ertadaa . erti -
„ ts’elits’adis droebis, dgheebisa da ts’lebis aghnishvnis “ da meore - „
dedamits’is ganatebis “. isini dziritadad mkholod sibnelis dros, ghamit
anateben. es idealuri simboloa ghvtis msakhurebis, ch’eshmarit’ebis ts’armosadgenad,
sanam ts’inasts’armet’q’veleba mat datsemas ar miats’ers; rats mati sulieri
st’at’usis tsvlilebaze miutitebs. es ikneba uts’q’eba, romelsats ghmerti
gamoiq’enebs krist’ianobis datsemis gamosadzakheblad, romelits romaelta
t’q’uilis mskhverp’lia dan. 8:10-sa da gamotskh. 12:4-shi; da universaluri
p’rot’est’ant’izmis datsemis gamosadzakheblad gamotskh. 6:13-sa da 8:12-shi.
izolirebuli „varsk’vlavi “ aghnishnavs k’atolik’ur p’ap’obas gamotskh.
8:10-11-shi, p’rot’est’ant’ul sarts’munoebas gamotskh. 9:1-shi; da
gaertianebuls gvirgvinit, 12 k’atsiani ritskhvit, gamarjvebul rcheul k’rebas
gamotskh. 12:1-shi. dan. 12:3 mat aghnishnavs, rogorts „ mat, vints simartles
asts’avlis khalkhs “, anu „ mat, vints gaanatebs dedamits’as “ ghvtis mier
motsemuli sinatlit.
es khuti simbolo
mnishvnelovan rols sheasrulebs ap’ok’alipsis ts’inasts’armet’q’velebashi.
amrigad, shegidzliat ivarjishot ts’armodgenili simboloebis k’rit’eriumebit
asakhuli daparuli gzavnilebis aghmochenashi. tumtsa, zogiertis aghmochena rtuli
ikneba, garda amisa, tavad ghmerti miutitebs saidumlos gasaghebs bibliis
mukhlebshi, magalitad, sit’q’vebshi „ tavi da k’udi “, romelta gageba mkholod
im mnishvnelobitaa shesadzlebeli, romelsats ghmerti adzlevs mat esaias
9:14-shi, sadats vk’itkhulobt: „ magist’rat’i an ukhutsesi tavia,
ts’inasts’armet’q’veli, romelits sitsrues asts’avlis, k’udia “. tumtsa, me-13
mukhli p’aralelurad gvtavazobs, shesabamisad, igive mnishvnelobis mat’arebel „
p’almis rt’osa da lerts’ams “; „ lerts’ams “, romelits romis p’ap’obas ts’armoadgens
gamotskhadebis 11:1-shi.
ritskhvebsa da
tsiprebs aseve akvt simboluri mnishvneloba. dziritadi ts’esis mikhedvit, chven
gvakvs zrdadi tanmimdevrobit:
ritskhvistvis
„1“: unik’aluroba (ghvtaebrivi an ritskhviti)
ritskhvistvis
„2“: arasrulq’opileba.
ritskhvistvis
„3“: srulq’opileba.
ritskhvistvis
„4“: universaluroba (4 k’ardinaluri ts’ert’ili)
ritskhvistvis
„5“: k’atsi (mamrobiti an mdedrobiti skesis adamiani).
ritskhvistvis
„6“: zetsiuri angelozi ( zetsiuri arseba an matsne ).
ritskhvistvis
„7“: sisrule. (aseve: shemokmedi ghmertis bech’edi)
am ritskhvis
zemot motsemulia p’irveli shvidi dziritadi ritskhvis shek’rebis k’ombinatsiebi;
magalitebi: 8 = 6 + 2; 9 = 6 + 3; 10 = 7 + 3; 11 = 6 + 5 da 7 + 4; 12 = 7 + 5
da 6 + 6; 13 = 7 + 6. am archevans sulieri mnishvneloba akvs gamotskhadebis am
tavebshi gankhilul temebtan mimartebashi. danielis ts’ignshi mesianuri
krist’ianuli ep’okis shesakheb ts’inasts’armet’q’velur tsnobebs vkhvdebit me-2,
me-7, me-8, me-9, me-11 da me-12 tavebshi.
ioane
motsikulistvis gamotskhadebul ts’ign „gamotskhadebashi“ tavebis nomrebis
simboluri k’odi uk’iduresad met’q’velebs. krist’ianuli ep’oka or dziritad
ist’oriul nats’ilad iq’opa.
p’irveli,
romelits ritskhv „2“-s uk’avshirdeba, moitsavs krist’ianuli sarts’munoebis
dokt’rinuli „arasrulq’opilebis“ umet’esobas, romelits 538 ts’lidan
ts’armodgenilia romis k’atolik’uri p’ap’izmis mier, romelits ts’armarti romis
imp’erat’oris, k’onst’ant’ine I-is mier 321 ts’lis 7 mart’idan dadgenili
religiuri normis memk’vidrea. me-2 tavi moitsavs mtel p’eriods 94-dan 1843
ts’lamde.
meore nats’ili,
romelits ts’armodgenilia ritskhvit „3“, ekheba 1843 ts’lidan, „advent’ist’ebis“
dros, dros, rodesats ghmerti moitkhovs aghdgenil samotsikulo dokt’rinul
„srulq’opas“ dan. 8:14-shi tsit’irebuli ghvtaebrivi gank’argulebit
nats’inasts’armet’q’velebi p’rogramis shesabamisad. es srulq’opileba
tandatanobit miights’eva krist’es dabrunebamde, romelits mosalodnelia 2030
ts’lis gazapkhulze.
ritskhvi 7-is
zemot, ritskhvi 8, anu 2+6, eshmak’uri sakmeebis (6) arasrulq’opilebis (2) dros
its’vevs. ritskhvi 9, anu 3+6, srulq’opilebis (3) da aseve eshmak’uri sakmeebis
(6) dros aghnishnavs. ritskhvi 10, anu 3+7, srulq’opilebis (3) dros,
ghvtaebrivi sakmis sisrules (7) ts’inasts’armet’q’velebs.
ritskhvi „11“,
anu dziritadad 5+6, pranguli ateizmis im p’eriods aghnishnavs, romelshits
adamiani (5) eshmak’tan (6) asotsirdeba.
ritskhvi „12“ anu
5+7 avlens adamianis (5) k’avshirs shemokmed ghmerttan (7 = sisavse da misi
samepo bech’edi).
ritskhvi „13“ anu
7+6 aghnishnavs krist’ianuli religiis sisavses (7), romelits dak’avshirebulia
eshmak’tan (6); p’ap’is p’irveloba ( zghva ) da p’rot’est’ant’uli ( mits’a )
uk’anask’nel dgheebshi.
ritskhvi „14“ anu
7+7 ekheba advent’ist’ur moghvats’eobas da mis universalur gzavnilebs (
maradiuli sakhareba ).
ritskhvi „15“,
anu 5+5+5 an 3x5, adamianis srulq’opilebis dros (3) (5) aghnishnavs. is madlis
drois dasasruls aghnishnavs. sulieri „ khorbali “ mts’ipea mosavlis aghebisa da
zetsiur maranebshi shesanakhad. rcheulta momzadeba dasrulebulia, radgan mat
ghvtis mier motkhovnil dones miaghts’ies.
gamotskhadebashi
ritskhvi „16“ aghnishnavs im dros, rodesats ghmerti tavis religiur mt’rebze,
me-13 tavshi mokhseniebul orgul krist’ianobaze, „ tavisi riskhvis shvid
uk’anask’nel tass “ gadmoghvris.
ritskhvi „17“ tavis
mnishvnelobas, iseve rogorts ts’ina, ighebs im temashi, romelsats ghmerti mas
tavis ts’inasts’armet’q’velebashi adzlevs, k’erdzod, gamotskhadebis 17-shi,
ghvtis mier „ didi medzavis samsjavros “ simbolod. bibliashi am simboluri
ritskhvis p’irveli gamoq’eneba aghdgomis k’viras ekheba, romelits ts’lis
p’irveli tvis me-10 dghes its’q’eba da me-17 dghes mtavrdeba. p’aseki, romelits
zust’ad sruldeba „ghvtis k’ravis “, ieso krist’es sik’vdilis dgheebis
tvalsazrisit , ts’inasts’armet’q’velebulia dghe-ts’lebshi, dan. 9:24-dan 27-mde
ts’lebis „ 70 k’viris “ me-70 ritskhvshi . amrigad, 27-e mukhlis 70-e k’viris
ts’inasts’armet’q’veleba moitsavs shvidi ts’lis p’eriods 26-dan 33-mde
tarighebs shoris. ts’inasts’armet’q’velebit mititebuli samizne aris p’aseki,
romelits gazapkhulze mdebareobs, dan. 9:27-shi tsit’irebuli
ts’inasts’armet’q’veluri k’viris am shvidi ts’lis „ shuashi “.
uk’anask’neli
ch’eshmarit’i „advent’ist’ebistvis“ ritskhvi 17 romauli k’vira dghis 17
sauk’unes aghnishnavs, rats 321 ts’lis 7 mart’s damk’vidrebuli tsodvaa. am 17
sauk’unis dasasrulis saiubileo tarighma, 2021 ts’lis 7 mart’ma, gakhsna
danielis 11:40-shi nats’inasts’armet’q’velebi „ aghsasrulis dro “. es „ dro “
khelsaq’relia am uk’anask’neli gamaprtkhilebeli sasjelis aghsasruleblad, romelits
mesame msoplio oms aghnishnavs da aseve its’inasts’armet’q’vela ghmertma
gamotskh. 9:13-dan 21-mde gamovlenili „ meekvse saq’virit “. Covid-19 virusit
gamots’veuli ek’onomik’uri k’rakhi 2020 ts’els (2020 ts’lis 20 mart’idan 2021
ts’lis 20 mart’amde) ghvtaebrivi sasjelebis dats’q’ebis ts’lad aghnishnavs.
didi babilonis “
dasjas ekheba .
me-19 tavi ieso
krist’es didebuli dabrunebisa da adamianta meambokheebtan misi dap’irisp’irebis
k’ont’ekst’zea pok’usirebuli.
me-20 tavi
saubrobs meshvide atasts’leulze, uk’atsriel dedamits’aze, sadats eshmak’i
t’q’ved imq’opeba da zetsashi, sadats rcheulebi gansjian borot’i ambokhebulebis
tskhovrebasa da sakmeebs, romlebits ghvtis mier uarq’opilni gardaitsvalnen.
„21-e tavi“
simbolik’as 3x7-s gvtavazobs, anu ghvtaebrivi gants’mendis (7) srulq’opilebas
(3), romelits dedamits’isgan gamosq’idul mis rcheulebshia rep’rodutsirebuli.
amgvarad,
vkhedavt, rom ts’inasts’armet’q’velebis temaa advent’izmis rcheulebi gamotskh.
3, 7, 14 = 2x7 da 21 = 3x7 (gants’mendis srulq’opisk’en sts’rapva).
22-e tavi
aghnishnavs im dros, rodesats ganakhlebul da aghordzinebul dedamits’aze ghmerti
daamq’arebs tavis t’akht’s da tavisi maradiuli samepos rcheulebs.
advent’izmi
vin arian mash,
ghvtis es dzeni da kalishvilebi? es mashinve unda itkvas, radgan es dok’ument’i
q’vela sach’iro mt’k’itsebulebas mogvtsems: es ghvtaebrivi gamotskhadeba
ghmertis mier „advent’ist’“ krist’ianebs mimartavs. mogvts’ons es tu ara,
ghvtis neba uzenaesia da 1843 ts’lis gazapkhulidan, danielis 8:14-shi
nats’inasts’armet’q’velebi gank’argulebis aghsrulebis dghidan, „meshvide dghis
advent’ist’ebis“ st’andart’i iq’o ertaderti arkhi, romelits dghemde
ak’avshirebs ghmertsa da mis mits’ier msakhurebs. magram prtkhilad iq’avit! es
st’andart’i mudmivad vitardeba da am evolutsiis uarq’opam, romelits ghmertma
sasurvelad miichnia, daimsakhura opitsialuri inst’it’utsiuri ts’armomadgenloba,
romelsats ieso krist’e 1994 ts’lidan amoantkhevs. ra aris advent’izmi? es
sit’q’va momdinareobs latinuri sit’q’vidan „adventus“, rats nishnavs: advent’s.
ieso krist’es didebuli saboloo dabruneba mamis didebashi mosalodneli iq’o 1843
ts’lis gazapkhulze, 1844 ts’lis shemodgomaze da 1994 ts’lis shemodgomaze.
ghvtis gegmashi gatvalists’inebuli am tsru molodinebma, miukhedavad amisa,
t’ragik’uli sulieri shedegebi moit’ana mattvis, vints zizghit shekheda am
ts’inasts’armet’q’velur gantskhadebebsa da mat molodinebs, radgan isini
suverenulad iq’o organizebuli didi shemokmedi ghmertis mier. amrigad, vints am
dok’ument’shi amoitsnobs ieso krist’es mier shemotavazebul shukebs, p’irdap’iri
shedegit gakhdeba „advent’ist’i“, „meshvide dghis“, tu ara adamianebtan, mashin
ase ikneba ghmerttan; rogorts k’i is miat’ovebs p’irveli dghis religiur
dasvenebas, rata imokmedos meshvide dghis, shabatis, danarchen p’eriodze,
romelits ghmertma samq’aros shekmnidan ts’mindad aktsia. ghmerttan k’utvnileba
guliskhmobs damat’ebit ghvtaebriv motkhovnebs; shabattan ertad, advent’ist’
rcheuls mouts’evs gaatsnobieros, rom misi pizik’uri skheulits ghvtis
sak’utrebaa da, shesabamisad, mas mouts’evs misi gamok’veba da movla, rogorts
dzvirpasi ghvtaebrivi sak’utreba, khortsieli sak’urtkheveli. radgan ghmertma
adamianistvis, dabadebis 1:29-shi, gansazghvra misi idealuri diet’a: „ da tkva
ghmertma: aha, me mogetsit tkven q’oveli balakhi, teslis mtesveli, romelits
aris mteli dedamits’is zurgze, da q’oveli khe, romelshits khis naq’opia teslis
mtesveli; es iq’os tkventvis sach’melad “.
advent’ist’uri
azrovneba ganuq’opelia ghvtis mier gamotskhadebuli krist’ianuli p’roekt’isgan.
ieso krist’es dabruneba mraval bibliur tsit’at’ashia mokhseniebuli: psalm.
50:3: „ modis chveni ghmerti , ar dadumdeba; mis ts’inashea shtamntkmeli
tsetskhli da mis garshemo - dzlieri karishkhali “; psalm. 96:13: „ ... uplis
ts’inashe! radgan is modis, radgan modis dedamits’is gansasjelad ; is gansjis
samq’aros simartlit da khalkhebs tavisi ertgulebit “.; es. 35:4: „ utkharit
gulshemat’k’ivrebs: gamkhnevdit, nu geshiniat; aha, tkveni ghmerti! mova
shurisdzieba, ghvtis sazghauri; is tavad mova da gikhsnit “; os. 6:3: „ shegvat’q’obinet,
vedziot uplis shetsnoba; misi mosvla tskhadia, rogorts gantiadi. is mova
chventan, rogorts ts’vima , rogorts uk’anask’neli ts’vima , romelits rts’q’avs
dedamits’as “; akhali aghtkmis ts’minda ts’erilshi vk’itkhulobt: mate 21:40: „
rotsa venakhis p’at’roni mova , ras uzams im mits’ismushak’ebs? “; 24:50: „ ...
im monis p’at’roni mova im dghes, rotsa ar elis da im saats, rotsa ar itsis “;
25:31: „ rotsa k’atsis dze mova tavisi didebit da q’vela ts’minda angelozi
mastan ertad, mashin dajdeba tavisi didebis t’akht’ze “; ioane 7:27: „ magram
chven vitsit es k’atsi, saidan aris; kholo rotsa krist’e mova , aravin itsis,
saidan aris “; 7:31: „ khalkhis bevrma irts’muna igi da tkva: rotsa krist’e
mova , nutu met’ sasts’auls moakhdens, vidre aman moakhdina? “; ebr. 10:37: „
k’idev tsot’a khani da mova is, vints unda movides da ar daaq’ovnebs “; iesos
bolo mots’moba: iehova 14:3: „ da tu ts’aval da adgils mogimzadebt , k’vlav
moval da chemtan ts’agiq’vant , rata sadats me var, tkvents ik iq’ot “. angelozebis
mots’moba: sakmeebi 1:11: „ da utkhres: galilevelno k’atsno, rat’om dgakhart da
tsas uq’urebt? es ieso, romelits tkvengan amaghlda tsashi, iseve mova, rogorts
tsashi asvla nakhet“. mesiis advent’ist’uri p’roekt’i chans: esaia 61:1-2-shi:
„ upali iahves suli chemzea, radgan matskho iahvem, rom sasikharulo tsnoba
vauts’q’o gach’irvebulebs; man gamomgzavna, rom gulgat’ekhilebs shevukhamo,
t’q’veebs tavisupleba da p’at’imrebs tavisupleba vauts’q’o; iahves
k’etilgants’q’obis ts’elits’adi gamovatskhado... “ ak, nazaretis sinagogashi am
t’ekst’is k’itkhvisas, iesom shets’q’vit’a k’itkhva da dakhura ts’igni, radgan
shemdegi, „dghestan“ dak’avshirebit ... shurisdzieba „ar unda aghsrulebuliq’o
2003 ts’lis shemdeg, misi didebuli ghvtaebrivi dabrunebistvis: „ da chveni
ghmertis shurisdziebis dghe ; rata anugeshos q’vela mgloviare “.
advent’izms dghes
mravali sakhe akvs, up’irveles q’ovlisa, opitsialuri inst’it’utsiuri asp’ekt’i,
romelmats 1991 ts’els uarq’o iesos mier shemotavazebuli uakhlesi sinatle,
romelits mas me var, mok’rdzalebuli adamianuri inst’rument’is meshveobit.
det’alebi shesabamis adgilas ikneba ts’armodgenili am dok’ument’shi.
dedamits’aze mimopant’ulia mravali disident’uri advent’ist’uli jgupi. es
sinatle mat p’riorit’et’ulad miemarteba. is ts’armoadgens „did sinatles“,
romlisk’enats chvens upros sulier das, elen uaits, surda advent’ist’i khalkhis
ts’armartva. man tavisi sakmianoba ts’armoadgina, rogorts „mtsire sinatle“,
romelits „did sinatlesk’en“ migviq’vans. tavis bolo sajaro gzavnilshi, orive
khelit haershi ts’minda biblia ech’ira da ganatskhada: „dzmebo, girchevt am
ts’igns“. misi survili akhla shesrulda; danieli da gamotskhadeba srulad
gashiprulia bibliuri k’odebis mk’atsri gamoq’enebit. srulq’opili harmonia
avlens ghvtis did sibrdznes. vints ar unda iq’ot, mogits’odebt, ar daushvat
ts’arsulis shetsdomebi. tkven unda sheeguot ghvtaebriv gegmas, radgan
q’ovlisshemdzle ar moergeba tkvens tvalsazriss. sinatleze uaris tkma
sasik’vdilo tsodvaa q’ovelgvari gamosts’orebis gareshe; ieso krist’es mier daghvrili
siskhli amas ver paravs. am mnishvnelovan prchkhilebs vkhurav da k’vlav
gamotskhadebul „ k’at’ast’ropas “ vubrundebi.
gamotskhadebis
ambavze gadasvlamde unda avkhsna, tu rat’om aris, zogadad, ghvtis mier
shtagonebuli ts’inasts’armet’q’velebebi sasitsotskhlod mnishvnelovani
chventvis, adamianebistvis, radgan mati tsodna an ignorireba maradiul
sitsotskhles an saboloo sik’vdils gamoits’vevs. mizezi asetia: adamianebs
uq’vart st’abiluroba da, shesabamisad, eshiniat tsvlilebebis. shesabamisad,
isini itsaven am st’abilurobas da taviant religias t’raditsiad gardakmnian,
uarq’open q’velapers, rats siakhlis asp’ekt’shi vlindeba. ase iktseodnen dzveli
ghvtaebrivi aghtkmis ebraelebi, up’irveles q’ovlisa, mati ganadgurebis miznit,
romelta dagmobasats ieso ar q’oq’manobs, rogorts „ sat’anis sinagogas “
gamotskhadebis 2:8 da 3:9-shi. mamebis t’raditsiis mijach’vulobit, isini
tvlidnen, rom am gzit shedzlebdnen ghmerttan urtiertobis datsvas. magram ra
khdeba am shemtkhvevashi? adamiani aghar usmens ghmerts, rodesats is mas
elap’arak’eba, aramed stkhovs ghmerts, rom mousminos mis saubars. am
sit’uatsiashi ghmerti aghar p’oulobs tavis angarishs, mit umet’es, rom tu
martalia, rom is tavad ar itsvleba tavis khasiatsa da gansjashi, romelits
maradiulad igive rcheba, aseve martalia, rom misi gegma mudmivad izrdeba da
mudmiv tsvlilebashia. am ideis dasadast’ureblad erti mukhlits sak’marisia: „
martalta gza mnatobsavitaa, romelits upro da upro anatebs, sanam sruli dghe ar
dadgeba“ (igavni 4:18).“ am mukhlis „ gza “ ieso krist’eshi gansakhierebuli „
gzis “ ek’vivalent’uria . es adast’urebs, rom krist’esadmi rts’menis
ch’eshmarit’ebats drota ganmavlobashi vitardeba, ghvtis akhirebit, misi gegmis
shesabamisad. maradisobis k’andidat’ebma iesos sit’q’vebs unda mianich’on is
mnishvneloba, rats mat ek’utvnis, rodesats is eubneba: „ vints bolomde
sheinarchunebs chems sakmeebs, mas mivtsem...“ (gamotskh. 2:26).“ bevri
pikrobs, rom sak’marisia shevinarchunot is, rats tavidan bolomde shevidzinet;
da es uk’ve iq’o erovnuli ebraelebis shetsdoma da iesos gak’vetili t’alant’ebis
igavshi. magram es nishnavs imis davits’q’ebas, rom ch’eshmarit’i rts’mena aris
mudmivi urtiertoba tsotskhali ghmertis sultan, romelits uzrunvelq’ops, rom es
sak’vebi, romelits misi p’iridan modis, mis shvilebs mietses q’oveltvis da
q’oveltvis. ghvtis sit’q’va ar shemoipargleba bibliis ts’minda ts’erilebit; mis
shemdeg samudamod rcheba tsotskhali „logosi“, sit’q’va, romelits ts’amierad
gankhortsielda, krist’e, romelits mokmedebs sulits’mindashi, rata gaagrdzelos
dialogi mattan, vints mas uq’vars da mteli sulit edzebs. me shemidzlia amis
damots’meba, radgan p’iradad visargeblobdi akhali sinatlis am ts’vlilit,
romelsats vuziareb mat, vints mas iseve uq’vars, rogorts me. zetsidan mighebuli
siakhle mudmivad aumjobesebs chvens gagebas misi gamotskhadebuli gegmis
shesakheb da chven unda vitsodet, rogor gavumk’lavdet da mivat’ovot
modzvelebuli int’erp’ret’atsiebi, rodesats isini modzveldeba. biblia
mogvits’odebs, ase moviktset: „ q’velaperi gamostsadet; mt’k’itsed chaech’idet
k’etils; (1 tes. 5:21)“.
ghvtis samsjavro
ganuts’q’vet’liv egueba rcheultatvis, misi orak’ulebis mat’areblebistvis
gamovlenili shtagonebuli sinatlis am p’rogresul evolutsias. amrigad,
t’raditsiis mk’atsri datsva its’vevs danak’args, radgan is khels ushlis adamianebs,
sheeguon matskhovris p’rogramis evolutsias, romelits tandatanobit gamovlindeba
samq’aros aghsasrulamde. arsebobs gamotkma, romelits srul ghirebulebas religiur
speroshi idzens: ats’mq’o drois ch’eshmarit’eba an ats’mq’os ch’eshmarit’eba .
am azris uk’et gasagebad, unda gavikhsenot ts’arsuli, sadats motsikulta dros
gvkonda rts’menis srulq’opili dokt’rina. mogvianebit, uk’iduresi sibnelis
ts’inasts’armet’q’velebul khanashi, motsikulta dokt’rina sheitsvala ori „romis“
dokt’rinit; imp’eriuli da p’ap’uri, eshmak’istvis momzadebuli erti da igive
ghvtaebrivi p’roekt’is ori pazit. mas shemdeg, repormis sakme amartlebs tavis
sakhels, radgan sakme ekheba tsru dokt’rinebis amodzirk’vas da samotsikulo
dokt’rinis ganadgurebuli k’argi teslis khelakhla dargvas. didi motminebit,
ghmertma mistsa dro, bevri dro, rata misi nateli srulad aghdgeniliq’o.
ts’armarti ghmertebisgan ganskhvavebit, romlebits ar reagireben, radgan isini
ar arseboben, shemokmedi ghmerti maradiulad tsotskhlobs da is tavisi
ganumeorebeli reaktsiebita da kmedebebit achvenebs, rats, samts’ukharod
adamianistvis, mk’atsri sasjelebis sakhit vlindeba. is, vints bunebas martavs,
romelits elvas, ch’eka-kukhilsa da elvas martavs, romelits vulk’anebs
aghvidzebs da mat damnashave k’atsobriobistvis tsetskhlis dantebisk’en
ubidzgebs, romelits mits’isdzvrebs its’vevs da damangrevel moktsevit t’alghebs
its’vevs, aseve is aris, vints tavis rcheulebs churchulebs tavisi p’roekt’is
mimdinareobis shesakheb, ristvisats emzadeba, rogorts es ts’inasts’ar, didi
khnit adre gamoatskhada. „ radgan upali ghmerti arapers ak’etebs, tu tavis
saidumlos tavis msakhurebs, ts’inasts’armet’q’velebs, ar umkhels “, amosis
3:7-is tanakhmad.
ap’ok’alipsis
p’irveli mimokhilva
tavis
p’rezent’atsiashi, ioane, upali ieso krist’es motsikuli, aghts’ers ghvtis mier
khilvebshi motsemul khat’ebsa da tsnobebs, romlebsats ismens. erti shekhedvit,
magram mkholod erti shekhedvit, „gamotskhadeba“, berdznuli „ap’ok’alupsisis“
targmani, arapers amzhghavnebs, radgan is inarchunebs tavis idumal asp’ekt’s,
romelits gaugebaria morts’muneta simravlistvis, romlebits mas k’itkhuloben.
saidumlo mat aprtkhobs da isini idzulebulni arian ugulebelq’on gamzhghavnebuli
saidumloebebi.
ghmerti ase
umizezod ar mokmedebs. amit is gvasts’avlis, tu ramdenad ts’mindaa misi
gamotskhadeba da rom, rogorts aseti, is mkholod mis rcheultatvisaa
gank’utvnili. sts’ored ak aris mnishvnelovani am sak’itkhtan dak’avshirebit
natlad saubari: misi rcheulebi ar arian isini, vints tavs atskhadeben, aramed
mkholod isini, visats tavad aghiarebs tavis msakhurebad, radgan isini
tsrumorts’muneebisgan gamoirchevian tavianti ertgulebita da morchilebit.
„ ieso krist’es
gamotskhadeba, romelits mistsa mas ghmertma, rata echvenebina tavisi
msakhurebi, rats male unda mokhdes . da man tavisi angelozis meshveobit
auts’q’a es tavis msakhur ioanes, romelmats daamots’ma ghvtis sit’q’va da ieso
krist’es mots’moba, q’velaperi, rats ikhila. “ (gamotskh. 1:1-2)
amgvarad, is,
vints ioanes 14:6-shi ganatskhada: „ me var gza, ch’eshmarit’eba da
sitsotskhle; aravin miva mamastan , tu ara chemit“, tavisi ap’ok’alipsisit,
gamotskhadebit modis, rata tavis msakhurebs achvenos ch’eshmarit’ebis gza,
romelits mat sashualebas adzlevs miighon maradiuli sitsotskhle, romelsats misi
sakhelit stavazoben da stavazoben. amit’om, mkholod isini miigheben mas, visats
is mis mighebis ghirsad miichnevs. mas shemdeg, rats ieso tavisi mits’ieri
msakhurebit k’onk’ret’ulad achvenebs, tu ra ts’armoadgens ch’eshmarit’i
rts’menis models, amoitsnobs mat, vints misi da misi nebaq’oplobiti
gamomsq’idveli mskhverp’lis ghirsia imit, rom mat ch’eshmarit’ad miudzghvnes
tavi am modelur gzas, romelzets is mat ts’inashe dadioda. misi sruli da
up’irobo midzghvna ghvtis msakhurebas shemotavazebuli normaa. tu modzghvarma
p’ilat’es utkhra: „ ... me movedi kveq’nierebaze, rata memots’mebina
ch’eshmarit’eba... (ioane 18:37)“, imave samq’aroshi misma rcheulebmats igive
unda gaak’eton.
q’vela saidumlos
tavisi akhsna akvs, magram mis misaghebad unda gamoviq’enot gasaghebebi,
romlebits saidumloebebze ts’vdomas khsnian da khuraven. samts’ukharod,
zedap’irulad tsnobismoq’vare adamianebistvis mtavari gasaghebi tavad ghmertia,
p’iradad. tavisupal dros da tavisi utsdomeli da sruliad samartliani gansjis
mikhedvit, is khsnis an khuravs adamianur int’elekt’s. es p’irveli dabrk’oleba
gatskhadebul ts’igns gaugebars khdis da ts’minda biblia, zogadad,
tsrumorts’muneebis k’itkhvisas, religiuri alibebis k’rebulad iktseva. da es
tsrumorts’muneebi dzalian mravalritskhovania, sts’ored amit’om, dedamits’aze
iesom gaamravla tavisi gaprtkhilebebi tsru krist’eebis shesakheb, romlebits
gamochndebodnen samq’aros aghsasrulamde, mates 24:5-11-24 da mates 7:21-23-is
mikhedvit, sadats is aprtkhilebs mat tsru mt’k’itsebebis ts’inaaghmdeg, vints
khmamaghla atskhadebs, rom misi mimdevrebi arian.
ap’ok’alipsi,
amgvarad, ieso krist’es mier mamad da mamisgan, erti shemokmedi ghmertisgan,
momavali sulits’midad aghiarebuli ch’eshmarit’i rts’menis ist’oriis
gamotskhadebaa. es ch’eshmarit’i rts’mena amartlebs mis rcheulebs, romlebits
uk’iduresi religiuri dabneulobis bnel sauk’uneebs gadian. es sit’uatsia
amartlebs varsk’vlavebis simbolos , romelsats ghmerti anich’ebs rcheulebs,
romlebsats is tsnobs, tundats ts’amierad, radgan mat msgavsad, dabadebis
1:15-is tanakhmad, isini bnelshi anateben, „ rata gaanaton dedamits’a “.
ap’ok’alipsis
meore gasaghebi daparulia ts’inasts’armet’q’vel danielis ts’ignshi, dzveli
aghtkmis ert-ert ts’ignshi, romelits ts’armoadgens ghvtis „ ori mots’midan “
p’irvels, romelits mokhseniebulia gamotskh. 11:3-shi; meore k’i aris
ap’ok’alipsi da akhali aghtkmis ts’ignebi. mits’ieri msakhurebis dros iesom
tavisi mots’apeebis q’uradgheba am ts’inasts’armet’q’vel danielze miip’q’ro,
romlis mots’mobats ts’minda ebraul „torashi“ ist’oriul ts’ignebs shorisaa k’lasipitsirebuli.
ghvtaebrivi
gamotskhadeba ori sulieri svet’is sakhitaa ts’armodgenili. es imdenad martalia,
rom danielisa da ioanes mier motsemuli ap’ok’alipsis ts’ignebi
urtiertdamok’idebulni da avseben ertmanets, rata ori svet’is msgavsad,
ghvtaebrivi zetsiuri gamotskhadebis tavi at’aron.
amgvarad,
gamotskhadeba ch’eshmarit’i rts’menis ist’oriaa, romelsats ghmerti am mukhlshi
gansazghvravs: „ net’aria, vints k’itkhulobs da ismens am
ts’inasts’armet’q’velebis sit’q’vebs da itsavs masshi dats’erils, radgan zhami
akhlosaa “ (gamotskh. 1:3).
zmna
„ts’ak’itkhvas“ ghmertistvis k’onk’ret’uli mnishvneloba akvs, rats mas
ts’ak’itkhuli tsnobis gagebastan ak’avshirebs. es azri gamokhat’ulia esaias
29:11-12-shi: „ q’oveli gamotskhadeba tkventvis aris rogorts dabech’dili
ts’ignis sit’q’vebi, romelits mietsa k’atss, romelmats itsis k’itkhva da
eubneba: „ts’aik’itkhe es!“ da is ambobs: „ar shemidzlia, radgan dabech’dilia“;
an rogorts ts’igni, romelits mietsa k’atss, romelmats ar itsis k’itkhva da
eubneba: „ts’aik’itkhe es!“ da is ambobs: „ar vitsi k’itkhva !““. am
shedarebebit, suli adast’urebs k’odirebuli ghvtaebrivi tsnobebis gagebis
sheudzleblobas mattvis, vints „ p’at’ivs stsems mas p’irita da bageebit, magram
guli shorsaa misgan “, esaias 29:13-is tanakhmad: „ upalma tkva: „rodesats es
khalkhi momiakhlovdeba, p’at’ivs mtsems p’irita da bageebit; magram misi guli
shorsaa chemgan da misi shishi mkholod adamianuri t’raditsiis mtsnebaa“. „.
mesame gasaghebi
p’irvels uertdeba. is aseve ghmertshia, romelits tavis rcheultagan suverenulad
irchevs mas, visats ts’inasts’armet’q’velebis „ts’ak’itkhvis“ unari ekneba,
rata ieso krist’eshi gaanatlos tavisi dzmebi da debi. radgan p’avle amas
ikhsenebs 1 k’or. 12:28-29-shi: „ da ghmertma ek’lesiashi daadgina, p’irvel
rigshi motsikulebi, meore rigshi ts’inasts’armet’q’velebi, mesame rigshi
masts’avleblebi, shemdeg sasts’aulmokmedni, shemdeg gank’urnebis, dakhmarebis,
mmartvelobisa da skhvadaskhva sakhis enebis nich’i. q’vela motsikulia? q’vela
ts’inasts’armet’q’velia? q’vela masts’avlebelia? “
ghvtis mier
dadgenili tanmimdevrobit, ts’inasts’armet’q’velis roli p’iradi adamianuri
gadats’q’vet’ilebit ar unda imp’rovizatsia. q’velaperi ise khdeba, rogorts
iesom igavshi gvasts’avla, ar unda vichkarot stsenis ts’ina khazze p’irveli
adgilis dak’aveba, p’irikit, otakhis uk’ana nats’ilshi unda davjdet da
davelodot, tu es autsileblad mokhdeba, rodis mogvits’odebs ghmerti ts’ina
rigshi asvlaze. me ar vists’rapodi raime k’onk’ret’uli rolisk’en mis
sakmianobashi da mkholod didi survili mkonda, gamego am utsnauri uts’q’ebebis
mnishvneloba, romlebits ts’avik’itkhe gamotskhadebashi. da sts’ored ghmertma
momits’oda khilvashi, sanam mat mnishvnelobas gavigebdi. amit’om, nu
gagik’virdebat chems mier ts’armodgenili nashromebis gansak’utrebit nateli
khasiati; es ch’eshmarit’ad samotsikulo misiis naq’opia.
amit’om,
k’odirebuli gzit gamzhghavnebuli misi saidumloebebis khanmok’le gageba
normaluria da ghvtis mier dadgenili ts’esit aris gatvalists’inebuli. umetsreba
ar ts’armoadgens nak’ls, sanam is ar aris motsemuli sinatlis uarq’opis shedegi.
im shemtkhvevashi, tu uari tkvit imaze, rasats is am amotsanis shesasruleblad
davalebuli ts’inasts’armet’q’velebis meshveobit amkhels, ghvtaebrivi ganacheni
dauq’ovneblivia: es aris urtiertobis, datsvisa da imedis gats’q’vet’a. amrigad,
misionerma ts’inasts’armet’q’velma, ioanem, aghsasrulis zhams ghvtisgan
k’odirebuli khilva miigho, k’idev erti misioneri ts’inasts’armet’q’veli dghes
ts’armogidgent danielisa da gamotskhadebis gashiprul khilvebs, romlebits mati
amaghlebuli sitskhadit ghvtaebrivi k’urtkhevis q’vela garant’ias gtavazoben. am
gashipvristvis mkholod erti ts’q’aro arsebobs: biblia, mkholod biblia, aramed
mteli biblia, sulits’mindis ganatlebit. ghvtis q’uradgheba da misi siq’varuli
mimartulia umart’ivesi adamianuri arsebebisk’en, rogoritsaa morchili shvilebi,
romlebits ishviatebi gakhdnen aghsasrulis zhams. ghvtaebrivi azris gageba
mkholod ghmertsa da mis msakhurs shoris mch’idro da int’ensiuri tanamshromlobit
sheidzleba mights’euli iknas. ch’eshmarit’ebis mop’arva sheudzlebelia; is unda
daimsakhuro. mas igheben isini, vints mas uq’vars, rogorts ghvtaebriv
emanatsias, naq’ops, saq’vareli da taq’vanismtsemeli uplis arss.
danielisa da
gamotskhadebis ts’ignebit ertmanetis shemavsebeli pormit ts’armodgenili didi
gamotskhadebis mteli st’rukt’ura gigant’uri da mat’q’uarad rtulia.
sinamdvileshi, ghmerti khshirad akhsenebs ertsa da imave temebs matshi
skhvadaskhva da shemavsebeli asp’ekt’ebita da det’alebit. dghes am sak’itkhshi
chemi tsodnis doneze, gamotskhadebuli religiuri ist’oriis shejameba
sinamdvileshi dzalian mart’ivia.
rcheba meotkhe
gasaghebi: chven tviton. chven unda viq’ot rcheulebi, radgan chveni suli da
mteli chveni p’irovneba ghmerttan unda iziarebdes mis q’vela ts’armodgenas
sik’etisa da borot’ebis shesakheb. tu vinme mas ar ek’utvnis, is autsileblad
daup’irisp’irdeba mis dokt’rinas ama tu im sak’itkhshi. didebuli gamotskhadeba
natlad chans mkholod rcheulta gants’mendil gonebashi. ch’eshmarit’eba isetia,
rom masze vach’roba sheudzlebelia, masze lap’arak’i sheudzlebelia; chven is
iseti unda mivighot, rogorits aris, an davt’ovot. rogorts ieso asts’avlida,
q’velaperi ts’q’deba „k’i“-ti an „ara“-ti. da rasats adamiani umat’ebs mas,
borot’isgan modis.
ghmerti moitkhovs
srul tavmdablobas. siamaq’e sakmit gamartlebulia, magram siamaq’e arasdros
ikneba: „ ghmerti ets’inaaghmdegeba amp’art’avnebs“. aramed madls anich’ebs
tavmdablebs (iak’obi 4:6). siamaq’e borot’ebis pesvia, ramats gamoits’via
eshmak’is datsema misi sashineli shedegebit rogorts tavad eshmak’istvis, aseve
ghvtis q’vela zetsiuri da mits’ieri kmnilebistvis, amit’om amp’art’avani
arsebistvis sheudzlebelia krist’eshi rcheulobis mop’oveba.
ch’eshmarit’i
tavmdabloba guliskhmobs chveni adamianuri sisust’is aghiarebas da krist’es
sit’q’vebis rts’menas, rodesats is gveubneba: „ chem gareshe verapers
gaak’etebt “ (ioane 15:5). am „ arapershi “ devs, up’irveles q’ovlisa, misi
k’odirebuli ts’inasts’armet’q’veluri uts’q’ebebis mnishvnelobis gagebis
shesadzlebloba. get’q’vit, rat’om da agikhsnit. tavisi sibrdznit , tavisi ghvtaebrivi
sibrdznit, upalma shtaagona daniels, daets’era tavisi
ts’inasts’armet’q’velebebi atts’leulebit gamoq’opil nats’ilebad. sanam is
shtamagonebda q’vela am ts’inasts’armet’q’velebis tavebad daq’opili shedarebiti
sintezis gak’etebis ideas , chemamde aravis gauk’etebia es. radgan mkholod am
t’eknik’is meshveobit idzens ghvtis mier ts’armodgenili braldebebi sizust’esa
da sitskhades. sinatlis saidumlo mdgomareobs q’vela ts’inasts’armet’q’veluri
t’ekst’is sintezshi, misi tsalk’euli tavebidan monatsemebis p’aralelur
shests’avlashi da, up’irveles q’ovlisa, bibliashi nap’ovni simboloebis sulieri
mnishvnelobis dziebashi. sanam es metodi ar gamoiq’eneboda, danielis ts’igni,
romlis gareshets gamotskhadebis ts’inasts’armet’q’veleba sruliad gaugebari
rcheba, nakhsenebi ghvtaebrivi braldebebi didad ar ats’ukhebda mat, visats
isini ekheboda. sts’ored am sit’uatsiis shesatsvlelad, ieso krist’es
sulits’midam shtamagona, gamego is, rats manamde bundovani iq’o. amgvarad,
udavod vlindeba ghvtiuri riskhvis otkhi mtavari samizne. ghmerti ar tsnobs
skhva avt’orit’et’s, garda misi dats’erili sit’q’visa, da sts’ored is amkhels
da adanashaulebs mits’ier da zetsiur tsodvilebs, rogorts mis „ or mots’mes “,
gamotskhadebis 11:3-is mikhedvit. akhla modit, shevkhedot am ts’inasts’armet’q’velur
ist’orias, romelits shejamebulia.
p’irveli nats’ili
: israelis ist’oria dep’ort’atsiis dros 605 ts’lidan
danieli
babilonshi chadis (-605) dan.1
danielis khilvebi
ertmanetis miq’olebit mmartvelebze
1-kaldeis
imp’eria: dan.2:32-37-38; 7:4.
2-midiisa da
sp’arsetis imp’eria: dan. 2:32-39; 7:5; 8:20.
3-berdznuli
imp’eria: dan.2:32-39; 7:6 ; 8:21 ; 11:3-4-21.
4-romis imp’eria:
dan.2:33-40; 7:7 ; 8:9 ; 9:26 ; 11:18-30.
5-evrop’uli
samepoebi: dan. 2:33; 7:7-20-24.
6-p’ap’is
rezhimi: . . . . . . . . . . . . . . . . dan.7:8; 8:10 ; 9:27 ; 11:36.
meore nats’ili :
danieli + gamotskhadeba
mesiis p’irveli
mosvlis shesakheb ts’inasts’armet’q’veleba, romelits ebraelebma uarq’ves:
danieli 9.
ebraelta devna
berdzeni mepis, ant’ioke IV ep’ipanes (-168) mier: didi ubedurebis
gamotskhadeba : dan. 10:1. shesruleba: dan. 11:31. romaelta devna (70): dan.
9:26.
kaldevelebis,
midielebisa da sp’arselebis shemdeg, berdznebi, romis bat’onoba, jer
imp’eriuli, shemdeg k’i p’ap’is, 538 ts’lidan. romshi krist’ianuli rts’mena
tavis momak’vdinebel mt’ers khvdeba or zedized imp’eriul da p’ap’is pazashi:
dan. 2:40-dan 43-mde; 7:7-8-19-dan 26-mde; 8:9-dan 12-mde; 11:36-dan 40-mde;
12:7; gamotskh. 2; 8:8-dan 11-mde; 11:2; 12:3-dan 6-mde, 13-dan 16-mde;
13:1-dan 10-mde; 14:8.
1170 ts’lidan (p’ier
valdo), repormatsiis moghvats’eoba krist’es dabrunebamde: gamotskh.
2:19-20-24-dan 29-mde; 3:1-dan 3-mde; 9:1-dan 12-mde; 13:11-dan 18-mde.
1789-1798
ts’lebshi, pranguli revolutsiuri ateizmis sadamsjelo kmedeba: gamotskh. 2:22;
8:12; 11:7-13.
nap’oleon I-is
imp’eria : gamotskh. 8:13.
1843 ts’lidan,
advent’ist’uri rts’menis gamotsda da misi shedegebi: danieli 8:14; 12:11-12;
gamotskh. 3. t’raditsiuli p’rot’est’ant’izmis datsema: gamotskh. 3:1-3 ; misi
sasjeli: gamotskh. 9:1-12 ( me-5 saq’viri ). advent’ist’i p’ionerebi
ak’urtkhes: gamotskh. 3:4-6.
1873 ts’lidan,
meshvide dghis advent’ist’uli ek’lesiis saq’oveltao inst’it’ut’is opitsialuri
k’urtkheva: danieli 12:12; gamotskh. 3:7; ghvtis bech’edi : gamotskh. 7; misi
saq’oveltao misia anu sami angelozis uts’q’eba: gamotskh. 14:7-dan 13-mde.
1994 ts’lidan,
ts’inasts’armet’q’veluri rts’menis gamotsdis shemdeg, inst’it’utsiuri
advent’ist’uri rts’mena daetsa: gamotskh. 3:14-dan 19-mde. shedegi: is
sheuertda p’rot’est’ant’ul banak’s, romelits 1844 ts’lidan uarq’opili iq’o:
gamotskh. 9:5-10. misi sasjeli: gamotskh. 14:10 ( isits dalevs ... ).
2021-dan 2029
ts’lamde, mesame msoplio omi: danieli 11:40-dan 45-mde; gamotskh. 9:13-dan
19-mde ( me-6 saq’viri ).
2029 ts’els,
k’olekt’iuri da individualuri madlis drois dasasruli: gamotskh. 15.
rts’menis
saq’oveltao gamotsda: dats’esebuli k’vira dghis k’anoni: gamotskh. 12:17;
13:11-18; 17:12-14; shvidi uk’anask’neli ch’iri: gamotskh. 16.
2030 ts’lis
gazapkhulze, „ armagedoni “: krist’es sik’vdilisa da didebuli dabrunebis
gank’arguleba: danieli 2:34-35-44-45; 12:1; gamotskh. 13:15; 16:16. meshvide
saq’viri : gamotskh. 1:7; 11:15-19; 19:11-19. meshvide uk’anask’neli ch’iri :
gamotskh. 16:17. rcheulta mk’a anu aght’atseba: gamotskh. 14:14-16. tsru
religiuri masts’avleblebis rtveli anu dasja: gamotskh. 14:17-20; 16:19; 17; 18;
19:20-21.
atasi ts’lit
mijach’vulia uk’atsriel dedamits’aze : gamotskh. 20:1-dan 3-mde. zetsashi
rcheulebi gansjian datsemulebs: danieli 7:9; gamotskh. 4; 11:18; 20:4-dan
6-mde.
daakhloebit 3030
ts’els, uk’anask’neli samsjavro: rcheulta dideba: gamotskh. 21. meore sik’vdili
dedamits’aze: danieli 7:11; 20:7-15. ganakhlebul dedamits’aze: gamotskh. 22;
danieli 2:35-44; 7:22-27.
romis simboloebi
ts’inasts’armet’q’velebashi
ts’inasts’armet’q’velebebis
bundovani asp’ekt’i skhvadaskhva simboloebis gamoq’enebashia, miukhedavad
imisa, rom isini ertsa da imave arsebas ekheba. amgvarad, isini
urtiertshemavseblebi khdebian da ara urtiertgamomritskhavebi. es sashualebas
adzlevs ghmerts sheinarchunos t’ekst’ebis idumali asp’ekt’i da shekmnas samizne
sagnis skhvadaskhva asp’ekt’is k’omp’leksuri p’ort’ret’i. es ekheba mis mtavar
samiznes - roms.
danielis meore
tavshi, kandak’ebis khilvashi, es aris meotkhe imp’eria „ rk’inis pekhebit “. „
rk’ina “ misi mk’atsri khasiatisa da latinuri devizis „DVRA LEX SED LEX“-is
gamosakhulebaa, rats itargmneba rogorts: „k’anoni mk’atsria, magram k’anoni
k’anonia“. garda amisa, „ rk’inis pekhebi “ mogvagonebs romaeli legionerebis
garegnobas, romlebsats t’anze, tavze, mkhrebze, khelebsa da pekhebze rk’inis
javshanzhilet’ebi ek’etat da pekhit miits’evdnen ts’in grdzeli, organizebuli da
distsip’linirebuli k’olonebit.
dan. 7-shi romi,
tavis or ts’armartul pazashi, resp’ublik’ursa da imp’eriulshi, k’vlav meotkhe
imp’eriaa, romelits aghts’erilia, rogorts „ sashineli urchkhuli rk’inis
k’bilebit “. misi k’bilebis rk’ina mas danis rk’inis pekhebtan ak’avshirebs .
2. mas aseve akvs „ ati rka “, romelits ts’armoadgens at damouk’idebel evrop’ul
samepos, romlebits romis imp’eriis datsemis shemdeg chamoq’alibdebian. es aris
sts’avleba, romelits motsemulia dan. 7:24-shi.
rkis “ gamochenas
, romelits ts’inasts’armet’q’velebashi ghvtaebrivi riskhvis mtavari samizne
gakhdeba. mas „ p’at’ara rkas “ uts’odeben, magram p’aradoksulad, dan. 7:20 mas
„ skhvebze upro didebul iers adzlevs “. akhsna motsemulia dan. 8:23-24-shi: „
es tavkhedi da tsbieri mepe... ts’armat’ebas miaghts’evs tavis sakmeebshi; is
gaanadgurebs dzlierebs da ts’mindanta khalkhs “. es mkholod im kmedebebis
nats’ilia, romlebsats ghmerti miats’ers am meore romis bat’onobas, romelits 538
ts’lidan khortsieldeba, p’ap’is rezhimis damq’arebit, romelits iust’iniane I-is
imp’eriuli khelisuplebis mier romis k’atolik’ur rts’menas ats’esebs. chven unda
aghvnishnot q’vela is braldeba, romelsats ghmerti gapant’ulad ts’armogvidgens
ts’inasts’armet’q’velebashi am avt’ok’rat’iuli da desp’ot’uri, magram religiuri
rezhimis ts’inaaghmdeg, romelits ts’armoadgens romaul p’ap’izms. tu dan. 7:24
mas „ p’irvelisgan ganskhvavebuls “ uts’odebs, es zust’ad imit’om khdeba, rom
misi dzalaupleba religiuria da epudzneba dzlierta gulubrq’vilobas, romlebits
eshiniat misi da ashinebt misi gavlena ghmertze; rasats dan. 8:25 „ misi
khrik’ebis ts’armat’ebas “ miats’ers . zogierts sheidzleba aranormalurad moechvenos,
rom daniel 7-shi mokhseniebul mepes daniel 8-shi mokhseniebul mepes
vuk’avshireb. amit’om, am k’avshiris gamartleba unda vachveno.
danielis me-8
tavshi aghar gvkhvdeba danielis me-2 da me-7 tavebis otkhi imp’eriuli
memk’vidreoba, aramed mkholod ori aseti imp’eria, upro met’its, t’ekst’shi
natlad aris ident’ipitsirebuli: midia-sp’arsetis imp’eria, romelits „verdzit “
aris aghnishnuli da berdznuli imp’eria, romelits „ tkhit “ aris gamosakhuli da
romelits romis imp’erias usts’rebs. 323 ts’els didi berdzeni damp’q’robeli
aleksandre mak’edoneli k’vdeba, „ tkhis didi rka gat’q’deba “. magram
memk’vidris gareshe, misi imp’eria mis generlebs shoris iq’opa. mat shoris
20-ts’liani omis shemdeg, mkholod 4 samepo rcheba „ otkhi rka amaghlda tsis
otkh karze mis natsvlad “. es otkhi rka aris egvip’t’e, siria, saberdzneti da
trak’ia. am me-8 tavshi sulits’mida ts’armogvidgens am meotkhe imp’eriis
dabadebas, romelits tavdap’irvelad mkholod dasavluri kalakia, tavdap’irvelad
monarkist’uli, shemdeg k’i resp’ublik’uri 510 ts’lidan. sts’ored resp’ublik’ur
rezhimshi idzens romi tandatanobit dzalauplebas, romaul k’oloniebad gardakmnis
im khalkhebs, romlebits mis dakhmarebas itkhoven. amgvarad, me-9 mukhlshi,
sakhelts’odebit „ p’at’ara rka “, romelits uk’ve aghnishnavs romis p’ap’is
rezhims danielis me-7 tavshi, resp’ublik’uri romis mosvla aghmosavletis
ist’oriashi, sadats israeli mdebareobs, khortsieldeba misi charevit
saberdznetshi, „ otkhi rkidan ert-ertshi “. rogorts akhlakhan vtkvi, is
moits’vies 214 ts’els or berdznul ligas, akais ligasa da et’oliis ligas shoris
davis mosagvareblad, ris shedegadats saberdznetma dak’arga damouk’idebloba da
k’oloniuri damorchileba romaelebistvis 146 ts’els. me-9 mukhli ikhsenebs
tanmimdevrul dap’q’robebs, romlebits it’aliis am p’at’ara kalaks meotkhe
imp’eriad aktsevs, romelits ts’ina ts’inasts’armet’q’velebebshi „ rk’init “
aris gamosakhuli. msjelobis geograpiuli mdebareoba it’aliaa, sadats romi
mdebareobs. misi dampudzneblebis, romulusisa da remusis dabadeba mogvitkhrobs
dzudzuti mgelze, romelits mat dzudzus ats’ovebda. latinurad sit’q’va luvi aris
„lupa“, rats nishnavs dzu mgels, magram aseve medzavs. amrigad, misi
shekmnidanve es kalaki ghmertma aghnishna tavisi ormagi
ts’inasts’armet’q’veluri bedit. mas iesos parekhshi mglis sakhit vip’ovit,
romelits ap’olon 17-shi mas medzavs sheadaravs. shemdeg, misi „samkhretisk’en “
gapartoeba samkhret it’aliis (-496-dan -272 ts’lamde) dap’q’robit
gankhortsielda, shemdeg k’i dzv. ts’. 264 ts’lidan k’artagenis, dghevandeli
t’unisis ts’inaaghmdeg ts’armoebuli omebidan gamarjvebuli gamosvlit. shemdegi
paza misi „ aghmosavletisk’en “ aris misi chareva saberdznetshi, rogorts
akhlakhan vnakhet. sts’ored ik aris aghts’erili, rogorts aleksandre
mak’edonelis mier memk’vidreobit mighebuli pragment’uli berdznuli imp’eriis „
otkhi rkidan ert-ertidan aghzeveba “. sul upro dzlieri romi -63 ts’els sabolood
daats’esebs tavis q’opnas da k’oloniur dzalauplebas iudeaze, romelsats
sulits’mida „ kveq’nebs shoris ulamazess “ uts’odebs, radgan es misi
namokmedaria misi shekmnidan, misi khalkhis egvip’t’idan gamosvlis shemdeg. es
gamotkma meordeba ezek’iel 20:6-15-shi. ist’oriuli sizust’e: k’idev ertkhel,
roms hirk’anusi mouts’odebda tavisi dzmis, arist’obulosis ts’inaaghmdeg
brdzolashi. romauli sami dap’q’roba, romlebits aghts’erilia imave tavshi
midia-sp’arsuli „ verdzis “ geograpiuli pormit , sheesabameba ist’oriul
mots’mobas. ghvtis mier dasakhuli mizani amgvarad mights’eulia: dan. 7:8 da
dan. 8:9-shi gamotkma „ p’at’ara rka “ orive mititebashi romaul ident’obas
ekheba. es dadast’urebulia da udavoa. am darts’munebit, ghvtaebrivi suli
shedzlebs daasrulos tavisi sts’avleba da braldebebi am p’ap’is religiuri
rezhimis ts’inaaghmdeg, romelits sak’utar tavze amakhvilebs zetsis q’vela
ch’eka-kukhils. p’ap’is romis imp’eriul romshi memk’vidreoba dani. 7-shi
nachvenebia, ak, dani. 8-shi, suli gamot’ovebs mat shoris ganmaskhvavebel
sauk’uneebs da me-10 mukhlidan is tavis samizned ighebs p’ap’is erteuls, tavis
saq’varel momak’vdinebel mt’ers; da ara umizezod. radgan is uertdeba ieso krist’es
mier shek’rebili zetsis samepos mokalakeebis krist’ianul religias: „ aghdga
zetsis lashkars “. es 538 ts’els iust’iniane I-is saimp’erat’oro brdzanebulebit
shesrulda , romelmats vigilius I-s religiuri dzalaupleba da vat’ik’anis p’ap’is
t’akht’i mianich’a. tumtsa, am dzalauplebit sheiaraghebuli, is ghvtis
ts’mindanebis ts’inaaghmdeg mokmedebda, romlebsats krist’ianuli religiis
sakhelit devnida, rogorts misi ist’oriuli memk’vidreebi titkmis 1260 ts’lis
ganmavlobashi gaak’etebdnen (538-dan 1789-1793 ts’lebs shoris). ist’oriuli
dazust’eba adast’urebs am khangrdzlivobis sizust’es, imis tsodnit, rom
brdzanebuleba 533 ts’els daits’era. amgvarad, 1260 ts’eli, am gamotvlit, 1793
ts’els dasrulda, ts’els, rodesats revolutsiuri „t’eroris“ dros romis ek’lesiis
gaukmeba gamotskhadda. „ man zogierti varsk’vlavi dedamits’aze daagdo da gatela
isini “. gamosakhuleba k’vlav ikneba khsenebuli gamotskh. 12:4-shi: „ misma
k’udma tsis varsk’vlavebis mesamedi ts’aigho da dedamits’aze moisrola “.
gasaghebebi motsemulia bibliashi. varsk’vlavebtan dak’avshirebit , isini
motsemulia dabadebis 1:15-shi: „ daasakhla isini ghmertma tsis mq’arze, rata
gaanaton dedamits’a “; dabadebis 15:5-shi isini shedarebulia abraamis
shtamomavlobastan: „ shekhede tsisk’en da daitvale varsk’vlavebi , tu
shegidzlia mati datvla; ase ikneba sheni shtamomavloba “; danielis 12:3-shi: „
isini, vints mravals simartleshi moabrunebs, varsk’vlavebivit brts’q’inaven
uk’uniti uk’unisamde “. sit’q’va „ k’udi “ did mnishvnelobas miighebs ieso
krist’es ap’ok’alipsshi, radgan is simbolurad gamokhat’avs da aghnishnavs „
ts’inasts’armet’q’vels, romelits sitsrues asts’avlis “, rogorts esaias 9:14
gvamtsnobs, ritats gvikhsnis ghvtaebrivi k’odirebuli uts’q’ebis gagebas.
amit’om, romis p’ap’is rezhims, tavisi bat’onobis sauk’uneebis ganmavlobashi da
misi ts’armoshobis dghidan, tsru ts’inasts’armet’q’velebi martavdnen, ghvtis
mier gamotskhadebuli ts’minda da samartliani gank’itkhvis shesabamisad.
mtavrebis
mtavaris “ ts’inaaghmdeg ajanq’ebashi, rogorts amas 25-e mukhli ak’onk’ret’ebs,
romelits aseve mokhseniebulia, rogorts „ mepeta mepe da upalta upali “
gamotskh. 17:14; 19:16-shi. vk’itkhulobt: „ man tavi lashkris metauramdets k’i
aimaghla, ts’aartva mas q’oveldghiuri shesats’iravi da daangria misi
sak’urtkhevlis sapudzveli “. es targmani ganskhvavdeba gavrtselebuli
targmanebisgan, magram mas akvs originaluri ebrauli t’ekst’is mk’atsri
p’at’ivistsemis ghirseba. am pormit, ghvtis uts’q’eba idzens tanmimdevrulobas
da sizust’es. t’ermini „ q’oveldghiuri “ ak ar guliskhmobs „mskhverp’ls“,
radgan es sit’q’va ebraul t’ekst’shi ar aris dats’erili, misi arseboba uk’anono
da gaumartlebelia; upro met’its, is amakhinjebs ts’inasts’armet’q’velebis
mnishvnelobas. martlats, ts’inasts’armet’q’veleba miznad isakhavs krist’ianul
ep’okas, romelshits, danielis 9:26-is tanakhmad, mskhverp’lshets’irvebi da
shesats’iravebi gaukmda. t’ermini „ maradiuli “ ekheba ieso krist’es
eksk’luziur sak’utrebas, romelits misi mghvdlobaa, anu misi shuamavlobis
dzalaupleba misi ertaderti rcheulebis sasargeblod, romlebsats is gansazghvravs
da irchevs. akhla, am p’ret’enziis ts’artmevit, p’ap’is rezhimi ak’urtkhebs
dats’q’evlilt da ts’q’evlis ghvtis k’urtkheulebs, romlebsats is tsrud
adanashaulebs eresshi, ritats sak’utar tavs ghvtiuri rts’menis modelad
ts’armoachens; p’ret’enzia, romelsats ghmerti sruliad ets’inaaghmdegeba tavis
ts’inasts’armet’q’velur gamotskhadebashi, romelits mas dan. 7:25-shi
adanashaulebs „ droisa da rjulis shetsvlis ganzrakhvis shekmnashi “. amrigad,
eresi p’ap’is rezhimis mtel sakmianobashia, rats ughirsia nebismieri religiuri
gansjis t’arebis an gamot’anis. amit’om, ebr. 7:24-is sts’avlebis shesabamisad,
maradiuli ieso krist’es „ utsvleli mghvdlobaa “. amit’om, p’ap’obas ar
sheudzlia p’ret’enzia hkondes, rom misi dzalaupleba da uplebamosileba ghmertisgan
ieso krist’eshi gadaetsa; mas mkholod uk’anonod sheedzlo misi mop’arva misgan,
q’vela im shedegit, rats aset kurdobas mohq’veba mistvis da mattvis, visats
atsdunebs. es shedegebi gamovlinda dan. 7:11-shi. uk’anask’nel samsjavroze is
ganitsdis „ meore sik’vdils, tsotskhlad chaagdeben tsetskhlisa da gogirdis
t’bashi “, romlitats is didi khania emukreboda monarkebs da q’vela adamians,
rata emsakhurat da sheeshindet mas: „ da vikhile rkis mier ts’armotkmuli didi
sit’q’vebis gamo da rotsa vkhedavdi, mok’les mkhetsi da misi skheuli
ganadgurda, tsetskhls mietsa dasats’vavad “. tavis mkhriv, ap’ok’alipsis
gamotskhadeba daadast’urebs ch’eshmarit’i ghmertis samartliani samsjavros am
ganachens, romelits aghshpotebuli da imedgatsruebulia gamotskhadebis 17:16; 18:8;
19:20-shi. me avirchie targmna, rogorts „ da daamkho misi sak’urtkhevlis
sapudzveli “ p’ap’is rezhimis ts’inaaghmdeg braldebebis sulieri bunebis gamo.
martlats, ebrauli sit’q’va „mek’on“ sheidzleba itargmnos, rogorts: adgili an
dabla . da am shemtkhvevashi, sts’ored sulieri sak’urtkhevlis sapudzvelia
damkhobili. es t’ermini „ dabla “ ekheba, epeselta 1:16-is tanakhmad. 2:20-21,
tavad ieso krist’e, „ mtavari kvak’utkhedi “, aramed mteli samotsikulo
sapudzveli, shedarebit sulier shenobastan, anu ieso krist’es sak’utrebashi
arsebul „ sak’urtkheveltan “, romelits ghmertma masze aago. amit’om, ts’minda
p’et’res savaraudo memk’vidreobas tavad ghmerti ets’inaaghmdegeba.
p’ap’izmistvis, p’et’res ertaderti memk’vidreoba misi jalatebis moghvats’eobis
gagrdzelebaa, romlebmats igi jvars atsves misi ghvtaebrivi modzghvris shemdeg.
misi ink’vizitsiis rezhimi ertgulad imeorebda sats’q’is ts’armartul models.
ghmertma daats’esa „ dro da k’anoni “, es sheuts’q’narebeli da sast’ik’i
rezhimi, romlis p’ap’is zogierti metauri mk’vlelebi, tsnobili damnashaveebi
iq’vnen, rogoritsaa aleksandre VI borjia da misi vazhi k’eisari, jalati da
k’ardinali, romauli k’atolik’uri p’ap’is inst’it’ut’is ganuq’opel eshmak’ur
bunebaze mots’mobs. am religiurma khelisuplebam mshvidobiani khalkhis uzarmazari
khotsva-zhlet’a ganakhortsiela idzulebiti moktsevit, sik’vdilit dasjis
saprtkhis kvesh da israelis mits’is ok’up’irebuli muslimebis ts’inaaghmdeg
chat’arebuli jvarosnuli lashkrobebis religiuri ordenebit; 70 ts’lidan ghvtis
mier dats’q’evlili mits’a, sadats romaelebi movidnen „ kalakisa da sits’mindis
“ gasanadgureblad, rats natkvamia dan. 9:26-shi, mesiis uarq’opis shedegad
ebraelebis mier. „ misi sak’urtkhevlis sapudzveli “ ekheba q’vela dokt’rinul
ch’eshmarit’ebas, romelits miighes motsikulebma, romlebmats isini momaval
taobebs gadastses akhali aghtkmis ts’minda ts’erilebis meshveobit; ghvtis „ ori
mots’midan “ meore, gamotskhadebis 11:3-is mikhedvit. am chumi mots’midan
p’ap’izmma mkholod bibliuri rts’menis gmirebis sakhelebi sheinarchuna, romlebsats
misi mravali mimdevari taq’vans stsems da emsakhureba. romis tanakhmad,
ch’eshmarit’eba nats’ilobriv chats’erilia mis „misiashi“ (ts’irvis
sakhelmdzghvanelo), romelits tsvlis ghvtis „ or mots’mes “; dzveli da akhali
aghtkmis nats’erebs, romlebits ertad kmnian ts’minda biblias, romlis
ts’inaaghmdegats is ibrdzoda tavisi ertguli mimdevrebis sik’vdilit.
danielis 8-is
me-12 mukhli gagvimzhghavnebs, tu rat’om iq’o tavad ghmerti idzulebuli
aghedgina es sadzulveli da sazizghari religia. „ jari q’oveldghiur tsodvis gamo
gadaetsa “. amrigad, am rezhimis sashineli da sazizghari kmedebebi ghvtis
survilit arsebobda „ tsodvis “ dasasjelad, rats, 1 ioanes 3:4-is tanakhmad,
k’anonis darghvevaa. es kmedeba uk’ve roms miets’ereba, magram mis ts’armartul
imp’eriul pazashi, radgan aseti mdzime tsodva, romelits aset sasjels
imsakhurebs, ghmerts or uk’iduresad mgrdznobiare sak’itkhze sheekho: mis
didebas, rogorts shemokmed ghmerts da rogorts gamarjvebuls krist’eshi.
gamotskhadebis 8:7-8-shi vnakhavt, rom p’ap’is rezhimis damq’areba 538 ts’els
ts’armoadgens meore sasjels, romelits ghmertma daak’isra da romelits „ meore
saq’viris “ gamaprtkhilebeli simboloti iq’o nats’inasts’armet’q’velebi. mas
ts’in usts’rebs k’idev erti sasjeli, romelits gankhortsielda evrop’ashi
barbarosuli shemosevebis shedegad, romlebits orguli krist’ianebi gakhdnen. es
kmedebebi 395-dan 476 ts’lamde grdzeldeboda, dak’isrebuli sasjelis mizezi k’i
395 ts’lamdets k’i moidzebneba. amrigad, dadast’urebulia 321 ts’lis 7 mart’is
tarighi, rodesats ts’armartma romis imp’erat’orma, k’onst’ant’ine I-ma , romlis
mierats imp’eriis krist’ianebs mshvidoba shestavaza, brdzanebit brdzana
shabatis p’rakt’ik’is mit’oveba, romelits man p’irveli dghis danarcheni
nats’ilit chaanatsvla. akhla, es p’irveli dghe daumartskhebeli ghvtaebrivi mzis
ts’armartul taq’vanistsemas miedzghvna. ghmertma ormagi sheuratskhq’opa
ganitsada: dak’arga tavisi shabati, misi, rogorts shemokmedis, moghvats’eobisa
da q’vela mt’erze saboloo gamarjvebis khsovnis, magram aseve, mis natsvlad,
gaapartova ts’armartuli p’at’ivi, romelits p’irvel dghes enich’eboda ieso
krist’es mots’apeebis rigebshi. tsot’a adamiani gaigebs am shetsdomis
mnishvnelobas, radgan unda gavatsnobierot, rom ghmerti ara mkholod sitsotskhlis
shemokmedia, aramed drois shemokmedi da organizat’orits da mkholod am miznit
shekmna man tsis varsk’vlavebi. mze meotkhe dghes dgheebis aghsanishnavad
chndeba, mtvare - ghamis aghsanishnavad da isev mze da varsk’vlavebi - ts’lebis
aghsanishnavad. tumtsa, k’vira varsk’vlavebit ar aghinishneba, is mkholod
shemokmedi ghmertis suverenul gadats’q’vet’ilebazea damok’idebuli. amit’om, is
misi dzalauplebis nishans ts’armoadgens da ghmerti amas uzrunvelq’ops.
sinatle shabats
k’viris shinagani
organizatsia aseve misi ghvtaebrivi nebis gamokhat’ulebaa da ghmerti amas tavis
droze shegakhsenebt tavisi meotkhe mtsnebis t’ekst’shi: „ gakhsovdes shabati
dghe, rom ts’mindad sheinakho igi. ekvsi dghe gakvs q’vela sheni sakmis
shesasruleblad, meshvide k’i sheni ghmertis, iahves dghea. am dros ar gaak’eto
aranairi sakme, arts shen, arts sheni tsoli, arts sheni shvilebi, arts sheni
p’irut’q’vi da arts shens k’aribch’eshi mq’opi utskhoeli, radgan ekvs dgheshi
shekmna iahvem tsa da mits’a, zghva da q’velaperi, rats matshia; amit’om
ak’urtkha meshvide dghe da ts’mindad sheinakha igi“. „.
q’uradghebit
daak’virdit, am tsit’at’ashi sakme mkholod ritskhvebs „ ekvsi da shvidi “
ekheba; sit’q’va shabati saertod ar aris nakhsenebi. kholo misi sakhit „
meshvide “, rigiti ritskhvi, shemokmedi-k’anonmdebeli amt’k’itsebs, rom es
meshvide dghe ik’avebs. rat’om aris es dazhinebuli? me mogiq’vant mizezs, tu
sach’iroa, shetsvalot tkveni shekheduleba am mtsnebaze. ghmerts surda
ganaakhlos drois ts’esrigi, romelits man daadgina samq’aros dasabamidan. da tu
is ase dazhinebit moitkhovs, es imit’om khdeba, rom k’vira agebulia misi khsnis
gegmis sruli drois khat’ad: 7000 ts’eli an upro zust’ad, 6000 + 1000 ts’eli.
radgan man daamakhinja tavisi khsnis gegma, orjer daart’q’a khorebis k’ldes,
moses kheli sheushales mits’ier kanaanshi shesvlashi. es iq’o gak’vetili,
romlis sts’avlebats ghmerts surda misi daumorchileblobis shesakheb. 1843-44
ts’lebidan, p’irveli dghis darchenili nats’ili igive shedegebs at’arebs, magram
amjerad, es khels ushlis zetsiur kanaanshi shesvlas, rcheulta rts’menis jildos,
romelits ieso krist’es gamomsq’idveli sik’vdilit aris shemotavazebuli. es
ghvtaebrivi samsjavro ek’isrebat ambokhebulebs, radgan, moses mokmedebis
msgavsad, p’irveli dghis danarcheni nats’ili ar sheesabameba ghvtis mier
dap’rogramebul gegmas. sakhelebis shetsvla shesadzlebelia didi shedegebis
gareshe, magram ritskhvebis khasiati mati utsvlelobaa. shemokmedi ghmertis,
romelits tavis shekmnas zedamkhedvelobs, drois p’rogresuli gashla shviddghiani
k’virebis tanmimdevrobit khdeba. utsvlelad, p’irveli dghe p’irvel dghed
darcheba, kholo „ meshvide “ - „ meshvided “. titoeuli dghe samudamod
sheinarchunebs im ghirebulebas, romelits ghmertma mas tavidanve mianich’a.
dabadeba me-2 tavshi gvasts’avlis, rom meshvide dghe gansak’utrebuli bedis sagania:
is „ ts’mindaa “, anu gamoq’opilia. akamde k’atsobrioba ugulebelq’opda am
gansak’utrebuli ghirebulebis namdvil mizezs, magram dghes, misi sakhelit, me
ghvtis akhsnas vadzlev. mis shukze, ghvtis archevani nateli da gamartlebuli
khdeba: meshvide dghe ts’inasts’armet’q’velebs ghvtaebrivi globaluri p’roekt’is
7000 mzis ts’lis meshvide atasts’leuls, saidanats gamotskh. 20-shi nakhsenebi
bolo „ atasi ts’eli “ ieso krist’es rcheulebs ikhilavs mati saq’vareli
modzghvris sikharulsa da tandasts’rebashi. da es jildo mighebuli ikneba iesos
mier tsodvasa da sik’vdilze gamarjvebis ts’q’alobit. ts’minda shabati aghar
aris mkholod ghvtis mier chveni mits’ieri samq’aros shekmnis khsovna, is aseve
q’ovel k’viras aghnishnavs tsata sasupevelshi shesvlisk’en mimaval gzas,
sadats, ioanes 14:2-3-is tanakhmad, ieso „ adgils umzadebs“ tavis saq’varel
rcheulebs. ak aris dzalian k’argi mizezi, rom gviq’vardes da p’at’ivi mivagot
am ts’minda meshvide dghes, rodesats is chveni k’virebis dasasruls, mzis
chasvlisas, me-6 dghis bolos aghnishnavs .
amieridan,
rodesats k’itkhulobt an isment am meotkhe mtsnebis sit’q’vebs, t’ekst’is
sit’q’vebis mighma unda gesmodet, rogor eubneba ghmerti adamians: „shen gakvs
6000 ts’eli rcheulta rts’menis sakmeebis shesasruleblad, radgan rodesats am drois
aghsasruli dadgeba, meshvide atasts’leulis 1000 ts’lis dro aghar gek’utvnis; is
mkholod chemi rcheulebistvis gagrdzeldeba, romlebits shevidnen chems zetsiur
maradisobashi ieso krist’es mier aghiarebuli ch’eshmarit’i rts’menis
meshveobit“.
amgvarad, shabati
dedamits’is gamosq’idultatvis gank’utvnili maradiuli sitsotskhlis simbolur da
ts’inasts’armet’q’velur nishnad gvevlineba. aseve, iesom is „dzvirpasi
margalit’it “ ts’armoachina mates 13:45-46-shi tsit’irebul igavshi: „ isev
tsata sasupeveli hgavs vach’ars, romelits lamaz margalit’ebs edzebs. ip’ova
erti dzvirpasi margalit’i , ts’avida da gaq’ida q’velaperi, rats hkonda da
iq’ida igi “. am mukhls sheidzleba ori shebrunebuli akhsna hkondes. gamotkma „
tsata sasupeveli “ ghvtis khsnis gegmas aghnishnavs. tavisi gegmis
ts’armodgenit, ieso krist’e sak’utar tavs „margalit’ebis vach’ars“ adarebs,
romelits margalit’s edzebs , q’velaze lamazs, q’velaze srulq’opils da,
shesabamisad, q’velaze maghalpasians. am ishviati da, shesabamisad, dzvirpasi
margalit’is sap’ovnelad , iesom tsa da tavisi dideba miat’ova da dedamits’aze
sashineli sik’vdilis pasad gamoisq’ida es sulieri margalit’ebi, rata isini misi
maradiuli sak’utreba gamkhdariq’o. magram, p’irikit, vach’ari aris rcheuli,
romelits absolut’urs, ghvtaebriv srulq’opilebas sts’q’uria, rats ch’eshmarit’i
rts’menis jildo ikneba. akats, zetsiuri mots’odebis am jildos mosap’oveblad, is
t’ovebs amao da usamartlo mits’ier paseulobebs, rata tavi miudzghvnas
shemokmedi ghmertisadmi mistvis sasiamovno taq’vanistsemas. am versiashi,
dzvirpasi margalit’i aris maradiuli sitsotskhle, romelsats ieso krist’e tavis
rcheulebs 2030 ts’lis gazapkhulze stavazobs.
es dzvirpasi
margalit’i mkholod advent’izmis bolo ep’okas sheidzleba ekhebodes; im ep’okas,
romlis uk’anask’neli ts’armomadgenlebits ieso krist’es ch’eshmarit’
dabrunebamde itsotskhleben. sts’ored amit’om aertianebs es dzvirpasi margalit’i
shabats, krist’es dabrunebas da uk’anask’neli rcheulta sits’mindes. am
uk’anask’nel ep’okashi nap’ovni dokt’rinuli srulq’opileba ts’mindanebs margalit’is
khat’s adzlevs . maradisobashi tsotskhlad shesvlis mati k’onk’ret’uli
gamotsdileba adast’urebs margalit’is am khat’s . kholo meshvide dghis
shabatisadmi mati mijach’vuloba, romelits, mati tkmit, meshvide atasts’leuls
ts’inasts’armet’q’velebs, shabats da meshvide atasts’leuls unik’aluri dzvirpasi
samk’aulis khat’s adzlevs, romelsats veraperi sheedreba, garda „ dzvirpasi
margalit’isa “. es idea gamochndeba gamotskh. 21:21-shi: „ tormet’i k’aribch’e
tormet’i margalit’i iq’o ; titoeuli k’aribch’e erti margalit’isgan iq’o
damzadebuli . kalakis kucha supta okrosgan iq’o, gamch’virvale minis msgavsi “.
es mukhli khazs usvams ghvtis mier motkhovnili gants’mendis st’andart’is
unik’alurobas da, amave dros, maradiuli sitsotskhlis mop’ovebis unik’alur jildos
meshvide atasts’leulis shabatshi shesvlit simboluri „ k’aribch’eebis “
meshveobit, romlebits advent’ist’ebis rts’menis gamotsdebs ganasakhiereben.
uk’anask’neli gamosq’idulebi ar arian uk’etesebi, vidre mat ts’inamorbedebi.
mkholod ghvtis mier mattvis gatskhadebuli dokt’rinaluri ch’eshmarit’eba
amartlebs mat, rogorts margalit’ebis khat’ebas, romelits dzvirpasi kvebis
khat’s tsvlis . ghmerti arasdros ak’etebs gamonak’lisebs adamianebistvis,
magram, shesabamisi drois mikhedvit, mas upleba akvs daushvas gamonak’lisebi
khsnistvis sach’iro sits’mindis st’andart’idan. gansakhilveli krist’ianuli
ep’oka, up’irveles q’ovlisa, ekheba im dros, romelits aghinishneba religiurad
opitsialuri tsodvis dabrunebit romis p’ap’is rezhimis damq’arebis shemdeg, anu
538 ts’lidan. aseve, repormatsiis dasats’q’isi daparulia misi tanagrdznobita da
ts’q’alobit da shabatis darghveva ar chaitvala danis brdzanebulebamde. 8:14
dzalashi shevida, anu 1843 ts’lis gazapkhulidan. ieso dakhvets’ili minishnebit
gvtavazobs margalit’is shedzenas gamotskh. 3:18-shi: „ girchev iq’ido chemgan
tsetskhlshi gamostsdili okro, rata gamdidrde, da tetri samoseli, rata sheimoso
da ar gamochndes sheni sishishvlis sirtskhvili, da tvalis malamo, rom ts’aisva
tvalebze, rata dainakho “. es q’velaperi, rasats ieso stavazobs mat, visats es
ar gaachnia, ts’armoadgens element’ebs, romlebits rcheuls adzlevs mis simbolur
„ margalit’is “ iersakhes upali ieso krist’es tvalshi da gank’itkhvashi. „
margalit’i “ misgan unda „ iq’idos “; is upasod ar miigheba. pasi aris tavgants’irva,
rts’menis brdzolis sapudzveli. shesabamisi tanmimdevrobit, ieso gvtavazobs
gaq’idos gansatsdelit gamotsdili rts’mena, romelits rcheuls adzlevs mis sulier
simdidres; mis supta da umts’ik’vlo simartles, romelits paravs shets’q’alebuli
tsodvilis sulier sishishvles; sulits’mindis dakhmareba, romelits tsodvili
adamianis tvalebsa da gonebas ukhsnis ghvtis mier bibliis ts’minda ts’erilebshi
gamotskhadebuli gegmis mimart.
krist’ianuli
ep’okis 6000 ts’lis ganmavlobashi, ghmerti eloda am mits’ieri tsik’lis dasasruls,
rata tavis uk’anask’nel rcheulebs gamoetskhadebina tavisi ts’minda meshvide
dghis anu ts’minda shabatis didebuleba mati dasvenebistvis. rcheulebs,
romlebits esmit misi mnishvneloba, akhla akvt q’vela mizezi, rom uq’vardet da
p’at’ivi stsen mas, rogorts ieso krist’es sachukars. rats sheekheba mat, visats
ar uq’vars da ebrdzvis mas, mat akvt da eknebat q’vela mizezi, rom shedzulon
igi, radgan es mati tskhoveluri mits’ieri arsebobis dasasruls aghnishnavs.
danielis
gank’arguleba 8:14
dan. 8:12
agrdzelebs da ambobs: „ rkam ch’eshmarit’eba daamkho da ts’armat’ebas
miaghts’ia tavis sakmeshi “. psalm. 119:142-is tanakhmad, „ ch’eshmarit’eba “
aris „ k’anoni “. tumtsa, is aseve sruliad sap’irisp’iroa „sitsruisa “ ,
romelits, es. 9:14-is tanakhmad, p’ap’is „ tsruts’inasts’armet’q’vels “
akhasiatebs t’erminit „ k’udi “, romelits p’irdap’ir adanashaulebs mas
gamotskh. 12:4-shi. sinamdvileshi, is ch’eshmarit’ebas angrevs, rata mis
adgilas daamk’vidros religiuri „ sitsrue “. misi „ ts’armodgenebi “ mkholod „
ts’armat’ebas “ miaghts’evda, radgan tavad ghmertma gamoits’via misi gamochena,
rata daesaja krist’ianuli orguloba, romelits 321 ts’lis 7 mart’idan khdeboda.
me-13 da me-14
mukhlebi sasitsotskhlo mnishvnelobas sheidzens samq’aros aghsasrulamde. me-13
mukhlshi ts’mindanebi pikroben imaze, tu ramden khans gagrdzeldeba „
q’oveldghiuri “ da „ damangreveli tsodvis “ gamodzalva; is, rats akhlakhan
davadginet. magram modit, tsot’a khnit shevcherdet am „ damangrevel tsodvaze “.
saubaria adamianis sulebis an sitsotskhlis ganadgurebaze. saboloo jamshi, mteli
ganadgurebuli k’atsobrioba meshvide atasts’leulis „ atasi ts’lis “
ganmavlobashi dat’ovebs p’lanet’a dedamits’as tavisi tavdap’irveli sakhit „
upormo da tsarieli “, rats mas daimsakhurebs gamotskhadebis 9:2-11, 11:7, 17:8
da 20:1-3-shi dabadebis 1:2-shi mokhseniebul „ upsk’ruls “.
„ ts’mindanebi “
aseve k’itkhuloben, ramden khans ikneba „ gatelili“ krist’ianuli „ sits’minde
da jari “ ? am stsenashi es „ ts’mindanebi “ ghvtis ertguli msakhurebivit
iktsevian, danielis msgavsad gatsotskhlebulebi, romelits dan. 10:12-shi
magalitad aris motsemuli, k’anonieri survilit „ rom gaigon „ghvtiuri gegma“.
isini igheben ert p’asukhs, romelits motsemulia me-14 mukhlshi dasmul sam
sak’itkhze.
ghmertma ebrauli
originali t’ekst’idan shet’anili shests’orebebisa da gaumjobesebebis tanakhmad,
gatsemuli p’asukhi asetia: „ saghamomde da dilamde, ori atas samasi da
sits’minde gamartldeba “. es aghar aris t’raditsiis bundovani t’ekst’i: „ ori
atas samasi saghamomde da dilamde da sats’mindari ar ganits’mindeba “ . sakme
aghar aris sats’mindarze, aramed sits’mindeze ; upro met’its, zmna „
gants’mendili “ sheitsvala „ gamartlebuli“-ti. „da mesame tsvlileba ekheba
gamotkmas „ saghamos dila “, romelits ebraul t’ekst’shi martlats mkholobit
ritskhvshia. am gzit, ghmerti ukhsnis q’ovelgvar gamartlebas mat, vints
tsdilobs saerto ritskhvis shetsvlas orze gaq’opit da atskhadebs, rom saghamoebs
dilisgan gamoq’ops. misi midgoma moitsavs gamotvlis erteulis „saghamos dilas “
ts’ardgenas, romelits dabadebis 1-shi 24-saatian dghes gansazghvravs. mkholod
amis shemdeg avlens sulits’mida am erteulis ritskhvs: „2300“. amgvarad,
moq’vanili ts’inasts’armet’q’veluri dgheebis saerto raodenoba datsulia. zmna „
gamartlebuli “ ebraulad dzirad akvs sit’q’va „samartlianoba“ „tsedek’“.
amit’om, chems mier shemotavazebuli targmani tavad gamartlebulia. shemdeg,
ebraul sit’q’va „k’odeshtan“ dak’avshirebuli shetsdoma am t’ermins
„sak’urtkhevelad “ targmnis , rats ebraulad „mik’dash“-ia. sit’q’va „
sak’urtkheveli “ sts’orad aris natargmni danielis 8-is me-11 mukhlshi, magram
mas adgili ar akvs me-13 da me-14 mukhlebshi, sadats sulits’mida iq’enebs
sit’q’va „k’odeshs“, romelits unda itargmnos, rogorts „ sits’minde “.
rodesats vitsit,
rom „ damangreveli tsodva “ k’onk’ret’ulad shabatis mit’ovebas isakhavs miznad,
romelits tavad ghvtaebrivi gants’mendis obiekt’s ts’armoadgens, es sit’q’va „
sits’minde “ mnishvnelovnad natels hpens ts’inasts’armet’q’veluri uts’q’ebis
mnishvnelobas. ghmerti atskhadebs, rom tsit’irebuli „ 2300 saghamos dilis “
bolos, misi ch’eshmarit’i „ meshvide dghis “ danarcheni p’eriodis
p’at’ivistsema moetkhoveba nebismieri adamianisgan, romelits atskhadebs
sits’mindesa da „ maradiul samartlianobas “, romelits ieso krist’em moip’ova. „
damangreveli tsodvis “ dasasruli guliskhmobs k’vira dghis religiuri
taq’vanistsemis uarq’opas, romelits mzis dghea damk’vidrebuli k’onst’ant’ine
I-is , ts’armarti imp’erat’oris, mier. amgvarad, ghmerti tavis mkhriv aghadgens
khsnis dokt’rinul normebs, romlebits motsikulebis dros arsebobda. mkholod es
t’ermini „ sits’minde “ moitsavs krist’ianuli sarts’munoebis sapudzvlebis
q’vela dokt’rinul ch’eshmarit’ebas. krist’ianuli rts’mena, romelits modelad da
sats’q’isad iudevelebistvis mitsemuli sts’avlebit aris ts’armodgenili, arapers
akhals ar moit’ans, garda imisa, rom tskhovelta mskhverp’lshets’irva
chaanatsvla ieso krist’es mier golgotaze misi pekhebis kvesh mdebare
mits’iskvesha gamokvabulshi damalul shets’q’alebis savardzelze daghvrili
siskhlit, rogorts es chvens matskhovars surda 1982 ts’els tavisi msakhuristvis,
ron vaiat’istvis, gamotskhadeba da chveneba. sit’q’va „ sits’mindit “
dak’avshirebuli temebis aghmochena p’rogresulia da sitsotskhlis
khangrdzlivobaze vrtseldeba, magram 2018 ts’lidan es dro itvleba da shezghudulia
da dghes, 2020 ts’els, q’vela asp’ekt’is aghsadgenad mkholod 9 ts’eli darcha.
danielis 8:14
sulis momk’vdari ganchinebaa, radgan ghvtis samsjavros tsvlileba its’vevs
krist’es mier khsnis shetavazebis dak’argvas q’vela p’rakt’ik’osi romaeli
k’atolik’e k’vira dghis krist’ianistvis. amgvarad, memk’vidreobit mighebuli
t’raditsiis suli gamoits’vevs mravali adamianis maradiul sik’vdils, romlebits
khshirad ar itsian ghvtis mier mati gank’itkhvis shesakheb. sts’ored ak
ch’eshmarit’ebis siq’varulis demonst’rireba sashualebas adzlevs ghmerts,
monishnos „ ganskhvaveba “ im bedtan dak’avshirebit, romelits gavlenas akhdens
„ matze, vints mas emsakhureba da matze, vints ar emsakhureba mas “ (mal.
3:18).
zogierti
meambokhe suli ech’vkvesh daaq’enebs ghmertis mier ganp’irobebuli tsvlilebis
ideas, romelits tavad atskhadebs: „ me ar vitsvlebi “ (mal. 3:6). sts’ored
mashin unda gavatsnobierot, rom 1843-44 ts’lebshi gankhortsielebuli tsvlileba
mkholod didi khnis ganmavlobashi damakhinjebuli da t’ranspormirebuli
tavdap’irveli normis aghdgenas guliskhmobs . sts’ored amit’om, repormatsiis
rcheulta k’urtkheva, romelits mat arasrulq’opil sakmeebs miets’ereba,
gamorcheul khasiats ts’armoadgens, romlis dokt’rinuli asp’ekt’i ar sheidzleba
ts’armodgenili iq’os ch’eshmarit’i rts’menis modelad. p’irveli repormat’orebis
es k’onk’ret’uli gank’itkhva imdenad gamonak’lisia, rom ghmerti aghnishnavs mas
da avlens mas gamotskh. 2:24-shi, sadats is 1843 ts’lamde p’rot’est’ant’ebs
eubneba: „ skhva t’virts ar gak’isrebt, garda imisa, rats gakvt, sanam ar
movidodi “.
dan. 8:14-shi
motsemuli am gank’argulebis dzalashi shesvlastan dak’avshirebuli „ vai “
imdenad „ didia “, rom ghmerti amas gamotskhad. 8:13-shi sami „ didi vais “
gamotskhadebit atskhadebda . aseti seriozuli shedegebis gatvalists’inebit,
sasts’rapod autsilebelia misi dzalashi shesvlis tarighis tsodna. sts’ored es
ats’ukhebdat dan. 8:13-shi motsemul „ts’mindanebs “ . khangrdzlivoba akhla
gamovlinda, rogorts „ 2300 ts’inasts’armet’q’veluri dghe “ an 2300 realuri mzis
ts’eli, danielis tanamedrove ts’inasts’armet’q’velis, ezek’ielistvis (ezek’.
4:5-6) motsemuli k’odis mikhedvit. es me-8 tavi, romlis temats romauli „
tsodvis “ dasrulebaa, ip’ovis im element’ebs, romlebits ak’lia dan. 9-shi,
sadats aseve saubari ikneba „ tsodvis dasrulebis “ sak’itkhze , magram amjerad,
p’irvelq’opili „ tsodvis “ sak’itkhze, romelmats gamoits’via maradiuli
sitsotskhlis dak’argva, adamisa da evasgan. op’eratsia dapudznebuli ikneba
mesiis, iesos mits’ier msakhurebaze da misi srulq’opili sitsotskhlis
nebaq’oplobit shets’irvaze, rogorts mskhverp’lze, misi rcheulebis, da khazs
vusvam, mkholod mati tsodvebis gamosasq’idad. misi mosvlis dro adamianebs
shoris ts’inasts’armet’q’velebit aris gansazghvruli ts’inasts’armet’q’velur
dgheebshi. uts’q’eba ekheba ebrael khalkhs, rogorts p’riorit’et’s, radgan isini
ghmerttan aliansshi arian. is ebrael khalkhs adzlevs „ samotsdaati k’viris “
p’eriods, rats ts’armoadgens 490 realur dghes-ts’els. magram is aseve miutitebs
gamotvlis sats’q’isi ts’ert’ilis datarighebis sashualebas. „ im droidan,
rodesats gamotskhadda sit’q’va, rom ierusalimi aghdgeboda, tskhebulebamde, aris
... ( 7 + 62 = 69 k’vira )“. samma sp’arselma mepem mistsa es uplebamosileba,
magram mkholod mesamem, art’akserkse I-ma , sheasrula igi srulad ezras 7:7-is
mikhedvit. misi samepo brdzanebuleba gamokveq’nda dzv. ts’. 458 ts’lis
gazapkhulze. 69 k’viris t’ermini ieso krist’es msakhurebis dasats’q’iss 26
ts’els atavsebs. gansak’utrebit iesos sakmistvis gank’utvnili bolo „shvidi
ts’lis“ mimartulebis gatvalists’inebit, romelits tavisi gamomsq’idveli
sik’vdilit akhali aghtkmis sapudzvlebs apudznebs, sulits’mida danielis 9-is
27-e mukhlshi ts’armogvidgens dghe-ts’lebis am „ k’viras “, romlis shuashits
tavisi nebaq’oplobiti sik’vdilit „ is ts’q’vet’s mskhverp’lsa da shesats’iravs
“; ieso krist’estvis shets’irul nivtebs tsodvebis gamosasq’idad. magram misi
sik’vdili q’velaperze adre modis, rata „ bolo mout’anos tsodvas “. rogor unda
gavigot es uts’q’eba? ghmerti gvtavazobs tavisi siq’varulis demonst’rirebas,
romelits daip’q’robs misi rcheulebis gulebs, romlebits siq’varulisa da
madlierebis sanatsvlod misi dakhmarebit ibrdzoleben tsodvis ts’inaaghmdeg. 1
ioanes 3:6 adast’urebs amas da ambobs: „ vints masshi rcheba, ar stsodavs;
vints stsodavs, ar unakhavs igi da arts itsnobs “. da is amq’arebs tavis
uts’q’ebas mravali skhva tsit’at’it.
dokt’rinalur
doneze, ieso krist’es mier agebuli akhali aghtkma mkholod dzvels tsvlis.
amrigad, orive aghtkma epudzneba dan. 9:25-shi gamovlenil ertsa da imave
ts’inasts’armet’q’velur sapudzvels. amit’om, tarighi - 458 sheidzleba
gamoq’enebul iknas rogorts sapudzveli ebraeli khalkhistvis dadgenili 70
k’virisa, aseve dan. 8:14-shi motsemuli 2300 realuri dghe-ts’elits’adistvis,
romlebits krist’ianul rts’menas ekheba. am zust’i tarighis ts’q’alobit, shegvidzlia
davadginot mesiis sik’vdili 30 ts’els da dan. 8:14-shi motsemuli gank’argulebis
dzalashi shesvla 1843 ts’els. orive uts’q’eba „ tsodvas bolo moughebs “
maradiuli mok’vdavi shedegebit mattvis, vints ganagrdzobs mat ignorirebas,
rogorts ertmanetis, sanam sik’vdili ar daat’q’debat tavs, an k’olekt’iuri da
individualuri madlis drois dasrulebis shemdeg, romelits ts’in usts’rebs ieso
krist’es didebul dabrunebas. am moment’amde, tskhovreba idzleva gults’rpeli
moktsevis sashualebas, rats rcheulis st’at’usis mop’ovebis sashualebas idzleva.
ap’ok’alipsis
shek’eteba
ts’ignis ts’era
mtlianad ghmertis mier khortsieldeba. sts’ored is irchevs sit’q’vebs da
gamotskhadebis 22:18-19-shi is aprtkhilebs mtargmnelebsa da mts’ignobrebs,
romlebits p’asukhismgebelni iknebian originaluri ist’oriis taobidan taobaze
gadatsemaze an gadats’eraze, rom sit’q’vebshi umtsiresi tsvlilebats k’i
gamoits’vevs mat khsnis dak’argvas. amit’om, ak sakme gvakvs dzalian
gansak’utrebul, dzalian sits’mindis namushevartan. shemidzlia shevadaro is
gigant’ur „tavsat’ekhs“, romlis ats’q’obats ver dasruldeba, tu originaluri
nats’ilis umtsiresi nats’ilits k’i sheitsvleba. amit’om, namushevari
ghvtaebrivad k’olosaluria da tavisi bunebidan gamomdinare, q’velaperi, rasats
ghmerti ambobs masshi, martalia, magram martalia misi khsnis p’roekt’is
shedegistvis; radgan is am ts’inasts’armet’q’velebas mimartavs tavis
„msakhurebs“, upro zust’ad, „ tavis monebs “, samq’aros aghsasrulis shesakheb.
ts’inasts’armet’q’veleba mkholod mashin ikneba int’erp’ret’atsiadi, rodesats
ts’inasts’armet’q’velebuli element’ebi male akhdeba an, dziritadad, akhdeba.
ghvtaebrivi
khsnis p’roekt’is saerto khangrdzlivoba q’oveltvis ignorirebuli iq’o
adamianebis mier. amrigad, ghvtis msakhurs q’oveltvis sheedzlo imedi hkonoda,
rom ikhilavda samq’aros dasasruls da p’avle amas tavisi sit’q’vebit
adast’urebs: „ amas geubnebit, dzmebo, rom dro mtsirea ; amieridan tsolis
q’olis mq’opni ise iq’vnen, titkos ar hq’avdet; t’irilis mq’opni ise, titkos ar
t’irodnen; kharis mq’opni ise, titkos ar kharobdnen; q’idvis mq’opni ise
iq’vnen, titkos ar hkonodat da kveq’nierebis mplobelni ise, titkos ar
sargeblobdnen, radgan am kveq’nierebis sakhe gadadis (1 k’or. 7:29-31).“
chven p’avlestan
shedarebit up’irat’esoba gvakvs, radgan am droshi vtskhovrobt, rodesats ghmerti
maradiuli rcheulebis sherchevas daasrulebs. dghes k’i misi shtagonebuli rcheva
chveni uk’anask’neli drois ch’eshmarit’ma rcheulebma unda ganakhortsielon.
samq’aro ts’arimarteba da mkholod rcheulta maradiuli sitsotskhle gagrdzeldeba.
aseve, ghvtis sit’q’vebi krist’eshi: „ moval male “, gamotskhadebis 1:3-shi,
ch’eshmarit’i, sruliad gamartlebuli da shesaperisia chveni uk’anask’neli
droistvis; misi dabrunebidan tskhra ts’lis shemdeg, am t’ekst’is ts’eris dros.
dan. 7:25-shi
vnakhet, rom romi ap’irebda „ droebisa da ghvtaebrivi k’anonis shetsvlas“. ieso
krist’es ap’ok’alipsis saidumloebebis gageba, romelits p’at’mosis k’undzulze
dap’at’imrebul motsikul ioanes gadaetsa, arsebitad epudzneba ghvtis mier
dadgenili ch’eshmarit’i drois tsodnas. amit’om, drois tema pundament’uria
ap’ok’alipsis gasagebad, romelsats ghmerti drois am tsnebaze agebs. amit’om, is
gamoiq’enebs am monatsemebis arazust’obas, rata ts’ignma sheinarchunos tavisi
uvnebeli idumali khasiati, rats sashualebas mistsems mas gadak’vetos chveni
ep’okis 20 sauk’une braldebulebisa da dagmobis mkone p’irebis mier ganadgurebis
gareshe. shetsvlili droebi da gansak’utrebit romis mier iesos dabadebastan
dak’avshirebuli tsru tarighit dadgenili k’alendari ar adzlevda rcheulebs
mot’q’uebis sashualebas ghvtaebrivi ts’inasts’armet’q’velebebis
int’erp’ret’atsiisas; es imit’om khdeba, rom ghmerti tavis
ts’inasts’armet’q’velebebshi ts’armogvidgens khangrdzlivobebs, romelta
dasats’q’isi da dasasruli epudzneba ist’oriul kmedebebs, romelta
ident’ipitsireba da datarigheba sp’etsialist’i ist’orik’osebis mier advilad
shesadzlebelia.
magram
gamotskhadebashi drois tsneba p’irvelq’opilia, radgan ts’ignis mteli
st’rukt’ura maszea dapudznebuli. amrigad, shedegad, misi gageba damok’idebuli
iq’o shabatis sts’or int’erp’ret’atsiaze, romelits ghmertma moitkhova da
aghadgina 1844 ts’els. chemi msakhureba, romelits 1980 ts’els daits’q’o, miznad
isakhavda shabatis ts’inasts’armet’q’veluri rolis mnishvnelobis gamovlenas ,
romelits ts’inasts’armet’q’velebs meshvide atasts’leulis did danarchen
p’eriods, ghmertsa da mis rcheulebs, rats gamotskh. 20-is temaa. 2 p’et’res
3:8-is tanakhmad, „ erti dghe atasi ts’elivitaa da atasi ts’eli - erti dghe “.
mkholod dabad. 1 da 2-shi gamotskhadebuli shekmnis shvidi dghis gamosakhulebasa
da ghvtaebrivi p’roekt’is saerto drois shvidi atas ts’els shoris damq’arebulma
k’avshirma shesadzlebeli gakhada ts’ignis st’rukt’uris gageba. am tsodnit,
ts’inasts’armet’q’veleba ganatebulia da margalit’ze margalit’ze avlens mis
q’vela saidumlos.
amgvarad, ts’inasts’armet’q’veleba
mkholod mashin khdeba tsotskhali da epekt’uri, tu misi uts’q’eba krist’ianuli
ep’okis ist’oriis tarightan ikneba dak’avshirebuli. sts’ored amis mights’evashi
damekhmara ieso krist’eshi ghvtis sulits’midis shtagoneba. amit’om, shemidzlia
gamovatskhado es „ p’at’ara ts’igni gakhsnilad “, rats adast’urebs
gamotskhadebis 5:5-sa da 10:2-shi gamotskhadebuli ghvtaebrivi gegmis
shesrulebas.
tavisi
arkit’ekt’uris tvalsazrisit, ap’ok’alipsis khilva moitsavs krist’ianuli ep’okis
p’eriods motsikulta ep’okis dasasrulidan, daakhloebit 94 ts’lidan, da meshvide
atasts’leulis dasasruls, romelits ieso krist’es saboloo dabrunebas mohq’veba
2030 ts’els. amit’om, danielis me-2, me-7, me-8, me-9, me-11 da me-12 tavebtan
ertad krist’ianuli ep’okis mimokhilvas iziarebs. krist’ianebistvis, am ts’ignis
shests’avlit mighebuli mtavari sts’avleba aris 1843 ts’lis gazapkhulis
gadamts’q’vet’i tarighi, romelits dadgenilia danielis 8:14-shi, aseve 1844
ts’lis shemodgomis tarighi, rodesats rts’menis gamotsda dasrulda. aseve, 1844
ts’lis shemodgomidan chauq’ara ghmertma sapudzveli meshvide dghis advent’ist’ul
rts’menas. es ori tarighi imdenad mnishvnelovania, rom ghmerti mat gamoiq’enebs
tavisi ap’ok’alipsis khedvis st’rukt’urirebistvis. am ori akhlo tarighis
mnishvnelobis srulad gasagebad, 1843 ts’eli unda davuk’avshirot
ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’vis rts’menis gamotsdis dasats’q’iss. p’irveli
sulieri mskhverp’li am tarighs daejakha uiliam mileris p’irveli advent’ist’uri
kadagebis zizghit uarq’opis gamo. magram gansatsdelis zhamma mat meore shansi
mistsa 1844 ts’lis 22 okt’ombers iesos dabrunebis shesakheb misi meore
kadagebit. 23 okt’ombers gansatsdeli dasrulda da amgvarad, ghvtis samsjavros
chamoq’alibeba da gamotskhadeba gakhda shesadzlebeli. k’olekt’iuri gamotsda dasrulda,
magram individualuri moktseva k’vlav shesadzlebeli iq’o. upro met’its,
p’rakt’ik’ashi, q’vela advent’ist’i itsavda romaul k’vira dghes dasvenebas,
romelits jer k’idev ar iq’o tsodvad aghiarebuli. shabati tandatanobit miighes
advent’ist’ebma individualurad, ise, rom q’vela advent’ist’s ar gautsnobierebia
misi mtavari roli. es msjeloba madzlevs imisk’en, rom 1843 ts’lis gazapkhuli
tsru p’rot’est’ant’uli rts’menis dasasrulis tarighad mivichnio, kholo 1844
ts’lis 23 okt’ombris shemodgomis tarighad - ghvtis mier k’urtkheuli
advent’izmis dasats’q’isad. ebraelebshi uk’ve gazapkhuli da shemodgoma
dak’avshirebuli iq’o dghesasts’aulebis ts’armoshobit, romlebits aghnishnavdnen
damat’ebit, diamet’ralurad sap’irisp’iro temebs: erti mkhriv, gazapkhulis
„p’asekis“ mskhverp’lshets’iruli „k’ravis“ maradiul samartlianobas da meore
mkhriv , shemodgomaze tsodvebis „gamosq’idvis dghistvis“ dak’luli „ tkhis “
tsodvis dasasruls . orive religiuri dghesasts’auli aghsrulda 30 ts’lis
p’asekze, rodesats mesiam iesom sitsotskhle gasts’ira. amrigad, 1843 ts’lis
gazapkhuli da 1844 ts’lis 22 okt’omberi mnishvnelobitats arian dak’avshirebuli,
radgan rts’menis gamotsdis mizani martlats „ tsodvis dasrulebaa “ danielis
7:24-is mikhedvit; rats ts’armoadgens q’ovelk’vireuli dasvenebis sadzulvel
p’rakt’ik’as p’irvel dghes, mashin rotsa ghmertma es brdzana meshvide
dghistvis, romelits man am miznitats k’i gants’minda , mits’ieri shekmnis
p’irveli k’viris bolodan; 2021 ts’els, chvenamde 5991 ts’lit adre.
aseve shegvidzlia
danielis 8:14-shi motsemuli gank’argulebis tarighis sasargeblod gamovq’ot,
romelits 1843 ts’lis gazapkhulis tarighs gansazghvravs. am archevanis
gasamartleblad unda gavitvalists’inot, rom es moment’i ts’q’vet’s ghmertsa da
mis kmnilebebs shoris manamde damq’arebul q’vela urtiertobas; ghmerti, romelits
am tarighidan ighebs saboloo archevans, romelits advent’ist’ebis or zedized
gamotskhadebazea dapudznebuli. 1843 ts’lis gazapkhulidan shabati savaldebuloa,
magram ghmerti mas gamotsdis gamarjvebulebs mkholod 1844 ts’lis shemodgomidan
mistsems, rogorts k’urtkheul da gants’mendil nishnad imisa, rom isini mas
ek’utvnian, ezek’ielis 20:12-20 bibliuri sts’avlebis shesabamisad, rogorts adre
vnakhet.
am ts’ignshi,
me-5 tavis mizania shegvakhsenos, rom ieso krist’es, „ ghvtis k’ravis “ mier
ase dzvirad gadakhdili gamarjvebis gareshe, q’ovelgvari ghvtaebrivi
dakhmarebisa da gamotskhadebuli sinatlis gareshe sheudzlebeli ikneboda da,
shesabamisad, verts erti adamianis suli ver gadarcheboda. misi
ts’inasts’armet’q’veluri sinatle iseve ikhsnis mis rcheulebs, rogorts misi
nebaq’oplobit mighebuli jvartsma. misi mskhverp’lis rts’mena gvadzlevs mis „
maradiul samartlianobas “ danielis 7:24-is mikhedvit, magram misi gamotskhadeba
gvinatebs gzas da gvachvenebs eshmak’is mier dagebul sulier khapangebs, rata
misi sashineli bedi gaviziarot. am shemtkhvevashi, khsna k’onk’ret’ul pormas
ighebs.
ai, am
dakhvets’ili khapangebis magaliti. biblia samartlianad itvleba da itvleba
ghvtis ts’erilobit sit’q’vad. tumtsa, es sit’q’va dats’erilia im adamianebis
mier, romlebits chaplulni arian tavianti drois k’ont’ekst’shi. akhla, tu
ghmerti ar itsvleba, misi mt’eri eshmak’i, sat’ana, drota ganmavlobashi,
op’ort’unist’ulad tsvlis tavis st’rat’egiasa da ktsevas ghvtis rcheulta mimart.
sts’ored amit’om, eshmak’s, romelits tavis droze, magram mkholod am droistvis,
„ drak’onis “ sakhit mokmedebda, ioanes sheedzlo etkva 1 ioanes 4:1-3-shi: „
saq’varelno, nu endobit q’vela suls, aramed gamostsadet sulebi, ghvtisgan arian
tu ara, radgan bevri tsruts’inasts’armet’q’veli gamovida kveq’nierebashi. amit
itsnobt ghvtis suls: q’oveli suli, romelits aghiarebs, rom ieso krist’e
khortsielad movida, ghvtisgan aris; kholo q’oveli suli, romelits ar aghiarebs
iesos, ghvtisgan ar aris; es aris ant’ikrist’es suli, romlis mosvlis
shesakhebats gsmeniat da romelits akhla uk’ve kveq’nierebashia“. misi
sit’q’vebit, ioane asakhelebs „ khortsielad mosuls “ mkholod imistvis, rom
amoitsnos krist’e tavisi tvitmkhilvelis chvenebit. magram misi gantskhadeba „
q’oveli suli, romelits aghiarebs ieso krist’es khortsielad mosuls, ghvtisgan
aris “ dak’arga tavisi ghirebuleba mas shemdeg, rats krist’ianuli religia 321
ts’lis 7 mart’idan gandgomilebasa da tsodvashi chavarda, ghvtis mier ts’mindad
k’urtkheuli meshvide dghis ch’eshmarit’i shabatis p’rakt’ik’is mit’ovebit.
tsodvis p’rakt’ik’am, 1843 ts’lamde, sheamtsira „ aghiarebis “ ghirebuleba.
„ieso krist’e, romelits khortsielad movida “ da imave tarighidan moq’olebuli,
man dak’arga mteli tavisi ghirebuleba; ieso krist’es uk’anask’neli mt’rebi mis
„ sakhels “ itkhoven, rogorts man gamoatskhada mates 7:21-dan 23-mde: „ q’vela,
vints meubneba: „upalo, upalo“, k’i ara, sheva tsata sasupevelshi, aramed is,
vints asrulebs chemi zetsieri mamis nebas. bevri met’q’vis im dghes: „upalo,
upalo, gana sheni sakhelit ar vts’inasts’armet’q’velebdit?“ „gana sheni
sakhelit ar vadzevebdit demonebs ? gana sheni sakhelit ar vakhdendit mraval
sasts’auls ? mashin me vet’q’vi mat: arasdros gitsnobdit ; gamshordit,
urjuloebis mokmedno . „ arasodes tsnobili “! amit’om, es „ sasts’aulebi “ eshmak’isa
da misi demonebis mier khdeboda.
ap’ok’alipsi
mok’led
p’irveli tavis
p’rologshi, misi didebuli gamotskhadebis dasats’q’isshi, sulits’mida
ts’armogvidgens momzadebuli dghesasts’aulis menius. ik vkhvdebit ieso krist’es
didebuli dabrunebis gamotskhadebis temas, romelits uk’ve 1843 da 1844 ts’lebshi
iq’o organizebuli, universaluri da dziritadad amerik’uli p’rot’est’ant’uli
rts’menis shesamots’meblad; es tema q’velganaa: me-3 mukhli: „ radgan akhloa
zhami“ ; me-7 mukhli: „ aha, modis ghrublebit...“ ; me-10 mukhli: „ me
shemep’q’ro sulma uplis dghes da uk’nidan gavige khmamaghali khma, saq’viris
khmasavit“ . sulit gadat’anili ioane aghmochndeba iesos didebuli dabrunebis
dghes, uplis dghes , „ did da sashinel dghes “ mal. 4:5-is mikhedvit, da mis
uk’an aris krist’ianuli ep’okis ist’oriuli ts’arsuli, romelits ts’armodgenilia
aziis shvidi kalakidan (dghevandeli turketi) naseskhebi shvidi sakhelis
simboloti . shemdeg, rogorts danielis shemtkhvevashi, sami tema - ts’erilebi,
bech’debi da saq’virebi - p’aralelurad moitsavs mtel krist’ianul ep’okas,
tumtsa titoeuli matgani or tavad aris daq’opili. det’aluri shests’avla
gamoavlens, rom es daq’opa khortsieldeba dan. 8:14-shi dadgenil 1843 ts’lis
gadamts’q’vet’ tarighze. titoeuli temis parglebshi, danielis sakharebashi
dadgenil sulier normebtan adap’t’irebuli gzavnilebi, miznobrivi ep’okebistvis,
aghnishnavs daparul drois 7 moment’s; 7, ghvtaebrivi gants’mendis ritskhvi,
romelits mis „ bech’das “ ts’armoadgens da romelits ikneba gamotskh. 7-is tema.
shemdegi akhsna
arasdros q’opila epekt’uri, radgan drois tsneba mkholod p’irvel tavshi
moq’vanili „shvidi ek’lesiis“ sakhelebis mnishvnelobit vlindeba. ts’erilebis
temashi, gamotskhadebis 2 da 3-dan, chven ver vp’oulobt sizust’es pormashi:
„p’irveli angelozi, meore angelozi... da a.sh.“; rogorts es ikneba „
bech’debis, saq’virebis da ghvtis riskhvis shvidi uk’anask’neli ts’q’lulis “
shemtkhvevashi. amrigad, zogierts sheedzlo daejerebina, rom uts’q’ebebi
mimartuli iq’o, pakt’obrivad da sit’q’vasit’q’vit, dzveli k’abadok’iis am
kalakebshi, dghevandel turketshi, mtskhovreb krist’ianebze. tanmimdevroba,
romlitats ts’inasts’armet’q’veleba ts’armoachens am kalakebis sakhelebs,
kronologiurad mihq’veba im tanmimdevrobas, romlitats religiuri ist’oriuli
pakt’ebi aghsrulda mteli krist’ianuli ep’okis ganmavlobashi. danielis
ts’ignidan uk’ve mighebuli gamotskhadebebis tanakhmad, ghmerti gansazghvravs im
khasiats, romelsats is anich’ebs titoeul ep’okas tavisi kalakis sakhelis
mnishvnelobit. tanmimdevrulad, gamotskhadebuli tanmimdevroba itargmneba
shemdegnairad:
1- epeso :
mnishvneloba: gashveba (ghvtis k’rebis an sak’urtkhevlis).
2- smirna :
mnishvneloba: muri (sasiamovno surneli da mitsvalebulta balzamireba
ghmertistvis; romaelta mier ertguli rcheulebis devna 303 da 313 ts’lebs
shoris).
3- p’ergamoni :
mnishvneloba: mrushoba (shabatis mit’ovebis shemdeg, 321 ts’lis 7 mart’s. 538
ts’els p’ap’is rezhimma religiurad gaaporma p’irveli dghis danarcheni dghe,
romelsats k’vira dghe ets’oda).
4- tiat’ira :
mnishvneloba: sibilts’e da mok’vdavi t’anjva (aghnishnavs p’rot’est’ant’uli
repormatsiis ep’okas, romelmats ghiad dagmo k’atolik’uri sarts’munoebis
eshmak’uri buneba; ep’oka, romelits me-16 sauk’unes ekheba , rodesats
mekanik’uri bech’dvis ts’q’alobit bibliis gavrtseleba ts’akhalisda).
5- sardisi :
ormagi da sap’irisp’iro mnishvnelobebi: k’onvulsiuri da dzvirpasi kva. (es
avlens ghvtis mier 1843-1844 ts’lebis rts’menis gamotsdaze gamot’anil ganachens
: k’onvulsiuri mnishvneloba ekheba uarq’opil p’rot’est’ant’ul rts’menas: „ shen
mk’vdari khar “, kholo dzvirpasi kva aghnishnavs rcheulebs, romlebmats gamotsda
gaimarjves: „ isini chemtan ertad ivlian tetr samosshi, radgan isini amis
ghirsni arian “.)
6- piladelpia :
mnishvneloba: dzmuri siq’varuli ( sardisis dzvirpasi kvebi meshvide dghis
advent’ist’ta inst’it’ut’shi 1863 ts’lidan grovdeba; uts’q’eba 1873 ts’listvisaa
minich’ebuli, romelits gansazghvrulia dan. 12:12-shi. tumtsa, am dros igi
k’urtkheulia, tumtsa, mas aprtkhileben „ misi gvirgvinis ts’artmevis risk’is
shesakheb “).
7- laodik’ea :
nishnavs: khalkhi ganisjeboda: „ arts tsivi da arts tskheli, aramed tbili “
(sts’ored piladelpiam miigho „ gvirgvini “: „ shen khar ubeduri, ubeduri,
gharibi, brma da shishveli “. inst’it’ut’s ar ts’armoedgina, rom 1980-dan 1994
ts’lamde is gamotsdas gaivlida rts’menis gamotsdit, romelits ident’uri iq’o
imisa, ramats mis p’ionerebs 1844 ts’lis ghvtaebrivi k’urtkheva mout’ana: 1994
ts’els inst’it’ut’i daetsa, magram uts’q’eba gagrdzelda gapant’uli
advent’ist’ebis meshveobit, romlebits ghmertma amoitsno da shearchia misi
gamotskhadebuli ts’inasts’armet’q’veluri sinatlis siq’varulit da im nazi da
morchili bunebit, romelits akhasiatebs ieso krist’es ch’eshmarit’ mots’apeebs
q’vela ep’okashi ).
„ mits’ieri drois
gagrdzelebashi “, romelits dasrulda krist’e ghmertis didebuli dabrunebit,
gamotskh. 4 „24 t’akht’is“ simboloti gamosakhavs zetsiuri samsjavros stsenas (
zetsashi ), sadats ghmerti shek’rebs tavis rcheulebs, rata gansajon borot’ebi.
gamotskh. 20-is p’aralelurad, es tavi moitsavs meshvide atasts’leulis „atas
ts’els“. dazust’eba: rat’om 24 da ara 12 t’akht’i? krist’ianuli ep’okis or
nats’ilad daq’opis gamo, 1843-1844 ts’lebis tarighebit, romlebits im drois
rts’menis gamotsdis dasats’q’isi da dasasruli iq’o.
shemdeg,
mnishvnelovani minishnebis sakhit, gamotskh. 5 khazs gausvams
ts’inasts’armet’q’velebebis ts’ignis gagebis mnishvnelobas; rats shesadzlebeli
gakhdeba mkholod chveni ghvtaebrivi uplisa da mkhsnelis, ieso krist’es mier
mop’ovebuli gamarjvebis ts’q’alobit.
krist’ianuli
ep’okis dro k’vlav gankhiluli ikneba gamotskh. 6 da 7 tavebshi akhali temis -
„shvidi bech’dis“ - gatvalists’inebit. p’irveli ekvsi ts’armoadgens stsenaze
gamosul mtavar msakhiobebs da drois nishnebs, romlebits akhasiatebs
krist’ianuli ep’okis or nats’ils: gamotskh. 6-istvis 1844 ts’lamde; da
gamotskh. 7-istvis 1844 ts’lidan.
saq’virebis “
tema , romlebits simbolurad gamokhat’aven gamaprtkhilebel sasjels gamotskh. 8
da 9-is p’irveli ekvsi tavistvis da saboloo sasjels „ meshvide saq’viristvis “,
romelits q’oveltvis gamoq’opilia gamotskh. 11:15-dan 19-mde.
gamotskh. 9-is
shemdeg, gamotskh. 10 q’uradghebas amakhvilebs samq’aros aghsasrulze, rats ieso
krist’es ori didi mt’ris sulier mdgomareobas asakhavs, romlebits mis mimdevrebs
atskhadeben: k’atolik’uri da p’rot’est’ant’uli sarts’munoeba, romlebsats 1994
ts’lidan datsemuli opitsialuri advent’izmi uertdeba. me-10 tavi ts’ignis
gamotskhadebebis p’irvel nats’ils asrulebs. tumtsa, mnishvnelovani dziritadi
temebi shemdgom tavebshi ikneba gankhiluli da gankhiluli.
amgvarad, gamotskh. 11 ganaakhlebs krist’ianuli ep’okis mimokhilvas da dziritadad ganavitarebs saprangetis revolutsiis mnishvnelovan rols, romlis damk’vidrebul erovnul ateizms ghmerti iq’enebs „ upsk’rulidan amomavali mkhetsis “ simboluri sakhelit, rata gaanadguros k’atolik’uri rezhimis, „ zghvidan amomavali mkhetsis “, dzalaupleba gamotskh. 13:1-shi. amgvarad, gamotskh. 7-shi mokhseniebuli saq’oveltao religiuri mshvidoba miights’eva da aghinishneba 1844 ts’els. shemdeg, am revolutsiuri rezhimis, rogorts gardauvali mesame msoplio omis an gamotskh. 9:13-is „ meekvse saq’viris “ khat’ad aghkmis , romelits gamotskh. 8:13-is gamotskhadebit ts’armoadgens namdvil „ meore vais “, ts’armodgenilia „ meshvide saq’viris “ saboloo tema , romelits aghsruldeba ieso krist’es didebit dabrunebit.
gamotskh. 12-shi sulits’mida krist’ianuli ep’okis k’idev ert mimokhilvas gvtavazobs. is amat’ebs tavis inpormatsias, gansak’utrebit eshmak’isa da misi angelozi mimdevrebis mdgomareobis shesakheb. is gveubneba, rom jvarze gamarjvebis shemdeg, mikaelis zetsiuri sakhelit , romelits uk’ve nakhsenebia dan. 10:13, 12:1-shi, sakhelit, romelsats is zetsashi iesoshi adamianad gardakmnamde at’arebda, chvenma upalma gats’minda zetsa mati borot’i q’opnisgan da rom mat samudamod dak’arges ts’vdoma ghvtis mier shekmnil zetsiur ganzomilebebze. es sasikharulo ambavia! iesos gamarjvebas bednieri zetsiuri shedegebi mohq’va chveni zetsiuri dzmebistvis, romlebits gatavisupldnen demonebis tsdunebebisa da azrebisgan. am gandevnis shemdeg isini shemoparglulni arian chvens mits’ier ganzomilebashi, sadats isini ghvtis mits’ier mt’rebtan ertad daighup’ebian 2030 ts’els krist’e ghmertis didebuli dabrunebisas. am mimokhilvashi sulits’mida asakhavs „ drak’onisa “ da „ gvelis “ tanmimdevrobas, romlebits shesabamisad, eshmak’is brdzolis or st’rat’egias aghnishnaven: ghia omi , dagmobili imp’eriuli an p’ap’is romis ts’inaaghmdeg da nighbis gareshe, titkmis humanist’uri romis vat’ik’anis p’ap’obis mat’q’uara religiuri tsduneba . ebraelta gamotsdilebidan naseskhebi dakhvets’ili gamosakhulebebit, „ mits’a aghebs p’irs “, rata shtantkas k’atolik’uri ligebis p’ap’is agresia. rogorts akhla vnakhet, am sakmes ateist’i prangi revolutsionerebi sheasruleben. tumtsa, mas aseve daits’q’eben tsru, agresiuli, meomari krist’ianobis p’rot’est’ant’uli jarebi. mimokhilva dasruldeba „ kalis teslis narchenebis “ mokhmobit. shemdeg sulits’mida idzleva tavis ganmart’ebas uk’anask’neli zhamis ch’eshmarit’i ts’mindanebis shesakheb: „ ak aris ts’mindanta motmineba, romlebits itsaven ghvtis mtsnebebs da mt’k’itsed inakhaven iesos mots’mobas “. am t’erminebit, sulits’mida aghnishnavs mat, vints, chemsavit, ech’ideba mis ts’inasts’armet’q’velur gamotskhadebas da aravis ushvebs, rom is ts’aglijos, bolomde agrovebs zetsis mier motsemul margalit’ebs.
me-13 tavi ts’armogvidgens or agresiul religiur mt’ers, romlebits krist’ianuli sarts’munoebis mat’areblebi arian. amgvarad, is mat or „ mkhetsad “ ts’armogvidgens, romeltagan meore p’irvelisgan ts’armoishva, rasats mots’mobs „dabadebis“ ts’ignshi motsemuli sit’q’vebis „ zghva da khmeleti “ urtiertk’avshiri, romelits mat am me-13 tavshi gansazghvravs. p’irveli 1844 ts’lamde mokmedebda, kholo meore mkholod dedamits’is arsebobis bolo ts’els gamochndeba, ritats adamianebistvis shetavazebuli madlis drois dasasruls aghnishnavs. es ori „ mkhetsi “ p’irvelistvis k’atolik’uri deda ek’lesiaa, kholo meorestvis - misgan ts’armoshvebuli p’rot’est’ant’uli repormirebuli ek’lesiebi, misi kalishvilebi.
1844 ts’lidan krist’ianuli ep’okis mkholod meore nats’ils moitsavs da gamotskh. 14 maradiuli p’irobebit gamokhat’avs meshvide dghis advent’ist’uli ch’eshmarit’ebis sam uts’q’ebas: ghvtis dideba, romelits moitkhovs misi ts’minda shabatis p’rakt’ik’is aghdgenas, romis k’atolitsizmis dagmobas da p’rot’est’ant’izmis dagmobas, romelits p’at’ivs stsems mis k’vira dghes, romelsats is gansazghvravs rogorts imp’eriuli, aseve p’ap’is romis adamianuri da eshmak’uri avt’orit’et’is „ nishanad “. rodesats mosamzadebeli misiis dro dasruldeba, tanmimdevrulad, „ mosavlis “ mier ts’armodgenili rcheuli ts’mindanebis aght’atsebit da meambokhe masts’avleblebisa da q’vela urts’munos ganadgurebit, kmedebebit, romlebits ts’armodgenilia „ mosavlis “ mier, dedamits’a k’vlav gakhdeba shekmnis p’irveli dghis „ upsk’ruli “, mok’lebuli mits’ieri sitsotskhlis q’vela pormas. tumtsa, „ atasi ts’lis ganmavlobashi “ sheinarchunebs rcheul mk’vidrs, sat’anas, tavad eshmak’s, romelits elodeba tavis ganadgurebas uk’anask’nel samsjavroze, iseve rogorts q’vela skhva meambokhe adamiansa da angelozs.
gamotskh. 15 q’uradghebas amakhvilebs gamosatsdeli vadis dasrulebis droze.
gamotskh. 16 avlens „ ghvtis riskhvis shvid uk’anask’nel ts’q’luls “, romlebits gansatsdelis dasrulebis shemdeg tavs eskhmian uk’anask’nel urts’muno meambokheebs, romlebits sul upro da upro agresiulebi khdebian, im donemde, rom meshvide ts’q’lulis ts’in ghvtaebrivi shabatis damk’virveblebis sik’vdilit dasjasats k’i atskhadeben.
gamotskh. 17 mtlianad edzghvneba „didi medzavis“ ident’ipitsirebas, romelsats „ didi babiloni “ ets’odeba. ase moikhseniebs sulits’mida imp’eriul da p’ap’is „ did kalaks “, roms. amgvarad, natlad vlindeba ghvtis samsjavro masze. tavi aseve atskhadebs mis momaval samsjavros da tsetskhlit ganadgurebas, radgan k’ravi da misi ertguli rcheulebi daamartskheben mas.
didi babilonis “ „ rtvelis “ anu dasjis dros ekheba .
gamotskh. 19 asakhavs ieso krist’es didebul dabrunebas da mis dap’irisp’irebas dedamits’aze t’erorirebul meambokhe dzalebtan.
gamotskh. 20 q’uradghebas amakhvilebs meshvide atasts’leulis atasts’lian p’eriodze, romelits sruliad ganskhvavebulad ganitsdis: zetsashi rcheulebi da gap’art’akhebul dedamits’aze, sat’anis mier izolirebulad. atasi ts’lis bolos ghmerti organizebas gauts’evs saboloo samsjavros: q’vela mits’ieri adamianisa da tsiuri angelozis meambokheebis ganadgurebas zetsiuri da mits’iskvesha mits’ieri tsetskhlit.
gamotskh. 21 asakhavs k’rebis didebas, romelits chamoq’alibda ieso krist’es siskhlit gamosq’idul rcheulta shek’rebit. rcheulta srulq’opileba ilust’rirebulia dedamits’aze arsebul q’velaze dzvirpas nivtebtan: okrostan, vertskhltan, margalit’ebtan da dzvirpas kvebtan shedarebit.
gamotskh. 22 khat’ovnad mogvitkhrobs dak’argul edemis samotkheshi dabrunebaze, romelits tsodvis dedamits’aze maradiulad ikna nap’ovni da damk’vidrebuli, khelakhla aghdgenili da gardakmnili, rata gamkhdariq’o erti da ertaderti didi ghmertis, shemokmedis, k’anonmdeblisa da mkhsnelis universaluri t’akht’i, romelits tavis mits’ier gamosq’idulebtan ertad bat’onobs mtel tavis samq’aroebze.
amit sruldeba gamotskhadebis ts’ignis es mok’le mimokhilva, romlis det’aluri shests’avla daadast’urebs da ganamt’k’itsebs akhlakhan natkvams.
me vamat’eb am uaghresad sulier akhsnas, romelits avlens ghvtis gonebis parul msjelobas. is gvats’vdis moulodnel shet’q’obinebebs dakhvets’ili minishnebebis meshveobit, romlebsats biblia gaanatebs chventvis. ap’ok’alipsis akhsnashi imave p’rotsedurebis datsvit, romlebits gamoiq’ena danielistvis mitsemuli gamotskhadebebis asagebad, ghmerti adast’urebs, rom is „ ar itsvleba “ da rom is „ maradiulad igive ikneba “. aseve, ap’ok’alipsisshi aghmovachine sami temis p’aralelizatsiis igive metodi, esenia „ shek’rebebisadmi ts’erilebi “, „ bech’debi “ da „ saq’virebi “. ap’ok’alipsis 5-is tanakhmad, sadats ap’ok’alipsi gamosakhulia „ shvidi bech’dit “ dakhuruli ts’ignit, mkholod „ meshvide bech’dis “ gakhsna idzleva mt’k’itsebulebebze ts’vdomis uplebas, rats daadast’urebs 8-dan 22- mde tavebshi 1-dan 6-mde tavebis shests’avlit gachenil int’erp’ret’atsiebsa da ech’vebs. amit’om, me-7 tavi aris gasaghebi gamotskhadebuli saidumloebebis gagebisk’en. da nu gagik’virdebat, radgan misi tema sts’ored shabatia, romelits 1843 ts’lidan ch’eshmarit’ da tsru sits’mindes shoris mtel ganskhvavebas kmnis. amit’om, ap’ost’olea 7-shi vp’oulobt im did ch’eshmarit’ebas, romelmats p’rot’est’ant’uli religia 1843 ts’lis gazapkhulze moitsva. ap’ok’alipsi mkholod daadast’urebs danielistvis gamotskhadebul am pundament’ur sts’avlebas. magram advent’izmistvis, romelits im dros gamarjvebuli gamovida, ap’ok’alipsi 1994 ts’listvis gamoavlens gamotsdas, romelits tavis mkhriv moitsavs mas. es akhali shuki k’idev ertkhel, „ isev “ daadgens „ ganskhvavebas mat shoris, vints ghmerts emsakhureba da mat shoris, vints ar emsakhureba mas “, an k’idev upro met’s.
meore nats’ili: gamotskhadebis det’aluri shests’avla
gamotskhadeba 1: p’rologi – krist’es dabruneba –
advent’ist’ebis tema
p’rezent’atsia
mukhli 1: „ ieso krist’es gamotskhadeba, romelits mistsa mas ghmertma, rata echvenebina tavisi msakhurebistvis is, rats male unda mokhdes; da gaugzavna da auts’q’a es tavisi angelozis meshveobit tavis msakhur ioanes... “
ioane, motsikuli, romelsats ieso uq’varda, am ghvtaebrivi gamotskhadebis mtsvelia, romelsats is mamisgan ieso krist’es sakhelit ighebs. ioane, ebraulad „ioane“, nishnavs: ghmertma mistsa; da es aseve chemi sakhelia. gana iesom ar tkva: „ visats akvs, met’s mietsema “? es uts’q’eba „ ghmertis “, mamis mier aris „ motsemuli “, shesabamisad, sheuzghudavi shinaarsit. radgan aghdgomis shemdeg ieso krist’em miigho tavisi ghvtaebrivi tvisebebi da rogorts zetsier mamas, mas sheudzlia zetsidan imokmedos tavisi msakhurebis, upro zust’ad k’i tavisi „ monebis “ sasargeblod . gamonatkvamis tanakhmad, „ts’inasts’ar gaprtkhilebuli sheiaraghebulia“. ghmerti am azrs iziarebs da amas amt’k’itsebs momavlis shesakheb gamotskhadebebis tavisi msakhurebistvis gagzavnit. gamotkma „ rats sts’rapad unda mokhdes “ sheidzleba gasak’viri iq’os, rodesats vitsit, rom uts’q’eba 94 ts’els ikna motsemuli da rom dghes chven 2020-2021 ts’lebshi vart, am dok’ument’is dats’eris dros. magram misi uts’q’ebebis aghmochenit, chven gavigebt, rom es „ mq’isierad “ » sit’q’vasit’q’vit mnishvnelobas idzens, radgan mati mimghebebi ieso krist’es didebuli dabrunebis tanamedroveebi iknebian. es tema q’velgan ikneba ts’armodgenili ap’ok’alipsshi, radgan ap’ok’alipsi mimartulia ghvtis mier archeul uk’anask’nel „advent’ist’ebze“, rts’menit, romelits demonst’rirebulia saboloo gamotsdashi, romelits agebulia gamotskhadebis 9:1-dan 12-mde monatsemebze, romlebits ekheba „ mekhute saq’viris “ temas. am tavshi, me-5 da me-10 mukhlebshi moq’vanilia „ khuti tvis “ ts’inasts’armet’q’veluri p’eriodi, romelits arasts’orad iq’o int’erp’ret’irebuli chemtvis. am temis shests’avlisas, am khangrdzlivobam gansazghvra akhali tarighi, romelits savaraudod iesos dabrunebas 1994 ts’els gamoatskhadebda, krist’es namdvili dabadebis 2000 ts’els. rts’menis am gamotsdam bolojer daazarala opitsialuri advent’izmi, romelits gakhda neltbili da pormalist’uri da romelits emzadeboda khelshek’rulebis dasadebad mattan, visats ghmerti tavis ap’ok’alipsshi tavis mt’rebad avlens. 2018 ts’lidan vitsi ieso krist’es namdvili dabrunebis tarighi da is ar epudzneba danielisa da gamotskhadebis ts’inasts’armet’q’velebebis artsert monatsems, romelta ritskhviti khangrdzlivobats shesrulda danishnul dros mati gatsrili rolis shesrulebit. iesos namdvili dabrunebis gageba shesadzlebelia dabadebis ts’ignidan, imis rts’menit, rom chveni k’virebis shvidi dghe agebulia ghvtis mier chapikrebuli mteli p’roekt’is 7000 ts’lis khat’ze, romelits miznad isakhavs tsodvisa da tsodvilebis aghmopkhvras da p’irveli 6000 ts’lis ganmavlobashi shercheuli misi saq’vareli rcheulebis maradiulobashi moq’vanas. ebrauli sak’urtkhevlis an k’arvis p’rop’ortsiebis msgavsad, 6000 ts’lis dro shedgeba 2000 ts’lis sami mesamedisgan. bolo mesamedis dasats’q’isi aghinishna chveni mkhsnelis ieso krist’es gamomsq’idveli sik’vdilit, 30 ap’rils. ebrauli k’alendari adast’urebs am tarighs. amit’om, misi dabruneba dadgenilia 2030 ts’lis gazapkhulze, anu 2000 ts’lis shemdeg. imis tsodna, rom krist’es dabruneba chvens ts’inashea, ase akhlos, sit’q’va „ male“... „iesos sit’q’vebis es praza sruliad gamartlebulia. amrigad, miukhedavad imisa, rom is sauk’uneebis ganmavlobashi tsnobili da ts’ak’itkhuli darcha, gamotskhadebis ts’igni dakhuruli, gaq’inuli da dalukuli darcha aghsasrulis dromde, romelits chvens taobas ekheba.“
mukhli 2: „... romelmats daamots’ma ghvtis sit’q’va da ieso krist’es mots’moba da q’velaperi, rats ikhila “.
ioane mots’mobs, rom man khilva ghvtisgan miigho. khilva, romelits ieso krist’es mots’mobas ts’armoadgens, romelsats gamotskh. 19:10 gansazghvravs, rogorts „ ts’inasts’armet’q’velebis suls “. uts’q’eba dapudznebulia „ nanakh “ da mosmenil sit’q’vebze. ioane mits’ieri shemtkhvevitobebidan ghvtis sulma gamoglija, romelmats mas khat’ebit gaumkhila krist’ianuli ep’okis religiuri ist’oriis didi temebi; es dasruldeba misi didebuli da sashineli dabrunebit misi mt’rebistvis.
mukhli 3: „ net’aria, vints k’itkhulobs da ismens am ts’inasts’armet’q’velebis sit’q’vebs da itsavs masshi dats’erils, radgan akhloa zhami “.
me vigheb chems ts’il k’urtkhevas, „ vints k’itkhulobs “ ts’inasts’armet’q’velebis sit’q’vebs, radgan upali zmna „ts’ak’itkhvas“ zust’ logik’ur mnishvnelobas anich’ebs. is amas esaias 29:11-12-shi ganmart’avs: „ q’oveli gamotskhadeba tkventvis aris rogorts dabech’dili ts’ignis sit’q’vebi, romelits mietsa k’itkhvamtsodne k’atss da eubneba: „ts’aik’itkhe es!“ da is p’asukhobs: „ar shemidzlia, radgan dabech’dilia“; an rogorts ts’igni, romelits mietsa k’itkhvamtsodne k’atss da eubneba: „ts’aik’itkhe es!“ da is p’asukhobs: „ar vitsi k’itkhva“ . me-13 mukhli, romelits shemdegnairad zhghers, am uunarobis mizezs avlens: „ upalma tkva: rotsa es khalkhi momiakhlovdeba, p’at’ivs mtsems p’irita da bageebit, magram mati guli shorsaa chemgan da shishi, romelits mat chem mimart akvt, mkholod adamianuri t’raditsiis mtsnebaa“ . t’ermini „ dabech’dili “ an „dabech’dili“ aghts’ers ap’ok’alipsis asp’ekt’s, romelits ar ik’itkheba, radgan dabech’dilia. amit’om, me, uk’anask’neli drois k’idev ert ioanes, ghmertma misi srulad gasakhsnelad da gasakhsnelad momits’oda; es imistvisaa, rom misma q’vela ch’eshmarit’ma rcheulma „ moisminos da sheinarchunos “ ts’inasts’armet’q’velebis sit’q’vebsa da khat’ebshi gamovlenili ch’eshmarit’eba. es zmnebi nishnavs „gagebas da p’rakt’ik’ashi gamoq’enebas“. am mukhlshi ghmerti aprtkhilebs tavis rcheulebs, rom isini krist’eshi ert-erti dzmisgan, „ mk’itkhvelisgan “, miigheben sinatles, romelits khsnis ts’inasts’armet’q’velebis saidumloebebs, rata mat, tavis mkhriv, gaikharon misit da p’rakt’ik’ashi gamoiq’enon misi sts’avleba. rogorts iesos dros, amit’om rts’mena, ndoba da tavmdabloba dzalian autsilebeli ikneba. am metodit ghmerti asuptavebs da ashorebs im adamianebs, romlebits dzalian amaq’ebi arian sts’avlistvis. amit’om, me veubnebi rcheulebs: „daivits’q’et adamiani, es p’at’ara sajaro mokhele, mtargmneli da gadamtsemi, da shekhedet ch’eshmarit’ avt’ors: q’ovlisshemdzle ghmert ieso krist’es“.
mukhli 4: „ ioane shvid ek’lesias, romlebits aziashi arian: madli tkvenda da mshvidoba misgan, romelits aris da romelits iq’o da romelits mova, da shvidi sulisgan, romlebits misi t’akht’is ts’in arian ...“
shvidi k’rebis “ gamodzakhili saech’voa, radgan didi asoti „a“-ti shek’reba mudmivia. amit’om, „ shvidi k’reba “ autsileblad aghnishnavs ieso krist’es gaertianebul k’rebas shvid gamok’vetil da tanmimdevrul ep’okashi. es dadast’urdeba da uk’ve vitsit, rom ghmerti krist’ianul ep’okas 7 k’onk’ret’ul drod q’ops. aziaze mititeba sasargeblo da gamartlebulia , radgan me-11 mukhlshi motsemuli sakhelebi mtsire aziashi, dzvel anat’oliashi, dghevandeli turketis dasavletit mdebare kalakebs miek’utvneba. sulits’mida uk’ve adast’urebs evrop’is sazghvars da aziis k’ont’inent’is dasats’q’iss. tumtsa, sit’q’va „azia“ , iseve rogorts sit’q’va „anat’olia“, sulier gzavnils malavs. isini akadursa da berdznulshi amomaval mzes guliskhmoben da amgvarad, luk’as sakharebashi 1:78-79-shi ieso krist’es mier monakhulebul ghvtis banak’s, „ amomaval mzes “ guliskhmoben: „ chveni ghmertis ts’q’alobis nats’lavebit, romlitats maghlidan amomavali mze gvest’umra, rata ganenatlebina sibneleshi da sik’vdilis chrdilshi mskhdomni, rata chveni pekhebi mshvidobis gzaze ts’aremarta“. is aseve aris „ simartlis mze “ mal. 4:2-shi: „ tkventvis k’i, chemi sakhelis moshishnov, simartlis mze amova, mis prtebshi k’i gank’urneba ikneba; tkven k’i gamokhvalt da kht’unaobt, rogorts khboebi sadgomidan “. misalmebis pormula sheesabameba ioanes dros krist’ianebis mier gatsvlil ts’erilebs. tumtsa, ghmerts akhali, akamde utsnobi gamotkma aghnishnavs: „ misgan, vints aris da vints iq’o da vints mova “. es gamotkma mkholod originalur berdznul enasa da skhva targmanebshi gadmostsems ghvtis ebrauli sakhelis mnishvnelobas: „iahve“. es aris zmna „iq’os“, romelits ebrauli enis arasrulq’opili drois mesame p’iris mkholobit ritskhvshia sherts’q’muli. es dro, romelsats arasrulq’opili ets’odeba, gamokhat’avs aghsrulebuls, romelits droshi vrtseldeba, radgan ats’mq’o dro ebraulis ughlebashi ar arsebobs. „ da romelits modis “, k’idev upro adast’urebs ieso krist’es dabrunebis temas, advent’izms. amit dadast’urebulia krist’ianuli rts’menis gakhsna ts’armartebistvis; mattvis ghmerti adap’t’irebs tavis sakhels. shemdeg, k’idev erti siakhle chndeba sulits’mindis aghsanishnavad: „ shvidi suli, romlebits misi t’akht’is ts’in arian “. es tsit’at’a gamochndeba gamotskh. 5:6-shi. ritskhvi 7 aghnishnavs gants’mendas, am shemtkhvevashi, ghvtaebrivi sulis gants’mendas, romelits gadmoighvara mis kmnilebebshi, shesabamisad, „ misi t’akht’is ts’in “. gamotskh. 5:6-shi „ dak’luli k’ravi “ dak’avshirebulia am simboloebtan, ts’inasts’armet’q’veleba amgvarad adast’urebs ieso krist’es ghvtaebriv q’ovlisshemdzleobas. „ ghvtis shvidi suli “ simbolurad gamosakhulia ebrauli k’arvis „ shvidt’ot’iani sasantlit “, romelits ts’inasts’armet’q’velebs ghvtis p’roekt’is khsnis gegmas. amgvarad, misi p’rograma natlad iq’o gamok’vetili. adamidan, 4000 ts’lidan, da tavisi sik’vdilit ieso gamoisq’idis rcheulta tsodvebs 30 ap’rils, 3 amgvarad, is khsnis tsodvis pardas da khsnis samotkhisk’en mimaval gzas gamosq’iduli rcheulebistvis ekvsi atasi ts’lidan bolo ori atasi ts’lis ganmavlobashi, romelits dap’rogramebulia rcheulta sherchevistvis, romlebits gapant’ulni iknebian mteli dedamits’is khalkhebs shoris, msoplios aghsasrulamde.
mukhli 5: „ ...da ieso krist’esgan, ertguli mots’misgan, mk’vdretit p’irmshosa da dedamits’is mepeta mtavrisgan, mas, vints shegviq’vara da gvikhsna chveni tsodvebisgan tavisi siskhlit “ .
sakheli „ ieso krist’e “ dak’avshirebulia mits’ier msakhurebastan, romlis aghsasrulebladats ghmerti movida dedamits’aze. es mukhli gvakhsenebs mis mier shesrulebul sakmeebs, rata miegho khsna madlit, romelsats is mkholod tavis rcheulebs stavazobs. ghmertisa da misi ghirebulebebisadmi srulq’opili ertgulebit, ieso iq’o „ ertguli mots’me “, romelits shemotavazebuli iq’o mis q’vela drois motsikulebsa da mots’apeebs, mat shoris chvensas, mibadzvis modelad. misi sik’vdili its’inasts’armet’q’vela p’irveli tskhovelis sik’vdilit, romelits mok’les adamisa da evas shishveli shesamosad tsodvis shemdeg. misi meshveobit, is iq’o ch’eshmarit’ad „ mk’vdretit p’irmsho “. magram aseve, misi ghvtaebrivi mnishvnelobis gamo, mkholod mis sik’vdils hkonda epekt’uroba da dzala, dagmo eshmak’i, tsodva da tsodvilebi. is rcheba „ p’irmshod “ religiur ist’oriashi, up’irveles q’ovlisa, „p’irmshod“. sts’ored misi sik’vdilis gatvalists’inebit, romelits autsilebeli gakhda tavisi rcheulebis tsodvis gamosasq’idad, ghmertma mok’la meambokhe egvip’t’is q’vela adamiani da tskhoveli „ p’irmsho “, tsodvis khat’i, rata „ gaetavisuplebina “ tavisi ebraeli khalkhi monobisgan, romelits uk’ve „ tsodvis “ simbolo da khat’i iq’o . rogorts „ p’irmshos “, sulieri p’irmshooba mas ek’utvnis. ieso, romelits sak’utar tavs „ dedamits’is mepeta mtavarad “ ts’armoachens, sak’utar tavs tavisi gamosq’idulebis msakhurad aktsevs. „ dedamits’is mepeebi “ isini arian, vints mis sameposhi shevlen, misi siskhlit gamosq’idulni; isini ganakhlebul dedamits’as daimk’vidreben. gasaotsaria im tsiuri arsebebis tavmdablobis, tanagrdznobis, megobrobis, dzmobisa da siq’varulis donis aghmochena, romlebits ertgulni darchnen tsiuri tskhovrebis ghvtaebrivi st’andart’ebis mimart. dedamits’aze iesom pekhebi dabana tavis motsikulebs, ritats daadast’ura, rom is aris „ bat’oni da upali “. zetsashi is maradiulad ikneba tavisi „ mepeebis “ „ mtavri “ . magram „ mepeebi “ aseve iknebian tavianti dzmebis msakhurebi. aseve, sak’utari tavistvis „ mtavris “ t’it’ulis minich’ebit , ieso sak’utar tavs eshmak’tan, mis damartskhebul mots’inaaghmdegesa da k’onk’urent’tan ert doneze aq’enebs, romelsats is „ am samq’aros mtavars “ uts’odebs. iesoshi ghmertis gansakhiereba ori „ mtavris “ p’irisp’ir shekhvedrit iq’o ganp’irobebuli ; samq’aros da misi kmnilebebis bedi didi gamarjvebulis, ieso mikael iahves dzalazea damok’idebuli. magram ieso tavis gamarjvebas mkholod nats’ilobriv umadlis tavis ghvtaebriobas, radgan is tanasts’ori p’irobebit ebrdzoda eshmak’s, chvenis ident’uri khortsieli skheulit, p’irveli adamis mier ts’agebuli brdzolidan 4000 ts’lis shemdeg. misma gonebis mdgomareobam da gamarjvebis survilma, rata mkholod tavisi rcheulebi gadaerchina, mas gamarjveba mout’ana. man gza gaukhsna tavis rcheulebs da achvena, rom morchil „ k’ravs “ sheudzlia daamartskhos „ mglebi “, romlebits khortssa da suls shtantkaven, ertguli da ch’eshmarit’i ghmertis dakhmarebit.
mukhli 6: „ da gagvkhada samepod da mghvdlebad ghmertisa da mamisa misisa; mas dideba da dzlevamosileba uk’uniti uk’unisamde. amin! “
sts’ored ioane gansazghvravs, tu ra ts’armoadgens rcheulta k’rebas. ieso krist’eshi dzveli israeli agrdzelebs dzveli aghtkmis rit’ualebshi nats’inasts’armet’q’veleb sulier pormebs. „ mepeta mepisa da upalta uplis “ msakhurebit, ch’eshmarit’ad rcheulebi iziareben mis mepobas da mastan ertad kmnian tsata sasupevlis mokalakeebs. isini aseve sulieri „ mghvdlebi “ arian, radgan isini msakhuroben tavianti skheulis t’adzarshi, sadats emsakhurebian ghmerts da sits’mindit sts’iraven tavs misi msakhurebistvis. da ghmertisadmi lotsvit, isini ierusalimis udzveles t’adzarshi sak’mevlis samskhverp’loze gadastsemen sak’mevels. iesosa da mamas shoris gantsalk’eveba shetsdomashi shemq’vania, magram is sheesabameba im ts’armodgenas, romelits bevr tsru krist’ians akvs am temaze. es imdenad shors midis, rom dzes mamis kharjze „p’at’ivs stsems“. es krist’ianuli sarts’munoebis nak’li an tsodvaa 321 ts’lis 7 mart’idan. bevristvis shabatis dasveneba aris ts’esdeba, romelits mkholod dzveli aghtkmis, mamis gangebulebis, ebraelebs ekhebodat. radgan mama da ieso erti p’irovnebaa, isini iesos riskhvas ganitsdian, romelsats, mati azrit, p’at’ivs stsemdnen. tavisi ghvtaebrivi bunebit, rogorts mama, iesos ek’utvnis da maradiulad ek’utvnoda „ dideba da dzali uk’uniti uk’unisamde! amin! “ „ amin “, rats nishnavs: es ch’eshmarit’ebaa! ch’eshmarit’ad!
advent’ist’uri tema
mukhli 7: „ aha, modis ghrublebit da dainakhavs mas q’oveli tvali, da isinits, vints gangmira igi. da iglovebs mis gamo dedamits’is q’vela t’omi. diakh, amin! “
sts’ored mashin, rodesats is dabrundeba, ieso gamoavlens tavis didebasa da dzalas. sakmeebis 1:11-is tanakhmad, is dabrundeba „ iseve, rogorts amaghlda zetsad “, magram misi dabruneba uk’iduresi zetsiuri didebit ikneba, rats sheashinebs mis mt’rebs; „ mat, vints gangmira igi “ misi ch’eshmarit’i gegmis ts’inaaghmdeg. radgan es gamotkma mkholod misi mosvlis tanamedrove adamianebs ekheba. rodesats mis msakhurebs sik’vdilit an sik’vdilit dasjit emukrebian, ieso iziarebs mat beds, radgan is mattan aigivebs tavs: „ da mepe miugebs mat da et’q’vis: ch’eshmarit’ad geubnebit tkven: rogorts es gauk’etet erts am chems umtsires dzmatagans, me gamik’etet “ (mate 25:40). am uts’q’ebashi ar arian chartuli iudevelebi da romaeli jarisk’atsebi, romlebmats is jvars atsves. ghvtis suli am kmedebas miats’ers q’vela adamians, vints khels ushlis mis khsnis sakmes da khels ushlis sak’utari tavistvis da skhvebistvis mis madlisa da maradiuli khsnis shetavazebas. „ dedamits’is t’omebis “ mokhseniebit, ieso tsru krist’ianebs eskhmis tavs, romelta meshveobitats israelis t’omebi akhal aghtkmashi unda gagrdzeldes. misi dabrunebisas aghmoachenen, rom isini misi ch’eshmarit’i rcheulebis mok’vlas emzadebodnen, da mat eknebat samartliani mizezi, rom glovobdnen, radgan aghmoachenen, rom isini ghmertis mt’rebi arian, romelits mat gadaarchenda. uk’anask’neli dgheebis p’rogramis det’alebi gamotskhadebis ts’ignis tavebshi ikneba gapant’uli. magram shemidzlia vtkva, rom gamotskh. 6:15-16 am stsenas ase aghts’ers: „ dedamits’is mepeebi, didebulebi, sardlebi, mdidrebi, dzlierebi, q’vela mona da q’vela tavisupali, gamokvabulebsa da mtebis k’ldeebshi imalebodnen. da mtebsa da k’ldeebs utkhres: dagvemkhet tavze da dagvparet t’akht’ze mjdomis sakhisgan da k’ravis riskhvisgan “.
mukhli 8: „ me var alpa da omega, ambobs upali ghmerti, romelits aris, iq’o da mova, q’ovlisshemdzle “ .
ase molap’arak’e aris k’etili ieso, romelmats tavisi ghvtaebrivi dideba zetsashi ip’ova, is aris „ q’ovlisshemdzle “. sak’marisia am mukhlis dak’avshireba gamotskh. 22:13-16-is mukhlebtan, rom mt’k’itsebuleba gvkondes: „ me var alpa da omega, p’irveli da uk’anask’neli, dasats’q’isi da dasasruli... /... me, iesom, gamovgzavne chemi angelozi, rata dagamots’mot es ek’lesiebshi. me var davitis pesvi da shtamomavali, k’ashk’asha da dilis varsk’vlavi “. rogorts me-4 mukhlshi, ieso ts’armogvidgens tavs shemokmedi ghmertis, moses megobris at’ribut’ebit, romlis ebrauli sakhelia „iahve“ gam. 3:14-is mikhedvit. magram me vazust’eb, rom ghvtis sakheli itsvleba imis mikhedvit, aris tu ara is, vints sak’utar tavs asakhelebs tu adamianebi mas: „me var“ khdeba „is aris“ „iahves“ pormit.
shenishvna damat’ebulia 2022 ts’els: gamotkma „ alpa da omega “ ajamebs ghvtis mier mis bibliashi shemotavazebul mtel gamotskhadebas, dabadebidan 1-lidan gamotskhadebis 22-mde. tumtsa, 2018 ts’lidan, k’viris ekvsi dghistvis minich’ebuli „ekvsi atasi“ ts’lis ts’inasts’armet’q’veluri mnishvneloba dadast’urda misi ghirebulebis, rogorts ekvsi realuri dghis, ech’vkvesh daq’enebis gareshe, romlis drosats ghmertma shekmna dedamits’a da sitsotskhle, romelits mas unda hkonoda. tumtsa, mati ts’inasts’armet’q’veluri mnishvnelobis shenarchunebit, am ekvsma dghem an „6000“ ts’elma shesadzlebeli gakhada 2030 ts’lis gazapkhulistvis ieso krist’es saboloo gamarjvebuli dabrunebis da misi ertguli ts’mindanebis at’atsebis gansazghvra. gamotkmit „ alpa da omega “, ieso tavis uk’anask’neli dgheebis ts’mindanebs adzlevs gasaghebs, romelits mat sashualebas mistsems aghmoachinon misi meored mosvlis realuri dro. magram mkholod 2018 ts’lis gazapkhulze gaviget, tu rogor gamogveq’enebina es 6000 ts’eli da 2022 ts’lis 28 ianvramde dagvek’avshirebina isini am gamotkmebtan: „ alpa da omega “, „ dasats’q’isi da dasasruli “.
mukhli 9: „ me, ioane, tkveni dzma da iesos gasach’irshi, sameposa da motminebashi tanamq’opi, viq’avi k’undzulze, romelsats p’at’mosi hkvia ghvtis sit’q’visa da iesos mots’mobistvis “ .
ieso krist’es ch’eshmarit’i monistvis es sami ram ertmanettan aris dak’avshirebuli: gasach’irshi monats’ileoba, sameposhi monats’ileoba da iesoshi motminebashi monats’ileoba. ioane mots’mobs im k’ont’ekst’s, romelshits man miigho tavisi ghvtaebrivi khilva. romaelebma, rogorts chans, urghvevi chandnen, sabolood izolireba moakhdines da p’at’mosis k’undzulze gadaasakhles, rata misi kadageba mkholod adamianebistvis sheezghudat. mteli tskhovrebis ganmavlobashi is arasodes ts’q’vet’da ghvtis sit’q’vis damots’mebas ieso krist’es gansadideblad. magram aseve shegvidzlia gavigot, rom ioane p’at’mosze miiq’vanes, rata mshvidad miegho iesos mots’moba, romelits gamotskhadebas ts’armoadgens da romelits man ik ghvtisgan miigho.
shemtkhvevit aghvnishnot, rom ori ts’inasts’armet’q’velebis - danielisa da gamotskhadebis - ori avt’ori sasts’aulebrivad iq’o datsuli ghmertis mier; danieli ikhsna lomebis k’bilebisgan, kholo ioane - uvneblad gadarcha mdughare zetis ch’urch’lidan. mati gamotsdileba gvasts’avlis ert rames: ghmerti ganaskhvavebs tavis msakhurebs shoris dzlieri da zebunebrivi gzit im adamianebis datsvit, vints q’velaze met’ad adidebs mas da ts’armoadgens misabadz models, romlis ts’akhalisebats mas gansak’utrebit surs. amrigad, ts’inasts’armet’q’veluri msakhureba 1 k’or. 12:31-shi mokhseniebulia, rogorts „ upro shesanishnavi gza “. tumtsa, arseboben ts’inasts’armet’q’velebi da ts’inasts’armet’q’velebi. q’vela ts’inasts’armet’q’veli ar aris mots’odebuli ghvtisgan khilvebis an ts’inasts’armet’q’velebebis misaghebad. magram q’vela rcheuls mouts’odeben, its’inasts’armet’q’velon, anu daumots’mon uplis ch’eshmarit’ebebi tavis mezoblebs, rata isini khsnisk’en ts’aiq’vanon.
ioanes khedva advent’ist’ebis droze
mukhli 10: „ uplis dghes sulshi viq’avi da uk’nidan gavige didi khma, titkos saq’viris khma .“
gamotkma „ uplis dghe “ t’ragik’ul int’erp’ret’atsiebs ts’aakhalisebs. bibliis tavis targmanshi j.n. darbi q’oq’manobs, rom is targmnos sit’q’vit „k’vira“, romelsats ghmerti eshmak’is mier ts’inamdzgholobit aghmartuli „ mkhetsis “ gamshral „ nishanad “ miichnevs gamotskhadebis 13:16-shi; es p’irdap’ir ets’inaaghmdegeba mis samepo „ bech’das “, mis ts’minda dasvenebis meshvide dghes. et’imologiurad, sit’q’va „k’vira“ martlats nishnavs „uplis dghes“, magram p’roblema imashi mdgomareobs, rom is k’viris p’irvel dghes dasvenebas udzghvnis, rats ghmerts arasdros ubrdzanebia, radgan tavis mkhriv, mudmivad ts’mindad aktsevda meshvide dghes am miznit. mash, ras nishnavs sinamdvileshi am mukhlshi nakhsenebi „ uplis dghe “? magram p’asukhi uk’ve motsemulia me-7 mukhlshi, sadats natkvamia: „ aha, is ghrublebit modis“. » ak aris „ uplis dghe “, romelsats ghmerti mizanshi ighebs: „ aha, me gamogigzavnit elia ts’inasts’armet’q’vels iahves didi da sashineli dghis dadgomamde . (mal. 3:5)“; is, vints shekmna advent’izmi da misi sami „molodini“ iesos dabrunebis shesakheb, romelits uk’ve akhda am sami gansatsdelis shedegad mot’anili q’vela k’argi da tsudi shedegit, 1843, 1844 da 1994 ts’lebshi. amgvarad, 94 ts’els tskhovrebit, ioane sulits’mindit gadahq’avs meshvide atasts’leulis dasats’q’isshi, sadats ieso brundeba tavisi ghvtaebrivi didebit. ra akvs mas „ uk’an “? krist’ianuli ep’okis mteli ist’oriuli ts’arsuli; iesos sik’vdilidan moq’olebuli, krist’ianuli religiis 2000 ts’eli; 2000 ts’eli, romlis ganmavlobashits ieso idga tavis rcheulta shoris da ekhmareboda mat, sulits’mindashi, borot’ebis dadzlevashi, iseve rogorts tavad daamartskha eshmak’i, tsodva da sik’vdili. mis „ uk’nidan “ gagonili „ maghali khma “ iesos khmaa, romelits „ saq’viris “ msgavsad ereva, rata gaaprtkhilos tavisi rcheulebi da gamoavlinos mattvis eshmak’uri religiuri khapangebis buneba, romlebsats isini tskhovrebashi ts’aats’q’debian q’vela „shvid“ ep’okashi, romelsats shemdegi mukhli daasakhelebs.
mukhli 11: „ romelmats tkva: rasats khedav, chats’ere ts’ignshi da gaugzavne shvid ek’lesias: epesoshi, smirnashi, p’ergamosshi, tiat’irashi, sardeshi, piladelpiasa da laodik’eashi“ .
t’ekst’is ashk’ara porma, rogorts chans, sit’q’vasit’q’vit mimghebebad ts’armoadgenda ioanes drois aziis dasakhelebul kalakebs; titoeuls tavisi gzavnili hkonda. tumtsa, es mkholod mat’q’uara asp’ekt’i iq’o, romelits miznad isakhavda iesos mier tavis gzavnilebshi motsemuli namdvili mnishvnelobis shenighbvas. mtel bibliashi, adamianebs mik’utvnebul sak’utar sakhelebs paruli mnishvneloba akvt taviant dzirshi, ikneba es ebrauli, kaldeuri tu berdznuli. es p’rintsip’i aseve vrtseldeba am shvidi kalakis berdznul sakhelebze. titoeuli sakheli avlens im ep’okis khasiats, romelsats is ts’armoadgens. da tanmimdevroba, romlitats es sakhelebi ts’armodgenilia, sheesabameba ghvtis mier dap’rogramebul droshi ts’insvlis tanmimdevrobas. chven vnakhavt gamotskh. 2 da 3-is shests’avlashi, sadats am sakhelebis tanmimdevroba p’at’ivsatsemi da dadast’urebulia, am shvidi sakhelis mnishvnelobas, magram mkholod p’irveli da uk’anask’neli sakhelebis, „ epesos da laodik’eis “, mnishvneloba avlens mat gamoq’enebas sulits’mindis mier. shesabamisad, „gadagdeba“ da „gansjili khalkhis“ mnishvnelobit vkhvdebit krist’ianuli madlis ep’okis „ alpas da omegas, dasats’q’issa da dasasruls “. gasak’viri ar aris, rom iesom tavi ts’armoadgina me-8 mukhlshi am ganmart’ebit: „ me var alpa da omega “. amgvarad, is tavis q’opnas tavis ertgul monebtan ertad aghnishnavs krist’ianuli ep’okis mteli p’eriodis ganmavlobashi.
mukhli 12: „ mivbrundi, rom menakha khma, romelits melap’arak’eboda. da rotsa mivbrundi, davinakhe shvidi okros sasantle “ .
mobrunebis “ mokmedeba ioanes aidzulebs, gadakhedos mtel krist’ianul ep’okas, mas shemdeg, rats tavad gadavida iesos didebuli dabrunebis moment’amde. „ uk’an “-s shemdeg , ak gvakvs „ movbrundi “ da isev „ da, mobrunebis shemdeg “; sulits’mida mt’k’itsed moitkhovs ts’arsulisk’en am mzeras, rata mivq’vet mis logik’as. da ras khedavs shemdeg ioane? „ shvid okros salamp’res “. akats saech’voa, rogorts „ shvidi k’rebuli “. radgan „ samlamp’res “ modeli ebraul k’aravshi iq’o da mas shvidi t’ot’i hkonda, romlebits uk’ve ertad simbolurad gamokhat’avdnen ghvtis sulis gants’mendas da mis natels. es dak’virveba nishnavs, rom „ shvidi “-s msgavsad... „ shek’rebebi “, „ shvidi sasantle “ simbolurad gamokhat’avs ghvtis sinatlis gants’mendas, tumtsa mteli krist’ianuli ep’okis shvid mnishvnelovan moment’shi. sasantle ts’armoadgens ep’okis rcheuls , is ighebs ghvtis sulis zets, romelzetsa damok’idebuli, rata rcheulebi tavisi sinatlit gaanatos.
didi ubedurebis gamotskhadeba
mukhli 13: „ da shvid sasantles shoris - k’atsis dzis msgavsi, shemosili pekhebamde samosit da mk’erdze okros sart’q’lit shemosili “ .
ak its’q’eba upali ieso krist’es simboluri aghts’era. es stsena asakhavs iesos dap’irebebs: luk’a 17:21: „ ar it’q’vian: „aha, ak“ an „ik“. radgan, aha, ghvtis sasupeveli tkvenshia “ . mate 28:20: „ da asts’avlet mat q’velapris datsva, rats gibrdzanet. da, aha, me tkventan var dgheta aghsasrulamde“. es khilva dzalian hgavs danielis 10-e tavis khilvas, sadats p’irveli mukhli mas ts’armogvidgens, rogorts misi ebraeli khalkhistvis „ didi ubedurebis “ gamotskhadebas . amit’om, gamotskhadebis 1-li tavis khilvats „ did ubedurebas “ atskhadebs, magram amjerad krist’ianuli k’rebulistvis. ori khilvis shedareba dzalian aghmzrdelia, radgan det’alebi adap’t’irebulia orive dzalian ganskhvavebul ist’oriul k’ont’ekst’tan. ts’armodgenili simboluri aghts’eriloba ekheba ieso krist’es misi saboloo didebuli dabrunebis k’ont’ekst’shi. or „ ubedurebas “ saerto akvs is, rom isini sruldeba ghvtis mier tanmimdevrulad dadebuli ori aghtkmis bolos . akhla shevadarot ori khilva: am mukhlshi „... k’atsis dze “ danielis ts’ignshi „ k’atsi “ iq’o , radgan ghmerti jer ar iq’o ganskheulebuli iesoshi. p’irikit, „ k’atsis dzeshi “ vkhvdebit „ k’atsis dzes “, romelsats ieso gamudmebit asakhelebs sakharebebshi sak’utar tavze saubrisas. tu ghmerti ase dazhinebit moitkhovda am gamotkmas, es imit’om khdeba, rom es amartlebs mis unars, gadaarchinos adamianebi. danielis ts’ignshi is ak „grdzeli samositaa shemosili “ , „ selit shemosilia “. am grdzeli samosis mnishvnelobis gasaghebi motsemulia gamotskh. 7:13-14-shi. mas at’areben isini, vints ch’eshmarit’i rts’menistvis mots’ameobrivad ighup’eba: „ mip’asukha ert-ertma ukhutsesma da mitkhra: vin arian eseni, tetr samoselshi shemosilni? da saidan movidnen? me vutkhari mas: shen itsi, upalo. man k’i mitkhra: eseni arian didi gasach’iridan mosulni, romlebmats gairetskhes tavianti samoseli da gaasp’et’ak’es isini k’ravis siskhlit. iesos mk’erdze , anu gulze, aseve ts’elze, at’arebs okros sart’q’els , rats danielis ts’inasts’armet’q’velebashi dzlierebis simboloa. okros sart’q’eli k’i ch’eshmarit’ebis simboloa epeselta 6:14-is mikhedvit: mash, idekit, ch’eshmarit’ebit shemosart’q’luli ts’elit da simartlis javshnit shemosili . iesos msgavsad, ch’eshmarit’ebas mkholod isini stsemen p’at’ivs, vints mas uq’vars.“
mukhli 14: „ misi tavi da tma tetri iq’o, rogorts mat’q’li, rogorts tovli; misi tvalebi - rogorts tsetskhlis ali “ .
tetri, srulq’opili sits’mindis simbolo, akhasiatebs ghmert ieso krist’es, romelits, shesabamisad, sdzuls tsodvas. akhla, „ didi ubedurebis “ gamotskhadebas mkholod tsodvilta dasjis mizani sheidzleba hkondes. es mizezi orive ubedurebas ekheba, amit’om akats da danielshits vkhvdebit ghmerts, did msajuls, romlis „ tvalebi tsetskhlis alivitaa “. misi mzera shtantkavs tsodvas an tsodvils, magram iesos rcheuli irchevs tsodvis uarq’opas, tsru iudevelisa da tsru meambokhe krist’ianisgan ganskhvavebit, romlebsats ieso krist’es samsjavro sabolood shtantkavs. am „ ubedurebis “ saboloo k’ont’ekst’i mis ist’oriul mt’rebs aghnishnavs, romlebits q’vela am ts’ignis tavebshia ident’ipitsirebuli da danielis ts’ignshi. gamotskh. 13 ts’armogvidgens mat ori „ mkhetsis “ asp’ekt’shi, romlebits mati sakhelebitaa ident’ipitsirebuli „ zghva da khmeleti “, rats k’atolik’ur sarts’munoebasa da misgan ts’armomaval p’rot’est’ant’ul sarts’munoebas aghnishnavs, rogorts mati sakhelebi miutitebs dabadebis 1:9-10-is mikhedvit. misi dabrunebis shemdeg, ori mok’avshire mkhetsi ertdeba, gaertianebulia misi shabatisa da misi ertgulebis ts’inaaghmdeg sabrdzolvelad. misi mt’rebi sheshindebian, gamotskhadebis 6:16-is tanakhmad, da ver gaudzleben.
mukhli 15: „ misi pekhebi ts’minda sp’ilendzis msgavsi iq’o, titkos ghumelshi its’voda; misi khma k’i mravali ts’q’lis khmaurivit iq’o “ .
iesos pekhebi isetive suptaa, rogorts misi skheulis danarcheni nats’ili, magram am khat’ad isini shebilts’uli khdebian meambokhe tsodvilta siskhlis gatelvit. rogorts danielis 2:32-shi, „ sp’ilendzi “, uts’minduri shenadnobi litoni, tsodvas ganasakhierebs. gamotskh. 10:2-shi vk’itkhulobt: „ mas khelshi p’at’ara ts’igni ech’ira gakhsnili da marjvena pekhi zghvaze daado , martskhena k’i mits’aze “ . gamotskh. 14:17-20 am mokmedebas „ dzvels “ uts’odebs , temas, romelits esaias 63-e tavshia ganvitarebuli. gamotskh. 17:15-shi „ mravali ts’q’ali “ ganasakhierebs „ khalkhebs, brbos, erebsa da enebs “, romlebits alianss kmnian „ medzav did babilontan “, sakheli, romelits p’ap’is romis k’atolik’ur ek’lesias ekheba. es bolo ts’utis aliansi gaaertianebs mat ghvtis mier ts’minda shabatis ts’inaaghmdeg. isini misi ertguli damk’virveblebis mok’vlasats k’i gadats’q’vet’en. amgvarad, chven shegvidzlia gavigot misi samartliani riskhvis simboloebi. khilvashi ieso tavis rcheulebs achvenebs, rom mkholod misi p’iradi ghvtaebrivi „ khma “ upro dzlieria, vidre dedamits’is q’vela khalkhis khma ertad aghebuli.
mukhli 16: „ mas marjvena khelshi shvidi varsk’vlavi ech’ira da misi p’iridan basri orlesuli makhvili gamodioda; misi sakhe k’i mzesavit iq’o, romelits tavisi dzalit anatebs “ .
shvidi varsk’vlavis “ simbolo, romelits „ mis marjvena khelshia “, mis mudmiv bat’onobas ikhsenebs, romelsats mkholod ghvtis k’urtkheva sheedzlo; amas khshirad da masiurad arasts’orad amt’k’itseben misi orguli mt’rebi. varsk’vlavi religiuri matsnis simboloa, radgan dabadebis 1:15-is varsk’vlavis msgavsad , misi roli „ dedamits’is gabrts’q’inebaa “, mis shemtkhvevashi, ghvtaebrivi samartlianobit. dabrunebis dghes, ieso aghadgens (khelakhla aghadgens an khelakhla aghadgens sruli ts’amieri ganadgurebis shemdeg, romelsats sik’vdili hkvia) tavis rcheulebs q’vela ep’okidan, rats simbolurad shvidi k’rebis sakhelebit aris ts’armodgenili . am didebul k’ont’ekst’shi, mistvis da misi ertguli rcheulebistvis, is ts’armogvidgens tavs, rogorts „ ghvtis sit’q’vas “, romlis simbolo „ basri orlesuli makhvilisa “ moq’vanilia ebr. 4:12-shi. es aris saati, rodesats es makhvili sitsotskhles da sik’vdils mistsems, bibliashi chats’erili am ghvtaebrivi sit’q’visadmi gamovlenili rts’menis shesabamisad, romelsats gamotskh. 11:3 simbolurad gamokhat’avs, rogorts ghvtis „ or mots’mes “. adamianebshi mkholod sakhis garegnoba gansazghvravs mat da sashualebas adzlevs ganvaskhvavot isini; amit’om, es aris ident’ipik’atsiis element’i. am khilvashi ghmerti aseve adap’t’irebs tavis sakhes samizne k’ont’ekst’tan. danielis ts’ignshi, khilvashi, ghmerti simbolurad gamokhat’avs tavis sakhes „ elvit “, berdzeni ghmertis, zevsis, t’ip’uri simboloti, radgan ts’inasts’armet’q’velebis mt’eri ikneba mepe ant’ioke IV-is berdzeni selevk’idebis khalkhi, romelmats ts’inasts’armet’q’veleba 168 ts’els sheasrula. ap’ok’alipsis khilvashi iesos sakhe aseve ighebs misi mt’ris asp’ekt’s, romelits amjerad aris „ mze, rodesats is tavisi dzalit anatebs “. martalia, rom es uk’anask’neli mtsdeloba, dedamits’idan ts’minda ghvtaebrivi shabatis nebismieri damk’virveblis aghmosapkhvrelad, ts’armoadgens ambokhebulta brdzolis ap’ogeas imp’erat’or k’onst’ant’ine I-is mier 321 ts’lis 7 mart’s daarsebuli „daup’q’robeli mzis dghis“ p’at’ivistsemis sasargeblod. es ambokhebulta banak’i tavis ts’inashe ip’ovis „ ghvtaebrivi samartlianobis mzes “ mteli tavisi ghvtaebrivi dzalit da es, 2030 ts’lis gazapkhulis p’irvel dghes.
mukhli 17: „ rodesats davinakhe, mis pekhebtan davetsi, rogorts mk’vdari. man marjvena kheli damado da mitkhra: „nu geshinia! ““
amgvarad reagirebit, ioane mkholod im adamianebis beds ts’inasts’armet’q’velebs, vints mas dabrunebis dros daup’irisp’irdeba. danielits ase iktseoda da orive shemtkhvevashi ieso amshvidebs da adzlierebs tavis msakhurs, tavis ertgul monas. „ misi marjvena kheli “ adast’urebs mis k’urtkhevas da tavis ertgulebashi, meore banak’is meambokheebisgan ganskhvavebit, rcheuls ar akvs mizezi, eshinodes ghmertis, romelits siq’varulit modis mis gadasarchenad. gamotkma „ nu geshiniat “ adast’urebs saboloo k’ont’ekst’s, romelits 1843 ts’lidan khasiatdeba gamotskhadebis 14:7-shi aghts’erili p’irveli angelozis am advent’ist’uri uts’q’ebit: „ da tkva man didi khmit: geshinodet ghmertisa da dideba miaget mas , radgan dadga misi samsjavros zhami; da taq’vani etsit mas, vints shekmna tsa da mits’a, zghva da ts’q’lis ts’q’aroebi “. anu shemokmedi ghmerti.
mukhli 18: „ me var p’irveli da uk’anask’neli da tsotskhali. mk’vdari viq’avi da aha, tsotskhali var uk’uniti uk’unisamde. me makvs sik’vdilisa da jojokhetis gasaghebebi “ .
sts’ored ieso, eshmak’ze, tsodvasa da sik’vdilze gamarjvebuli, saubrobs am t’erminebit. misi sit’q’vebi „ p’irveli da uk’anask’neli “ adast’urebs ts’inasts’armet’q’velebit motsuli drois dasats’q’isisa da dasasrulis tsnobas, magram amave dros, ieso adast’urebs tavis ghvtaebriobas, romelmats sitsotskhle mistsa mis adamianur kmnilebebs p’irvelidan uk’anask’nelamde. mas, visats „ uch’iravs sik’vdilis gasaghebebi “, akvs dzalaupleba gadats’q’vit’os, vin unda itsotskhlos da vin unda mok’vdes. misi dabrunebis saatia, rodesats misi ts’mindanebi aghdgebian „ p’irvel aghdgomashi “, romelits datsulia „ krist’eshi k’urtkheuli mk’vdrebistvis “ gamotskhadebis 20:6-is mikhedvit. modit, berdznuli da romauli memk’vidreobis tsru krist’ianobis t’raditsiebis q’vela miti uarvq’ot da gavigot, rom „ mk’vdrebis samq’opeli “ ubralod mits’is mits’aa, romelmats sheagrova mt’vrad gadaktseuli mk’vdrebi, dabadebis 3:19-shi dats’erilis tanakhmad: „ p’iris oplit shech’am p’urs, sanam mits’as daubrundebi, saidanats aghebuli khar, radgan mt’veri khar da mt’vers daubrundebi “. es nesht’ebi agharasdros ikneba usargeblo, radgan mati shemokmedi aghadgens mat mteli p’irovnebit, romlebits mis ghvtaebriv mekhsierebashia amot’vipruli, ukhrts’nel zetsiur skheulshi (1 k’or. 15:42), romelits ident’uria im angelozebisa, romlebits ghvtis ertgulebi darchnen: „ radgan aghdgomisas arts tsols irtaven da arts tkhovdebian, aramed arian rogorts ghvtis angelozebi zetsashi. mate 22:30“.
momavlis shesakheb ts’inasts’armet’q’veluri tsnoba dadast’urebulia
mukhli 19: „ amit’om dats’ere is, rats ikhile, rats aris da rats ikneba shemdgomshi “ .
am ganmart’ebit, ieso adast’urebs krist’ianuli ep’okis mteli drois ts’inasts’armet’q’velur gashukebas, romelits dasruldeba misi didebit dabrunebit. motsikulta dro moitsavs gamotkmas „ romelits ikhile “ da amgvarad, ghmerti ioanes motsikulta msakhurebis namdvil tvitmkhilvelad miichnevs. man ikhila gamotskhadebis 2:4-shi mokhseniebuli rcheulis „ p’irveli siq’varuli “. „... isini, romlebits “ ekheba am motsikulta drois dasasruls, romelshits ioane tsotskhali da akt’iuri rcheba. „... da isini, vints mat shemdeg mova “ aghnishnavs religiur movlenebs, romlebits aghsruldeba ieso krist’es dabrunebamde da shemdgom, meshvide atasts’leulis bolomde.
mukhli 20: „ shvidi varsk’vlavis saidumlo, romelits chems marjvenashi ikhile, da shvidi okros sasantlis. shvidi varsk’vlavi shvidi ek’lesiis angelozebia, kholo shvidi sasantle shvidi ek’lesiaa “ .
„ shvidi k’rebis angelozebi “ am shvidive ep’okis rcheulebi arian. radgan sit’q’va „ angelozi “, berdznuli sit’q’vidan „aggelos“, matsnes nishnavs da zetsiur angelozebs mkholod im shemtkhvevashi aghnishnavs, tu sit’q’va „zetsiuri“ mas gansazghvravs. analogiurad, chems k’oment’arshi savaraudo „ shvidi sasantle “ da „ shvidi k’reba “ ak gaertianebulia. amit’om sulits’mida adast’urebs chems int’erp’ret’atsias: „ shvidi sasantle “ ts’armoadgens ghvtis sinatlis gants’mendas „ shvidi k’rebis “ sakhelts’odebit aghnishnul shvid ep’okashi .
gamotskhadeba 2: krist’es k’reba
misi gamoshvebidan 1843 ts’lamde
ts’erilebis temat’ik’ashi , gamotskh. 2-shi vkhvdebit otkh uts’q’ebas, romlebits 94-dan 1843 ts’lamde p’eriods ekheba, kholo gamotskh. 3-shi - sam uts’q’ebas, romelits 1843-44 ts’lidan 2030 ts’lamde p’eriods moitsavs. int’eresit aghvnishnavt am gamomzhghavnebel sizust’es p’irveli da bolo ts’erilebis sakhelts’odebebtan dak’avshirebit : „ epeso da laodik’ea “, rats shesabamisad nishnavs: khalkhis gashvebas da gansjas; krist’ianuli madlis ep’okis dasats’q’issa da dasasruls. gamotskh. 2-shi, tavis bolos, sulits’mida its’vevs „krist’es dabrunebis advent’ist’uri temis“ dasats’q’iss, romelits danielis 12:11-shi ts’inasts’ar dadgenil 1828 tarighs ekheba. aseve, drota ganmavlobashi, gamotskhadebis me-3 tavis dasats’q’isi legit’imurad sheidzleba davuk’avshirot 1843 tarighs, romelits advent’ist’ebis rts’menis gamotsdis dasats’q’iss aghnishnavda. adap’t’irebuli uts’q’eba gamosatsdel p’rot’est’ant’ul rts’menas adast’urebs: „ tkven mk’vdari khart “. es ganmart’ebebi autsilebeli iq’o danielis ts’ignshi dadgenil tarighebtan uts’q’ebebis k’avshiris dasadast’ureblad. tumtsa, gamotskhadebis khilva krist’ianuli ep’okis dasats’q’isis shesakheb iset gamotskhadebebs gvtavazobs, romlebits danielma ar ganavitara. ts’erilebi an gzavnilebi, romlebsats ieso mteli chveni ep’okis ganmavlobashi tavis msakhurebs ugzavnis, apant’avs religiur gaugebrobas tsru da shetsdomashi shemq’vani iluziebis shesakheb, romlebits krist’iani morts’muneebis simravles ats’ukhebs. ik chven vkhvdebit ch’eshmarit’ iesos tavisi k’anonieri motkhovnebita da q’oveltvis gamartlebuli saq’vedurebit. gamotskhadebis 2-is otkhi ts’erili tanmimdevrulad ekheba otkh p’eriods, romlebits 94-dan 1843 ts’lamdea ganlagebuli.
p’irveli p’eriodi : epeso
94 ts’els, krist’es k’rebis dats’q’ebis bolo mots’me
mukhli 1: „ epesos ek’lesiis angelozs mists’ere : amas ambobs is, visats shvidi varsk’vlavi uch’iravs marjvena khelshi da romelits shvid okros sasantles shoris dadis: “
sakhelit „epeso“ , berdznuli „epesosis“ p’irveli targmanidan, rats gashvebas nishnavs, ghmerti esaubreba tavis msakhurebs krist’es k’rebis gashvebis dros, romis imp’erat’or domitsianes (81-96) dros. amrigad, sulits’mida miznad isakhavs im dros, rodesats ioane ighebs ghvtisgan gamotskhadebas, romelsats is aghts’ers chventvis. is aris uk’anask’neli motsikuli, romelits sasts’aulebrivad tsotskhali rcheba da tavad ts’armoadgens ieso krist’es k’rebis gashvebis uk’anask’nel tvitmkhilvels. ghmerti ikhsenebs tavis ghvtaebriv dzalas; mkholod mas uch’iravs „marjvena khelshi “, misi k’urtkhevis simbolo, tavisi rcheulebis sitsotskhle, „ varsk’vlavebi “, romelta sakmeebsats gansjis, mati rts’menis naq’ops. shemtkhvevis mikhedvit, is ak’urtkhebs an ts’q’evlis. ghmerti „ dadis “, gaiget, rom is ts’in miits’evs tavisi p’roekt’is droshi, taobidan taobamde tan akhldeba tavisi rcheulebis tskhovrebas da im samq’aros movlenebs, romlebsats is ats’q’obs an ebrdzvis: „ da asts’avlet mat q’velapris datsva, rats me gibrdzanet. da aha, me tkventan var q’ovelta dgheta, sauk’unis aghsasrulamde.“ mate 28:20. sauk’unis aghsasrulamde, mis rcheulebs mouts’evt sheasrulon is sakmeebi, romlebits man ts’inasts’ar moamzada mattvis: „ radgan chven misi kmnileba vart, shekmnilni krist’e iesoshi k’etili sakmeebistvis, romlebits ghmertma ts’inasts’ar moamzada, rata matshi viarot. epes. 2:10“. da mat mouts’evt adap’t’ireba shvidi ep’okidan titoeulshi sach’iro k’onk’ret’ul p’irobebtan. radgan „ epesoshi “ motsemuli gak’vetili dzalashia shvidi ep’okistvis; „ shvidi varsk’vlavi, romelsats marjvena khelshi uch’iravs “, mas sheudzlia chamoagdos da mits’aze daetses, rats meambokhe krist’ianebs ekhebat. gaitvalists’inet idea, rom „ santeli “ mkholod mashin aris sasargeblo, rodesats antebulia da gasanateblad is zetit unda iq’os savse, rats ghvtaebrivi sulis simboloa.
mukhli 2: „ vitsi sheni sakmeebi, sheni shroma da sheni motmineba. vitsi, rom ar shegidzlia borot’ebis at’ana; gamostsade isini, vints tavs motsikulebad tvlis da ar arian, da gamostsade isini“. ip’oves mat’q’uarebi; »
siprtkhile! zmnis droebi uaghresad mnishvnelovania, radgan isini gansazghvraven samizne dros motsikulta ep’okashi. am mukhlshi, ats’mq’o droshi sheertebuli zmnebi ekheba 94 ts’els, kholo ts’arsul droshi sheertebuli zmnebi ekheba romis imp’erat’or neronis mier devnis p’eriods, 65-dan 68 ts’lamde.
94 ts’els krist’ianebs uq’vart ch’eshmarit’eba, romelits jer k’idev khelukhlebeli da daumakhinjebelia da sdzult „ borot’i “ ts’armartebi, gansak’utrebit mat shoris im drois bat’on-p’at’roni romaelebi. amis mizezi arsebobs: motsikuli ioane jer k’idev tsotskhalia, iseve rogorts ieso krist’es mier nasts’avli ch’eshmarit’ebis mravali skhva udzvelesi mots’me. amgvarad, „ mat’q’uarebi “ advilad amkhelen nighabs. radgan q’vela ep’okashi, moktseuli sarevela tsdilobs k’etil martsvleuls sheeria, radgan ghvtis shishi jer k’idev didia da khsnis uts’q’eba matsduri da mimzidvelia. isini dokt’rinashi tsru ideebs sheakvt. magram ch’eshmarit’ebis siq’varulis gamotsdashi isini ver akherkheben da nighabs ch’eshmarit’ad ganmanatlebluri rcheulebi amkhelen. analogiurad, motsikulta ep’okis ts’arsultan dak’avshirebit, „ tkven gamostsadet “, sulits’mida ikhsenebs, tu rogor chamokhsna sik’vdilis gamotsdam tsru krist’ianebis, am mukhlshi mokhseniebuli ch’eshmarit’i „ mat’q’uarebis “ mat’q’uara nighbebi 65-dan 68 ts’lamde, rodesats neronma krist’es rcheulebi k’olizeumshi velur mkhetsebs gadastsa, rata romis matskhovreblebistvis siskhliani sanakhaoba sheetavazebinat. magram, modit, shevnishnot, rom ieso ts’arsuli ep’okis am mondomebas its’vevs.
mukhli 3: „ rom motmineba gakvs, rom chemi sakhelis gulistvis it’anje da ar daghlilkhar “ .
akats, q’uradgheba miaktsiet zmnis ughlebis droebs!
tu sheup’ovrobis mots’moba k’vlav shenarchunebulia, t’anjvis mots’moba aghar arsebobs. ghmerti valdebulia gaikhsenos t’anjvis migheba, romelits gamovlinda da udidebulesad ikna aght’atsebuli daakhloebit 30 ts’lit adre, 65-dan 68 ts’lamde, rodesats siskhlismsmelma romaelma neronma krist’ianebi sik’vdilit dasaja, sanakhaobis sakhit shestavaza tavis garq’vnil da k’orump’irebul khalkhs. mkholod am dros „ it’anjeboda “ rcheuli banak’i misi „ sakhelit “ da „ar daighala “.
mukhli 4: „ magram es makvs shens ts’inaaghmdeg, rom miat’ove sheni p’irveli siq’varuli “ .
shemotavazebuli mukara upro zust’i da dadast’urebuli khdeba. am dros krist’ianebi ertgulebi arian, magram neronis dros gamovlenili mondomeba shesust’da an aghar arsebobs; rasats ieso „ p’irveli siq’varulis dak’argvas “ uts’odebs, ritats 94-e droistvis mianishnebs meore siq’varulis arsebobaze, romelits gatsilebit dabalia p’irvelze.
mukhli 5: „ gaikhsene, saidan daetsi, moinanie da ak’ete p’irvandeli sakmeebi; torem moval shentan da gadavdeb shens sasantles tavisi adgilidan, tu ar moinanieb “ .
ch’eshmarit’ebis mkholod p’at’ivistsema an aghiareba khsnas ar moakvs. ghmerti met’s moitkhovs matgan, visats ikhsnis, rata isini maradiulad misi tanamgzavrebi gakhados. maradiuli sitsotskhlis rts’mena p’irveli sitsotskhlis gaupasurebas guliskhmobs. iesos uts’q’eba mudmivad utsvleli rcheba mates 16:24-26-is tanakhmad: „ mashin iesom utkhra tavis mots’apeebs: „tu vinmes surs momq’ves, uarq’os tavi, aighos tavisi jvari da gamomq’ves. radgan visats surs tavisi sulis gadarchena, dak’argavs mas, kholo vints chemi gulistvis dak’argavs suls, ip’ovis mas. radgan ra sargebeli ekneba k’atss, tu mtel samq’aros moip’ovebs da suls dak’argavs? an ras mistsems k’atsi tavisi sulis sanatsvlod? “ misi sulis ts’artmevis mukara, romelits simbolurad „sasantlit “ aris ts’armodgenili , achvenebs, rom ghmertistvis ch’eshmarit’i rts’mena sulze mik’ruli ubralo iarliq’isgan shors aris. epesos dros ghvtis sulis simboluri sasantle aghmosavletshi iq’o, ierusalimshi, sadats krist’ianuli rts’mena daibada, da p’avles mier saberdznetsa da tanamedrove turketshi daarsebul ek’lesiebshi. religiuri tsent’ri male dasavletshi, dziritadad it’aliis dedakalak romshi gadainatsvlebda.
mukhli 6: „ magram es gakvs, rom gdzuls nik’olaelta sakmeebi, romelta sakmeebits mets mdzuls “ .
am ts’erilshi romaelebi simbolurad arian dasakhelebulni „ borot’ebis “ sap’at’ivtsemulod: „ nik’olait’elebi “, rats gamarjvebul khalkhs an gamarjvebis khalkhs nishnavs, anu im drois mmartvelebs. berdznulad t’ermini „nik’e“ gamarjvebis gansakhierebuli sakhelia. mash, ra aris „ nik’olait’elebis sakmeebi “, romlebsats ghmerti da misi rcheulebi sdzult? ts’armartoba da religiuri sink’ret’izmi. isini p’at’ivs stsemen ts’armartuli ghvtaebebis brbos, romeltagan udidess k’viris erti dghe akvs midzghvnili. chveni amzhamindeli k’alendari, romelits k’viris shvid dghes shvidi varsk’vlavis, p’lanet’is an chveni mzis sist’emis varsk’vlavis sakhelebs miats’ers, romauli religiis p’irdap’iri memk’vidreobaa. kholo „daumartskhebeli mzis“admi midzghvnili p’irveli dghis k’ult’i drota ganmavlobashi, 321 ts’lidan, shemokmed ghmerts gansak’utrebul mizezs mistsems, rom romaelta religiuri „sakmeebi “ sdzuldes.
mukhli 7: „ visats q’uri akvs, isminos, ras eubneba suli ek’lesiebs: gamarjvebuls mivtsem sach’melad sitsotskhlis khidan, romelits ghvtis samotkhis shuagulshia “ .
am mukhlshi ori uts’q’eba saubrobs gamarjvebis mits’ier droze, „ vints gamarjvebulia “ da misi jildos zetsiur droze.
es pormula aris bolo uts’q’eba, romelsats ieso ugzavnis tavis msakhurebs shvidi ep’okidan ert-ertis, romlebsats ts’inasts’armet’q’veleba ekheba. sulits’mida mas titoeuli ep’okis k’onk’ret’ul p’irobebs adarebs. epesos era aghnishnavs ts’inasts’armet’q’velebit motsuli drois dasats’q’iss, amit’om ghmerti mas maradiul khsnas ts’arudgens mits’ieri ist’oriis dasats’q’isis sakhit. iesos khat’i ik gamoidzakhes mits’ieri baghis sitsotskhlis khis kvesh , romelits ghmertma shekmna, rata ik umank’o da supta adamiani ganesatavsebina. gamotskh. 22 ts’inasts’armet’q’velebs ganakhlebuli edemis aghdgenas gamarjvebuli rcheulebis bednierebistvis akhal dedamits’aze. ts’armodgenili pormula q’ovel jerze ekheba maradiuli sitsotskhlis asp’ekt’s, romelsats ieso krist’e mkholod tavis rcheulebs stavazobs.
me-2 p’eriodi : smirna
303 da 313 ts’lebs shoris, romis „imp’eriis“ bolo devna
mukhli 8: „ smirnas ek’lesiis angelozs k’i mists’ere : amas ambobs p’irveli da uk’anask’neli, romelits mk’vdari iq’o da gatsotskhlda “ .
sakhelts’odebit „ smirna “, romelits berdznuli sit’q’vidan „smurna“ itargmneba, rats „ mirnas “ nishnavs, ghmerti romis imp’erat’or diok’let’ianes mier khelmdzghvanelobit sashineli devnis dros guliskhmobs. „ mirna “ aris surneli, romelits iesos pekhebs sik’vdilamde tsot’a khnit adre surnelebda da romelits mas dabadebisas aghmosavletidan chamosulma mogvebma shesats’iravad miut’anes. am gansatsdelshi ieso khelakhla aghmoachens namdvili rts’menis mondomebas, romelits 94 ts’els aghar hp’ova. mat, vints misi sakhelit sik’vdilze tankhmdeba, unda itsodnen, rom iesom sik’vdili daamartskha da rom, khelakhla gatsotskhlebis shemdeg, shedzlebs mat aghdgomas, rogorts tavad gaak’eta. ts’inasts’armet’q’veleba mkholod krist’ianebs ekheba, romelta „ p’irveli “ ts’armomadgenelia tavad ieso. tavisi p’irovnebis tavisi msakhurebis tskhovrebastan asimilatsiit, is aseve ts’armodgenili ikneba „ uk’anask’neli “ krist’ianit.
mukhli 9: „ vitsi sheni gasach’iri da sigharibe (tumtsa mdidari khar) da mati gmoba, vints tavs iudevelebad atskhadeben da ar arian, aramed sat’anis sinagogaa “ .
romaelebis mier devnis gamo krist’ianebs konebas artmevdnen da khshirad sik’vdilit sjidnen. tumtsa, es mat’erialuri da khortsieli sigharibe mat sulierad mdidrebs khdida ghvtis samsjavros rts’menis k’rit’eriumebit. meores mkhriv, is ar malavda tavis samsjavros da dzalian natlad gamoavlina is ghirebuleba, romelsats anich’ebda ebraul religias, romelmats uarq’o khsnis ghvtaebrivi st’andart’i ieso krist’es ts’minda ts’erilebit ts’inasts’armet’q’velebul mesiad aghiarebit. ghvtis mier mit’ovebuli ebraelebi eshmak’ma da misma demonebma daip’q’res da isini ghvtisa da misi ch’eshmarit’i rcheulebistvis „ sat’anis sinagogad “ iktsnen.
mukhli 10: „ nu geshiniat im t’anjvis, romelits gelit. aha, eshmak’i zogiert tkvengans sap’q’robileshi chaagdebs, rata gamoitsadot da at dghes geknebat gasach’iri. iq’avit ertguli sik’vdilamde da me mogtsemt sitsotskhlis gvirgvins “ .
am mukhlshi eshmak’s diok’let’iane ets’odeba, es sast’ik’i romis imp’erat’ori, mastan asotsirebul „t’et’rarkebtan“ ertad, romlebsats sast’ik’i sidzulvili hkondat krist’ianebis mimart, romelta ganadgurebats mat surdat. gamotskhadebuli devna an „ gasach’iri “ „ati dghe “ gagrdzelda , anu „ati ts’eli“ 303-dan 313 ts’lamde. zogiert matgans, vints „ sik’vdilamde ertguli “ iq’o, rogorts udidesad k’urtkheuli mots’ameebi, ieso mistsems „ sitsotskhlis gvirgvins “; maradiul sitsotskhles, mati gamarjvebis nishnad.
mukhli 11: „ visats q’uri akvs, isminos, ras eubneba suli ek’lesiebs: gamarjvebuls meore sik’vdili ar avnebs “ .
ep’okis dasasrulis uts’q’ebis tema sik’vdilia. amjerad, sulits’mida khsnas gvakhsenebs, rom mat, vints ar miighebs mots’ameobriv p’irvel sik’vdils ghvtistvis, mouts’evt t’anjva, misgan tavis daghts’evis gareshe, uk’anask’neli samsjavros „tsetskhlis t’bis “ „ meore sik’vdilit “. „ meore sik’vdilit “, romelits ar sheekheba rcheulebs, radgan isini samudamod shevidnen maradiul tskhovrebashi.
mesame p’eriodi : p’ergamoni
538 ts’els romshi p’ap’is rezhimi damq’arda.
mukhli 12: „ p’ergamosis k’rebis angelozs mists’ere : es sit’q’vebia basri da orlesuli makhvilis mkonesa :
p’ergamonis sakhelts’odebit ghmerti sulieri mrushobis dros guliskhmobs . p’ergamonis sakhelts’odebashi ori berdznuli dziri, „pérao“ da „gamos“, itargmneba rogorts „korts’inebis darghveva“. es aris im ubedurebebis dats’q’ebis sabedists’ero saati , romlebits krist’ian khalkhebs msoplios aghsasrulamde daat’q’debat tavs. 313 ts’lis tarighis datvlit, ts’ina ep’oka imp’erat’or k’onst’ant’ine I-is , t’et’rark k’onst’antsius klorusis vazhisa da maksent’iusis ts’inaaghmdeg gamarjvebulis, dzalauplebaze ts’vdomasa da ts’armartul mmartvelobas guliskhmobda. 321 ts’lis 7 mart’is saimp’erat’oro brdzanebulebit man miat’ova meshvide ghvtaebrivi dghis, chveni amzhamindeli shabatis q’ovelk’vireuli dasveneba da up’irat’esoba mianich’a p’irvel dghes, romelits im dros mzis ghmertis, „Sol Invictus“-is, udzleveli mzis ts’armartul taq’vanistsemas edzghvneboda. misi morchilebit, krist’ianebi schadiodnen „sulier mrushobas“, rats 538 ts’lidan romauli p’ap’izmis opitsialuri st’andart’i ikneba, romelits p’ergamonis ep’okas uk’avshirdeba . orguli krist’ianebi mihq’vebian vigiliuss, imp’erat’or iust’iniane I-is mier danishnul akhal religiur liders. am int’riganma isargebla teodorastan, imp’erat’oris mier dakorts’inebul medzavtan, urtiertobit, rata gaezarda p’ap’is tanamdeboba tavisi akhali universaluri religiuri dzalauplebit, anu k’atolitsizmit. amrigad, p’ergamonis sakhelit , ghmerti gmobs „k’viras“ p’rakt’ik’as, sulieri mrushobis akhal sakhels da mizezs , romlis mikhedvitats k’onst’ant’inesgan memk’vidreobit mighebuli q’opili „mzis dghe“ romis krist’ianuli ek’lesia k’vlav p’at’ivs stsems. is atskhadebs, rom ieso krist’ea da atskhadebs, rom es misi p’ap’is lideris, „ghvtis dzis moadgilis“ (ghvtis dzis shemtsvleli an shemtsvlelis) t’it’ulit aris tsnobili, latinurad „VICARIVS FILII DEI“, romlis asoebis raodenobaa „ 666 “; ritskhvi sheesabameba imas, rasats gamotskh. 13:18 „ mkhetsis “ religiur element’s miats’ers . amgvarad, p’ergamonis sakhelit tsnobili ep’oka its’q’eba sheuts’q’narebeli da uzurp’at’ori p’ap’is mepobit, romelits ieso krist’es, q’ovlisshemdzle ghmerts, artmevs mis t’it’uls - k’rebis metaurs, danielis 8:11-isa da epeselta 5:23-is tanakhmad: „ radgan kmari tsolis tavia, iseve rogorts krist’e aris ek’lesiis tavi, romelits misi skheulia da romlis mkhsnelits tavad aris “. magram prtkhilad iq’avit! es kmedeba tavad ghmertis mier aris shtagonebuli. sinamdvileshi, sts’ored is uars ambobs da p’ap’is rezhims gadastsems krist’ianul rts’menas, romelits opitsialurad orguli gakhda. am rezhimis tavkhedoba , romelits dagmobilia danielis 8:23-shi, imdenad shors midis, rom aidzulebs mas aighos initsiat’iva „ shetsvalos dro da k’anoni “, romelits p’iradad ghmertma daats’esa, danielis 7:25-is tanakhmad. da upro met’its, ugulebelq’ops mis gaprtkhilebas, rom sulierad artsert adamians ar uts’odos „mama“, da sak’utar tavs taq’vans stsems, rogorts „q’ovladts’mida mamas“, ritats tavs amaghlebs shemokmed-k’anonmdebel ghmertze da ert dghes aghmoachens amas, rats daajildoebs: „da nuravis uts’odebt mamas kveq’anaze, radgan ertia tkveni mama, romelits zetsashia“ (mate 23:9).“ am adamian mepes hq’avs memk’vidreebi, romelta meshveobitats rezhimi da misi ekstsesebi gagrdzeldeba gank’itkhvis dghemde, romelits dap’rogramebulia udidesis, udzlieresisa da usamartlianis, ch’eshmarit’i „q’ovladts’mida zetsieri mamis“ mier.
amit’om, imp’erat’orma iust’inian I-ma daamq’ara religiuri rezhimi, romelsats ghmerti mis mimart „mrushobad“ miichnevda. amit’om, am sheuratskhq’opis mnishvneloba ist’oriashi unda aghbech’diliq’o da chats’eriliq’o. 535 da 536 ts’lebshi, misi mepobis dros, dapiksirda ori gigant’uri vulk’anuri amoprkveva, ramats at’mospero daabnela da 541 ts’els ch’iris sasik’vdilo ep’idemia gamoits’via, romelits 767 ts’lamde ar chamkrala, p’ik’i k’i 592 ts’els miaghts’ia. ghvtaebriv ts’q’evlas upro sashineli porma ar sheedzlo miegho da am temaze det’alebi shemdeg mukhlshi ikneba motsemuli.
mukhli 13: „ vitsi, sadats tskhovrob, rom ik aris sat’anis t’akht’i. mt’k’itsed uch’irav chems sakhels da ar uarq’avi chemi rts’mena, ant’ip’as, chemi ertguli mots’mis dgheebshits k’i, romelits mok’les tkvens shoris, sadats sat’ana tskhovrobs “ .
ts’inasts’armet’q’veleba khazs usvams „ t’akht’s “ da mis mdebareobas misi didebisa da p’at’ivistsemis gamo, romelsats tsodvilebi dghemde ikhdian mas. sts’ored „romi“ ibrunebs tavis bat’onobas, amjerad am tsru krist’ianuli da mtlianad ts’armartuli religiuri asp’ekt’is kvesh. is, vints mis „shemtsvlelad“ (an vik’ariusad) atskhadebs tavs, p’ap’i, ghvtisgan p’iradad mimartvis uplebasats k’i ar ighebs. ts’inasts’armet’q’velebis mimghebi rcheulia da ara datsemuli da arts uzurp’at’ori, romelits ts’armartul rit’ualebs adidebs. romis k’atolik’uri sarts’munoebis am maghal adgils p’ap’is t’akht’i romshi akvs, lat’eranis sasakhleshi, romelits k’onst’ant’ine I-ma gulukhvad shestavaza romis ep’isk’op’oss. es lat’eranis sasakhle mdebareobs k’eelias mtaze, „romis shvidi bortsvidan“ ert-ertze, romelits kalakis samkhret-aghmosavletit mdebareobs; sakheli k’elia nishnavs: tsas. es bortsvi partobis mikhedvit shvididan q’velaze grdzeli da udidesia. lat’eranis ek’lesiis makhloblad, romelits dghesats p’ap’obisa da misi samghvdeloebistvis msoplioshi umnishvnelovanes k’atolik’ur ek’lesias ts’armoadgens, romshi q’velaze didi obelisk’i dgas, romeltagan 13-ia da 47 met’ris simaghles aghts’evs. 7 met’ris sighrmeshi aghmochenili da sam nats’ilad gaq’opili obelisk’i 1588 ts’els p’ap’ma sikst’us V-m aago, romelmats amavdroulad vat’ik’anis sakhelmts’ipos dominireba momdevno ts’inasts’armet’q’velur ep’okashi, tiat’irashi, moats’q’o . egvip’t’uri mzis k’ult’is am simbolos st’elaze didi ts’arts’eraa, romelits k’onst’ant’ines shetavazebas ikhsenebs. sinamdvileshi, mamis gardatsvalebis shemdeg, is egvip’t’idan romshi misma vazhma, k’onst’antsius II-m, chamoit’ana, rata nats’ilobriv sheesrulebina mamamisis survili, romelsats k’onst’ant’inop’olshi misi chamot’ana surda. k’onst’ant’ine I-is didebistvis es midzghvna upro ghvtis survilit aris ganp’irobebuli, vidre k’onst’ant’ines vazhit. radgan obelisk’is mteli nats’ili tavisi maghali k’vartskhlbek’it adast’urebs ts’inasts’armet’q’velur k’avshirs, rats k’onst’ant’ine I-s samokalako khelisuplebad aktsevs , romelits „mzis dghis“ darchenil nats’ils adgens, kholo p’ap’s, im dros romis krist’ianuli ek’lesiis ubralo ep’isk’op’oss, religiur khelisuplebad, romelits religiurad am ts’armartul dghes „k’viras“ anu uplis dghes daats’esebs. am obelisk’is tavze otkhi gamzhghavnebeli simboloa, romlebits ertmanets am aghmavali tanmimdevrobit mosdevs: 4 lomi zis mis ts’verze, orient’irebuli otkhi k’ardinaluri ts’ert’ilisk’en, romelta zemot otkhi mtaa, romlebits mzis skhivebit aris gadakhuruli da am ansamblis zemot krist’ianuli jvari dominirebs. otkhi k’ardinaluri ts’ert’ilisk’en mimartuli lomebis simbolo aghnishnavs samepo dzalas tavisi universaluri dzalit; rats adast’urebs mis aghts’eras, romelits gamovlinda daniel 7-sa da 8-shi. gamotskh. 17:18 daadast’urebs romis shesakheb natkvams: „ da kali, romelits ikhile, aris didi kalaki, romelsats akvs mepoba dedamits’is mepeebze “. garda amisa, obelisk’ze amot’vipruli egvip’t’uri k’art’ushi its’vevs „uts’mindur aghtkmas, romelsats mepe mimartavs amons“, mzis ghmerts. es q’velaperi avlens krist’ianuli sarts’munoebis realur bunebas, romelits romshi k’onst’ant’ine I-is shemdeg, anu 313 ts’lidan, misi gamarjvebis tarighidan dominirebs. es obelisk’i da masze dat’anili simboloebi mots’mobs danielis 8:25-shi ts’inasts’armet’q’velebuli eshmak’is msakhuris „ ts’armat’ebas “, romelmats k’onst’ant’ine I- is meshveobit moakherkha krist’ianuli sarts’munoebistvis religiuri sink’ret’izmis iersakhis mitsema, romelits ghmertma mk’atsrad dagmo ieso krist’eshi. me shevajameb am simboloebis gzavnils: „jvari“: krist’ianuli sarts’munoeba; „mzis skhivebi“: mzis taq’vanistsema; „mtebi“: mits’ieri dzalaupleba; „otkhi lomi“: saq’oveltao samepo dzala da dzala; „obelisk’i“: egvip’t’e, tsodva, egvip’t’idan gamosvlis paraonis ajanq’ebis shemdeg da im tsodvistvis, romelits mzis ghmertis, amonis, k’erp’taq’vanismtsemlobas ts’armoadgens. ghmerti am k’rit’eriumebs miats’ers k’onst’ant’ine I-is mier shemushavebul romis k’atolik’ur sarts’munoebas. am simboloebs k’i , egvip’t’uri k’art’ushis sashualebit, is romis ep’isk’op’osebis religiur ertgulebaze tavis gansjas umat’ebs, romlebsats orives uts’mindurad miichnevs; kalakis religiuri dzmebi mat uk’ve „p’ap’ebs“ uts’odeben. krist’ianuli sarts’munoebis asotsiatsia mzis k’ult’tan, romelsats tavad k’onst’ant’ine uk’ve at’arebda da p’at’ivs stsemda, sashineli ts’q’evlis satavea, romelsats k’atsobrioba ganuts’q’vet’liv gadaikhdis msoplios aghsasrulamde. lat’eranis am t’akht’s romis imp’erat’orebi ver sheedrebian, radgan k’onst’ant’ine I- is shemdeg isini aghar tskhovroben romshi, aramed imp’eriis aghmosavletshi, k’onst’ant’inop’olshi. amrigad, ieso krist’es mier ioanestvis mitsemuli ts’inasts’armet’q’veluri gamotskhadebis ignorirebit, uamravi adamiani khdeba q’vela drois udidesi religiuri mot’q’uebis mskhverp’li. magram mati umetsreba damnashavea, radgan mat ar uq’vart ch’eshmarit’eba da amgvarad, tavad ghmertis mier, q’velanairi t’q’uilisa da mat’q’uaras emorchilebian. p’ergamonis ep’okis mosakhleobis ganatlebis nak’leboba khsnis imdroindeli romaeli imp’erat’orebis mier dats’esebuli da mkhardach’erili p’ap’is rezhimis ts’armat’ebas. es ar ushlis khels zogiert ch’eshmarit’ rcheuls, uari tkvas am akhal uk’anono khelisuplebaze; rats iesos mat tavis ch’eshmarit’ msakhurebad aghiarebs. rcheulta romauli mdebareoba dadgenilia, gaitvalists’inet, rom sulits’mida ik 538 msakhurs p’oulobs, romlebmats sheinarchunes rts’mena iesos sakhelis mimart da amavdroulad p’at’ivs stsemdnen k’vira dghes. tumtsa, romis am adgilas, uk’anask’neli mots’ameebi anu „ertguli mots’meebi“ mkholod neronis dros, 65-68 ts’lebshi da diok’let’ianes dros 303-313 ts’lebshi nakhes. romis kalakis dap’q’robit, sulits’mida ikhsenebs „ ant’ip’as “, ts’arsuli drois misi „ ertguli mots’mis “ ertgulebas. es berdznuli sakheli nishnavs: q’velas ts’inaaghmdeg. rogorts chans, is aghnishnavs motsikul p’avles, ieso krist’es sakharebis p’irvel mkadagebels am kalakshi, sadats is mots’ameobrivad gardaitsvala, tavi mohk’vetes, 65 ts’els, imp’erat’or neronis dros. amgvarad, ghmerti ech’vkvesh aq’enebs p’ap’ebis „ghvtis dzis moadgilis“ tsru da shetsdomashi shemq’van t’it’uls. namdvili modzghvari iq’o ertguli p’avle da ara orguli vigiliusi da arts misi romelime memk’vidre.
q’ovlisshemdzle shemokmedma ghmertma bunebashi aghbech’da krist’ianuli ep’okis religiuri ist’oriis mnishvnelovani moment’ebi; moment’ebi, rodesats ts’q’evla int’ensiur khasiats ighebs krist’iani khalkhistvis mdzime shedegebit. uk’ve mits’ieri msakhurebis dros, ieso krist’em tavis tormet’ gaotsebul da gaotsebul motsikuls mistsa dast’uri imisa, rom man galileis zghvaze karishkhali dadzlia; karishkhali, romelits man mq’isierad, tavisi brdzanebit daats’q’nara. chvens ep’okashi, 533-dan 538 ts’lamde p’eriodma miigho es gansak’utrebit dats’q’evlili khasiati, radgan imp’erat’or iust’iniane I-is mier p’ap’is rezhimis damq’arebit , ghmerts surda daesaja krist’ianebi, romlebits emorchilebodnen imp’erat’or k’onst’ant’ine I-is mier gamokveq’nebul brdzanebulebas , romelits savaldebulos khdida k’viris p’irveli dghis, „daup’q’robeli mzis dghis“, darchenas 321 ts’lis 7 mart’idan. mis mier dats’q’evlil am p’eriodshi ghmertma gamoits’via ori vulk’anis gamoghvidzeba, romlebmats p’lanet’is chrdiloet nakhevarspero daakhrchves da k’vali dat’oves samkhret nakhevarsperoze ant’arkt’idamde . ramdenime tvis int’ervalit, ek’vat’orze ertmanetis ant’ip’odebshi mdebare, sibnelis dipuzia dzalian epekt’uri da sasik’vdilo iq’o. miliardobit t’ona mt’veri gavrtselda at’mosperoshi, ramats adamianebs sinatlisa da chveuli sak’vebi k’ult’urebis gareshe dat’ova. zenit’shi mq’opi mze imave sinatles stavazobda, rasats savse mtvare, romelits tavad mtlianad gakra. ist’orik’osebma aghnishnes es mots’moba, romlis mikhedvitats , iust’inianes jarebma romi ost’gotebisgan ivlisis shua ritskhvebshi tovlis karbukis ts’q’alobit daibrunes. p’irveli vulk’ani, sakhelad „k’rak’at’aoa“, indoneziashi mdebareobs da 535 ts’lis okt’ombershi ts’armoudgeneli sididit gaighvidza, 50 k’m mtiani t’erit’oria sazghvao zonad gadaaktsia. kholo meore, sakhelad „ilop’ango“, tsent’ralur amerik’ashi mdebareobs da 536 ts’lis tebervalshi amoiprkva.
mukhli 14: „ magram ramdenime ram makvs shens ts’inaaghmdeg, radgan gq’avs ik balaamis modzghvrebis mimdevrebi, romelmats asts’avla balak’s, rom israeliantatvis dabrk’oleba daedo, rom k’erp’tshenats’iri ech’amat da uzneoba chaedot “ .
suli aghts’ers romshi arsebul sulier mdgomareobas. 538 ts’lidan moq’olebuli, im drois ertguli rcheulebi mots’meni iq’vnen religiuri avt’orit’et’is damq’arebisa, romelsats ghmerti ts’inasts’armet’q’vel „ balaams “ adarebs. es k’atsi ghmerts emsakhureboda, magram neba darto, rom mogebisa da mits’ieri sik’etis tsdunebam aatsdina tavi; q’velaperi, rats romis p’ap’is rezhimis mier iq’o gaziarebuli. upro met’its, „ balaamma “ israelis datsema gamoits’via, radgan „ balak’s “ gaumkhila is sashualebebi, romlitats mas sheedzlo misi damkhoba: mas mkholod is unda gaek’etebina, rom ebraelebsa da ts’armartebs shoris korts’ineba miegho; is, rasats ghmerti mk’atsrad gmobda. misi „ balaamtan “ shedarebit, ghmerti p’ap’is rezhimis k’omp’leksur p’ort’ret’s gvtavazobs. shemdeg rcheulebi khvdebian im kmedebebis mnishvnelobas, romlebsats tavad ghmerti eshmak’s da mis zetsier da mits’ier p’art’niorebs asruleben. krist’ianuli ek’lesiis ts’q’evla epudzneba ts’armartuli „daup’q’robeli mzis dghis“ mighebas, romelsats 321 ts’lidan orguli krist’ianebi aghnishnaven. p’ap’is rezhimi, „ balaamis “ msgavsad, mat damkhobaze imushavebs da mat ghvtaebriv ts’q’evlas gaamdzaprebs. „ k’erp’ebistvis shets’iruli khortsi “ mkholod ts’armartul „mzis dghestan“ shedarebit khat’ia. romi ts’armartobas krist’ianul religiashi shemoakvs. tumtsa, unda gesmodet, rom isini erti da igive bunebisaa da ghvtis samsjavros igive seriozul shedegebs at’areben... mit umet’es, rom krist’ianuli ep’okis „ balaamis “ mier gamots’veuli ts’q’evla gagrdzeldeba samq’aros aghsasrulamde, romelits ieso krist’es didebuli dabrunebit aghinishneba. krist’ianebis orguloba aseve shedarebulia ebraelebis orgulobastan, romlebmats tavi „ uts’mindurebas “ miendes mas shemdeg, rats ghmertma mat misi ati mtsneba moismina. 321-dan 538 ts’lamde orgul krist’ianebsats msgavsad iktseodnen. da es mokmedeba dghesats grdzeldeba.
mukhli 15: „ aseve gq’avs nik’olaelta modzghvrebis mimdevrebi “ .
epesoshi mokhseniebuli „ nik’olaelta “ sakheli k’vlav chndeba am ts’erilshi. tumtsa, „ nashromebi “, romlebits mat epesoshi ekheba, ak „ dokt’rinad “ iktseva. zogierti romaeli, pakt’obrivad, epesodan moq’olebuli krist’iani gakhda, shemdeg k’i 321 ts’lidan urts’muno krist’iani da es opitsialuri religiuri gzit 538 ts’lidan, romis k’atolik’uri p’ap’obis „ dokt’rinis “ p’at’ivistsemit.
mukhli 16: „ moinanie, torem male moval shentan da shevebrdzolebi mat chemi p’iris makhvilit “ .
misi „sit’q’vit“, „ p’iris makhvilit “ ts’armoebuli „ brdzolis “ shesakheb saubrit , sulits’mida amzadebs k’ont’ekst’s momavali meotkhe uts’q’ebistvis. es ikneba me-16 sauk’unis uts’q’eba , sadats biblia, misi ts’minda dats’erili sit’q’va, misi „ ori mots’me “ gamotskhadebis 11:3-is mikhedvit, gaavrtselebs ghvtaebriv ch’eshmarit’ebas da gamoavlens tsru romis k’atolik’ur rts’menas.
mukhli 17: „ visats q’uri akvs, isminos, ras eubneba suli ek’lesiebs: gamarjvebuls mivtsem daparul mananas da tetr kvas, kvaze k’i akhal sakhels, romelits aravin itsis, garda mimghebisa “ .
rogorts q’oveltvis, sulits’mida maradiuli sitsotskhlis asp’ekt’s its’vevs. ak is mas ts’armogvidgens im khat’ad, romelits mananam its’inasts’armet’q’vela, romelits mshier, unaq’opo da mshral udabnoshi mshier ebraelebs mietsat. shemdeg ghmertma gvasts’avla, rom mas sheedzlo tavisi shemokmedebiti dzalit daetsva da gaekhangrdzlivebina tavisi rcheulta sitsotskhle; amas is miaghts’evs tavisi gamosq’iduli rcheulebistvis maradiuli sitsotskhlis mitsemit. es ikneba misi mteli khsnis gegmis k’ulminatsia.
drois rcheuli dajildovdeba maradiuli sitsotskhlit, romelsats suli khat’ebit aghts’ers. „ manana “, zetsiuri sak’vebis khat’i, daparulia tsata sasupevelshi, kholo tavad ghmertia misi mts’armoebeli. dzvel simbolik’ashi manana iq’o uts’mindes adgilas, romelits uk’ve simbolurad ts’armoadgenda tsas, sadats ghmerti suverenulad mepobs tavis t’akht’ze. romaul p’rakt’ik’ashi „ tetri kva “ ts’armoadgenda „diakh“-s, shavi kva k’i - „aras“. „ tetri kva “ aseve aghnishnavs maradiuli rcheulis tskhovrebis sits’mindes. misi maradiuli sitsotskhle aris ghvtaebrivi „diakh“, rats nishnavs ghvtisgan entuziazmit aghsavse da masobriv dakhvedras. radgan rcheuli aghdgeba tsiur skheulshi, misi akhali mdgomareoba shedarebulia „ akhal sakheltan “. da es tsiuri buneba, misi rcheulebistvis, mudmivad idumali da individualuria: „ aravin itsis es “. amit’om, sach’iro ikneba am bunebis memk’vidreobit migheba da masshi shesvla, rata aghmoachinot, tu ra aris is.
me-4 era : tiat’ira
1500-dan 1800 ts’lamde religiuri omebi
mukhli 18: „ tiat’iras ek’lesiis angelozs k’i mists’ere : amas ambobs ghvtis dze, romelsats tvalebi tsetskhlis alis msgavsi akvs da pekhebi - sp’ilendzis msgavsi “ .
meotkhe ts’erili, sakhelts’odebit „ tiat’ira “, mogvitkhrobs im dros, rodesats k’atolik’uri da p’rot’est’ant’uli ligebis krist’ianuli rts’mena siskhliani shet’ak’ebebis gzit sazarel sanakhaobas gvtavazobs. tumtsa, es gzavnili uzarmazar siurp’rizebs gvimzadebs. sakhelts’odebashi „ tiat’ira“ , ori berdznuli dziri „thuao, téiro“ itargmneba, rogorts „sibilts’e da t’anjvit sik’vdili“. berdznuli t’ermini, romelits amartlebs „sibilts’es“ am int’erp’ret’atsias, bailis berdznul leksik’onshi aghnishnavs ghors an gareul ghors, rodesats isini sidzveleshi arian. da ak ganmart’ebebia sach’iro. me-16 sauk’une aghinishneba p’rot’est’ant’ebis gamoghvidzebit, romlebits romis p’ap’is rezhimis avt’orit’et’s ets’inaaghmdegebian. aseve, tavisi saero avt’orit’et’is gasadzliereblad, p’ap’i sikst’e V-is mier ts’armodgenili p’ap’oba apudznebs tavis vat’ik’anis sakhelmts’ipos, romelits mas samokalako legit’imatsias mianich’ebs, romelits mis religiur avt’orit’et’s uk’avshirdeba. sts’ored amit’om, me-16 sauk’unidan moq’olebuli , p’ap’is rezhimma tavisi adgilsamq’opeli, romelits manamde lat’eranis sasakhleshi mdebareobda, gadait’ana tavis sak’utrebashi vat’ik’anshi, romelits uk’ve damouk’idebel p’ap’is sakhelmts’ipos ts’armoadgenda. magram es gadatsema mkholod mot’q’uebaa, radgan is, vints vat’ik’anis sakhelmts’ipos nats’ilad atskhadebs tavs, k’vlav lat’eranis sasakhleshi zis; radgan sts’ored ik, lat’eranshi, p’ap’ebi miesalmebian utskho sakhelmts’ipoebis elchebs, romlebits mas st’umroben. ase rom, 1587 ts’els, shek’etebuli obelisk’i, romelits 1588 ts’lis 3 agvist’odan lat’eranis sasakhlis makhloblad aghimarta, 7 met’ris sighrmeshi da sam nats’ilad aghmoachines. vat’ik’anis sakhelmts’ipo romis garet, vat’ik’anis bortsvze, t’ibris dasavlet sanap’iroze mdebareobs, romelits kalaks chrdiloetidan samkhretisk’en esazghvreba. rodesats am vat’ik’anis kalakis gegmas vatvalierebdit, gaotsebuli davrchi, rodesats aghmovachine ghoris tavis porma, q’urebit chrdiloetit da tskhvirit samkhret-dasavletit. berdznuli „t’uaos“ gzavnili amgvarad ormagad dadast’urebuli da gamartlebulia ghmertis, am q’velapris organizat’oris mier. p’ergamonidan memk’vidreobit mighebuli k’atolik’uri rts’mena tavisi sisadzagleebis mts’vervals aghts’evs. is dzaladobrivad, sidzulvilita da sisast’ik’it reagirebs mat mimart, vints bibliit ganatlebulma, sabolood st’ambis ts’q’alobit gaavrtsela misi tsodvebi da motkhovnebi. k’idev uk’etesi, manamde k’i, ts’minda ts’erilis mtsveli, romelits tavis berebs monast’rebsa da saabat’oebshi akveq’nebda, devnis biblias, romelits mis usamartlobas amkhels. da mkhilvelebs sik’vdilit sjis brma da tvitk’maq’opili monarkebis, misi nebis morchili aghmsruleblebis dzalit. gamotkmebi, romlitats ieso ts’armogvidgens tavs, tsit’irebs: „ visats tvalebi tsetskhlis alis msgavsi akvs...“ „da romlis pekhebits k’etilshobili sp’ilendzis msgavsia “, avlens mis sadamsjelo kmedebas tavisi religiuri mt’rebis mimart, romlebsats is gaanadgurebs dedamits’aze dabrunebis shemdeg. es zust’ad is ori krist’ianuli ideologiaa, romlebits sik’vdilamde ibrdzodnen „makhvilit“ da tsetskhlsasroli iaraghit tiat’iris ep’okis am ist’oriul k’ont’ekst’shi . „ misi pekhebi “ shemdeg dadgebian „ zghvaze da khmeletze “, rats k’atolik’uri da p’rot’est’ant’uli sarts’munoebis simboloa gamotskhadebis 10:5-sa da gamotskhadebis 13:1-11-shi. k’atolitsizmi da p’rot’est’ant’izmi, orive tsodvili (tsodva = sp’ilendzi ), mounaniebeli, aghts’erilia, rogorts „ k’etilshobili sp’ilendzi “, romelits izidavs ghmerti ieso krist’es samsjavros riskhvas. am khat’is gamoq’enebit, romlitats is atskhadebs did „ ubedurebas “ gamotskhadebis 1:15-shi, ghmerti avlens im saats, rodesats uk’anask’neli mdevnelebi, romlebits gaertiandnen misi ertguli shvilebis ts’inaaghmdeg, sik’vdilamde ibrdzodnen rogorts veluri „mkhetsebi“, romlebits mat simbolurad gamokhat’aven mtel ts’inasts’armet’q’velebashi. prantsisk’ I-dan lui XIV- mde religiuri omebi ertmanets mihq’veboda. da autsilebelia aghinishnos, tu rogor avlens ghmerti prangi khalkhis ts’q’evlas, p’ap’obis sheiaraghebuli mkhardamch’erebis ts’q’evlas k’lovisis, p’irveli mepis, droidan. prank’ebi. am ts’q’evlis ap’ogeis aghsanishnavad, ghmertma saprangetis t’akht’ze akhalgazrda lui XIV, „khuti ts’lis“, dasva. bibliis es mukhli, ek’lesiast’e 10:16, gamokhat’avs mis gzavnils: „ vai shen, mits’av, romlis mepets bavshvia da romlis mtavrebits dilit ch’amen! “ lui XIV-m saprangeti versalis sasakhleshi tavisi ukhvi kharjvita da dzviradghirebuli omebit gaanadgura. man uk’an dat’ova sigharibeshi chapluli saprangeti da misi memk’vidre, lui XV, mkholod im tavisuplebistvis tskhovrobda, romelsats tavis ganuq’opel tanamgzavrtan, k’ardinal diubuastan ertad iziarebda. amazrzeni khasiatis mkone lui XV sruliad gulgrili iq’o tavisi khalkhis bedit da khalkhis riskhva mis memk’vidreze, mshromel mepeze, mshvidobian lui XVI-ze unda datsemuliq’o. am riskhvit naz da mshvidobian k’atsze tavaziani dart’q’mit, ghmertma gamoavlina tavisi ganzrakhva, daert’q’a memk’vidreobit monarkiul rezhims im brma ndobistvis, romelits man usamartlod daamk’vidra p’ap’is religiur p’ret’enziebshi k’lovisis shemdeg.
mukhli 19: „ vitsi sheni sakmeebi, sheni siq’varuli, sheni rts’mena, sheni ertguleba, sheni motmineba da sheni uk’anask’neli sakmeebi, rom isini p’irvelebze met’ia “ .
am sit’q’vebs ghmerti mimartavs tavis msakhurebs, romlebits „ sik’vdilamde ertgulni “ arian da mskhverp’ls sts’iraven tavianti bat’onis khat’ad; mati „ sakmeebi “ miigheba ghmertis mier, radgan isini mots’moben mat namdvil „ siq’varuls “ mati mkhsnelis mimart. mati „ rts’mena “ gamartlebuli ikneba, radgan mas tan akhlavs „ ertguli msakhureba “. ak tsit’irebuli sit’q’va „ mudmivoba “ mnishvnelovan ist’oriul mnishvnelobas idzens. sts’ored kalak aig-mort’is „k’onst’ansis k’oshk’shi“ tskhovrobda mari diurani, rogorts rts’menis magaliti, 40 grdzeli da rtuli ts’lis ganmavlobashi t’q’veobashi. bevrma skhva krist’ianmats mistsa igive mots’moba, romelits khshirad ist’oriistvis utsnobi darcha. es imit’om khdeba, rom mots’ameta ritskhvi drota ganmavlobashi izrdeboda. bolo nashromebi ekheba mepe lui XIV-is mepobis p’eriods (1643-dan 1715 ts’lamde), romlis drosats am kmedebistvis shedgenili „drak’onadebi“ devnidnen ertgul p’rot’est’ant’ krist’ianebs, romlebits t’q’eebsa da uk’atsriel adgilebshi iq’vnen chak’et’ilebi. k’argad sheamchniet sakheli „ drak’onis “ gamomzhghavnebeli roli , romelits „eshmak’s“ aghnishnavs da imp’eriuli romisa da p’ap’is romis ghia agresiuli mokmedeba ap’osoniis 12:9-4-13-16-shi. man, vints sak’utar tavs „mzis mepes“ uts’odebda, p’ik’s miaghts’ia k’atolitsizmis, k’onst’ant’ine I-is droidan memk’vidreobit mighebuli „mzis dghis“ damtsvelis brdzolastan. tumtsa , mis ts’inaaghmdeg chvenebis misatsemad, ghmertma misi khangrdzlivi mepobis mteli khangrdzlivoba sibneleshi chadzira, uari tkva mas ch’eshmarit’i mzis sitbosa da srul sinatleze, ramats seriozuli shedegebi moit’ana prangi khalkhis sak’vebistvis.
mukhli 20: „ magram ramdenime ram makvs shens ts’inaaghmdeg, radgan nebas rtav im kals, izebels, romelits sak’utar tavs ts’inasts’armet’q’vels uts’odebs, asts’avlos da atsdunos chemi msakhurebi, rom chaidinon sidzva da ch’amon k’erp’ebistvis shets’iruli “ .
1170 ts’els ghmertma biblia p’rovansul enaze p’ier vodess gadastsa. is iq’o p’irveli krist’iani, romelmats khelakhla aghmoachina ganuq’opeli samotsikulo ch’eshmarit’ebis dokt’rina, mat shoris ch’eshmarit’i shabatis p’at’ivistsema da veget’arianelobis migheba. p’ier valdos sakhelit tsnobili, is aris „voduaebis“ satave, romlebits it’aliis alp’ur p’iemont’shi dasakhldnen. repormatsiis sakmianobas, romelsats isini ts’armoadgendnen, p’ap’izmi ets’inaaghmdegeboda da uts’q’eba gakra. imdenad, rom ghmertma mteli evrop’a mongholta sast’ik’i shemosevis mskhverp’li gakhada, rasats mohq’va mongholebis mier gamots’veuli sashineli ch’iris ep’idemia, romelmats 1348 ts’lidan misi mosakhleobis mesamedi da titkmis nakhevari gaanadgura. am mukhlis uts’q’eba, „ tkven t’ovebt kal iezabels... “, aris saq’veduri repormat’orebis mimart, romlebmats p’ier valdos nashroms ar mianich’es is mnishvneloba, rats mas imsakhurebda, radgan is srulq’opili iq’o. 1170-dan 1517 ts’lamde mat ugulebelq’ves krist’ianuli khsnis ch’eshmarit’ebis srulq’opili dokt’rina da am p’eriodis bolos gankhortsielebuli mati repormatsia nats’ilobrivi da dzalian arasrulia.
shenishvna : p’it’er uoldos mier gagebuli da gamoq’enebuli dokt’rinaluri srulq’opileba achvenebs, rom masshi ghmertma ts’armoadgina repormatsiis sruli p’rograma, romelits unda gankhortsielebuliq’o. sinamdvileshi, q’velaperi or et’ap’ad shesrulda, shabatis motkhovna mkholod 1843-1844 ts’lebshi daits’q’o, dan. 8:14-is gank’argulebit monishnuli drois shesabamisad.
p’ap’is romis k’atolik’uri sarts’munoebis aghsats’erad , ghmerti mas mepe akhabis utskhoel tsols, sashinel „ izebels “ adarebs, romelmats ghvtis ts’inasts’armet’q’velebi mok’la da udanashaulo siskhli daghvara. asli modelis ertgulia da aseve akvs is nak’li, rom mokmedebashi gatsilebit didkhans dzlebs. misi „ ts’inasts’armet’q’velis “ darkmevit, ghmerti tavisi „t’akht’is“ akhali adgilmdebareobis sakhels umiznebs: vat’ik’ans, rats dzvel prangul da latinur enebze „vaticinare“-s nishnavs: ts’inasts’armet’q’velebas. adgilmdebareobis shesakheb ist’oriuli det’alebi dzalian met’q’velebs. tavdap’irvelad, es adgili aghinishna „ gvelis “ ghmert ask’lep’iosisadmi midzghvnili romauli t’adzris arsebobit. es simbolo eshmak’sa da p’ap’is rezhims aghnishnavs gamotskhadebis 12:9-14-15-shi. imp’erat’orma neronma ik tavisi et’lebis rbolis t’rasebi ganatavsa da „simon magi“ ikve sasaplaoze dak’rdzales. rogorts chans, es misi nesht’ia, romelsats romshi jvartsmuli motsikuli p’et’res nesht’ivit p’at’ivs miageben. akats, k’onst’ant’ines mier shets’iruli bazilik’a krist’ianul didebas aghnishnavda. t’erit’oria tavdap’irvelad ch’aobiani iq’o. amgvarad agebuli t’q’uili gaamartlebs am vat’ik’anis bazilik’is akhal sakhels, romelits, XV sauk’uneshi gapartoebuli da mortuli, shetsdomashi shemq’van sakhels - „romis ts’minda p’et’res bazilik’as“ miighebs. es p’at’ivi, romelits sinamdvileshi jadokarsa da „gvels“ ask’lep’ioss enich’eba, gaamartlebs „ magiis “ sakhelts’odebas , romelsats sulits’mida romis k’atolik’ur religiur rit’ualebs miats’ers gamotskhadebis 18:23-shi, sadats darbis bibliuri versia gveubneba: „ lamp’aris shuki aghar gabrts’q’indeba shenshi da sidzisa da p’at’ardzlis khma aghar gaismis shenshi, radgan sheni vach’rebi dedamits’is didebulebi iq’vnen; radgan sheni magiit q’vela eri gzas atsda “. sts’ored am bazilik’a „romis ts’minda p’et’res“ msheneblobis dasruleba, romelits uzarmazar tankhebs moitkhovda, p’relat’ t’et’tsels tavisi „indulgentsiebis“ gaq’idvisk’en ubidzgebs. pulze gaq’iduli tsodvebis mit’evebis danakhvisas, berma masts’avlebelma mart’in luterma aghmoachina tavisi romis k’atolik’uri ek’lesiis namdvili buneba. amgvarad, is dagmobs mis eshmak’ur bunebas da zogiert shetsdomas, 1517 ts’els augsburgis germanuli ek’lesiis k’arze tavisi tsnobili 95 tezisis gamok’vrit. amgvarad, man pormalizeba gauk’eta ghvtis mier p’et’re valdostvis 1170 ts’lidan shetavazebul repormatsiis sakmianobas.
ushualod esaubreba tavis imdroindel repormirebul msakhurebs, ch’eshmarit’, morchil mshvidobian mskhverp’lebs, suli saq’vedurobs mat imis gamo, rom izebels mistses sashualeba, ests’avlebina da sheetsdina tavisi msakhurebi . am saq’vedurshi shegvidzlia ts’avik’itkhot repormis am dasats’q’isis mteli dokt’rinuli arasrulq’opileba. is „ asts’avlis da atsdunebs “ tavis „ msakhurebs “, iesos msakhurebs, rats mas krist’ianul ek’lesiad aktsevs. tumtsa, misi sts’avleba p’ergamonis ep’okis sts’avlebaa, sadats „ uts’mindurebis “ da „ khortsis khat’ebis“ braldeba... „ k’erp’ebistvis shets’iruli “ uk’ve dagmobili iq’o. mat’q’uara garegnobis miukhedavad, am mukhlshi mnishvnelovani arseba ara „ kali izebeli “, aramed tavad p’rot’est’ant’i krist’iania. tavidanve, eubneba mas „ shen miat’ove kali izebeli... “ suli mianishnebs p’irveli p’rot’est’ant’ebis mier gaziarebul nak’lovanebebze. shemdeg is avlens am nak’lovanebis khasiats: ts’armartul k’erp’taq’vanismtsemlobas. amit is avlens im „t’virtis “ bunebas , romelsats is jer ar ak’isrebs mas im dros, magram romelsats moitkhovs 1843 ts’lidan. da am gzavnilshi shemokmedi ghmerti samizned aktsevs romaul „k’viras“, romlis p’rakt’ik’ats mis tvalshi ts’armartuli k’erp’taq’vanismtsemluri sakmianobaa, romelits p’at’ivs miagebs k’atsobriobis ist’oriashi udzvelesi ts’armartobis tsru mzis ghvtaebas. 1843 ts’lidan mas mouts’evs uari tkvas „k’viraze“ an mis urtiertobaze ieso krist’estan, mits’ieri tsodvilebis ertadert mkhsneltan.
mukhli 21: „ mivetsi mas dro monaniebistvis da ar moinania tavisi sidzva “ .
es dro gamotskhadebulia danielis 7:25-dan da sami pormit dadast’urebulia ap’ok’alipsisshi, tavebi 11, 12 da 13. es aris gamotkmebi: „ zhamta da nakhevari drois dro; 1260 dghe, anu 42 tve “, romlebits aghnishnaven sheuts’q’narebeli p’ap’is mmartvelobas 538-dan 1798 ts’lamde. ch’eshmarit’ebis gavrtselebam bibliis sashualebit da ch’eshmarit’i repormat’orebis kadagebit k’atolik’ur sarts’munoebas mistsa uk’anask’neli shansi, moenaniebina da miet’ovebina tsodvebi. man araperi gaak’eta da tavisi ink’vizitsiuri dzalauplebis sakhelit devnida da ats’amebda tsotskhali ghmertis mshvidobian matsneebs. amrigad, man gaimeora ebraeli khalkhis meambokhe sakmeebi, ritats iesos igavs meored aghesrula: es aris igavi mevenakheebze, romlebits k’laven ghvtis p’irvel matsneebs da shemdeg, rodesats is mat ts’inashe gamotskhaddeba, k’laven venakhis bat’onis dzes, rata moip’aron misi memk’vidreoba.
mukhli 22: „ aha, me mas sats’olshi chavq’ri da mastan mrushebs did gasach’irshi, tu ar moinanieben taviant sakmeebs “ .
medzavad “ moep’q’roba , „ sats’olze daq’rils “, rats sashualebas gvadzlevs , am temis „ kali izebeli “ davak’avshirot „ did babilon medzavtan “, romelits mokhseniebulia gamotskh. 17:1-shi. gamotskhadebuli „ didi gasach’iri “ bibliuri kadagebis chashlis shemdeg dadgeba. igive uts’q’eba daadast’urebs am „ didi gasach’iris “ ident’ipitsirebas „ upsk’rulidan amomaval mkhetstan“, romelits mokhseniebulia gamotskh. 11:7-shi. is ts’armoishoba ghvtis „ ori mots’mis “ mushaobis shemdeg , romlebits ts’minda bibliis dzveli da akhali ghvtaebrivi aghtkmebis nats’erebia. sulieri „ mrushoba “ dadast’urebulia da dasakhelebulia da „ isini “, romlebsats ghmerti adanashaulebs „ izebeltan “ ertad amis chadenashi, arian prangi monarkebi da monarkist’ebi. k’atolik’e mghvdlebtan ertad, monarkist’ebi gakhdebian revolutsiuri erovnuli ateizmis riskhvis mtavari samizneebi, rats mkholod q’ovlisshemdzle ghmertis, ieso krist’es riskhvis gamokhat’uleba iq’o. mat ar moinanies, amit’om ormagi riskhva daat’q’dat tavs ghvtis mier danishnul dros, p’ap’is mepobis bolos, 1793-1798 ts’lebshi.
sit’q’va „ gasach’iri “ romaelta 2:19-is mikhedvit ghvtaebrivi ts’q’evlis shedegs aghnishnavs: „ gasach’iri da t’anjva q’ovel k’atsta sulze, vints borot’ebas schadis , jer iudevelisa da shemdeg berdzenisa! “ magram „ gasach’iri “, romelits k’atolik’uri monarkiisa da misi mok’avshiris, romis k’atolik’uri ek’lesiis tsodvebs sjis, gamotskhadebis 17:5-shi simbolurad gamosakhulia sakhelts’odebit „ babiloni“. „ didi “, logik’urad, „ didi gasach’iria “.
mukhli 23: „ mis shvilebs sik’vdilit movk’lav da q’vela ek’lesia gaigebs, rom me var is, vints gonebasa da guls idziebs da titoeul tkvengans misi sakmeebis mikhedvit mivagebt “ .
„ sik’vdilit sik’vdili “ aris gamotkma, romelsats suli iq’enebs 1793 da 1794 ts’lebis revolutsiuri rezhimis ori „sashinelebis“ gamosadzakheblad. am gamotkmit is uarq’ops mart’ivi sulieri sik’vdilis nebismier ideas, romelits p’rot’est’ant’ebs 1843 ts’els sheashpotebda imdroindeli angelozistvis „ sardisis “ ap’os. 3:1-shi gadatsemuli gzavnilis dros. k’atsobriobas arasdros unakhavs aseti siskhliani sakme, romelsats mk’vleli mankanebi asrulebdnen, romlebits dokt’or luim gamoigona, magram daapasa dokt’or giliot’enma, romlis sakhelits tavad inst’rument’s mienich’a, romelsats mas shemdeg giliot’ina ets’odeba. shemdeg shemajamebeli ganachenebi gamot’anili iq’o sik’vdilit dasjis mravali brdzanebit , garda amisa, ts’ina dghis msajulebisa da bralmdeblebis sik’vdilit dasjis p’rintsip’it. am p’rintsip’is tanakhmad, k’atsobrioba, rogorts chans, unda gamkraliq’o da sts’ored am mizezit uts’oda ghmertma am gamanadgurebel revolutsiur rezhims „upsk’ruli“. saboloo jamshi, dabadebis 1:2-is tanakhmad, is dedamits’as „ upsk’rulad “ aktsevda q’ovelgvari sitsotskhlis gareshe shekmnis p’irvel dghes. magram mkholod zetsashi, shek’rebil rcheulta mier gankhortsielebuli tsiuri samsjavros dros, „ q’vela ek’lesia ( an asamblea )“, anu shvidi ep’okis rcheulebi, aghmoachenen am ist’oriul pakt’ebs im mnishvnelobit, rats ghmertma mistsa mat. ghvtis samartali srulq’opilia; isini, vints arasts’orad gansajes, misi samartalit dazaraldnen „ sak’utari „ sakmeebis “ mikhedvit . isini usamartlod its’vevdnen sik’vdils da, tavis mkhriv, srulq’opili ghvtaebrivi samartalit it’anjebian sik’vdilit: „ da me titoeul tkvengans tkveni sakmeebis mikhedvit gadavukhdi “.
mukhli 24: „ tkven k’i, vints tiat’irashi khart, visats es modzghvreba ar gakvt da ar itsit sat’anis sighrmeebi, rogorts amboben, geubnebit: skhva t’virts ar gak’isrebt ;“
isini, vints k’atolik’ur sarts’munoebas uarq’open da mis religiur rit’ualebs „ sat’anis sighrmeebs “ uts’odeben, mkholod is repormat’orebi sheidzleba iq’vnen, romlebits daakhloebit 1200 ts’lidan 1789 ts’lis saprangetis revolutsiamde gamochndnen. mati saktsielis miukhedavad, mati modzghvreba dzalian shors iq’o ieso krist’es motsikulebsa da mots’apeebs sulits’mindis mier asts’avlili supta ch’eshmarit’ebisgan. mat sasargeblod mkholod sami dadebiti ram aghinishneba: rts’mena iesos ertaderti mskhverp’lis mimart, ndoba mkholod bibliis mimart da sak’utari p’irovnebisa da sitsotskhlis dzghveni; q’vela skhva dokt’rinuli sak’itkhi k’atolitsizmidan iq’o memk’vidreobit mighebuli da shesabamisad, k’itkhvis nishnis kvesh dgeba. amrigad, miukhedavad imisa, rom krist’ianuli sarts’munoebis ch’eshmarit’ebis modzghvreba arasrulq’opili iq’o, archeulma repormat’orebma itsodnen, rogor mieghot tavianti sitsotskhle ghmertistvis tsotskhal mskhverp’lad da 1844 ts’lis molodinshi, dan. 8:14-is brdzanebulebis dzalashi shesvlis tarighamde, ghmertma droebit miigho mati msakhureba. sts’ored amas gamokhat’avs is dzalian natlad, rodesats ambobs: „ me skhva t’virts ar gak’isrebt “. gansak’utrebuli ghvtaebrivi samsjavros sit’uatsia ashk’arad chans am sit’q’vebshi.
mukhli 25: „ mkholod is, rats gakvs, chaech’ide, sanam ar moval “.
mizezebi, romlebits ghmerts sashualebas adzlevs, ak’urtkhos arasrulq’opili p’rot’est’ant’uli sarts’munoeba, rcheulebma unda sheinarchunon da p’rakt’ik’ashi gamoiq’enon ieso krist’es dabrunebamde.
mukhli 26: „ da vints gaimarjvebs da bolomde daitsavs chems sakmeebs, mas mivtsem khelmts’ipebas khalkhebze “ .
es mukhli avlens, tu ra gamoits’vevs khsnis dak’argvas repormatsiis am droidan krist’es dabrunebamde. rcheulebs mouts’evt bolomde sheinarchunon ieso krist’es mier momzadebuli da gamotskhadebuli sakmeebi ganuts’q’vet’liv, samq’aros aghsasrulamde. mots’odebulebi ghvtis akhal motkhovnebs uarq’open. miukhedavad amisa, mas arasdros daumalavs tavisi ganzrakhva, tandatan gaezarda tavisi sinatle didebit mosvlis dromde. „ martalta gza hgavs mnatobs, romelits upro da upro anatebs srulq’opil dghemde (igav. 4:18)“; bibliis es mukhli amas adast’urebs. da amit’om, misi gegmis parglebshi, 1844 ts’lidan, ghvtaebrivi motkhovnebi gamochndeba misi unik’alurad bibliuri ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’vit ts’inasts’armet’q’velebul da nats’inasts’armet’q’veleb tarighebshi. mkholod zetsiuri msajulis sakhit miigheben rcheulebi ghvtisgan „khelisuplebas khalkhebze“.
mukhli 27: „ is mat rk’inis k’vertkhit damts’q’emsavs, rogorts metunis ch’urch’eli imskhvreva, rogorts me mivighe khelmts’ipeba chemi mamisgan “ .
es gamotkma sik’vdilit dasjis uplebas guliskhmobs. upleba, romelsats rcheulebi ieso krist’estan ertad gaiziareben borot’ta gank’itkhvisas, romelits dadgenilia uk’anask’neli samsjavrostvis, meshvide atasts’leulis didi shabatis „ atasi ts’lis “ ganmavlobashi.
mukhli 28: „ da me mivtsem mas dilis varsk’vlavs “ .
ghmerti mas mistsems tavis srul ghvtaebriv sinatles, romelits chvens amzhamindel dedamits’aze mzis sinatlit aris simbolizebuli. magram iesom tkva: „me var sinatle“. amgvarad, is atskhadebs zetsiuri sitsotskhlis sinatles, sadats tavad ghmertia sinatlis ts’q’aro, romelits aghar aris damok’idebuli chveni mzis msgavs tsiur varsk’vlavze.
mukhli 29: „ visats q’uri akvs, isminos, ras eubneba suli ek’lesiebs “ .
ap’ok’alipsisis k’onst’ruktsia shvidi sartulisgan shemdgari k’oshk’is msgavsia, meshvide k’i ghmerttan shekhvedris dro ikneba. am k’onst’ruktsiashi, me-2 da me-3 tavebi 94-dan 2030 ts’lamde mteli krist’ianuli ep’okis dziritad charchos ts’armoadgens. ap’ok’alipsshi ts’amoch’rili q’vela tema am dziritad charchoshi p’oulobs adgils. tumtsa, am charchoshi p’irveli sartulebi mkholod zeda sartulze mimavali k’ibis rols asruleben. gamotskhadebis mnishvneloba me-3 doneze, romelsats p’ergamoni ets’odeba, vlindeba . es mnishvneloba k’idev upro dzlierdeba me-4 doneze, romelsats tiat’ira ets’odeba . sts’ored am ep’okashi khdeba krist’ianuli rts’mena dabneuli da shetsdomashi shemq’vani. ghvtis gank’itkhva am ep’okis sulier mdgomareobaze shedegebs moit’ans samq’aros aghsasrulamde. amit’om, am gank’itkhvis shesakheb tkveni gagebis gasamq’areblad, shevajameb am gzavnils, romelits ghmertma tavis p’rot’est’ant’ rcheulebs lui XIV-is mepobis dros gaugzavna.
reziume : repormatsiis dros krist’ianuli ktsevebi mravalperovani iq’o. iq’vnen ch’eshmarit’i ts’mindanebi, romlebits devnilni iq’vnen, magram q’oveltvis mshvidobianebi, da adamianebi, romlebits ertmanetshi arevdnen religiasa da p’olit’ik’as, romlebits iaraghs ighebdnen da samepo k’atolik’ur jarebs dart’q’mas aq’enebdnen. danielis 11:34-shi sulits’minda mat „tvaltmaktsebad“ moikhseniebs. tsot’a religiur adamians esmoda, rom krist’ianoba nishnavda iesos q’velapershi mibadzvas, misi brdzanebebis shesrulebas da misi ak’rdzalvebisadmi morchilebas; iaraghis gamoq’eneba ert-erti aseti ram iq’o da es iq’o misi bolo gak’vetili dap’at’imrebis dros. iesos saq’veduri gamartlebuli iq’o imit, rom k’atolik’uri memk’vidreobis gagrdzelebit, p’rot’est’ant’ebi tavad emkhrobodnen tavianti magalitit k’atolik’e iezabelas sts’avlebasa da tsdunebas . mati arasrulq’opili religiuri p’rakt’ik’a mat disk’redit’atsias uts’evda ghvtis samsjavroze, romelsats isini sheuratskhq’opdnen misi mt’rebis ts’inashe. adreuli repormatsiis es paza mas gansak’utrebuli gadats’q’vet’ilebebis mighebamde mihq’avs; rasats is khazs usvams shemdegi sit’q’vebit: „ me skhva t’virts ar gak’isrebt, mkholod is, rats gakvt, sheinakhet chems mosvlamde “. magram dokt’rinaluri arasrulq’opileba am dasats’q’isshive legit’imuria da ghmerti ighebs mat msakhurebas, vints misi sakhelit devnasa da sik’vdils ighebs. mat ar sheedzlot met’is gatsema, maksimaluris - sitsotskhlis - gatsemit. ghmerti khazs usvams mskhverp’lis am sulisk’vetebas, romelsats is „ p’irvelze mravalritskhovan sakmeebs“ uts’odebs (mukhli 19). romauli k’atolitsizmis ts’armartoba shedarebulia k’erp’ebistvis shets’irul khortstan . romauli mot’q’uebis dagmoba daits’q’o p’ier valdos (vodes) srulq’opilad ganatlebuli nashromebit, romelmats jer k’idev 1170 ts’els dats’era bibliis versia latinuris garda skhva enaze, p’rovansul enaze. misi tsodna da gageba ghvtaebrivi motkhovnebis shesakheb saotsrad srulq’opili iq’o da mis shemdeg p’rot’est’ant’uli rts’mena dasust’da. zhan k’alvinis shtagonebit p’rot’est’ant’uli rts’mena k’idev upro gamagrda da k’atolik’e mots’inaaghmdegis khat’i miigho. gamotkma „religiuri omebi“ k’i ghvtistvis sisadzagleze mots’mobs, radgan ieso krist’es rcheulebi, ch’eshmarit’ebi, ar p’asukhoben miq’enebul dart’q’mebs. mati shurisdzieba tavad uplisgan mova. p’rot’est’ant’ebma, romelta devizi iq’o „sola scriptura“, „mkholod ts’minda ts’erili“, sheiaraghebit gamokhat’es bibliisadmi zizghi, romelits k’rdzalavda mat dzaladobas. ieso am mkhriv dzalian shors ts’avida, rodesats tavis mots’apeebs asts’avla, rom „meore loq’a“ unda miektsiat mattvis, vints mat daart’q’amda.
es dro, rodesats k’atolik’uri devna iesos ertguli msakhurebis sik’vdilis mizezi gakhda, samjer aris khazgasmuli ap’ok’alipsshi, ak, am tiat’iris p’eriodshi , magram aseve me-5 sauk’uneshi. me-6 tavis da me-3 tavis bech’edi me-8 tavis saq’viri . ak, 22-e mukhlshi, ieso amkhnevebs tavis mots’ame msakhurebs da auts’q’ebs mat ganzrakhvas, shuri idzios mati sik’vdilisa tu romisa da misi samepo msakhurebis mier miq’enebuli t’anjvistvis. p’ergamonis sakhelshi damaluli sak’vandzo sit’q’va natlad chans: k’atolik’uri religia damnashavea ghvtis ts’inashe mrushobashi da isini, vints amas mastan ertad schadian, k’atolik’e monarkebi, mati ligebi da mati tsru didgvarovnebi, prangi revolutsionerebis giliot’init gadaikhdian usamartlod daghvril siskhls. gamotskh. 2:22-23: „ aha, me mas sats’olshi chavq’ri da mat, vints mastan ertad mrushobs, did gasach’irshi , tu ar moinanieben taviant sakmeebs. mis shvilebs sik’vdilit movk’lav ; da q’vela ek’lesia gaigebs, rom me var is, vints ik’vlevs sadaveebsa da gulebs da titoeul tkvengans tkveni sakmeebis mikhedvit gadavukhdi “. magram prtkhilad iq’avit! radgan 1843 ts’lis shemdeg, „ isini, vints mastan ertad mrushobs “ aseve iknebian p’rot’est’ant’ebi , amit’om ghmerti birtvuli „mesame msoplio omit“ moamzadebs k’atolik’uri, martlmadidebluri, anglik’anuri, p’rot’est’ant’uli da advent’ist’uri mrushobis akhal sasjels. p’aralelurad, sulits’mida ambobs me-5 tavshi bech’edi : gamotskhadeba 6:9-11: „ rodesats mekhute bech’edi akhsna, sak’urtkhevlis kvesh davinakhe ghvtis sit’q’visa da mots’mobistvis dak’lulta sulebi, romlebits didi khmit shesdzakhes: „rodemde, upalo, ts’mindao da ch’eshmarit’o, ar ganik’itkhav da ar idzieb shurs chveni siskhlistvis dedamits’is mk’vidrtagan?“ titoeul matgans tetri samoseli mietsa da etkva mat, rom tsot’a khans daesvenat, sanam mati tanamsakhurebi da dzmebi, romlebits mat msgavsad unda daekhotsat, ar aghsruldebodnen “ .
me-5 bech’dis es stsena sheidzleba damabneveli da shetsdomashi shemq’vani iq’os gaunatlebeli gonebistvis. tskhadi iq’os, rom es surati gvimzhghavnebs ghvtis saidumlo azrs, radgan ek’l. 9:5-6-10-is tanakhmad, krist’eshi mk’vdrebi sdzinavt iset mdgomareobashi, sadats mati mekhsiereba davits’q’ebulia da ar monats’ileoben mzis kvesh arapershi . biblia p’irvel sik’vdils mteli arsebis ganadgurebis mnishvnelobas anich’ebs; mk’vdrebi titkos arasdros arsebobdnen am ganskhvavebit, rom arseboben, mati mteli arseboba ghvtis azrovnebashi rcheba amot’vipruli. amit’om, ghmerti tavis tsotskhal msakhurebs mimartavs am nugeshis uts’q’ebas, rata gaamkhnevos isini. is akhsenebs mat, rom misi dap’irebebis tanakhmad, sik’vdilis dzilis shemdeg, mati gamoghvidzebistvis gatvalists’inebulia dro , rodesats isini mis mier aghdgebian. shemdeg mat eknebat shesadzlebloba , gansajon, ieso krist’eshi ghvtis tvaltakhedvita da gank’itkhvit, mati mt’anjvelebi, romlebits aseve aghdgnen, magram atasi ts’lis bolos . tiat’iras uts’q’ebashi , k’atolik’e iezabeltan mrushobis chamdentatvis gamotskhadebul sik’vdils ormagi mights’eva ekneba. dedamits’aze revolutsionerebis moghvats’eoba p’irveli pazaa, magram mis shemdeg, tavis droze da meore pazashi, dadgeba uk’anask’neli samsjavros meore sik’vdili , saati, rodesats krist’ianta „ q’vela k’reba “, orguli tu ertguli, krist’ianuli ep’okis q’vela p’eriodisa, ikhilavs ghvtis samartlian samsjavros gamoq’enebas sulieri mrushobis ts’inaaghmdeg .
mis simbolur gamosakhulebashi, me-4 me-8 tavis saq’viri adast’urebs „ didi gasach’iris “ mokmedebas, romelits p’ap’izmis mrushobisa da misi mkhardamch’eri monarkist’ebis dasasjelad aris dap’rogramebuli . mze , ghvtaebrivi nateli, mtvare , bneli k’atolik’uri religia da varsk’vlavebi , religiuri khalkhi, mesamedit an nats’ilobriv dart’q’mulia prangi revolutsionerebis mier ateizmis devnis shedegad 1793 da 1794 ts’lebshi.
mshvidobiani p’rot’est’ant’ebisadmi mimartuli uts’q’ebis dasasruls, sulits’mida adast’urebs iaraghis gamoq’enebis dagmobas imit, rom ikhsenebs, rom mkholod meshvide atasts’leulis zetsiuri samsjavros dros momzadebuli uk’anask’neli samsjavrostvis ikneba shuri rcheuli. amit’om, mas ar akvs uplebamosileba, shuri idzios am zetsiuri samsjavros ts’inashe, sadats shemdeg ieso krist’estan ertad gansjis tavis mdevnelebs da miighebs monats’ileobas mati sik’vdilit dasjis ganachenshi. „ is mat rk’inis k’vertkhit imepebs, rogorts metunis ch’urch’eli imskhvreva“ . am samsjavros mizani ikneba uk’anask’neli samsjavros meore sik’vdilistvis gants’iruli damnashaveebis t’anjvis drois gansazghvra. 29-e mukhli ikhsenebs: dilis varsk’vlavs . „ da me mivtsem mas dilis varsk’vlavs “. es gamotkma aghnishnavs mzes, ghvtaebrivi sinatlis khat’s. gamarjvebuli maradiulad sheva ghvtaebriv natelshi. magram am maradiul k’ont’ekst’amde, es t’ermini amzadebs mekhute asos, romelits modis. dilis varsk’vlavi nakhsenebia 2 p’et’reshi. 1:19-20-21: „ da chven gvakvs ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’va upro dadast’urebuli , romelsats k’argad izamt, rom q’uradghebas aktsevt, rogorts lamp’ars, romelits bnel adgilas anatebs, sanam dghe gatendeba da tsisk’ris varsk’vlavi amovidos tkvens gulebshi. up’irveles q’ovlisa, itsodet es, rom ts’erilis arts erti ts’inasts’armet’q’veleba ar aris sak’utari int’erp’ret’atsia, radgan ts’inasts’armet’q’veleba arasodes q’opila adamianis nebit, aramed ghvtis ts’minda k’atsebi lap’arak’obdnen sulits’midis mier aghdzrulni “. es mukhli khazs usvams ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’vis mnishvnelobas, radgan momavali ep’okis k’ont’ekst’i sulierad ikneba ganp’irobebuli dan. 8:14-shi ts’inasts’armet’q’velebuli ghvtaebrivi gank’argulebis shesrulebit. „ 2300 saghamomde da dilamde, da sits’minde gamartldeba “. magram im dros es mukhli mkholod targmanshi iq’o tsnobili: „ 2300 saghamomde da dilamde, da sats’midari ganits’mindeba “. am targmanshits k’i ghvtis uts’q’eba igive iq’o, magram nak’lebad zust’i; am pormit, misi int’erp’ret’atsia sheidzleboda, rogorts samq’aros dasasrulis gamotskhadeba chveni uplisa da mkhsnelis ieso krist’es didebuli dabrunebit. ghmertma amerik’eli p’rot’est’ant’i uiliam mileri gamoiq’ena advent’ist’ebis rts’menis ori gamotsdis chasat’areblad 1843 ts’lis gazapkhulze da 1844 ts’lis shemodgomaze. rogorts danielis 12:11-12-dan vigebt, am or tarighs shoris, 1843 ts’els, ghvtaebrivma gank’argulebam datsemul p’rot’est’ant’ebs chamoartva ieso krist’es mier shemotavazebuli gadarchenis simartle, radgan isini aghar ak’maq’opilebdnen ghvtis mier motkhovnil akhali sits’mindis st’andart’s. iesos simartle maradiulia, magram is mkholod tavad iesos mier archeul ch’eshmarit’ rcheulebs ergebat da es q’oveltvis da samq’aros aghsasrulamdea.
ak, tiat’irasa da sardiss shoris , 1843 ts’lis gazapkhulis p’irvel dghes, dzalashi shedis danielis 8:14-is gank’arguleba da mis shedegebs sulits’mindis mier im drois krist’ianebistvis gagzavnil uts’q’ebebshi aghmovachent.
gamotskhadeba 3: k’reba 1843 ts’lidan –
aghdgenili samotsikulo krist’ianuli rts’mena
me-5 era : sardisi
ieso krist’es mier gamot’anili ganacheni 1843 ts’lis gazapkhulze da 1844 ts’lis 22 okt’ombers advent’ist’ebis sasamartlo p’rotsesebis shemdeg
mukhli 1: „ sardisis ek’lesiis angelozs k’i mists’ere : amas ambobs is, visats akvs ghvtis shvidi suli da shvidi varsk’vlavi: vitsi sheni sakmeebi, rom tsotskhali chankhar da mk’vdari khar “ .
sardisis “ ep’oka , mekhute ts’erilis tema, gamok’vets or sap’irisp’iro p’rot’est’ant’ul krist’ianul ktsevas, romlebits mat miets’erebat: datsemulebs, romlebsats ieso atskhadebs: „ shen tsotskhlad migachnia da mk’vdari khar “; da rcheulebs, me-4 mukhlshi: „ isini tetr samosshi ivlian chemtan ertad, radgan ghirsni arian “. misi ori uts’q’ebis shinaarsis msgavsad, sakhel „ sardiss “ ormagi mnishvneloba akvs, romlis mnishvnelobats absolut’urad sap’irisp’iroa. me vinarchuneb am berdznuli pudzis mtavar ideebs: k’runchkhviti da dzvirpasi kva, anu sik’vdili da sitsotskhle. sakheshech’mukhnuli da k’runchkhviti gansazghvravs sardoniul sitsils; berdznulad sardonioni aris sanadiro badis zeda tok’i; sardini aris tevzi; kholo sap’irisp’iro gagebit, sardoniksi da sardoniksi dzvirpasi kvebia; sardoniksi q’avisperi kaltsedonis nairsakheobaa. am ts’erilis dasats’q’isshi ieso ts’armogvidgens sak’utar tavs, rogorts „ ghvtis shvidi sulisa da shvidi varsk’vlavis mkones “, anu sulis gants’mendas da shvidi ep’okis misi msakhurebis gank’itkhvas. rogorts danielis 12-e tavshi, is dgas mk’vlel mdinaris tavze, romelits advent’ist’uri rts’menis gamotsdaa da ak gamoakvs tavisi ganacheni. q’uradgheba miaktsiet mimartvis natsnobi pormis gamoq’enebas, rats miutitebs, rom misi tanamosaubre k’olekt’iuri gagebit ertia. sakme mtel p’rot’est’ant’ul normas ekheba. ieso bolo moegheba tiat’iras uts’q’ebashi aghnishnul p’rot’est’ant’ul gamonak’liss . akhali „ t’virti “ (meambokhe morts’muneta k’ontseptsiis mikhedvit) akhla dats’esebuli da motkhovnadia. romauli k’vira dghis p’rakt’ik’a unda mit’ovebul iknas da shabatis shabatit chanatsvldes. danielis es dadgenileba... 8:14 tsvlis imp’erat’or k’onst’ant’ine I-is mier 321 ts’lis 7 mart’idan damq’arebul sit’uatsias. 1833 ts’els, 1844 ts’lamde 11 ts’lit adre, varsk’vlavttsvenis uts’q’vet’i ts’vimis gzit, romelits shuaghamedan dilis 5 saatamde gagrdzelda da amerik’is mtel t’erit’oriaze chanda, ghmertma ts’armoachina da its’inasts’armet’q’vela p’rot’est’ant’i krist’ianebis masiuri datsema. am int’erp’ret’atsiashi tkveni dasarts’muneblad, ghmertma abraams tsis varsk’vlavebi achvena da utkhra: „ aseti ikneba sheni shtamomavloba “. amit’om, 1833 ts’lis varsk’vlavttsvenam its’inasts’armet’q’vela abraamis am shtamomavlis masiuri datsema. es tsiuri nishani moq’vanilia me -6 bech’dis temashi. gamotskh. 6:13-shi. ieso ambobs: „ shenze amboben, rom tsotskhali khar da mk’vdari khar “. amit’om, is, viszets is saubrobs, ghvtis ts’armomadgenlis rep’ut’atsiit sargeblobs da es det’ali sheesabameba p’rot’est’ant’izms, romelits, tavisi repormatsiis morts’mune, pikrobs, rom ghmerttan sheurigda. ghvtaebrivi ganacheni modis: „ vitsi sheni sakmeebi “, „ da mk’vdari khar “. es samsjavro tavad ghmertisgan, didi msajulisgan modis. p’rot’est’ant’s sheudzlia ugulebelq’os es samsjavro, magram mas ar sheudzlia tavi aaridos mis shedegebs. 1843 ts’els dzalashi shevida danielis 8:14-is gank’arguleba da artsert krist’ians ar unda ugulebelq’os tsotskhali ghmertis k’anoni. es umetsreba gamots’veulia bibliuri ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’vis zizghit, romelsats motsikuli p’et’re mogvits’odebs, sruli q’uradgheba mivaktsiot me-2 p’et’res tavshi. 1:19-20: „ da chven gvakvs ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’va upro dadast’urebuli, romelsats k’argad izamt, rom q’uradghebas aktsevt, rogorts lamp’ars, romelits bnel adgilas anatebs, sanam dghe gatendeba da tsisk’ris varsk’vlavi amovidos tkvens gulebshi. up’irveles q’ovlisa, itsodet es, rom ts’erilis arts erti ts’inasts’armet’q’veleba ar aris sak’utari int’erp’ret’atsia “. akhali aghtkmis bibliis q’vela t’ekst’s shoris sheumchneveli rcheba es mukhlebi, gansak’utrebit 1843 ts’lidan moq’olebuli, sitsotskhlesa da sik’vdils shoris ganskhvavebas kmnis.
mukhli 2: „ ipkhizle da ganamt’k’itse darchenili, rats sik’vdilis p’irasaa, radgan sheni sakmeebi srulq’opili ar vp’ove chemi ghmertis ts’inashe “ .
tu isini sits’mindis akhal st’andart’s ar sheesabamebian, p’rot’est’ant’izmis „ danarcheni “ „ mok’vdeba “. radgan ghmerti mas ori mizezis gamo gmobs. p’irveli aris romauli k’vira dghis p’rakt’ik’a, romelits dagmobilia dan. 8:14-is gank’argulebis aghsrulebit; meore aris ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’visadmi uint’eresoba, radgan ghvtis mier advent’ist’uri gamotsdilebit motsemuli gak’vetilis gautvalists’ineblad, p’rot’est’ant’i shtamomavlebi mamebisgan memk’vidreobit mighebul danashauls daek’isrebian. orive sak’itkhze ieso ambobs: „ sheni sakmeebi chemi ghmertis ts’inashe srulq’opili ver vp’ove “. sit’q’vebit „ chemi ghmertis ts’inashe “, ieso p’rot’est’ant’ebs akhsenebs ati mtsnebis st’andart’s, romelits dats’erilia ghmertis, mamis titit, romelsats isini sdzult dzis sasargeblod, romelits mat gadaarchens. mis srulq’opilad morchil rts’menas, romelits man modelad mogvtsa, araperi akvs saerto p’rot’est’ant’ul rts’menastan, romelits mravali k’atolik’uri tsodvis memk’vidrea, mat shoris, up’irveles q’ovlisa, p’irvel dghes q’ovelk’vireuli dasvenebis. khsnis k’ari samudamod ikhureba k’olekt’iur p’rot’est’ant’ul religiur normaze, „ meekvse bech’dis “ „ varsk’vlavebi “ vardeba.
mukhli 3: „ gakhsovdes, rogor miighe da moismine, mt’k’itsed sheinakhe da moinanie. tu ar ipkhizleb, kurdivit moval shenze da ar itsi, romel saatze moval shenze “ .
es zmna, „ gakhsovdet “, ts’arsulis nashromebze k’rit’ik’ul pikrs guliskhmobs. tumtsa, mkholod ch’eshmarit’ad rcheulebi arian sak’marisad tavmdablebi, rom sak’utari nashromebi gaak’rit’ik’on. upro met’its, es mtsneba „ gakhsovdet “ meotkhe mtsnebis dasats’q’isshi arsebul „ gakhsovdet “ -s its’vevs , romelits meshvide dghis ts’minda dasvenebas brdzanebs. akats, ormagad, opitsialur p’rot’est’ant’izms edzleva mots’veva, gadakhedos uiliam mileris mier 1843 ts’lis gazapkhulze da 1844 ts’lis shemodgomaze ts’amots’q’ebuli ts’inasts’armet’q’veluri uts’q’ebebis aghkmas, aseve ghvtis ati mtsnebidan me-4 mtsnebis t’ekst’s, romelsats is 1843 ts’lidan moq’olebuli momak’vdinebel tsodvashi arghvevs. ieso krist’estan misi gats’q’vet’is q’velaze seriozuli shedegi pormulirebulia: „ tu ar ipkhizleb, kurdivit moval da ar itsi, romel saatze moval shentan “. vnakhavt , rogor miigho 2018 ts’lidan am uts’q’ebam tsotskhali realoba. sipkhizlis, monaniebisa da monaniebis naq’opis gareshe, p’rot’est’ant’uli rts’mena namdvilad mk’vdaria.
mukhli 4: „ magram sardeshi gq’avs ramdenime k’atsi, romlebmats ar shebilts’es tavianti t’ansatsmeli; isini chemtan ertad ivlian tetrebshi, radgan ghirsni arian “ .
ramdenime k’atsis “ arsebobis damots’mebit . elen j. uaitistvis, romelits mat shoris iq’o, gamotskhadebuli det’alebis tanakhmad, mkholod 50 k’atsma miigho ghvtis mots’oneba. es „ ramdenime k’atsi “ ekheba mamak’atsebsa da kalebs, romlebits individualurad arian mots’onebulni da k’urtkheulni uplis molodinebis shesabamisad tavianti rts’menis mots’mobistvis. ieso ambobs: „ magram sardisshi gq’avs ramdenime k’atsi, romlebmats ar shebilts’es tavianti samosi da tetrebshi ivlian chemtan ertad, radgan ghirsni arian “. vis sheudzlia ech’vkvesh daaq’enos ghirseba, romelits tavad ieso krist’em aghiara? 1843 da 1844 ts’lebis rts’menis gamotsdebis gamarjvebulebs ieso hp’irdeba maradiul sitsotskhles da srul mits’ier aghiarebas, romelits opitsialur pormas miighebs momaval piladelpiur uts’q’ebashi . „ samosis “ shebilts’va miets’ereba adamianebis tavisupal ktsevas. „ samoseli “ aris ieso krist’es mier mik’utvnebuli simartle, am shemtkhvevashi „ tetri “, misi shebilts’va aghnishnavs am simartlis dak’argvas t’raditsiuli p’rot’est’ant’uli banak’istvis. ak, p’irikit, shebilts’ulebis ararseboba aghnishnavs ieso krist’es „ maradiuli simartlis “ mik’utvnebis gakhangrdzlivebas danielis 9:24-is mikhedvit. male, shabatis tsodna da p’rakt’ik’a mat namdvil sits’mindes, ieso krist’es mier monich’ebuli simartlis naq’ops da nishans mistsems. es gonivruli da gonivruli archevani male mat maradiuls gakhdis sits’mindesa da zetsiur gandidebashi, rats momavali me-5 mukhlis „tetri samosit “ aris gamosakhuli. sulits’mida mat „ umts’ik’vlod “ gamoatskhadebs : „ da mat p’irshi sitsrue ar aghmochnda, radgan isini umts’ik’vlod arian (gamotskh. 14:5).“ isini ip’ovian „ mshvidobas q’velastan da sits’mindes, romlis gareshets vertserti khortsieli ver ikhilavs upals “, p’avles tkmit, ebr. 12:14-shi. k’onk’ret’ulad, es „ tetri samosi “ miighebs tsodvis motsilebis pormas, rats romauli k’vira dghis p’rakt’ik’as ts’armoadgens. radgan isini orjer ertgulad elodnen mas, mis natsvlad, misi mots’onebis nishnad, ghvtis bech’edi mat shabatit edzlevat, romelits uplis rcheulta gasatetreblad modis, romlebits mis simartles inarchuneben. amgvarad sruldeba „sats’mindris gants’menda“, im pormit, romlitats im dros itargmna danielis 8:14. amastan dak’avshirebit, 1844 ts’lis 23 okt’ombridan, iesom zetsiur khilvashi gamarjvebul rcheulebs mistsa misi gadasvlis surati ts’minda adgilidan mits’ieri sats’mindris uts’mindes adgilas. amgvarad, man ilust’ratsiulad gaikhsena is moment’i, rodesats jvarze sik’vdilis shemdeg, misi rcheulebis tsodva gamoisq’ides, ritats aghsrulda „ gamosq’idvis dghe “, ebrauli „ iom k’ip’uri “. radgan es movlena uk’ve mokhda, khilvashi mokmedebis ganakhlebas mkholod iesos sik’vdilit mop’ovebuli maradiuli simartlis p’irveli mop’ovebis ech’vkvesh daq’eneba hkonda. es sit’q’vasit’q’vit sruldeba sardisis datsemuli mosakhleobistvis, romelta gamovlenili rts’mena shemokmedi ghmertis ts’inashe aradamak’maq’opilebelia. ori mizezis gamo, ghmerts sheudzlia uarq’os isini mis mier gamotskhadebuli ts’inasts’armet’q’veluri ch’eshmarit’ebisadmi siq’varulis nak’lebobisa da shabatis darghvevis gamo, romelits aghsrulebadi gakhda 1843 ts’lidan danielis 8:14-shi motsemuli gank’argulebis dzalashi shesvlit.
me-5 mukhli: „ gamarjvebuli tetr samosshi sheimoseba; mis sakhels sitsotskhlis ts’ignidan ar amovshli, aramed vaghiareb mis sakhels chemi mamis ts’inashe da misi angelozebis ts’inashe .
ieso krist’es mier gamosq’iduli rcheuli morchili arsebaa, romelits atsnobierebs, rom tavisi sitsotskhle da maradisoba shemokmed ghmerts, k’etils, brdzensa da samartlians unda umadlodes. es aris misi gamarjvebis saidumlo. mas ar sheudzlia mastan davashi shesvla, radgan is amt’k’itsebs q’velapers, rasats is ambobs da ak’etebs. aseve, is tavad aris misi mkhsnelis sikharuli, romelits tsnobs mas da misi sakhelit uts’odebs mas samq’aros dasabamidan, sadats man ikhila igi tavisi ts’inasts’armtsnoblobit. es mukhli achvenebs, tu ramdenad amao da mat’q’uaraa tsrureligiist’ebis tsru mt’k’itsebebi, tundats mattvis, vints mat aq’alibebs. bolo sit’q’va ieso krist’es ek’utvnis, romelits q’velas eubneba: „ vitsi sheni sakmeebi “. am sakmeebis mikhedvit, is q’ops tavis samts’q’sos, marjvniv aq’enebs tavis tskhvrebs , martskhniv k’i - meambokhe tkhebs da mt’atsebel mglebs, romlebits gants’irulni arian uk’anask’neli samsjavros meore sik’vdilis tsetskhlistvis .
mukhli 6: „ visats q’uri akvs, isminos, ras eubneba suli ek’lesiebs “ .
miukhedavad imisa, rom sit’q’vasit’q’vit q’velas sheudzlia sulits’mindis ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’vebis mosmena, mkholod mis rcheulebs, romlebsats is shtaagonebs da asts’avlis, sheudzliat mati mnishvnelobis gageba. sulits’minda ekheba k’onk’ret’ul movlenebs, romlebits ist’oriul droshi mokhda, amit’om rcheuli unda iq’os daint’eresebuli religiuri da saero ist’oriit da mteli bibliit, romelits shedgeba mots’mobebis, kebisa da ts’inasts’armet’q’velebebis shesakheb tsnobebisgan.
shenishvna : me-3 mukhlshi ieso krist’em datsemul p’rot’est’ant’s utkhra: „ gakhsovdes, rogor miighe da moismine, da mt’k’itsed sheinarchune da moinanie. tu ar ipkhizleb, kurdivit moval da ar itsi, romel saatze mogivlen “ . p’irikit, gamarjvebulta memk’vidreebistvis, 2018 ts’lis gazapkhulidan, es uts’q’eba gardaikmna: „tu ipkhizleb, kurdivit ar moval da getsodineba , romel saatze mogivlen “. da upalma sheasrula tavisi dap’irebebi, radgan dghes, 2020 ts’els, misma rcheulebma itsodnen misi namdvili dabrunebis tarighis shesakheb, romelits gamotskhadda 2030 ts’lis gazapkhulze. magram p’rot’est’ant’uli sarts’munoeba gants’irulia ugulebelq’os es sizust’e, romelits mkholod iesom daut’ova tavis rcheulebs. radgan borot’i msakhurebis mimart misi ktsevisgan ganskhvavebit, „upali arapers ak’etebs tavisi msakhurebis, ts’inasts’armet’q’velebis, gaprtkhilebis gareshe “ (amo. 3:7).
me-6 era : piladelpia
advent’izmi universalur misiashi shedis
1843-dan 1873 ts’lamde, shabatis ghvtaebrivi shabati, ghvtis mier dadgenili ch’eshmarit’i meshvide dghe, aghdga da miighes meshvide dghis advent’izmis p’ionerebma, romlebmats opitsialuri amerik’uli krist’ianuli religiuri inst’it’ut’is porma miighes, romelsats 1863 ts’lidan ets’oda: „meshvide dghis advent’ist’uli ek’lesia“. dan. 12:12-shi momzadebuli sts’avlebis shesabamisad, iesos uts’q’eba mimartulia mis rcheulebze, romlebits gants’mendilni arian shabatis dasvenebit, 1873 ts’els. amavdroulad, es rcheulebi sargebloben dan. 12:12-shi motsemuli net’arebit: „net’aria is, vints elis 1335 dghemde! “
1843 ts’lidan dadgenili akhali st’andart’ebi universaluri gakhda 1873 ts’els.
mukhli 7: „ piladelpiis ek’lesiis angelozs k’i mists’ere : amas ambobs ts’mida, ch’eshmarit’i, davitis gasaghebis mkone, romelits aghebs da aravin k’et’avs, romelits k’et’avs da aravin aghebs.“ : »
piladelpiis “ sakhelit ieso achvenebs tavis rcheuls. man ganatskhada: „ amit gaigeben q’velani, rom tkven chemi mots’apeebi khart, tu ertmanetis siq’varuli geknebat. ioane 13:35“. es aris piladelpiis shemtkhveva, romlis berdznuli pesvebi nishnavs: dzmur siq’varuls. man airchia rcheulebi, romlebits am sit’q’vebs kmnian, gamostsada mati rts’mena da am gamarjvebulebistvis misi siq’varuli ch’arbobs. is am uts’q’ebashi sak’utar tavs ts’armogvidgens da ambobs: „ ase ambobs ts’minda, ch’eshmarit’i “. ts’minda , radgan es aris dro, rodesats shabatis da rcheulta sits’minde sach’iroa danielis gank’argulebit. 8:14 dzalashi shevida 1843 ts’lis gazapkhulidan. ch’eshmarit’i , radgan am ts’inasts’armet’q’velur saatshi aghdgeba ch’eshmarit’ebis k’anoni; ghmerti aghmoachens, rom misi me-4 mtsnebis sits’minde krist’ianebis mier 321 ts’lis 7 mart’idan pekhkvesh aris gatelili. is aseve ambobs: „ visats akvs davitis gasaghebi “. es ar aris ts’minda p’et’res gasaghebebi, romlebits romis sak’utrebad aris aghiarebuli. „ davitis gasaghebi “ ek’utvnis „ davitis dzes “, tavad iesos, p’iradad. skhvas ar sheudzlia maradiuli khsnis minich’eba, radgan man es gasaghebi miigho „ mkharze “ jvris sakhit t’arebit, esaias 22:22-is tanakhmad: „ mis mkharze davdeb davitis sakhlis gasaghebs: rotsa gaaghebs, aravin dak’et’avs; rotsa dak’et’avs, aravin gaaghebs “. am gasaghebs, romelits misi ts’amebis jvars aghnishnavs, am mukhlis aghsasruleblad, ak vk’itkhulobt: „ is, vints aghebs da aravin dak’et’avs; is, vints dak’et’avs da aravin gaaghebs “. khsnis k’ari gaigho meshvide dghis advent’izmistvis, romelits msheneblobis p’rotsesshi iq’o da 1843 ts’lis gazapkhulidan daikhura romauli k’vira dghis religiuri ek’lesiis mimdevrebistvis. radgan isini datankhmdnen ts’armodgenili dokt’rinuli ch’eshmarit’ebebisadmi morchilebas da tavianti rts’menit p’at’ivs stsemdnen mis ts’inasts’armet’q’velur sit’q’vas, iesos sulma utkhra piladelpiuri ep’okis ts’mindanebs : „ vitsi sheni sakmeebi. aha, radgan mtsire dzala gakvs da sheinakhe chemi sit’q’va da ar uarq’avi chemi sakheli, mogetsi ghia k’ari, romlis dakhurvats aravis sheudzlia “. es p’at’ara religiuri jgupi opitsialurad mkholod amerik’uli iq’o 1863 ts’lidan. magram 1873 ts’els, betl k’rik’shi gamartuli generaluri k’onperentsiis dros, sulits’mindam gaugho mas universaluri misioneruli k’ari, romelits ieso krist’es ch’eshmarit’ dabrunebamde unda gagrdzelebuliq’o. aravin sheushlida khels amas da ghmerti izrunebda amaze. mnishvnelovania aghinishnos, rom q’velaperi k’argi, rasats ieso ch’eshmarit’ ts’mindanebshi aghnishnavs, aseve gansazghvravs im mizezebs, ris gamots p’rot’est’ant’uli sarts’munoeba daetsa 1843 ts’els. es uts’q’eba sruliad sap’irisp’iroa im uts’q’ebisa, romelsats ieso sardisis datsemulebs mimartavs me-3 mukhlshi, radgan miznobrivi sakmeebi tavad sap’irisp’iroa.
gamotskh. 7-is 12 t’omi izrdeba
mukhli 8: „ vitsi sheni sakmeebi. aha, rak’i mtsiredi dzala gakvs da chemi sit’q’va daitsavi da chemi sakheli ar uarq’avi, amit’om ghia k’ari dagide shens ts’inashe da veravin dak’et’avs mas “ .
drois rcheuli dadebitad pasdeba misi sakmeebis mikhedvit, romlebsats ieso mas simartled miichnevs. misi „ mtsire dzala “ adast’urebs jgupis dabadebas, romelits dapudznebulia me-4 mukhlis „ mtsire k’atsze “. 1873 ts’els ieso advent’ist’ebs auts’q’ebs mat ts’insvlas misi dabrunebisk’en zetsiuri ghia k’aris simboloti, romelits gaikhsneba 2030 ts’lis gazapkhulze, anu 157 ts’elits’adshi. shemdgom uts’q’ebashi, romelits laodik’easadmia mimartuli, ieso am k’aris ts’in dadgeba , ritats miutitebs misi dabrunebis moakhloebaze: „ aha, k’artan vdgavar da vak’ak’uneb. tu vinme moismens chems khmas da gamighebs k’ars, sheval mastan da vivakhshmeb mastan da isits chemtan “. gamotskh. 3:20
krist’ianuli sarts’munoebis migheba ebraelebistvis dashvebuli iq’o
mukhli 9: „ aha, me sat’anis sinagogidan movaktsev mat, vints ambobs, rom iudevelebi arian, magram ar arian, aramed it’q’uebian; aha, me vaidzuleb mat movidnen da taq’vani stsen shens perkhtit da itsodnen, rom me shegiq’vare “ .
advent’ist’ur jgupshi rasisa da khortsis mikhedvit ch’eshmarit’i ebraelebis shesvlis tsit’irebit, es mukhli adast’urebs shabatis dasvenebis aghdgenas; k’vira dghe aghar ts’armoadgens dabrk’olebas mati moktsevistvis. radgan 321 ts’lidan misi mit’oveba aseve its’vevs gults’rpel ebraelebs krist’ianuli rts’menis mighebashi khelis sheshlas. misi gansja rasis ebraelebis shesakheb ar iq’o p’avles, ertguli mots’mis, p’iradi azri; es ieso krist’es azria, romelits adast’urebs amas am gamotskhadebashi, uk’ve gamotskh. 2:9-shi, misi msakhurebisadmi mimartul gzavnilshi, romlebsats ebraelebi tsils sts’amebdnen da smirnis ep’okis romaelebi devnidnen . gaitvalists’inet, rom rasis ebraelebs mouts’evt krist’ianuli khsnis aghiareba advent’ist’ur normashi, rata isargeblon ghvtis madlit. mkholod universaluri advent’izmi at’arebs ghvtaebriv shuks, romlis eksk’luziuri opitsialuri satsavi gakhda 1873 ts’lidan. magram prtkhilad iq’avit! es shuki, misi dokt’rina da misi gzavnilebi ieso krist’es eksk’luziuri sak’utrebaa; vertsert adamians da vertsert inst’it’ut’s ar sheudzlia uari tkvas mis evolutsiaze mati khsnis saprtkhis kvesh daq’enebis gareshe. da bolos, am mukhlshi ieso ak’onk’ret’ebs „ rom me shegiq’varet “. nishnavs tu ara es imas, rom am k’urtkhevis shemdeg mas aghar sheedzlo misi siq’varuli? diakh, da es ikneba „ laodik’eistvis “ minich’ebuli uts’q’ebis mnishvneloba.
ghvtis mtsnebebi da iesos rts’mena
mukhli 10: „ rak’i shen daitsavi chemi motminebis sit’q’va, mets dagitsav gansatsdelis zhamisgan, romelits mova tsnobil dedamits’aze, rata gamostsados dedamits’is mk’vidrni “ .
t’ermini „motmineba“ adast’urebs danielis 12:12-shi mokhseniebuli advent’ist’uri lodinis k’ont’ekst’s: „ net’aria is, vints elodeba da miaghts’evs atas samas otsdatkhutmet’ dghes! “ gamotsda ekheba „ dedamits’is mk’vidrta “ rts’menas , mat, vints tskhovrobs „ tsnobil dedamits’aze “, anu ieso krist’es, shemokmedi ghmertis mier. is adamianuri nebis gamosatsdelad da „ek’umenuri“ banak’is meambokhe sulisk’vetebis gamosavlenad khdeba, romelits berdznuli „oikomèné“-ti aghnishnavs am mukhlis „ tsnobil dedamits’as “.
es dap’ireba iesos mkholod im p’irobit avaldebulebs, rom inst’it’ut’i sheinarchunebs sats’q’isi rts’menis khariskhs. tu advent’ist’uri uts’q’eba gagrdzeldeba am mukhlshi nats’inasts’armet’q’velebi rts’menis saboloo universaluri gamotsdis dromde, is autsileblad inst’it’utsiuri pormit ar ikneba. radgan saprtkhe am uts’q’ebas me-11 mukhlshi paravs, romelits shemdeg mukhlshia motsemuli, manamde k’i sruliad p’ozit’iuri da ghvtis mier k’urtkheuli. iesos dap’ireba ekheba mis shtamomavlobas, romelits 2030 ts’els tsotskhali darcheba. im dros, 1873 ts’lis ch’eshmarit’i rcheulebi „ upalshi “ miidzineben gamotskhadebis 14:13-is mikhedvit: „ da gavigone khma zetsidan, romelits ambobda: dats’ere: net’ar arian mk’vdrebi, romlebits amieridan upalshi k’vdebian! diakh, ambobs suli, rata daisvenon tavianti shromisgan, radgan mati sakmeebi mat mihq’vebat “. amit’om, es aris meore net’areba, romelits ieso krist’em am samagalito rcheuls mistsa. magram is, rasats ieso ak’urtkhebs, aris sakmeebit gamokhat’uli ktseva. „ piladelpiis “ memk’vidreebi 2030 ts’els ertgulad gaimeoreben mis nashromebs, mis rts’menas, zetsiuri ghmertis mier motsemuli ch’eshmarit’ebebis mighebas im uk’anask’neli pormebit, romlebits man mat mistsa; radgan isini did tsvlilebebs ganitsdian bolomde, sanam ghvtaebrivi gegmis gageba srulq’opili ar gakhdeba.
ieso krist’es advent’ist’uli dap’ireba da misi gaprtkhileba
mukhli 11: „ moval male . magrad chaech’ide imas, rats gakvs, rata veravin ts’agartvas gvirgvini “ .
uts’q’eba „ me male moval “ advent’ist’uri t’ip’isaa. amgvarad, ieso adast’urebs q’vela skhva religiuri k’onpesiis mit’ovebas. misi didebit dabrunebis molodini darcheba samq’aros aghsasrulamde, rats misi ch’eshmarit’i rcheulebis ident’ipitsirebis ert-erti mtavari k’rit’eriumia. tumtsa, uts’q’ebis danarcheni nats’ili mdzime mukaras sheitsavs: „ moech’ide imas, rats gakvs, rata aravin aighos sheni gvirgvini “. da vis sheudzlia misi gvirgvinis agheba, tu ara mis mt’rebs? amit’om, mis shtamomavlebs jer mati ident’ipitsireba mouts’evt da sts’ored imit’om, rom isini amas ar gaak’eteben, mati humanist’uri sulisk’vetebis mskhverp’lni, 1966 ts’lidan mattan alianss shekmnian.
mukhli 12: „ gamarjvebuls svet’ad aghvadgen chemi ghmertis t’adzarshi da aghar gava garet. masze davats’er chemi ghmertis sakhels da chemi ghmertis kalakis sakhels - akhal ierusalims, romelits zetsidan chamodis chemi ghmertisgan - da chems akhal sakhels “ .
gamarjvebulebisadmi midzghvnil k’urtkhevis uk’anask’nel sit’q’vebshi ieso aertianebs mop’ovebuli khsnis q’vela khat’s. „ svet’i chemi ghmertis t’adzarshi“ nishnavs: mq’ar saq’rdens chemi ch’eshmarit’ebis chems shek’rebaze, rcheulo. „ ... da is ar dat’ovebs mas“ „ met’i “: misi khsna maradiuli ikneba. „ ...; masze chemi ghmertis sakhels davts’er “: masshi ghvtis edemshi dak’arguli khasiatis gamosakhulebas amovt’viprav. „ ... da chemi ghmertis kalakis sakhels “: is gaiziarebs gamotskh. 21-shi aghts’erili rcheulis gandidebas. „... akhali ierusalimisa, romelits chemi ghmertisgan zetsidan chamodis “: „ akhali ierusalimi “ aris gandidebul rcheulta shek’rebis sakheli, romlebits mtlianad zetsiuri gakhdnen, rogorts ghvtis zetsiuri angelozebi. gamotskh. 21 aghts’ers mas dzvirpasi kvebisa da margalit’ebis simboluri gamosakhulebit, rats mots’mobs im siq’varulis sidzlieres, romelsats ghmerti grdznobs dedamits’idan gamosq’idulta mimart. is ganakhlebul dedamits’aze chadis, rata ik maradiulad itskhovros ghvtis tandasts’rebit, romelits ik tavis t’akht’s amagrebs. „... da chemi akhali sakheli “: ieso tavisi sakhelis shetsvlas mits’ieri bunebidan zetsiur bunebashi gadasvlas uk’avshirebs. gadarchenili rcheulebi, tsotskhlebi iknebian tu aghmdgarebi, igive gamotsdilebas gaivlian da miigheben zetsiur, gandidebul, ukhrts’nel da maradiul skheuls.
am mukhlshi ghmerttan shedarebis dazhinebuli motkhovna gamartlebulia imit, rom tavad ieso rcheulta mier ts’armodgenilia misi ghvtaebrivi asp’ekt’it.
mukhli 13: „ visats q’uri akvs, isminos, ras eubneba suli ek’lesiebs “ .
rcheulma gaigo gak’vetili, magram mkholod mas sheudzlia misi gageba. martalia, es uts’q’eba mkholod mistvis iq’o momzadebuli. es uts’q’eba adast’urebs im pakt’s, rom gamotskhadebuli saidumloebebis int’erp’ret’atsia da gageba mkholod ghmertzea damok’idebuli, romelits tavis msakhurebs gamotsdis da irchevs.
advent’ist’uri molodinis uarq’opis shemdeg.
„ male movdivar . magrad chaech’ide imas, rats gakvs, rata veravin ts’agartvas sheni gvirgvini “. samts’ukharod, imdroindeli opitsialuri advent’izmistvis dasasruli jer k’idev shors iq’o da drois tsvetastan ertad, 150 ts’lis shemdeg, rts’mena aghar ikneboda igive. iesos gaprtkhileba gamartlebuli iq’o, magram mas arts q’uradgheba miektsa da arts gaiges. 1994 ts’els k’i advent’ist’urma inst’it’ut’ma martlats dak’arga tavisi „ gvirgvini “, radgan uarq’o elen j. uaitis, ieso krist’es matsnes mier ts’inasts’armet’q’velebuli uk’anask’neli „didi nateba“ tavis ts’ignshi „adreuli nats’erebi“, tavshi „chemi p’irveli khilva“, 14 da 15 gverdebze: shemdegi t’ekst’i am gverdebidan amonaridia. aseve minda aghvnishno, rom is ts’inasts’armet’q’velebs advent’ist’uri moghvats’eobis beds da ajamebs q’vela sts’avlebas, romelits ts’armodgenilia gamotskh. 3-is sami k’rebis mier: 1843-44 sarde , 1873 piladelpia , 1994 laodik’ea .
advent’izmis bedi
elen j. uaitis p’irvel khilvashi gamovlinda
„sanam ojakhur ts’irvaze vlotsulobdi, sulits’mida chemze damk’vidrda da titkos am bneli samq’aros zemot sul upro da upro maghla avdiodi. shevbrundi da davinakhe chemi advent’ist’i dzmebi, romlebits jer k’idev amkveq’nad iq’vnen, magram ver vnakhe isini. shemdeg khmam mitkhra: „isev shekhede, magram tsot’a maghla“. avkhede da davinakhe tsitsabo da vits’ro bilik’i, amkveq’nad maghla. sts’ored ik miits’evdnen advent’ist’ebi ts’minda kalakisk’en. mat uk’an, bilik’is dasats’q’isshi, k’ashk’asha shuki iq’o, romelits, angelozma mitkhra, shuaghamis dzakhili iq’o. es shuki mtel sigrdzeze anatebda bilik’s, rata mati pekhebi ar ts’abordzik’ebuliq’o. ieso ts’in miudzghoda mat, rata ts’armartuliq’o; da sanam isini masze mzeras ap’q’robdnen, usaprtkhod iq’vnen.
magram male zogierti daighala da tkva, rom kalaki jer k’idev shors iq’o da rom pikrobdnen, rom ik upro adre mividodnen. shemdeg iesom gaamkhneva isini tavisi didebuli marjvena khelis ats’evit, saidanats shuki gamodioda da advent’ist’ebs epinebodat. mat shesdzakhes: „aliluia!“ magram zogiertma matganma tavkhedurad uarq’o es shuki da tkva, rom ghmerti ar miudzghvis mat. mat uk’an mdgomi shuki sabolood chakra da isini ghrma sibneleshi aghmochndnen. isini ts’abordzik’dnen da tvaltakhedvidan dak’arges rogorts mizani, aseve ieso, shemdeg k’i gzidan gadavidnen da kvemot borot’ samq’aroshi chaidzirnen.
ghvtis mier akhalgazrda elen guld-harmonistvis motsemuli am p’irveli khilvis aghts’era ts’armoadgens k’odirebul ts’inasts’armet’q’velebas, romelits isetive ghirebulia, rogorts danielis an gamotskhadebis ts’inasts’armet’q’velebebi. tumtsa, misgan sargeblobis misaghebad, is sts’orad unda gavigot. amit’om, me avkhsni mas.
gamotkma „shuaghamis dzakhili“ ekheba mates sakharebis 25:1-dan 13-mde „ati kalts’ulis igavshi“ mokhseniebul sakmros mosvlis shesakheb gamotskhadebas. krist’es dabrunebis molodinis gamotsda 1843 ts’lis gazapkhulze da 1844 ts’lis shemodgomaze ts’armoadgenda p’irvel da meore aghsrulebas; ertad, es ori molodini ts’armoadgens ist’oriis „p’irvel shuks“, romelits motavsebulia „meshvide dghis advent’ist’ebis“ jgupis „uk’an“, romlebits droshi ts’in miits’evdnen, ieso krist’es mier k’urtkheul gzaze an gzaze. advent’ist’i p’ionerebistvis 1844 ts’eli ts’armoadgenda samq’aros aghsasrulis tarighs da bolo bibliur tarighs, romelits ts’inasts’armet’q’velur sit’q’vas sheedzlo sheetavazebina im drois rcheulebistvis. am saboloo tarighis gadatsilebis shemdeg, isini elodnen iesos dabrunebas, pikrobdnen, rom es gardauvali iq’o. magram dro gavida da ieso k’vlav ar dabrunebula; rasats khilva its’vevs imit, rom ambobs: „mat aghmoachines, rom kalaki dzalian shors iq’o da pikrobdnen, rom ik upro adre chavidodnen“; anu 1844 ts’els an am tarighidan maleve. aseve, gulgat’ekhiloba sdzliat mat daakhloebit 1980 ts’lamde, sanam me ar gamovedi stsenaze da ar mivighe es akhali da didebuli sinatle, romelits mesame advent’ist’ur molodins kmnis . amjerad iesos dabruneba 1994 ts’lis shemodgomazea dagegmili . ra tkma unda, am uts’q’ebis gamotskhadeba mkholod universaluri advent’izmis mik’rok’osmoss ekheboda, romelits saprangetshi, valans-siur-ronshi mdebareobda. ghvtis archevans saprangetis samkhret-aghmosavletit mdebare am p’at’ara kalakistvis tavisi akhsna akvs. sts’ored ik gardaitsvala p’ap’i p’ius VI p’at’imrobashi 1799 ts’els, ritats aghsrulda gamotskhadebis 13:3-shi nats’inasts’armet’q’velebi pakt’i. upro met’its, valansi iq’o kalaki, sadats ghmertma daaarsa tavisi p’irveli advent’ist’uri ek’lesia saprangetis mits’aze. sts’ored ik moit’ana man tavisi ghvtaebrivi didebuli uk’anask’neli sinatle da 2020 ts’lis bolos vadast’ureb, rom mudmivad da ertgulad mivighe misgan misi uk’anask’neli q’velaze dzvirpasi gamotskhadebebi, romlebsats am dok’ument’shi ts’armogidgent. valensieli advent’ist’uri mik’rok’osmosi emsakhureboda universalur stsenas, rata shesrulebuliq’o is nats’ili, romelits ekheba uk’anask’neli didebul sinatles chveni dis, elenes, khilvashi. es khilva gvamtsnobs iesos mier valensiashi gantsdil gamotsdilebaze gamot’anil ganachens, anu ati kalts’ulis igavis mesame aghsrulebas. ieso ch’eshmarit’ advent’ist’s imit amoitsnobs, tu rogor ektseva igi ts’armodgenili sinatlis mimart. ch’eshmarit’i advent’ist’i tavis sikharuls gamokhat’avs „aliluia!“-ti; sulits’mindit k’urtkheuli, man tavisi ch’urch’eli zetit aavso. p’irikit, tsru advent’ist’ebi „tavkhedurad uarq’open am natels“. ghvtaebrivi sinatlis es uarq’opa mattvis sabedists’eroa, radgan ghmertma gaaprtkhila isini am negat’iuri reaktsiis shesakheb shtagonebul tsnobebshi, romlebits mattvis iq’o gank’utvnili misi matsnis mimart; isini gakhdebian tsarieli ch’urch’lebi, romlebsats ar eknebat zeti, romelits lamp’aris „natels“ ts’armokmnis. gardauvali shedegi gamotskhadebulia: „mat uk’an arsebuli nateli sabolood chakreba“; isini uarq’open advent’izmis sapudzvlis sapudzvlebs. ieso iq’enebs tavis p’rintsip’s: „ radgan visats akvs, mietsema da ukhvad ekneba, kholo visats ar akvs, isits ts’aertmeva, rats akvs. mate 25:29“. „...sabolood, mat dak’arges rogorts mizani, aseve ieso“, isini ugrdznobebi khdebian advent’ist’uri gzavnilebis mimart, romlebits krist’es dabrunebas atskhadeben, an uarq’open advent’ist’uri modzraobis mizans, romelits tavad sakhelts’odebit „advent’ist’i“ aris dats’erili; „shemdeg isini gadaukhvies gzidan da chaidzirnen borot’ samq’aroshi“, 1995 ts’els isini opitsialurad sheuertdnen p’rot’est’ant’ul alianss da ek’umenizms. amgvarad, mat dak’arges ieso da samotkheshi shesasvleli, rats advent’ist’uri rts’menis mizani iq’o. isini sheuertdnen, danielis 11:29-is tanakhmad, „ tvaltmaktsebs “ da „ mtvralebs “, rogorts iesom gamoatskhada mates 24:50-shi; q’velaperi es samushaos dasats’q’isshive gamochnda.
dghes es ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’vebi sruldeba. isini 1844 ts’els, „mat uk’an“ p’irveli sinatlis gamochenis tarighsa da 1994 ts’els shoris, saprangetshi, valans-siur-ronis kalakshi daarsebuli p’irveli advent’ist’uri ek’lesiis mier uarq’opil did ts’inasts’armet’q’velur sinatlis tarighs shoris asrulda, romelits ghmertma tavisi demonst’rirebistvis gamoiq’ena. dghes opitsialuri advent’izmi ek’umenizmis „ghrma sibneleshia“ ch’eshmarit’ebis mt’rebtan, p’rot’est’ant’ebtan da k’atolik’eebtan ertad.
me-7 era : laodik’ea
inst’it’utsiuri advent’izmis dasasruli - mesame advent’ist’uri molodinis uarq’opa.
mukhli 14: „ laodik’eis ek’lesiis angelozs k’i mists’ere : amas ambobs amin, ertguli da ch’eshmarit’i mots’me, ghvtis shemokmedebis dasats’q’isi “ .
laodik’ea meshvide da saboloo ep’okis sakhelia; inst’it’utsiuri advent’izmis k’urtkhevis dasasrulis. am sakhels ori berdznuli dziri akvs: „laos, dik’eia“, rats nishnavs: „gank’itskhul khalkhs“. chemamde advent’ist’ebma es sakheli targmnes: „gank’itkhvis khalkhi“, magram inst’it’utsiam ar itsoda, rom es gank’itkhva mastan ertad daits’q’eboda, rogorts 1 p’et’res 4:17 gvasts’avlis: „ radgan dadga zhami, rom gank’itkhva ghvtis sakhlidan daits’q’os. tu is jer chvengan its’q’eba, ra ikneba mati dasasruli, vints ar emorchileba ghvtis sakharebas? “ ieso ts’armotkvams sak’utar tavs da ambobs: „ ai, ras ambobs amini, ertguli da ch’eshmarit’i mots’me, ghvtis shekmnis dasats’q’isi: “ sit’q’va „amin“ ebraulad nishnavs: ch’eshmarit’ebas. motsikul ioanes mots’mobis tanakhmad, iesom is khshirad gamoiq’ena (25-jer), orjer imeorebda dasats’q’isshi, tavisi gantskhadebebis ts’in. magram t’raditsiul religiur p’rakt’ik’ashi is lotsvebis an gantskhadebebis dasasrulis aghmnishvnel p’unkt’uatsiur t’erminad iktsa. shemdeg is khshirad ganimart’eba k’atolitsizmidan memk’vidreobit mighebuli „ase iq’os“ mnishvnelobit. da sulits’mida iq’enebs am tsnebas „ ch’eshmarit’ebit “, rata sit’q’va „amins “ mistses misi sruliad gamartlebuli ormagi mnishvneloba. laodik’ea aris dro, rodesats ieso gvtavazobs did sinatles, rata srulad gaanatos bolo zhamistvis momzadebuli ts’inasts’armet’q’velebebi. ts’igni, romelsats k’itkhulobt, amis dast’uria. rats gamoits’vevs iesosa da opitsialur advent’ist’ur inst’it’ut’s shoris gankhetkilebas, aris misi sinatlis uarq’opa. logik’uri da gamartlebuli archevanit, ghmertma advent’izmi 1980-dan 1994 ts’lamde rts’menis gamotsdas daukvemdebara, romelits modelze iq’o dapudznebuli, ramats p’rot’est’ant’ebis dak’argva da advent’ist’i p’ionerebis k’urtkheva gamoits’via. gamotsda uk’ve dapudznebuli iq’o iesos dabrunebis rts’menaze, romelits gamotskhadda 1843 ts’lis gazapkhulze, shemdeg k’i 1844 ts’lis shemodgomaze. chemi mkhriv, 1983 ts’lidan davits’q’e iesos 1994 ts’lis dabrunebis shesakheb gantskhadebis gaziareba, gamoviq’ene „ khuti tve “, romelits moq’vanilia „ mekhute saq’viris “ uts’q’ebashi gamotskhadebashi gamotskhadeba 9:5-10-shi. am temis 1844 ts’els p’rot’est’ant’izmis ts’q’evlas miats’erit, moq’vanili „ khuti tvis “ p’eriodi, anu 150 realuri ts’eli, 1994 ts’lamde migviq’vana. am p’eriodis dasasrulad mkholod ieso krist’es dabrunebas vkhedavdi da t’ekst’is det’alze ghvtisgan nats’ilobriv dabrmavebuli, amit’om davitsavi is, rasats ghvtaebriv ch’eshmarit’ebad mivichnevdi. opitsialuri gaprtkhilebebis shemdeg, dats’esebulebam 1991 ts’lis noembershi gamoatskhada chemi garitskhva; es mashin, rotsa chemi gantskhadebebis dasamt’k’itseblad da uarq’opistvis k’idev sami ts’eli iq’o darchenili. mkholod mogvianebit, daakhloebit 1996 ts’els, gakhda chemtvis nateli am gamotsdilebis namdvili mnishvneloba. iesos mier „ laodik’eis “admi mits’eril ts’erilshi natkvami sit’q’vebi akhlakhan shesrulda da akhla zust’i mnishvneloba miigho. 1991 ts’els advent’ist’ebs, romlebits gulgrilebi gakhdnen, aghar uq’vardat ch’eshmarit’eba ise, rogorts 1873 ts’els. tanamedrove samq’aromats daasust’a isini mati shetsdenit da mati gulebis mogebit. rogorts „ epesos “ ep’okashi, opitsialurma advent’izmma dak’arga tavisi „ p’irveli siq’varuli “. da iesom „ mokhsna misi sasantle da gvirgvini “, radgan isits aghar iq’o ghirsi. am pakt’ebis gatvalists’inebit, uts’q’eba nateli da nateli khdeba. sit’q’va „ amin “ adast’urebs sruli ch’eshmarit’ebis motkhovnas da k’urtkheuli urtiertobis dasasruls. „ mots’me “ „ ertguli da ch’eshmarit’i “ uarq’ops orgul da tsru rcheuls. „ ghvtis shekmnis p’rintsip’i “, shesabamisad, shemokmedi, k’olekt’iurad khuravs ughirsta int’elekt’s da individualurad khsnis tavisi rcheulebis int’elekt’s dabadebis ist’oriashi shemavali da daparuli ch’eshmarit’ebebistvis. amavdroulad, „ ghvtis shekmnis p’rintsip’is “ gamodzakhebit. rasats is sit’q’va „ amintan “ ak’avshirebs, sulits’mida adast’urebs ieso krist’es saboloo dabrunebas dzalian akhlos: „ male “. miukhedavad amisa, 1994 ts’lidan 2030 ts’lamde, dedamits’aze k’atsobriobis aghsasrulis tarighamde, k’idev 36 ts’eli gava.
sasik’vdilo sichume
mukhli 15: „ vitsi sheni sakmeebi. vitsi, rom arts tsivi khar da arts tskheli. net’av tsivi an tskheli iq’o! “
arapormaluri „t’u“-s gamoq’eneba mimartulia inst’it’ut’isk’en. es aris mamidan shvilsa da kalishvilze memk’vidreobit mighebuli religiebis naq’opi, sadats rts’mena khdeba t’raditsiuli, pormalist’uri, rut’inuli da q’ovelgvari akhlis shishis momgvreli; mdgomareoba, romelshits iesos aghar sheudzlia misi k’urtkheva, rodesats mas amdeni akhali sinatle akvs mastan gasaziareblad.
mukhli 16: „ mash, rak’i neltbili khar da arts tsivi khar da arts tskheli, amit’om amogapurtkheb chemi p’iridan “ .
es shenishvna iesom 1991 ts’lis noembershi gaak’eta, rodesats misi uts’q’ebis mat’arebeli ts’inasts’armet’q’veli opitsialuri inst’it’ut’is mier garitskhes. 1994 ts’lis gazapkhulze, rogorts iesom ganatskhada, is amoantkhies. amis dast’uri tavad iq’o 1995 ts’els k’atolik’uri ek’lesiis mier organizebul ek’umenur aliansshi shesvlit, sadats is sheuertda meambokhe p’rot’est’ant’ebs, radgan akhla mat ts’q’evlas iziarebda.
sulier memk’vidreobaze dapudznebuli mat’q’uara iluziebi
mukhli 17: „ radgan ambob: mdidari var, gavmdidrdi da araperi mch’irdebao, da ar itsi, rom ubeduri da ubeduri, gharibi, brma da shishveli khar “ .
„... mdidari “, - iq’o advent’ist’i rcheuli 1873 ts’els da elen j. uaitistvis mitsemuli mravali gamotskhadeba mas sulierad k’idev upro amdidrebda. tumtsa, ts’inasts’armet’q’velur doneze, imdroindeli int’erp’ret’atsiebi sts’rapad modzvelda, rogorts samartlianad pikrobda jeims uaiti, uplis matsnis kmari. ieso krist’em, tsotskhalma ghmertma, tavisi ts’inasts’armet’q’velebebi mati saboloo, srulq’opili da unak’lo aghsrulebistvis shekmna. sts’ored amit’om, drois svla, romelits samq’aroshi uzarmazar tsvlilebebs moakvs, amartlebs mighebuli da nasts’avli int’erp’ret’atsiebis mudmiv k’itkhvis nishnis kvesh daq’enebas. uplis k’urtkheva datsulia; iesom tkva: „ mas, vints bolomde sheinarchunebs chems sakmeebs “. tumtsa, 1991 ts’els, sinatlis uarq’opis tarighshi, dasasruli jer k’idev shors iq’o. amit’om, mas q’uradghebit unda eq’urebina uplis mier shemotavazebuli nebismieri akhali sinatlis mimart, mis mier archeuli sashualebebit. ra ganskhvavebaa dats’esebulebis iluziebsa da im mdgomareobas shoris, romelshits ieso khedavs da apasebs mas! q’vela moq’vanili t’erminidan sit’q’va „ shishveli “ q’velaze seriozulia dats’esebulebistvis, radgan es nishnavs, rom iesom ts’aartva mas tavisi maradiuli samartali, is mis p’irshia, sik’vdilisa da uk’anask’neli samsjavros meore sik’vdilis gank’itkhva; 2 k’or. 5:3-shi dats’erilis tanakhmad: „ amit’om vk’vnesit am k’aravshi, vnat’robt chveni zetsiuri samq’oplit shemosvas, tuk’i shemosilni aghmovchndebit da ara shishvlebi “ .
ertguli da ch’eshmarit’i mots’mis rcheva
mukhli 18: „ girchev, iq’ido chemgan tsetskhlshi gamostsdili okro, rata gamdidrde; da tetri samoseli, rata sheimoso da ar gamochndes sheni sishishvlis sirtskhvili; da tvalis malamo ts’aisvi tvalebze, rata dainakho “ .
1991 ts’lis shepasebis shemdeg, dats’esebulebas k’idev sami ts’eli hkonda sak’utari tavis shesatsvlelad da monaniebis naq’opis mosat’anad, romelits ar mosula. p’irikit, misi k’avshirebi datsemul p’rot’est’ant’ebtan imdenad gamk’atsrda, rom 1995 ts’els gamokveq’nda opitsialuri aliansi. ieso sak’utar tavs ch’eshmarit’i rts’menis, gamotsdis „ tsetskhlit gamotsdili okros “ eksk’luziur vach’arad ts’armogvidgens. ek’lesiis dagmobis dast’uri chans „ tetri samosis “ ararsebobashi, romlis „ ghirsits “ misi p’ionerebi iq’vnen gamotskhadebis 3:4-shi. am shedarebit ieso asakhavs im pakt’s, rom is martlats, 1994 ts’lamde, „ laodik’eis “ advent’ist’ebs ukvemdebarebs advent’ist’ur molodins, romelits ident’uria 1843 da 1844 ts’lebamde arsebuli molodinebisa; rata gamoetsada rts’mena sam gamotsdilebashi, rogorts es asts’avlilia 1844 ts’els „ sardisis “ advent’ist’ebistvis gagzavnil uts’q’ebashi. chak’et’ili, meambokhe damok’idebulebit, dats’esebulebas ar sheedzlo gaego, ristvis saq’vedurobda mas ieso; is „ brma “ iq’o, rogorts iesos mits’ieri msakhurebis parisevlebi. amit’om, mas ar sheedzlo gaego krist’es mots’veva „ dzvirpasi margalit’is “ shesadzenad mates 13:45-46 igavshi, romelits gansazghvravs maradiuli sitsotskhlis st’andart’is khat’s, romelits ghmertma moitkhova gamotskhadebis 3-is am me-18 mukhlshi.
mots’q’ale zari
mukhli 19: „ visats miq’vars, mat vamkhel da vsaq’vedurob. amit’om iq’avi moshurne da moinanie “ .
sasjeli mattvisaa, visats ieso imdenad uq’vars , rom ghebinebs k’idets. monaniebisk’en mots’odeba ar shesmenila. siq’varuli k’i memk’vidreobit ar miigheba; is ghirsebit imsakhureba. inst’it’ut’is gamq’arebis shemdeg, ieso p’irad mimartvas mimartavs da zetsiuri mots’odebis k’andidat’ebs eubneba:
universaluri zari
mukhli 20: „ aha, k’artan vdgavar da vk’ak’uneb. tu vinme moismens chems khmas da gamighebs k’ars, sheval mastan da vivakhshmeb mastan da isits chemtan “.
gamotskhadebashi sit’q’va „ k’ari “ gvkhvdeba gamotskh. 3:8-shi, ak gamotskh. 3:20-shi, gamotskh. 4:1-shi da gamotskh. 21:21-shi. gamotskh. 3:8 gvakhsenebs, rom k’arebi khsnis da khuravs shesasvlels. amgvarad, isini simbolurad iktsevian rts’menis gamotsdebs, romlebits khsnian an khuraven krist’estan, mis simartlesa da madltan misvlas.
am me-20 mukhlshi sit’q’va „ k’ari “ sam ganskhvavebul, magram urtiertshemavsebel mnishvnelobas idzens. is tavad iesos aghnishnavs: „ me var k’ari . ioane 10:9“; zetsis k’ari gaigho gamotskhadebis 4:1-shi: „ k’ari gaigho zetsashi “. da adamianis gulis k’ari , romelzets ieso daak’ak’unebs, rata moits’vios rcheuli, gaughos mas tavisi guli, rata daamt’k’itsos tavisi siq’varuli.
mis kmnilebas mkholod misi gamovlenili ch’eshmarit’ebistvis gulis gakhsna sch’irdeba, rata shesadzlebeli gakhdes massa da mis ghvtaebriv shemokmeds shoris mch’idro ziareba. vakhshami saghamos imarteba, rodesats ghame dgeba, rata dghis sakmeebi dasruldes. k’atsobrioba male sheva am t’ip’is ghameshi, „ sadats aravis sheudzlia mushaoba “ (ioane 9:4). gamosatsdeli vakhshmis dasasruli samudamod gaq’inavs adamianebis, mamak’atsebisa da kalebis, bolo religiur archevans, romlebits tanabrad p’asukhismgebelni da mk’atsrad urtiertshemavseblebi arian khortsiel doneze.
uts’q’ebastan shedarebit , rcheuli laodik’eis ep’okashia , ieso krist’es dabrunebis moakhloebashi. „ ghia k’ari “ „ zetsashi “ gaikhsneba am tsnobis gagrdzelebastan ertad gamotskh. 4:1-shi.
sulits’mindis uk’anask’neli shegoneba
individualur gamarjvebuls ieso atskhadebs:
mukhli 21: „ gamarjvebuls mivtsem uplebas, dajdes chemtan ertad chems t’akht’ze, rogorts me gavimarjve da davjeki chems mamastan ertad mis t’akht’ze “ .
amgvarad, is atskhadebs zetsiuri samsjavros mokmedebas, romelits am uts’q’ebas mohq’veba da romelits ap’os 4-is tema ikneba. tumtsa, es dap’ireba mas mkholod ch’eshmarit’ad archeul gamarjvebultan ak’avshirebs.
mukhli 22: „ visats q’uri akvs, isminos, ras eubneba suli ek’lesiebs “ .
ts’erilebis “ tema am akhali inst’it’utsiuri martskhit mtavrdeba. bolo, radgan amieridan sinatles shtagonebuli adamiani gaavrtselebs, shemdeg k’i mtsire jgupi. is individualurad gadaetsema adamianidan adamians da int’ernet’is sashualebit, romelsats tavad ieso ts’armartavs tavisi rcheulebis misi uakhlesi ch’eshmarit’ebebis gavrtselebis ts’q’arostan miq’vanit, isetive ts’minda, rogorts misi ghvtaebrivi p’irovneba. am gzit, sadats ar unda iq’os is dedamits’aze: „visats q’uri akvs, isminos, ras eubneba suli k’rebebs! “
shemdegi tema ts’mindanebis mier borot’ebis gank’itkhvis zetsiur atasts’leulshi ganvitardeba. mteli tema epudzneba gamotskh. 4, 11 da 20 tavebshi gabneul sts’avlebebs. tumtsa gamotskh. 4 ashk’arad adast’urebs am sakmianobis zetsiur k’ont’ekst’s, romelits kronologiurad mits’ieri rcheulis bolo ep’okas mihq’veba.
gamotskhadeba 4 : zetsiuri samsjavro
mukhli 1: „ amis shemdeg vikhile da, aha, k’ari gaigho tsashi . p’irvelma khmam, romelits gavige, rogorts saq’viris khma , mitkhra: amodi ak da gichveneb imas, rats momavalshi unda mokhdes “.
rodesats ambobs: „ p’irveli khma, romelits gavige, saq’viris khmas hgavda “, sulits’mida am „ laodik’eis “ ep’okis uts’q’ebas gansazghvravs, rogorts im ep’okas, romelshits man ioane gadaiq’vana gamotskhadebis 1:10-shi: „ me sulshi viq’avi uplis dghes da chems uk’an gavige didi khma, saq’viris khmis msgavsi “. amit’om, laodik’ea aris ep’oka, romlis dasasruli aghinishneba „ uplis dghit “, misi didi didebuli dabrunebit.
laodik’eis uts’q’ebastan tanmimdevrobis ideas . es sizust’e mnishvnelovania, radgan inst’it’ut’s arasdros sheedzlo tavisi mots’inaaghmdegeebistvis zetsiuri samsjavros dokt’rinebis damt’k’itseba. dghes me amis dast’uri moviq’vane, rats shesadzlebeli gakhda gamotskh. 2 da 3-is ts’erilebis uts’q’ebebtan dak’avshirebuli tarighebis sts’ori ganmart’ebit. laodik’easa da gamotskh. 4-s shoris, gamotskh. 11-is „ meshvide saq’virit “, iesom eshmak’sa da meambokhe adamianebs ts’aartva „ msoplios samepos bat’onoba “ dedamits’aze. gamotskh. 14-is „ mk’it “ man tavisi rcheulebi samotkheshi ts’aiq’vana da mat borot’mokmedta ts’arsuli mits’ieri tskhovrebis gansja daavala. sts’ored mashin „ gamarjvebuli imepebs khalkhebze rk’inis k’vertkhit “, rogorts gamotskhadebulia gamotskh. 2:27-shi. tu mdevnelebs, chemsavit, eknebodat mattvis gank’utvnili bedists’eris gark’veva, ech’vgareshea, rom isini sheitsvlidnen taviant ktsevas. magram sts’ored mati sast’ik’i nebaa, ugulebelq’on nebismieri gaprtkhileba, rats mat q’velaze uares kmedebebamde mihq’avs da amit isini sak’utari tavistvis amzadeben q’velaze uares sasjels, romlis rep’rodutsirebats amzhamindel mits’ier p’irobebshi sheudzlebelia. davubrundet am me-4 tavis t’ekst’s. „ p’irvelma khmam, romelits gavige, saq’viris khmasavit, mitkhra: amodi ak da gichveneb, rats unda mokhdes shemdgomshi “. ioane moikhseniebs gamotskh. 1-is me-10 mukhls: „ me sulshi viq’avi uplis dghes da gavige chems uk’an didi khma, saq’viris khmasavit “. krist’es didebit dabrunebis es tema uk’ve gazhgherebulia me-7 mukhlshi, sadats ts’eria: „ aha, modis ghrublebit da dainakhavs mas q’oveli tvali, isinits k’i, vints gangmira igi; da it’irebs mis gamo dedamits’is q’vela t’omi. diakh, amin! “ am sami t’ekst’is savaraudo k’avshiri adast’urebs upali iesos dabrunebis dghis saboloo didebul k’ont’ekst’s, romelsats aseve mikaeli uts’odes misma rcheulebma da misma ertgulma angelozebma. tu iesos khmas saq’virs shevadarebt , es imit’om khdeba, rom jarebis am khmovani inst’rument’is msgavsad, tavisi zetsiuri angelozuri jarebis sataveshi, ieso akhmovanebs tavis jarebs brdzolis dasats’q’ebad. upro met’its, saq’viris msgavsad , misi khma ganuts’q’vet’liv aprtkhilebs tavis rcheulebs, rom pkhizlad iq’vnen, rata moemzadebinat gamarjvebistvis, rogorts tavad daamartskha tsodva da sik’vdili. am sit’q’va „ saq’viris “ gamodzakhebit, ieso gvachvenebs mteli tavisi gamotskhadebis q’velaze idumal da mnishvnelovan temas. da martalia, rom misi uk’anask’neli msakhurebistvis es tema malavda gamanadgurebel gamotsdas. ak, gamotskh. 4:1-shi, aghts’erili stsena arasrulia, radgan is mkholod misk’enaa mimartuli. rcheulni, romelta sik’vdilisgan gadasarchenadats mova. borot’ebis saktsieli imave k’ont’ekst’shi aghts’erili ikneba gamotskh. 6:16-shi shemdegi gamzhghavnebeli sit’q’vebit: „ da utkhres mtebsa da k’ldeebs: dagvemkhet tavze da dagvparet t’akht’ze mjdomis sakhisgan da k’ravis riskhvisgan, radgan movida misi riskhvis didi dghe da vin shedzlebs dgomas? “ am k’itkhvaze, romelits, rogorts chans, p’asukhis gareshea shecherebuli, ghmerti me-7 tavshi ts’armogvidgens mat, visats sheudzlia ts’inaaghmdegobis gats’eva: dabech’dili rcheulebi, romlebits simbolurad gamosakhulia ritskhvit 144,000, 12-is k’vadrat’shi shemavali simravle, anu 144. magram eseni mkholod rcheulebi arian, romlebits tsotskhlebi darchnen krist’es dabrunebisas. akhla, gamotskh. 4-is am k’ont’ekst’shi, zetsashi at’atseba aseve ekheba rcheulebs, romlebits gardaitsvalnen abelis shemdeg, romlebsats ieso aghadgens, rata matats mistses aghtkmuli jildo mati rts’menistvis: maradiuli sitsotskhle. aseve, rodesats ieso eubneba ioanes: „ amodi ak!“ „suli mkholod am khat’ebit ts’inasts’armet’q’velebs q’vela rcheulis amaghlebas ghvtis zetsiur sasupevelshi, romlebits ieso krist’es siskhlit gamoisq’idnen. zetsad amaghleba mits’ieri adamianuri bunebis dasasruls aghnishnavs, rcheulebi aghdgebian ghvtis ertguli angelozebis msgavsad, mates sakharebis 22:30-shi motsemuli iesos sts’avlebis shesabamisad. khortsi da misi ts’q’evla dasrulda, isini sinanulis gareshe t’oveben mat. k’atsobriobis ist’oriashi es moment’i imdenad sasurvelia, rom ieso mudmivad ikhsenebs mas tavis gamotskhadebashi danielis shemdeg. dedamits’is msgavsad, romelits adamianis gamo dats’q’evlilia, ch’eshmarit’ad rcheulebi nat’vrian taviant khsnas. me-2 mukhli, rogorts chans, k’op’irebulia gamotskh. 1:10-dan; sinamdvileshi, suli upro mt’k’itsed adast’urebs k’avshirs ors shoris, romlebits ekheba ghvtis gegmis ist’oriashi ertsa da imave movlenas, mis dabrunebas tavis „did dghes “, romelits nats’inasts’armet’q’velebia gamotskh. 16:16-shi.
mukhli 2: „ mq’isve sulshi viq’avi da, aha, tsashi t’akht’i idga da t’akht’ze vighats ijda “.
rogorts ioanes gamotsdilebidan chans, rcheulta „ zetsashi “ amaghleba „ sulit aghaprtovanebs mat “ da isini p’roetsirdebian zetsiur ganzomilebashi, romelits adamianebistvis samudamod miuts’vdomeli rcheba, radgan ik ghmerti mepobs da khilulia.
mukhli 3: „ da mjdomare iasp’isa da sardionis kvas hgavda; t’akht’is garshemo k’i tsisart’q’ela iq’o, zurmukht’is msgavsi “.
ik isini ghvtis t’akht’is ts’inashe aghmochndebian, romelzets erti shemokmedi ghmerti didebulad zis. es aghuts’ereli zetsiuri dideba maints gamoikhat’eba dzvirpasi kvebit, romelta mimartats adamianebi mgrdznobiareni arian. „ iasp’is kvebi “ dzalian ganskhvavebul asp’ekt’ebsa da perebs idzens, rats ghvtaebrivi bunebis mravalperovnebas ts’armoadgens. ts’iteli peris „ sardionits “ mas ts’aagavs. „ tsisart’q’ela “ bunebrivi movlenaa, romelits q’oveltvis aotsebda adamianebs, magram maints unda gvakhsovdes misi ts’armoshoba. es iq’o aghtkmis nishani, romlitats ghmertma k’atsobriobas aghutkva, rom agharasdros gaanadgurebda mas ts’arghvnis ts’q’lebit, dabadebis 9:9-dan 17-mde. aseve, q’ovel jerze, rodesats ts’vima mzes khvdeba, ghvtis simboluri gamosakhuleba, tsisart’q’ela, chndeba misi mits’ieri kmnilebebis dasamshvideblad. magram ts’q’lebis ts’arghvnis mokhmobit, p’et’re gvakhsenebs, rom „ tsetskhlisa da gogirdis ts’arghvna “ ghvtaebriv gegmashia (2 p’et’. 3:7). sts’ored am gamanadgurebeli „ tsetskhlovani ts’arghvnis “ gatvalists’inebit , ghmerti tavis zetsashi ats’q’obs borot’ta samsjavros, romlis msajulebits iknebian gamosq’iduli rcheulebi da ieso, mati mkhsneli.
mukhli 4: „ t’akht’is garshemo vikhile otsdaotkhi t’akht’i da t’akht’ebze otsdaotkhi ukhutsesi , tetri samosit shemosilni da tavze okros gvirgvinebi edgat “.
ak, 24 ukhutsesit simbolurad gamovlenili , ori ts’inasts’armet’q’veluri ep’okis gamosq’idulebi arian gamovlenili shemdegi p’rintsip’is mikhedvit: 94-dan 1843 ts’lamde, 12 motsikulis daarseba; 1843-dan 2030 ts’lamde, „advent’ist’uri“ sulieri israeli „ 12 t’omisgan “, romelits dabech’dilia „ ghvtis bech’dit “, me-7 dghis shabatit , gamotskhadebis 7-shi. es k’onpiguratsia dadast’urdeba gamotskhadebis 21-shi, „ akhali ierusalimis, romelits zetsidan chamodis “ aghts’erilobashi, rata ganakhlebul dedamits’aze dasakhldes; „ 12 t’omi “ ik gamosakhulia „ 12 k’aribch’it “ 12 „ margalit’is “ asp’ekt’it . samsjavros tema gansazghvrulia gamotskh. 20:4-shi, sadats vk’itkhulobt: „ da vikhile t’akht’ebi da mat, vints matze ijda, mietsa gank’itkhvis dzalaupleba . da vikhile mati sulebi, romlebsats tavi mohk’vetes iesos mots’mobisa da ghvtis sit’q’vis gamo, da mati, vints ar stsemda taq’vans mkhetss an mis khat’ebas da romlebmats ar miighes nishani shublze an khelebze. isini gatsotskhldnen da mepobdnen krist’estan ertad atasi ts’eli . rcheulta mepoba msajulta mepobaa. magram vin ganik’itkheba? gamotskh. 11:18 gvadzlevs p’asukhs: „ khalkhebi ganriskhdnen da movida sheni riskhva da dadga zhami mk’vdrebis gansjisa , rata daajildovo sheni msakhurebi - ts’inasts’armet’q’velebi, ts’mindanebi da sheni sakhelis moshishni, p’at’arebi da didebi, da gaanadguro dedamits’is momsp’oblebi “. am mukhlshi sulits’mida ikhsenebs sami temis tanmimdevrobas, romlebits gamotskhadebulia aghsasrulis zhamistvis: „ meekvse saq’viri “ „ gabrazebuli khalkhebistvis “, „ shvidi uk’anask’neli ts’q’lulis “ dro, radgan „ movida sheni riskhva “ da „ atasi ts’lis “ zetsiuri samsjavro, radgan „ movida mk’vdrebis gank’itkhvis dro “. mukhlis bolos motsemulia saboloo p’rograma, romelits shesruldeba tsetskhlisa da gogirdis t’bis uk’anask’neli samsjavroti , romelits gaanadgurebs borot’ebs. isini q’vela miigheben monats’ileobas meore ... shemotavazebuli aghdgoma „ atasi ts’lis “ bolos , gamotskhadebis 20:5-is mikhedvit: „ danarcheni mk’vdrebi ar gatsotskhldnen, sanam atasi ts’eli ar shesrulda “. sulits’mida gvadzlevs borot’ebis tavis ganmart’ebas: „ dedamits’is momsp’oblebs “. am kmedebis uk’an dgas danielis 8:13-shi moq’vanili „ damangreveli an damangreveli tsodva “; tsodva , romelits its’vevs dedamits’is sik’vdils da gap’art’akhebas; ramats aidzula ghmerti, krist’ianoba sast’ik’i romis p’ap’is rezhimistvis gadaetsa 538 da 1798 ts’lebshi; romelits k’atsobriobis mesameds birtvul tsetskhlshi ushvebs 2021 ts’lis shemdeg an am ts’els. veravin ts’armoidgenda, rom 321 ts’lis 7 mart’idan moq’olebuli, ch’eshmarit’i meshvide dghis ts’minda shabatis darghveva amden sashinel da t’ragik’ul shedegs moit’anda. 24 ukhutsesi diperentsirebulia mkholod danielis 8:14-is gank’argulebis doneze, radgan mat saerto akvt is, rom isini ieso krist’es erti da igive siskhlit arian gadarchenilebi. amit’om, gamotskhadebis 3:5-is tanakhmad, ghirseulad tsnobilni q’velani at’areben „ tetr samosels “ da „ sitsotskhlis gvirgvins “ , romelits aghtkmulia rts’menis brdzolashi gamarjvebulebistvis gamotskhadebis 2:10-shi. gvirgvinebis „okro “ simbolurad gamokhat’avs rts’menas, romelits gants’mendilia gansatsdelit 1 p’et’res 1:7-is tanakhmad.
am me-4 tavshi t’ermini „ mjdomare “ samjer gvkhvdeba. radgan ritskhvi 3 srulq’opilebis simboloa, sulits’mida meshvide atasts’leulis samsjavros am temas gamarjvebulta srulq’opili dasvenebis nishnis kvesh atavsebs, rogorts ts’eria: „ dajeki chems marjvniv, sanam shens mt’rebs shens pekhkvesh ar davaq’eneb “ psalmuni 109:1 da mate 22:44. is da isini, vints mjdomareebi arian, gansvenebulebi arian da am khat’it, sulits’mida ts’armogvidgens meshvide atasts’leuls, rogorts did shabats anu dasvenebas , romelits nats’inasts’armet’q’velebi iq’o shekmnis dghidan, chveni k’virebis meshvide dghis ts’minda dasvenebit.
mukhli 5: „da t’akht’idan gamodioda elva, khmebi da ch’eka-kukhili. da t’akht’is ts’in ento shvidi tsetskhlis lamp’ari, romlebits ghvtis shvidi sulia “.
t’akht’idan gamosuli “ gamovlinebebi p’irdap’ir miets’ereba tavad shemokmed ghmerts. gamosvlis 19:16-is tanakhmad, am movlenebma ebraeli khalkhis shishit uk’ve aghnishna ghvtis q’opna sinas mtaze. amit’om, es ts’inadadeba gvakhsenebs im rols, romelsats ghvtis ati mtsneba sheasrulebs am kmedebashi - mk’vdrebis gank’itkhvashi borot’mokmedta. es shekhseneba aseve miutitebs im pakt’ze, rom ts’arsulshi tavisi kmnilebebis gardauvali sik’vdilis risk’is ts’inashe ukhilavi ghmerti, romelmats ar shetsvala tavisi buneba, ushishrad chans misi gamosq’iduli rcheulebis mier, aghdgenili da gandidebuli. q’uradgheba! es mok’le ts’inadadeba, akhla ganmart’ebuli, gakhdeba „gamotskhadebis“ ts’ignis st’rukt’urashi mnishvnelovani moment’i. q’ovel jerze, rodesats is gamochndeba, mk’itkhvelma unda gaigos, rom ts’inasts’armet’q’veleba its’vevs meshvide atasts’leulis samsjavros dats’q’ebis k’ont’ekst’s, romelits aghinishneba ghvtis p’irdap’iri da khiluli charevit mikaelshi, ieso krist’eshi. am gzit, mteli ts’ignis st’rukt’ura shemogvtavazebs krist’ianuli ep’okis tanmimdevrul mimokhilvas skhvadaskhva temebis mikhedvit, romlebits gamoq’opilia am dziritadi gamotkmit: „ iq’o elvis tsimtsimebi, khmebi da ch’eka-kukhili “. mas k’vlav vip’ovit gamotskh. 8:5-shi, sadats k’lavishs emat’eba „ mits’isdzvra “. is gamoq’ops ieso krist’es mudmivi zetsiuri shuamdgomlobis temas saq’virebis temisgan . shemdeg, gamotskh. 11:19-shi, k’lavishs daemat’eba „ didi set’q’va “. akhsna gamochndeba gamotskh. 16:21-shi, sadats es „ didi set’q’va “ khuravs ghvtis shvidi uk’anask’neli ts’q’lulidan meshvidis temas . analogiurad, gamotskh. 16:18-shi „ mits’isdzvra “ khdeba „ didi mits’isdzvra “. es gasaghebi pundament’uria gamotskhadebis ts’ignis sts’avlebebis martvisa da misi st’rukt’uris p’rintsip’is gasagebad .
davubrundet me-5 mukhls da aghvnishnavt, rom amjerad „ t’akht’is ts’in “ gantavsebulia „ shvidi antebuli lamp’ari “. isini simbolurad ganasakhiereben „ ghvtis shvid suls “. ritskhvi „ shvidi“ » ak simbolurad gamokhat’avs ghvtis sulis sits’mindes. sts’ored misi sulit, romelits sheitsavs q’vela sitsotskhles, ghmerti ak’ont’rolebs tavis q’vela kmnilebas; is matshia da aq’enebs mat „ tavisi t’akht’is ts’in “, radgan man isini tavisuplebi shekmna, mis sap’irisp’irod. „ shvidi antebuli lamp’aris “ gamosakhuleba simbolurad gamokhat’avs ghvtaebrivi sinatlis sits’mindes; misi srulq’opili da int’ensiuri shuki gamoritskhavs sibnelis q’ovelgvar shesadzleblobas. radgan sibnelistvis adgili ar aris gamosq’idulta maradiul tskhovrebashi.
mukhli 6: „ t’akht’is ts’in iq’o brolis msgavsi minis zghva. t’akht’is shuagulshi da t’akht’is irgvliv otkhi tsotskhali arseba, ts’inidan da uk’nidan tvalebit savse “.
sulits’mida gvelap’arak’eba tavisi simboluri enit. ra aris „ ts’in “ „ t’akht’i “ ekheba mis tsiur arsebebs, romlebits ests’rebian, magram ar monats’ileoben samsjavroshi. didi raodenobit, isini igheben zghvis sakhes , romlis khasiatis sits’minde imdenad suptaa, rom is mas brols adarebs. es aris tsiuri da mits’ieri arsebebis dziritadi khasiati, romlebits ertgulni darchnen shemokmedi ghmertis mimart. shemdeg, suli mouts’odebs k’idev ert simbolos, romelits ekheba ghmerts, t’akht’is shuagulshi , da mis tsiur arsebebs skhva samq’aroebidan da skhva ganzomilebebidan, t’akht’is garshemo ; irgvliv ekheba arsebebs, romlebits mimopant’ulia t’akht’ze mjdomi ghmertis mzeris kvesh . gamotkma „ otkhi tsotskhali arseba “ ekheba tsotskhali arsebebis universalur st’andart’s. tvalebis simravle gamartlebulia sit’q’vit „simravle“ da mati p’ozitsia „ ts’in da uk’an “ simbolurad gamokhat’avs ramdenime rames. p’irvel rigshi, is am tsotskhal arsebebs adzlevs mravalmkhriv an mravalganzomilebian mzeras. magram upro sulierad, gamotkma „ ts’in da uk’an “ ekheba ghvtis titit amot’viprul ghvtaebriv k’anons sinas mtaze, kvis ori pilas otkh mkhares. suli adarebs universalur tskhovrebas universalur k’anons. orive ghvtis namokmedaria, romelits k’vets kvaze, khortsze an... goneba, srulq’opili tskhovrebis st’andart’i misi kmnilebebis bednierebistvis, romlebits mas esmit da uq’vart. tvalebis es simravle vnebita da tanagrdznobit ak’virdeba da ak’virdeba dedamits’aze mimdinare movlenebs. 1 k’or. 4:9-shi p’avle atskhadebs: „ radgan mechveneba, rom ghmertma chven, motsikulebi, uk’anask’nelebad shegvkmna, titkos sik’vdilistvis gants’irulebad, radgan chven sanakhaoba gavkhdit samq’arostvis, angelozebistvis da adamianebistvis“ . sit’q’va „ samq’aro “ am mukhlshi berdznuli „k’osmosia“. sts’ored am k’osmoss ganvsazghvrav, rogorts mravalganzomilebian samq’aroebs. dedamits’aze rcheulebs da mat brdzolas mosdeven ukhilavi maq’ureblebi, romlebits uq’vart isini imave ghvtaebrivi siq’varulit, romelits ieso krist’em gamoavlina. isini kharoben mati sikharulit da t’irian mattan ertad, vints t’iris, radgan brdzola aseti mdzime da mt’k’ivneulia. magram es k’osmosi aseve aghnishnavs urts’muno samq’aros, rogoritsaa romaeli khalkhi, ertguli krist’ianebis mk’vlelobis maq’ureblebi mat arenebze.
gamotskhadebis me-5 tavi ts’armogvidgens tsiuri maq’ureblebis sam jgups: otkh tsotskhal arsebas, angelozebsa da ukhutsesebs , q’vela gamarjvebuli, isini maradiulad gaertianebulni arian didi shemokmedi ghmertis mosiq’varule mzeris kvesh.
tvalta simravles “ ghvtaebriv k’anontan damak’avshirebeli k’avshiri mdgomareobs sakhelts’odebashi „ mots’moba “, romelsats ghmerti adzlevs tavis ati mtsnebis k’anons. chven gvakhsovs, rom es k’anoni inakheboda „ts’midata ts’midashi“, romelits mkholod ghmertistvis iq’o gank’utvnili da ak’rdzaluli adamianebistvis, garda „gamosq’idvis dghis“ dghesasts’aulisa. k’anoni ghmerttan darcha, rogorts „mots’moba“ da misi „ ori t’rap’ezi “ meore mnishvnelobas mistsems gamotskhadebis 11:3-shi moq’vanil simbolur „ or mots’mes “. am gak’vetilshi „ tvalta simravle “ avlens ukhilavi mots’meebis simravlis arsebobas, romlebits sheests’rnen mits’ier movlenebs. ghvtaebriv azrovnebashi sit’q’va „mots’me“ ganuq’opelia sit’q’va „ertgulebisgan“. berdznuli sit’q’va „mart’us“, romelits itargmneba rogorts „mots’ame“, idealurad gansazghvravs mas, radgan ghvtis mier motkhovnil ertgulebas sazghvrebi ar akvs. da sul mtsire, iesos „mots’mem“ p’at’ivi unda stses misi ati mtsnebis ghvtaebriv k’anons, romelsats ghmerti adarebs da gansjis mas.
ghvtaebrivi k’anoni ts’inasts’armet’q’velebs
ak prchkhilebs vkhsni, rata gavikhseno 2018 ts’lis gazapkhulze mighebuli ghvtaebrivi sinatle. es ekheba ghvtis ati mtsnebis k’anons. sulits’mindam mimiq’vana shemdegi sizust’is mnishvnelobis gasatsnobiereblad: „ mose dabrunda da chamovida mtidan, khelshi mots’mobis ori pila ech’ira; pilebze orive mkhares iq’o dats’erili , ert mkharesats da meore mkharesats . pilebi ghvtis namokmedari iq’o da ts’arts’era ghvtis ts’arts’era iq’o, amot’vipruli pilebze (gam. 32:15-16)“. tavidan gamik’virda, rom aravis arasdros gautvalists’inebia es sizust’e, romlis mikhedvitats k’anonis tavdap’irveli pilebi otkh mkhares iq’o dats’erili, anu „ ts’in da uk’an “, rogorts „ otkhi tsotskhali arsebis tvalebi “, romlebits ts’ina mukhlis shests’avlili iq’o. am dazhinebit tsit’irebul sizust’es hkonda mizezi, romlis aghmochenats sulits’mindam momtsa. mteli t’ekst’i tavdap’irvelad regularulad da dabalansebulad iq’o ganats’ilebuli ori kvis pilas otkh mkhares. p’irveli pilas ts’ina mkhares p’irveli mtsneba da meores nakhevari ech’ira; mis uk’ana mkhares meore mtsnebis meore nats’ili da mteli mesame iq’o. meore magidaze ts’ina mkhares mteli meotkhe mtsneba iq’o gamosakhuli; uk’ana mkhares k’i - bolo ekvsi mtsneba. am k’onpiguratsiashi, ori khiluli ts’ina mkhare ts’armogvidgens p’irvel mtsnebas, meores - nakhevrad da meotkhes, romelits meshvide dghis ts’minda danarchens ekheba. am q’velapris gankhilva khazs usvams am sam mtsnebas, romlebits sits’mindis nishnebi iq’o 1843 ts’els, rodesats shabati aghdga da ghmertma moitkhova. im dros p’rot’est’ant’ebi memk’vidreobit mighebuli romauli k’vira dghis mskhverp’lni gakhdnen. amrigad, advent’ist’ebis archevanisa da p’rot’est’ant’ebis archevanis shedegebi orive magidis uk’ana mkhares ikneba gamosakhuli. rogorts chans, shabatis p’at’ivistsemis gareshe, 1843 ts’lidan mesame mtsnebats dairghva: „ ghvtis sakheli amaod gamoiq’eneba “, sit’q’vasit’q’vit „ q’albad “ mat mier, vints mas krist’es simartlis gareshe an misi dak’argvis shemdeg moikhseniebs. amgvarad, isini imeoreben im danashauls, romelits daushves ebraelebma, romelta p’ret’enzia, rom isini ghmerts ek’utvnian, ieso krist’em t’q’uilad gamoavlina gamotskhadebis 3:9-shi: „ sat’anis sinagogidan arian isini, vints amboben, rom ebraelebi arian da ar arian, aramed it’q’uebian “. 1843 ts’els es iq’o k’atolik’eebis p’rot’est’ant’i memk’vidreebis shemtkhveva. magram mesame mtsnebamde, meore mtsnebis meore nats’ili avlens im ganachens, romelsats ghmerti or mtavar dap’irisp’irebul banak’s gamout’ans. romis k’atolitsizmis p’rot’est’ant’i memk’vidreebistvis ghmerti ambobs: „ me var shuriani ghmerti, romelits mamebis tsodvas shvilebs mesame da meotkhe taobamde vk’itkhav mat, vints me mdzuls “,; samts’ukharod, mistvis, 1994 ts’els „ aghebinebuli “ opitsialuri advent’izmi mat beds gaiziarebs; magram is aseve p’irikit ambobs ts’mindanebze, romlebits daitsaven mis ts’minda shabats da mis ts’inasts’armet’q’velur shuks 1843 ts’lidan 2030 ts’lamde: „ da romelits atasobit taobas avlens ts’q’alobas mat mimart, vints me miq’vars da itsavs chems mtsnebebs “. tsit’irebuli ritskhvi „ atasi “ dakhvets’ilad mogvagonebs gamotskh. 20-is meshvide atasts’leulis „ atas ts’els “, romelits ikneba jildo gamarjvebuli rcheulebistvis, romlebits maradisobashi shevidnen. k’idev erti gak’vetili ik’veteba. shedegad, ieso krist’es sulits’midis dakhmarebisgan mok’lebuli p’rot’est’ant’ebi da advent’ist’ebi, romlebits ghmertma zedized 1843 da 1994 ts’lebshi miat’ova, ver shedzleben me-2 tskhrilis uk’ana mkhares dats’erili bolo ekvsi mtsnebis p’at’ivistsemas, romlis ts’ina mkharets meshvide dghis ghvtaebriv dasvenebas edzghvneba. amis sap’irisp’irod, am dasvenebis damk’virveblebi ieso krist’esgan dakhmarebas miigheben, rata daemorchilon am mtsnebebs, romlebits ekheba adamianis movaleobebs tanamodzmeebis mimart. ghvtis sakmeebi, mosestvis k’anonis dapebis mitsemidan moq’olebuli, 2018 ts’lis bolo zhams gasak’vir da moulodnel mnishvnelobas, rolsa da gamoq’enebas idzens. amit shabatis aghdgenis uts’q’eba dzlierdeba da adast’urebs q’ovlisshemdzle ghmerti ieso krist’e.
ai, rogori sakhitats chans ati mtsneba.
tskhrili 1 – ts’ina mkhare: retsep’t’ebi
ghmerti tavs ts’armoachens
„ me var iahve, sheni ghmerti, romelmats gamogiq’vane egvip’t’is kveq’nidan, monobis sakhlidan .“ (es moitsavs q’vela rcheuls, romlebits tsodvisgan ikhsna da ikhsna ieso krist’es mier daghvrili gamomsq’idveli siskhlit; monobis sakhli tsodvaa; eshmak’is imit’irebuli naq’opi).
p’irveli mtsneba: k’atolik’uri tsodva 538 ts’lidan, p’rot’est’ant’uli 1843 ts’lidan da advent’ist’uri 1994 ts’lidan) .
„ chems garda skhva ghmertebi ar gq’avdes “.
me-2 mtsneba: p’irveli nats’ili : k’atolik’uri tsodva 538 ts’lidan.
„ nu gaik’eteb shentvis k’erp’s, arts raime msgavss imisa, rats maghla tsashia, rats dabla mits’azea da rats ts’q’alshia mits’is kvesh. nu taq’vans stsem mat da nu emsakhurebi mat .“
tskhrili 1 – uk’ana mkhare: shedegebi
me-2 mtsneba: me-2 nats’ili .
„... radgan me, iahve, sheni ghmerti, shuriani ghmerti var, romelits mamebis tsodvas shvilebze vk’itkhav chemi modzuleebis mesame da meotkhe taobamde (k’atolik’eebi 538 ts’lidan; p’rot’est’ant’ebi 1843 ts’lidan; advent’ist’ebi 1994 ts’lidan) da ts’q’alobas vavlen atasobit matganis mimart, vints miq’vars da itsavs chems mtsnebebs . ( meshvide dghis advent’ist’ebi 1843 ts’lidan; es uk’anask’nelni 1994 ts’lidan ).“
mesame mtsneba: k’atolik’eebi arghveven 538 ts’lidan, p’rot’est’ant’ebi 1843 ts’lidan da advent’ist’ebi 1994 ts’lidan) .
„ nu ts’armotkvam t’q’uilad uplis, sheni ghmertis sakhels, radgan upali ar dat’ovebs dausjels mas, vints mis sakhels t’q’uilad ts’armotkvams “.
tskhrili 2 – ts’ina mkhare: retsep’t’i
me-4 mtsneba: krist’ianuli k’rebis mier misi darghveva 321 ts’lidan mas dan. 8:13-is „ damangrevel tsodvad “ aktsevs; k’atolik’uri sarts’munoeba 538 ts’lidan da p’rot’est’ant’uli sarts’munoeba 1843 ts’lidan arghvevs. tumtsa, meshvide dghis advent’ist’uli sarts’munoeba mas p’at’ivs miagebs 1843 da 1873 ts’lebshi.
„ gakhsovdes shabati dghe, rata ts’mindad sheinakho igi. ekvsi dghe ishrome da ak’ete q’vela sheni sakme. meshvide dghe k’i uplis, sheni ghmertis, shabatia. nu gaak’eteb aranair sakmes, arts shen, arts shenma dzem, arts shenma asulma, arts shenma msakhurma, arts shenma mkhevalma, arts shenma p’irut’q’vma da arts shens k’aribch’eshi mq’opma khizanma. radgan ekvs dgheshi shekmna upalma tsa da mits’a, zghva da q’velaperi, rats matshia, da meshvide dghes daisvena. amit’om ak’urtkha upalma shabati dghe da ts’mindahq’o igi .“
tskhrili 2: uk’ana mkhare: shedegebi : es bolo ekvsi mtsneba krist’ianuli sarts’munoebis mier 321 ts’lidan dairghva; k’atolik’uri sarts’munoebis mier 538 ts’lidan; p’rot’est’ant’uli sarts’munoebis mier 1843 ts’lidan da advent’ist’uri sarts’munoebis mier, romlebits „ aghebines “ 1994 ts’els. tumtsa, isini p’at’ivs stsemen meshvide dghis advent’ist’ur sarts’munoebas, romelits ieso krist’es sulits’midit aris k’urtkheuli, 1843 da 1873 ts’lidan; „bolo“ mtsnebebi k’i 1994 ts’lidan 2030 ts’lamde.
me-5 mtsneba
„ p’at’ivi etsi mamas da dedas, rata dghegrdzeli iq’o im mits’aze, romelsats upali, sheni ghmerti, gadzlevs “ .
me-6 mtsneba
„ ar mok’la . ar chaidino mk’vleloba .“ (sashineli danashaulis t’ip’is, mk’vlelobis an tsru religiis sakhelit chadenili)
me-7 mtsneba
„ ar imrusho. “
me-8 mtsneba
„ nu ip’arav. “
me-9 mtsneba
„ nu gamokhval tsru mots’med sheni moq’vasis ts’inaaghmdeg “.
me-10 mtsneba
„ nu isurveb sheni moq’vasis sakhls; nu isurveb sheni moq’vasis tsols, arts mis monas, arts mis mkhevals, arts mis khari, arts mis virs da arts arapers, rats sheni moq’vasisaa. “
ak vkhurav am amaghlebul da sasitsotskhlod mnishvnelovan prchkhilebs.
mukhli 7: „ p’irveli tsotskhali arseba loms hgavda, meore tsotskhali arseba - khbos, mesames adamianis sakhe hkonda, meotkhe k’i mprinav arts’ivs hgavda “.
modit, p’irdap’ir vtkvat, es mkholod simboloebia. igive tsnoba ts’armodgenilia ezek’ielis 1:6-shi aghts’erilobis variatsiebit. ik chven vkhvdebit otkh ident’ur tskhovels, titoeuls otkhi ganskhvavebuli sakhit. akats gvq’avs otkhi tskhoveli, magram titoeuls mkholod erti sakhe akvs, romelits otkhive tskhovelshi ganskhvavebulia. amit’om, es urchkhulebi ar arian realurebi, magram mati simboluri tsnoba amaghlebulia. titoeuli matgani ts’armoadgens maradiuli universaluri sitsotskhlis st’andart’s, romelits, rogorts vnakhet, ekheba tavad ghmerts da mis mravalganzomilebian universalur kmnilebebs. is, vints gansakhierda tavis ghvtaebriv srulq’opilebashi, universaluri sitsotskhlis es otkhi k’rit’eriumi, aris ieso krist’e, romelshits mdebareobs lomis samepo dzala da dzala msajulta 14:18-is mikhedvit; khbos mskhverp’lshets’irvisa da msakhurebis suli ; adamianis ghmertis khat’eba; da mprinavi arts’ivis umaghlesi zetsiuri amaghlebis bat’onoba . es otkhi k’rit’eriumi gvkhvdeba q’vela maradiul universalur zetsiur tskhovrebashi. isini ts’armoadgenen st’andart’s, romelits khsnis ghvtaebrivi p’roekt’is ts’armat’ebas, romelsats ets’inaaghmdegebian meambokhe sulebi. da iesom srulq’opili modeli ts’arudgina tavis motsikulebsa da mots’apeebs tavisi mok’le mits’ieri msakhurebis dros; is imdenad shors ts’avida, rom man tavisi mots’apeebis pekhebi dabana, sanam mis skheuls jvartsmis ts’amebistvis gadastsemda, rata mat natsvlad, „khbosavit “ gamoesq’ida q’vela tavisi rcheulis tsodvebi. aseve, titoeulma tavad gamostsados sak’utari tavi, rata itsodes, sheesabameba tu ara maradiuli sitsotskhlis am st’andart’is uarq’opa mis bunebas, mis mists’rapebebsa da survilebs. asetia khsnis shetavazebis st’andart’i, romelits unda iknas mighebuli an uarq’opili.
mukhli 8: „ otkh tsotskhal arsebas titoeuls ekvsi prta hkonda da irgvliv da shignidan tvalebit iq’vnen savseni. dghe da ghame ar isvenebdnen da ambobdnen: „ts’midaa, ts’midaa, ts’midaa upali ghmerti, q’ovlisshemdzle, romelits iq’o, aris da mova!“ “
zetsiuri samsjavros ponze, es stsena asakhavs p’rintsip’ebs, romlebsats mudmivad iq’eneben zetsasa da dedamits’aze arsebebi, romlebits ghvtis ertgulebi rchebian.
skhva samq’aroebidan chamosuli arsebebis tsiur skheulebs prtebi ar sch’irdebat modzraobistvis, radgan isini ar ekvemdebarebian mits’ieri ganzomilebis k’anonebs. tumtsa, suli ighebs mits’ier simboloebs, romelta gagebats adamians sheudzlia. mattvis „ ekvsi prtis “ minich’ebit, is gvimkhels ritskhvi 6-is simbolur mnishvnelobas, romelits khdeba zetsiuri khasiatis da angelozebis ritskhvi. es ekheba samq’aroebs, romlebits tsodvis gareshe darchnen da angelozebs, romeltagan p’irveli sheikmna sat’ana, meambokhe angelozi. radgan ghmertma ritskhvi „shvidi“ sak’utar tavs miats’era, rogorts misi p’iradi samepo „bech’da“, ritskhvi 6 sheidzleba chaitvalos misi p’irovnebis „bech’dad“, an eshmak’is shemtkhvevashi, „nishanad“, magram is am ritskhv 6-s iziarebs samq’aroebtan, romlebits suptad darchnen da ghvtis mier shekmnil q’vela angeloztan, k’etilebtan da tsudebtan. angelozis kvemot modis adamiani, romlis ritskhvits ikneba „5“, romelits gamartlebulia tavisi 5 grdznobit, khelis 5 titit da pekhis 5 titit. kvemot motsemulia universaluri simbolos ritskhvi 4, romelits aghinishneba otkhi k’ardinaluri ts’ert’ilit: chrdiloeti, samkhreti, aghmosavleti da dasavleti. kvemot motsemulia srulq’opilebis ritskhvi 3, shemdeg arasrulq’opilebis ritskhvi 2 da ertianobis ritskhvi 1, anu srulq’opili sheertebis ritskhvi. otkhi tsotskhali arsebis tvalebi „ garshemo da shignitaa “ da upro met’its, „ ts’in da uk’anaa “. veraperi gaektseva am zetsiuri mravalganzomilebiani universaluri sitsotskhlis mzeras, romelsats ghvtaebrivi suli mtlianad ik’vlevs, radgan misi ts’armoshoba masshia. es sts’avleba sasargebloa, radgan amzhamindel dedamits’aze, tsodvilta tsodvisa da borot’ebis gamo, mat „ shignit “ shenakhvit, adamians sheudzlia skhva adamianebisgan damalos tavisi saidumlo pikrebi da moq’vasis ts’inaaghmdeg mimartuli borot’i gegmebi. zetsier tskhovrebashi aseti ram sheudzlebelia. zetsiuri tskhovreba isetive gamch’virvalea, rogorts broli, radgan borot’eba gandevnes misgan, eshmak’tan da mis borot’ angelozebtan ertad, gadmoq’ares dedamits’aze, gamotskhadebis 12:9-is tanakhmad, iesos tsodvasa da sik’vdilze gamarjvebis shemdeg. ghvtis sits’mindis gamotskhadeba srulq’opilebashi (3-jer: ts’minda ) sruldeba am supta samq’aroebis mk’vidrta mier. magram es gamotskhadeba sit’q’vebit ar miights’eva; es aris mati individualuri da k’olekt’iuri sits’mindis srulq’opileba, romelits mudmiv sakmeebshi atskhadebs mati shemokmedi ghmertis sits’mindis srulq’opilebas. ghmerti avlens tavis bunebas da sakhels gamotskhadebis 1:8-shi tsit’irebuli pormit: „ me var alpa da omega, ambobs upali ghmerti, romelits aris, romelits iq’o da romelits mova, q’ovlisshemdzle “. gamotkma „ romelits aris, romelits iq’o da romelits mova “ srulq’opilad gansazghvravs shemokmedi ghmertis maradiul bunebas. uars amboben mas im sakhelit mokhseniebaze, romelits man sak’utar tavs daarkva, „iahve“, amit’om adamianebi mas „maradiuls“ uts’odeben. martalia, ghmerts sakheli ar sch’irdeboda, radgan unik’aluri da ghvtaebrivi k’onk’urent’is gareshe, mas ar sch’irdeba sakheli, rata ganaskhvavos igi skhva ghmertebisgan, romlebits ar arseboben. miukhedavad amisa, ghmerti datankhmda up’asukhos moses tkhovnas, romelsats uq’varda da romelits mas uq’varda. amit’om man sak’utar tavs sakheli „iahve“ daarkva, rats itargmneba zmnit „q’opna“, romelits ebrauli arasrulq’opili ritskhvis mesame p’iris mkholobit ritskhvshia sherts’q’muli. es „arasrulq’opili“ dro aghnishnavs dasrulebuls, romelits droshi vrtseldeba, shesabamisad, dro upro partoa, vidre chveni momavali. porma „vints aris, vin iq’o da vin ikneba“ idealurad targmnis am ebrauli arasrulq’opilis mnishvnelobas. pormula „ vints aris, vin iq’o da vin mova “ amit’om aris ghvtis gza misi ebrauli sakhelis „iahves“ targmnisa, rodesats mas uts’evs misi adap’t’ireba dasavlur enebtan, an ebraulis garda skhva nebismier enebtan. nats’ili „da vin mova“ aghnishnavs krist’ianuli sarts’munoebis saboloo advent’ist’ur pazas, romelits ghvtis gegmashi danielis 8:14-is gank’argulebit 1843 ts’lidan damk’vidrda. amit’om, ghvtis sammagi sits’mindis gamotskhadeba rcheuli advent’ist’ebis khortsielad sruldeba. ieso krist’es ghvtaebrioba khshirad sadavo iq’o, magram is udavoa. biblia am temaze ebr. 1:8-shi ambobs: „ dzes k’i utkhra: sheni t’akht’i, ghmerto, uk’uniti uk’unisamdea; simartlis k’vertkhi sheni samepos k’vertkhia “. kholo pilip’es, romelits iesos stkhovs, mama echvenos, ieso p’asukhobs: „ amdeni khania tkventan var da ver mitsnob, pilip’e? vints me mikhila, mamats ikhila ; rogorgha ambob, mama gvachvene?“ (ioane 14:9)
mukhlebi 9-10-11: „ rodesats tsotskhali arsebebi didebas, p’at’ivsa da madlobas ukhdian t’akht’ze mjdomares, uk’uniti uk’unisamde tsotskhals, otsdaotkhi ukhutsesi emkhoba t’akht’ze mjdomares ts’inashe da taq’vans stsems uk’uniti uk’unisamde tsotskhals, t’akht’is ts’in q’rian gvirgvinebs da amboben: shen ghirsi khar, upalo chveno da ghmerto chveno, rom miigho dideba, p’at’ivi da dzali, radgan shen shekmeni q’velaperi da sheni nebit arsebobs da sheikmna “.
me-4 tavi mtavrdeba shemokmedi ghmertis gandidebis stsenit. es stsena achvenebs, rom ghvtaebrivi motkhovna, „ geshinodet ghvtisa da dideba miaget mas ...“, romelits gamokhat’ulia p’irveli angelozis uts’q’ebashi gamotskhadebis 14:7-shi, ismoda da k’argad esmodat bolo rcheulebs 1843 ts’lidan; magram up’irveles q’ovlisa, rcheulebs, romlebits tsotskhlebi darchnen ieso krist’es didebuli dabrunebis dros; radgan mkholod mattvis iq’o momzadebuli da srulad ganatebuli gamotskhadebis ap’ok’alipsi ghvtis mier archeul dros, anu 2018 ts’lis gazapkhulidan. amgvarad, gamosq’idulebi taq’vanistsemita da kebit gamokhat’aven mtel taviant madlierebas ieso krist’es mimart, im pormit, romlitats q’ovlisshemdzle ets’via mat tsodvisa da sik’vdilisgan, misi sazghaurisgan, gadasarchenad. urts’muno k’atsobrioba mkholod imas sts’ams, rasats khedavs, motsikuli tomas msgavsad, da radgan ghmerti ukhilavia, gants’irulia ugulebelq’os misi uk’iduresi sisust’e, rats mas mkholod satamashod aktsevs, romelsats is tavisi ghvtaebrivi nebis shesabamisad manip’ulirebs. mas akvs, sul mtsire, ghmertis arshetsnobis sababi, romelits ar gaamartlebs mas, sat’anas ar akvs, radgan ghmertis shetsnobit man gadats’q’vit’a mis ts’inaaghmdeg brdzolashi shesvla; es dznelad dasajerebelia, magram martalia da aseve ekheba mis mimdevrebs. p’aradoksulia, rom tavisupali archevanis mravali ganskhvavebuli da tundats sap’irisp’iro naq’opi mots’mobs im namdvil da srul tavisuplebas, romelits ghmertma mistsa tavis tsiur da mits’ier kmnilebebs.
gamotskhadeba 5: k’atsis dze
rodesats p’ilat’em ieso khalkhs ts’arudgina, tkva: „ aha, k’atsi “. autsilebeli iq’o, rom tavad ghmerti mosuliq’o da khortsieli sakhe miegho, rata misi gulisa da survilebis shesabamisad „ k’atsi “ gamocheniliq’o. sik’vdili daat’q’da adamianta p’irvel ts’q’vils ghvtisadmi daumorchileblobis tsodvis gamo. mati akhali samartskhvino mdgomareobis nishnad, ghmertma mat pizik’uri sishishvle gamoavlina, rats mkholod mati shinagani sulieri sishishvlis garegani nishani iq’o. am dasats’q’isidanve mati gamosq’idvis p’irveli gantskhadeba tskhovelis t’q’avisgan damzadebuli t’ansatsmlis mitsemit gak’etda. ase mok’les k’atsobriobis ist’oriashi p’irveli tskhoveli; simbolizmis gamo sheidzleba vipikrot, rom es akhalgazrda verdzi an k’ravi iq’o. 4000 ts’lis shemdeg, ghvtis k’ravi, romelits ighebs msoplios tsodvebs, movida, rata tavisi iuridiulad srulq’opili sitsotskhle sheets’ira k’atsobriobis rcheulta gamosasq’idad. ghvtis mier ts’minda madlit shemotavazebuli es khsna, shesabamisad, mtlianad iesos sik’vdilzea dapudznebuli, rats mis rcheulebs sashualebas adzlevs, isargeblon misi srulq’opili samartlianobit; da amavdroulad, misi sik’vdili mat tsodvebs gamoisq’idis, romelta nebaq’oplobit mat’areblad tavad iktsa. mas shemdeg ieso krist’e gakhda ertaderti sakheli, romelsats sheudzlia tsodvilis gadarchena mtel chvens dedamits’aze da misi khsna adamisa da evadan moq’olebuli vrtseldeba.
q’vela am mizezis gamo, es me-5 tavi, romelits mokhseniebulia nomrit „ k’atsi “, mas edzghvneba. ieso ara mkholod ikhsnis tavis rcheulebs tavisi gamomsq’idveli sik’vdilit, aramed ikhsnis mat mits’ieri mogzaurobis ganmavlobashi mati datsvit. sts’ored am miznit aprtkhilebs is mat sulieri saprtkheebis shesakheb, romlebits eshmak’ma mat gzaze daaq’ena. misi t’eknik’a ar shetsvlila: rogorts motsikulebis dros, ieso mat igavebit esaubreba, rata samq’arom gaigos, magram ver gaigos; rats ar ekheba mis rcheulebs, romlebits, motsikulebis msgavsad, mis ganmart’ebebs p’irdap’ir misgan igheben. misi gamotskhadeba „gamotskhadeba“ rcheba am utargmneli berdznuli sakhelit, am gigant’uri igavit, romelits samq’arom ar unda gaigos. magram misi rcheulebistvis es ts’inasts’armet’q’veleba namdvilad misi „ gamotskhadebaa “.
mukhli 1: „ da vikhile t’akht’ze mjdomis marjvena khelshi ts’igni, dats’erili shignidan da uk’ana mkhridan, shvidi bech’dit dabech’dili “.
t’akht’ze ghmerti dgas da mis marjvena khelshi, shesabamisad, misi k’urtkhevit, uch’iravs ts’igni, romelits dats’erilia „ shignit da garedan “. rats „ shignit “ ts’eria, aris gashipruli tsnoba, romelits mis rcheultatvisaa gank’utvnili da romelits dakhuruli da arasts’orad gagebuli rcheba msoplios im adamianebis mier, romlebits ghvtis mt’rebi arian. rats „ shignit “ ts’eria, aris dashipruli t’ekst’i, khiluli, magram gaugebari adamianta simravlistvis. gamotskhadebis ts’igni dalukulia „ shvidi bech’dit “. am ganmart’ebit, ghmerti gveubneba, rom mkholod „ meshvide bech’dis “ gakhsna sashualebas mistsems mas srulad gaikhsnas. sanam darcheba bech’edi mis dasalukad, ts’ignis gakhsna sheudzlebelia. amrigad, ts’ignis mtlianad gakhsna damok’idebuli ikneba ghvtis mier „ meshvide bech’dis “ temistvis dadgenil droze . is mokhseniebuli ikneba, rogorts „ tsotskhali ghmertis bech’edi “ gamotskh. 7-shi, sadats meshvide dghis, misi ts’minda shabatis darchenis aghmnishvneli misi aghdgena dak’avshirebuli ikneba 1843 ts’eltan, romelits, shesabamisad, aseve ikneba „ meshvide bech’dis “ gakhsnis dro, rats ts’ignis p’edagogik’ashi shemoakvs „ shvidi saq’viris “ tema , romelits ase mnishvnelovania chventvis, misi rcheulebistvis.
mukhli 2: „ da vikhile dzlieri angelozi, romelits khmamaghla atskhadebda: vin aris ghirsi ts’ignis gakhsnisa da misi bech’debis akhsnisa? “
es stsena ts’inasts’armet’q’velebis mont’azhshi prchkhilebshia motsemuli. gamotskhadebis ts’ignis gakhsna zetsashi k’i ara, ts’ina me-4 tavis k’ont’ekst’shi ikneba sach’iro. rcheulebs es ieso krist’es dabrunebamde sch’irdebat, sanam isini eshmak’is khapangebs gamoavlenen. dzala ghvtis banak’shia da dzlieri angelozi iahves angelozia, anu ghmerti mikaelis angelozuri sakhit. dabech’dili ts’igni uaghresad mnishvnelovani da ts’mindaa, radgan misi bech’debis gasakhsnelad da gasakhsnelad dzalian maghali ghirsebaa sach’iro.
mukhli 3: „ da veravin shedzlo ts’ignis gakhsna, verts tsashi, verts mits’aze, verts mits’is kvesh. “
tavad ghmertis mier dats’erili ts’ignis gakhsna mis artsert zetsier tu mits’ier kmnilebas ar sheudzlia.
mukhli 4: „ da me bevri vit’ire, radgan aravin aghmochnda ghirsi ts’ignis gakhsnisa da ts’ak’itkhvisa, arts misi shekhedvisa “ .
ioane, chvensavit, mits’ieri arsebaa da misi tsremlebi gamokhat’avs k’atsobriobis sheshpotebas eshmak’is mier dagebuli khapangebis ts’inashe. is titkos gveubneba: „gamotskhadebis gareshe vis sheudzlia gadarchena?“ amit is avlens misi shinaarsis utsodinrobis maghal t’ragik’ul khariskhs da mis sabedists’ero shedegs: ormag sik’vdils.
mukhli 5: „ da mitkhra ert-ertma ukhutsesma: nu it’ireb; aha, gaimarjva lomma iudas t’omidan, davitis pesvma, rata gakhsnas ts’igni da gakhsnas misi shvidi bech’edi “ .
iesos mier mits’idan gamosq’iduli „ ukhutsesebi “ k’arg mdgomareobashi arian, rata ieso krist’es sakheli q’vela tsotskhal arsebaze maghla ats’ion. isini aghiareben masshi im dzalauplebas, romelits man tavad ganatskhada mamisa da zetsiuri arsebebisgan mighebuli mates sakharebashi. 28:18: „ mivida ieso da elap’arak’a mat da utkhra: „motsemuli makvs mteli khelmts’ipeba tsashi da dedamits’aze “. sts’ored iesoshi gansakhierebit shtaagona ghmertma iak’obi, romelmats, tavisi shvilebis shesakheb ts’inasts’armet’q’velebisas, iudas shesakheb tkva: „ iuda lomis ch’ich’ia. dabrundi khotsva-zhlet’idan, shvilo! mukhlebs ikhris, lomivit ts’evs, lomivit lomivit: vin aghadgens mas? k’vertkhi ar mostsildeba iudas da arts mmartvelis k’vertkhi mis pekhta shoris, sanam shilo ar mova da khalkhi ar daemorchileba mas. is tavis virs venakhs miabams da viris k’vertkhs sauk’eteso vazze; is tavis samosels ghvinoshi retskhavs da tavis samoss q’urdznis siskhlshi. misi tvalebi ghvinisgan ts’itelia da misi k’bilebi rdzisgan tetri (dab. 49:8-12). q’urdznis siskhli ikneba gamotskh. 14:17-20-shi gamotskhadebuli „ rtvelis “ tema , romelits aseve its’inasts’armet’q’vela esaias 63-e tavshi. „ davitis pesvis “ shesakheb, chven ts’aik’itkhet esaias 11:1-5-shi: „ mashin amova q’lort’i ieses dzirk’vidan da rt’o gamoighebs naq’ops misi pesvebidan. uplis suli daivanebs masze, sibrdznisa da gagebis suli, rchevisa da dzlierebis suli, tsodnisa da uplis shishis suli. is uplis shishit sheisuntkavs; ar gansjis garegnobisamebr da arts ch’orisamebr up’asukhebs. aramed simartlit gansjis gharibebs da samartlianad gansjis dedamits’is tvinierebs. dahk’ravs dedamits’as tavisi sit’q’vit, rogorts k’vertkhit da tavisi t’uchebis suntkvit mok’lavs borot’eulebs.“ „ simartle ikneba misi ts’elis sart’q’eli da ertguleba - misi ts’elis sart’q’eli“ . iesos gamarjveba tsodvasa da sik’vdilze, mis sazghaurze, anich’ebs mas k’anonier da legit’imur uplebas, gakhsnas gamotskhadebis ts’igni, rata misi rcheulebi gaprtkhildnen da daitsvan is sasik’vdilo religiuri khapangebisgan, romlebits man eshmak’is meshveobit daagdo urts’munoebis mosat’q’ueblad. amit’om, ts’igni srulad gaikhsneba im dros, rodesats danielis 8:14-is gank’arguleba dzalashi sheva, anu 1843 ts’lis gazapkhulis p’irvel dghes; mashinats k’i, tu misi arasrulq’opili gageba drota ganmavlobashi, 2018 ts’lamde, gadapasebas moitkhovs.
mukhli 6: „ da vikhile t’akht’isa da otkhi tskhovelis shuagulshi da ukhutsesta shuagulshi k’ravi, titkos dak’luli. mas hkonda shvidi rka da shvidi tvali, romlebits ghvtis shvidi sulia, ts’armogzavnili mtel dedamits’aze “ .
unda aghinishnos k’ravis q’opna „ t’akht’is shuagulshi “ , radgan is aris ghmerti tavisi mravalmkhrivi gants’mendit, ertdroulad erti shemokmedi ghmerti, mtavarangelozi mikaeli, ieso krist’e, ghvtis k’ravi da sulits’mida an „ ghvtis shvidi suli, gagzavnili mtel dedamits’aze “. misi „ shvidi rka “ simbolurad gamokhat’avs misi dzalis gants’mendas, kholo misi „ shvidi tvali “ - misi mzeris gants’mendas, romelits sighrmiseulad ik’vlevs misi kmnilebebis azrebsa da kmedebebs.
me-7 mukhli: „ da mivida da aigho gragnili t’akht’ze mjdomis marjvena khelidan “ .
es stsena asakhavs gamotskh. 1:1-is sit’q’vebs: „ ieso krist’es gamotskhadeba , romelits mistsa mas ghmertma , rata echvenebina tavisi msakhurebistvis, rats male unda mokhdes . da man es auts’q’a tavisi angelozis gagzavnit tavis msakhur ioanes “. es uts’q’eba imis tkmas isakhavs miznad, rom gamotskhadebis shinaarsi sheuzghudavi ikneba, radgan is tavad ghmertis, mamis mier aris motsemuli; da es imit, rom masze mteli tavisi k’urtkheva misi „ marjvenit “ aris mititebuli.
mukhli 8: „ da rodesats aigho gragnili, otkhi tsotskhali arseba da otsdaotkhi ukhutsesi daemkho k’ravis ts’inashe, titoeuls hkonda arpa da okros tasi, savse surnelebit, romlebits ts’mindanta lotsvebia “ .
gavikhsenot am mukhlidan es simboluri gasaghebi: „ sak’mevlit savse okros tasebi, romlebits ts’mindanta lotsvebia “. q’vela zetsiuri da mits’ieri arseba, tavisi ertgulebit archeuli, „k’ravis “, ieso krist’es ts’inashe taq’vans stsems mas. „ arpebi “ simbolurad gamokhat’aven kebisa da k’olekt’iuri taq’vanistsemis universalur harmonias .
mukhli 9: „ da imgheres akhali simghera da tkves: shen ghirsi khar aigho ts’igni da gakhsna misi bech’debi, radgan shen mok’les da gamogvisq’ide chven ghvtistvis sheni siskhlit q’oveli t’omidan da enidan, khalkhisa da eridan “ .
es „ akhali simghera “ aghnishnavs tsodvisgan gatavisuplebas da, droebit, ajanq’ebis ts’amkezeblebis gakrobas. radgan isini samudamod gakrebian mkholod uk’anask’neli samsjavros shemdeg. ieso krist’es mier gamosq’idulni q’vela ts’armoshobis, q’vela perisa da adamianis rasis ts’armomadgenlebi arian, „ q’oveli t’omidan, enidan, khalkhidan da eridan “; rats adast’urebs, rom khsnis p’roekt’i shemotavazebulia mkholod ieso krist’es sakhelit , sakmeebis 4:11-12-is tanakhmad: „ ieso aris kva, romelits tkven, msheneblebma, uarq’avit da romelits k’utkhis tavi gakhda. arts skhvashi aris khsna, radgan tsis kvesh ar aris motsemuli skhva sakheli adamianebs shoris, romlitats unda gadavrchet “ . amit’om, q’vela skhva religia uk’anono da eshmak’uri iluzoruli t’q’uilia. tsru religiebisgan ganskhvavebit, ch’eshmarit’i krist’ianuli rts’mena ghmertis mier aris organizebuli logik’urad tanmimdevruli gzit. ts’eria, rom ghmerti ar aris p’irmsho; misi motkhovnebi ertnairia q’vela misi kmnilebistvis da mis mier shetavazebul khsnas hkonda pasi, romlis gadakhdats tavad movida. am gamosq’idvistvis t’anjvis shemdeg, is gadaarchens mkholod im adamianebs, romlebsats misi mots’ameobrivi mots’ameobidan sargeblobis ghirsad miichnevs.
mukhli 10: „ shen gakhade isini chveni ghmertis samepod da mghvdlebad da imepeben dedamits’aze “.
iesos mier nakadagebi tsata sasupeveli q’alibdeboda. „ uplebis “ migheba „ msajulis “ mikhedvit, rcheulebi mepeebs adareben gamotskhadebis 20:4-is mikhedvit. dzveli aghtkmis mokmedebebshi „ mghvdlebi “ simbolur tskhovelur mskhverp’ls sts’iravdnen tsodvebistvis. zetsiuri samsjavros „ atasi ts’lis “ ganmavlobashi, rcheulebi aseve, tavianti samsjavros meshveobit, moamzadeben didi saq’oveltao mskhverp’lis uk’anask’nel mskhverp’ls, romelits ertdroulad gaanadgurebs q’vela datsemul zetsiur da mits’ier arsebas. „meore sik’vdilis tsetskhlis t’bis “ tsetskhli gaanadgurebs mat uk’anask’neli samsjavros dghes. mkholod am ganadgurebis shemdeg, ghvtis mier aghordzinebuli, ganakhlebuli dedamits’a miighebs gamosq’idul rcheulebs. mkholod mashin, ieso krist’estan, mepeta mepestan da upalta upaltan ertad , gamotskhadebis 19:16-shi, „ imepeben isini dedamits’aze “.
mukhli 11: „ da shevkhede da movismine mravali angelozis khma t’akht’is, tsotskhali arsebebisa da ukhutsesebis irgvliv; da mati ritskhvi iq’o ati atasi ati atasi da atasobit atasi “.
es mukhli ertad ts’armogvidgens maq’urebelta sam jgups, romlebits mits’ier sulier brdzolebs ak’virdebian. amjerad sulits’mida natlad akhsenebs angelozebs, rogorts k’onk’ret’ul jgups, romelta ritskhvi dzalian didia: „ atasobit atasi da atasobit atasi “. uplis angelozebi amzhamad mch’idro mebrdzolebi arian, romlebits mis gamosq’idulta, mis mits’ier rcheulta samsakhurshi arian, romlebsats isini itsaven, itsaven da asts’avlian misi sakhelit. ts’ina khazze, ghvtis es p’irveli mots’meebi dedamits’aze tskhovrebis individualur da k’olekt’iur ist’orias aghritskhaven.
mukhli 12: „ didi khmit ambobdnen: „ghirsia dak’luli k’ravi, miighos dzala, simdidre, sibrdzne, dzliereba, p’at’ivi, dideba da k’urtkheva “.
angelozebi dedamits’aze ekhmarebodnen tavianti ts’inamdzgholis, mikaelis, msakhurebashi, romelmats tavi daaghts’ia q’vela tavis ghvtaebriv dzalas, rata gamkhdariq’o srulq’opili adamiani, romelmats tavisi msakhurebis dasasruls tavi shests’ira nebaq’oplobit mskhverp’lad, rata gamoesq’ida tavisi rcheulebis mier chadenili tsodvebi. madlis shetavazebis dasasruls, rcheulebi aghdgnen da aghtkmul maradisobashi shesulebi, angelozebi aghadgenen ghvtis ghvtaebriv krist’es q’vela im tvisebas, rats mas mikaelshi hkonda: „ dzala, simdidre, sibrdzne, dzliereba, p’at’ivi, dideba da keba “ .
mukhli 13: „ da q’oveli kmnileba, romelits aris tsashi, mits’aze, mits’is kvesh da zghvaze, da q’velaperi, rats matshia, movismine, romelits ambobda: k’urtkheva, p’at’ivi, dideba da dzalmosileba t’akht’ze mjdomares da k’ravs uk’uniti uk’unisamde! “
ghvtis kmnilebebi ertsulovania. q’velas uq’varda misi siq’varulis demonst’rireba, romelits ieso krist’eshi sak’utari tavis dzghvenit gamovlinda. ghvtis gegma didebuli ts’armat’ebaa. mosiq’varule arsebebis miseuli shercheva shesrulebulia. mukhli p’irveli angelozis uts’q’ebis pormas ighebs gamotskhadebis 14:7-shi: „ da tkva man didi khmit: geshinodet ghmertisa da dideba miaget mas, radgan dadga misi samsjavros zhami; da taq’vani etsit mas, vints shekmna tsa da mits’a, zghva da ts’q’lis ts’q’aroebi “. 1843 ts’lidan gak’etebuli bolo shercheva am mukhlis gagebas epudzneboda. rcheulebma moismines da up’asukhes krist’ianul rts’menashi meshvide dghis dasvenebis p’rakt’ik’is aghdgenit, romelsats iesos motsikulebi da mots’apeebi iq’enebdnen 321 ts’lis 7 mart’idan mis mit’ovebamde. shemokmedi ghmerti p’at’ivistsemit iq’o gandidebuli meotkhe mtsnebis mimart, romelits mistvis dzvirpasia. shedegad, zetsiuri didebis stsena ikhsneba, sadats misi q’vela kmnileba, gamotskhadebis 14:7-shi mokhseniebuli p’irveli angelozis tsnobis zedmits’evnit miq’olit, ambobs: „ t’akht’ze mjdomares da k’ravs - dideba, p’at’ivi, dideba da dzali uk’uniti uk’unisamde! “ gaitvalists’inet, rom sit’q’vebi sap’irisp’iro tanmimdevrobit imeorebs zemot motsemul me-13 mukhlshi angelozebis mier tsit’irebul sit’q’vebs. aghdgomis shemdeg iesom daibruna zetsiuri tskhovreba: „ misi dzala, simdidre da ghvtaebrivi sibrdzne“. dedamits’aze misma uk’anask’nelma mt’rebma uari tkves mas „ kebaze, p’at’ivs, didebasa da dzalaze “, rats mas, rogorts shemokmed ghmerts, ek’utvnoda. „ misi dzalis “ mokhmobit , man sabolood daamartskha isini da pekhkvesh gaanadgura. aseve, siq’varulita da madlierebit aghsavse, misi ts’minda da ubits’o kmnilebebi ertad legit’imurad ubruneben mas didebis kveshevrdomebs.
mukhli 14: „ otkhi tskhoveli ambobda: amin! da ukhutsesebi mividnen da taq’vani stses mas “.
supta samq’aroebis mk’vidrni amt’k’itseben am aghdgenas da amboben: „ch’eshmarit’ad! es ch’eshmarit’ia!“ da mits’ieri rcheulebi, romlebits amaghlebuli siq’varulit arian gamosq’idulni, taq’vans stsemen taviant q’ovlisshemdzle shemokmed ghmerts, romelits ieso krist’eshi gank’atsda.
gamotskhadeba 6: msakhiobebi, ghvtaebrivi sasjelebi
da krist’ianuli ep’okis nishnebi
makhsendeba gamotskh. 5-shi motsemuli gak’vetili: ts’ignis gakhsna mkholod mashin sheidzleba, rodesats „ meshvide bech’edi “ mokhsnilia. am gakhsnis gansakhortsieleblad, krist’es rcheulma absolut’urad unda daamt’k’itsos meshvide dghis shabatis p’rakt’ik’a; da es sulieri archevani mas adzlevs uplebas, miighos misi sibrdzne da sulieri da ts’inasts’armet’q’veluri gamch’riakhoba ghvtisgan, romelits mas amt’k’itsebs. amrigad, t’ekst’is mititebis gareshe, rcheuli gamotskh. 7:2-shi mokhseniebul „ ghvtis bech’eds “ aigivebs „ meshvide bech’edtan “, romelits k’vlav khuravs gamotskhadebis ts’igns da am or „ bech’eds “ dauk’avshirebs ghvtis mier gants’mendil meshvide dghes. rts’mena modis imistvis, rom ganaskhvavos sinatle da sibnele. amrigad, q’velastvis, vints ar amt’k’itsebs gants’mendil shabats, ts’inasts’armet’q’veleba darcheba dakhuruli, hermet’uli ts’igni. mas sheidzleba k’argad amoitsnos gark’veuli ashk’ara temebi, magram sasitsotskhlod mnishvnelovani da mts’vave gamotskhadebebi, romlebits ganskhvavebas kmnis sitsotskhlesa da sik’vdils shoris, ver gaigebs mat. „ meshvide bech’dis “ mnishvneloba gamochndeba gamotskh. 8:1-2-shi, sadats sulits’mida mas anich’ebs „ shvidi saq’viris “ temis gakhsnis rols . akhla, sts’ored am „ shvidi saq’viris “ uts’q’ebebshi gakhdeba nateli ghvtis gegma. radgan gamotskh. 8 da 9-is saq’virebis tema p’aralelurad asrulebs gamotskh. 2 da 3-is „ ts’erilebis “ da gamotskh. 6 da 7-is „ bech’debis “ temebshi nats’inasts’armet’q’veleb ch’eshmarit’ebebs. ghvtaebrivi st’rat’egia ident’uria imisa, rats man gamoiq’ena danielistvis mitsemuli ts’inasts’armet’q’veluri gamotskhadebis asasheneblad. ts’minda shabatis p’rakt’ik’is mighebit da tavisi suverenuli archevanit am punktsiistvis shesaperisi sulits’mindam gamikhsna tavisi gamotskhadebis ts’igni „ meshvide bech’dis “ gakhsnit. akhla k’i gavark’viot misi „ bech’debis “ vinaoba .
mukhli 1: „ davinakhe, rotsa k’ravma shvidi bech’didan erti gakhsna da gavige, rom otkhi tskhovelidan ert-ertma ch’eka-kukhilivit tkva: modi! “
es p’irveli „ tsotskhali arseba “ gamokhat’avs „ lomis “ samepo dzalasa da dzalas, romelits mokhseniebulia gamotskh. 4:7-shi, msaj. 14:18-is mikhedvit. ch’eka-kukhilis es khma ghvtaebrivia da gamodis ghvtis t’akht’idan gamotskh. 4:5-shi. amit’om, q’ovlisshemdzle ghmerti saubrobs. titoeuli „ bech’dis “ gakhsna aris mots’veva, romelsats ghmerti mimartavs chemtvis, rata davinakho da gavigo khilvis gzavnili. iesom uk’ve utkhra pilip’es: „ modi da nakhe “, rata ts’aekhalisebina, rom gahq’oloda mas.
mukhli 2: „ shevkhede da, aha, tetri tskheni. masze mjdoms mshvildi ech’ira da gvirgvini mietsa. da gamovida gamarjvebuli da gamarjvebuli .“
tetri peri mis srulq’opil sits’mindes aghnishnavs; tskheni im rcheuli khalkhis khat’ia, romelsats is khelmdzghvanelobs da asts’avlis iak’obis 3:3-is mikhedvit: „ tu tskhenebs p’irshi sak’vrels chavudebt, rom dagvmorchildnen, mtel mat skheulsats vmartavt “; misi „ mshvildi “ misi ghvtaebrivi sit’q’vis isrebs ganasakhierebs; misi „ gvirgvini “ aris „ sitsotskhlis gvirgvini “, romelits mis mier nebaq’oplobit mighebuli mots’ameobrivi sik’vdilit moip’ova; misi gamarjveba gadats’q’vet’ili iq’o p’irveli p’irisp’ir shekmnidan; uech’velad, es aghts’era q’ovlisshemdzle ghmertis, ieso krist’es, ek’utvnis. misi saboloo gamarjveba gardauvalia, radgan man uk’ve golgotaze daamartskha eshmak’i, tsodva da sik’vdili. zakaria 10:3-4 adast’urebs am gamosakhulebebs da ambobs: „ mts’q’emsebze aento chemi riskhva da tkhebs davsji, radgan tsabaot upali tavis samts’q’sos, iudas sakhls, da brdzolashi tavis didebul tskhens hgavs; misgan gamova k’utkhe, misgan lursmani, misgan sabrdzolo mshvildi ; misgan gamova q’vela mmartveli ertad. “ ghvtaebrivi krist’es gamarjveba gamotskhadda chveni k’virebis „ meshvide dghis gants’mendit “, samq’aros shekmnidan; shabati ts’inasts’armet’q’velebda „ meshvide “ atasts’leulis darchenil p’eriods, romelsats gamotskhadeba 20:4-6-7-shi „ atas ts’els “ uts’odeben, romelshits tavisi gamarjvebit ieso maradiulad moiq’vans tavis rcheulebs. shabatis dats’eseba mits’ieri samq’aros dasabamidan adast’urebs am gamotkmas: „ gamarjvebulni gamovidnen “. shabati aris ts’inasts’armet’q’veluri nishani, romelits atskhadebs am ghvtaebriv da adamianur gamarjvebas tsodvisa da eshmak’is ts’inaaghmdeg da, shesabamisad, sts’ored masze apudznebs ghmerti tavis mtel „ gants’mendis “ p’rogramas , anu imas, rats mas ek’utvnis da rasats is eshmak’s artmevs.
mukhli 3: „ rodesats man meore bech’edi gakhsna, gavige, rom meore tsotskhalma tkva: „modi! ““
„ meore tsotskhali arseba “ ekheba gamotskh. 4:7-shi mokhseniebul shesats’irav „khbos “. mskhverp’lis suli atsotskhlebda ieso krist’es da mis ch’eshmarit’ mots’apeebs, romlebsats man ganutskhada: „ tu vinmes surs momq’ves, uarq’os tavi, aighos tavisi jvari da gamomq’ves “.
mukhli 4: „ da gamovida skhva tskheni, ts’iteli; da mietsa mas, vints masze ijda, khelmts’ipeba, rom ts’aegho mshvidoba dedamits’idan da daekhotsat ertmaneti; da mietsa mas didi makhvili “.
„ ts’iteli “ anu „ tsetskhlovani ts’iteli “ aghnishnavs tsodvas, romelsats mtavari gamanadgurebeli, sat’ana, „abadon ap’olionis “ khat’ad gamoatskhadebis 9:11-shi; „ tsetskhli “ ganadgurebis sashualeba da simboloa. isits khelmdzghvanelobs tavis borot’ebis banak’s, romelits shedgeba borot’i datsemuli angelozebisa da tsdunebebita da manip’ulirebit martuli mits’ieri dzalebisgan. is mkholod arsebaa, romelits „ ghmertisgan ighebs “ dzalas, ts’aartvas mshvidoba dedamits’idan, rata ertmaneti dakhotson “. es kmedeba roms, „ medzavs did babilons “ miets’ereba gamotskhadebis 18:24-shi: „ da radgan masshi aghmochnda ts’inasts’armet’q’velta, ts’mindanta da q’vela mok’lulis siskhli dedamits’aze “. amrigad, ertguli krist’ianebis „ gamanadgurebeli “ da misi mskhverp’li ident’ipitsirebulia. „ makhvili “, romelsats is ighebs, aghnishnavs ezek’ielshi moq’vanili otkhi sashineli ghvtaebrivi sasjelidan p’irvels . 14:21-22: „ diakh, ase ambobs upali iehova: tumtsa ierusalims otkh sashinel sasjels gavugzavni : makhvils, shimshils, mkhetsebsa da ch’irs, rata gavanadguro misgan k’atsi da p’irut’q’vi, maints darcheba nat’amalits, romelits gadarcheba, romelits gamova misgan, vazhebi da asulebi ...“
mukhli 5: „ rodesats man mesame bech’edi akhsna, gavige, rom mesame tskhovelma tkva: „modi da nakhe“. da shevkhede da, aha, shavi tskheni da mis mkhedars khelshi sasts’ori ech’ira “.
„ mesame tsotskhali arseba “ aris „ k’atsi “, romelits ghvtis khat’ad aris shekmnili gamotskhadebis 4:7-shi. es p’ersonazhi gamogonilia, magram is ts’armoadgens tsodvis meore ghvtaebriv sasjels ezek’ielis 14:20-is mikhedvit. k’atsta sak’vebis ts’inaaghmdeg mokmedi, amjerad es aris shimshili . chvens ep’okashi is dats’esdeba rogorts sit’q’vasit’q’vit, aseve sulierad. orive shemtkhvevashi, mas momak’vdinebeli shedegebi mohq’veba, magram ghvtaebrivi sinatlis chamortmevis sulieri gagebit, misi p’irdap’iri shedegia „ meore sik’vdilis “ sik’vdili , romelits datsemulia bolo samsjavroze. am mesame mkhedris gzavnili sheidzleba shevajamot shemdegnairad: radgan adamiani aghar aris ghvtis khat’ad, aramed tskhovelis khat’ad, me mas artmev imas, rats mas sitsotskhles anich’ebs: mis khortsiel sak’vebs da sulier sak’vebs. sasts’ori samartlianobis simboloa, ak k’i ghvtisa, romelits krist’ianta rts’menis sakmeebs gansjis.
mukhli 6: „ da gavigone khma otkh tskhovels shoris, romelits ambobda: erti sats’q’ao khorbali ert drakad da sami sats’q’ao keri ert drakad; magram zets da ghvinos nu avneb “.
es khma krist’es khmaa, romelits tsrumorts’muneebis orgulobit aris sheuratskhq’opili da imedgatsruebuli. imave pasad chven vkhedavt khorblis upro mtsire raodenobas , vidre keris . keris am gulukhvi shetavazebis uk’an imaleba dzalian maghali sulieri donis gzavnili. martlats, ritskhvta 5:15-shi k’anoni ts’armogvidgens „ keris “ shesats’iravs, rata gadach’ras kmris mier tsolis mimart gantsdili ech’vianobis p’roblema . ase rom, det’alurad ts’aik’itkhet es p’rotsedura, romelits aghts’erilia 12-dan 31-mde mukhlebshi, tu gsurt gaigot. am shukze mivkhvdi, rom tavad ghmerti, k’rebis sidze ieso krist’eshi, misi p’at’ardzali , ak sheit’ans sachivars „ ech’vis ech’vis “ gamo; rasats daadast’urebs gamotskhadebis 8:11-shi „ mesame saq’virshi “ mokhseniebuli „ mts’are ts’q’lebis “ khseneba . ritskhvta 5-is p’rotsedurashi, kals udanashaulobis shemtkhvevashi mt’vriani ts’q’ali unda daelevina, magram tu damnashave ikneboda, mts’ared gakhdeboda, ts’q’evla daemarteboda. p’at’ardzlis mrushoba dagmobilia gamotskh. 2:12-shi (shenighbuli p’ergamonis sakhelit: korts’inebis darghveva) da gamotskh. 2:22 - shi da amgvarad, is k’vlav dadast’urdeba mesame bech’edsa da mesame saq’virs shoris damq’arebuli k’avshirit . uk’ve danielshi, igive midgoma „daadast’ura“ danielis 8-e tavma, danielis 7-e tavis „ p’at’ara rkis “ romauli ident’oba, rogorts „hip’oteza“ ts’armoadgina. danielis 2, 7 da 8 tavebis es p’araleli iq’o siakhle, ramats sashualeba momtsa, damemt’k’itsebina romauli ident’ipik’atsia; es p’irvelad advent’izmis arsebobis shemdeg. ak, ap’ok’alipsshi, q’velaperi ertnairad aris ts’armodgenili. me vachveneb krist’ianuli ep’okis p’araleluri mimokhilvas sami dziritadi temis: ts’erilebis, bech’debis da saq’virebis shesakheb. kholo gamotskhadebashi „ saq’virebis “ tema asrulebs igive rols, rasats danielis 8-e tavi danielis ts’ignistvis. es ori element’i idzleva mt’k’itsebulebas, romlis gareshets ts’inasts’armet’q’veleba mkholod im „ ech’vs “ shemogvtavazebda, romelsats danielis shests’avlisas „hip’otezas“ vuts’odebdi. amgvarad, ritskhvta 5:14-shi gamovlenili es sit’q’vebi, „ shuris ech’vi “, ekheba ghmerts da k’rebuls gamotskh. 1-dan gamotskh. 6-mde; shemdeg, ts’ignis gakhsnit, rats shesadzlebeli gakhda „ meshvide bech’dis “ meshvide dghes, shabattan, gamotskh. 7-is temastan ident’ipitsirebit, k’rebis „ mrushobis ech’vi “ „dadast’urdeba“ „ saq’virebis “ temasa da mis shemdgom tavebshi 10-dan 22-mde. amrigad, sulits’mida me-7 tavshi sabazho p’unkt’is rols anich’ebs, sadats shesvlis nebartvis mighebaa sach’iro. gamotskhadebis shemtkhvevashi, es avt’orit’et’i tavad ieso krist’ea, q’ovlisshemdzle ghmerti da sulits’mida. misi tkmit, shesasvleli k’ari ghiaa mistvis, vints „ ismens chems khmas “ , romelits mighebs mas, rotsa mis k’arze (gulis k’arze) vak’ak’uneb da vints chemtan ertad vakhshmobs da me mastan ertad “, gamotskhadebis 3:20-is mikhedvit. „ ghvino da zeti “ ieso krist’es mier daghvrili siskhlisa da ghvtis sulis shesabamisi simboloebia. upro met’its, orive matgani ch’rilobebis samk’urnalod gamoiq’eneba. motsemuli mtsneba „ ar avnot mat “ nishnavs, rom ghmerti sjis, magram maints ak’etebs amas tavisi ts’q’alobis nazavit. es ar ikneba shemtkhveva misi „mriskhanebis“ bolo mits’ieri dgheebis „ shvidi uk’anask’neli ts’q’lulis “ shemtkhvevashi , gamotskhadebis 16:1 da 14:10-is mikhedvit.
mukhli 7: „ rodesats man meotkhe bech’edi akhsna, gavige meotkhe tsotskhali arsebis khma, romelits ambobda: „modi!“ “
„ meotkhe tsotskhali arseba “ umaghlesi zetsiuri amaghlebis „arts’ivia “. is ghvtis meotkhe sasjelis - mok’vdavobis - gamochenas atskhadebs.
mukhli 8: „ da shevkhede da, aha, permk’rtali tskheni; misi sakheli, vints masze ijda, sik’vdili iq’o; da jojokheti misdevda mas. da mietsa mat khelmts’ipeba dedamits’is meotkhedze, rata moek’lat makhvilit, shimshilit, sik’vdilit da mits’is mkhetsebit “.
gantskhadeba dadast’urebulia, es martlats „ sik’vdilia “, magram im gagebit, rom sik’vdilianoba garemoebebit aris dats’esebuli. sik’vdilma p’irvelq’opili tsodvis droidan moq’olebuli mtel k’atsobriobaze imokmeda, magram ak mkholod „ dedamits’is meotkhedi “ dazaralda „ makhvilit, shimshilit, ep’idemiuri daavadebebit gamots’veuli sik’vdilianobit“ da „ veluri tskhovelebit “, rogorts tskhovelebit, aseve adamianebit. es „ dedamits’is meotkhedi “ orgulad krist’ianul evrop’as da misgan gamomaval dzlier erebs eskhmis tavs: me-16 sauk’unis garshemo amerik’is or k’ont’inent’s da avst’ralias.
mukhli 9: „ rodesats man mekhute bech’edi akhsna, sak’urtkhevlis kvesh davinakhe mati sulebi, romlebits dak’lulni iq’vnen ghvtis sit’q’visa da mati mots’mobis gamo “.
eseni arian tsru krist’ianuli sarts’munoebis sakhelit chadenili „mkhetsuri“ kmedebebis mskhverp’lni. amas asts’avlis romis k’atolik’uri p’ap’is rezhimi, romelits uk’ve simbolurad aris ts’armodgenili gamotskh. 2:20-shi, kali izebelit, romelsats sulits’mida miats’ers misi msakhurebis an sit’q’vasit’q’vit: „ misi monebis “ sts’avlebis kmedebas . isini „ kvesh arian moktseulni“. sak’urtkheveli “, shesabamisad, krist’es jvris egidis kvesh, rats mat misi „ maradiuli samartlianobit “ sargeblobis sashualebas adzlevs (ikh. dan. 9:24). rogorts gamotskh. 13:10 miutitebs, rcheulebi mots’ameta mskhverp’lni arian da arasdros jalatebi da arts adamianebis mk’vlelebi. am mukhlshi mokhseniebulma rcheulebma, romlebits iesom aghiara, mas sik’vdilshits k’i mibadzes, rogorts mots’ameebma: „ ghvtis sit’q’visa da im mots’mobistvis, romelits mat mistses “; radgan ch’eshmarit’i rts’mena akt’iuria da arasdros aris ubralod tsru damamshvidebeli iarliq’i. mati „ mots’moba “ sts’ored ghvtis didebistvis sitsotskhlis gats’irvashi mdgomareobda.
mukhli 10: „ da isini didi khmit shehghaghades da tkves: rodemde, upalo, ts’mindao da ch’eshmarit’o, ar ganik’itkhav da ar idzieb shurs chveni siskhlistvis dedamits’is mk’vidrtagan? “
nu mogat’q’uebt es khat’eba, radgan mkholod mati siskhli, romelits mits’aze daighvara, shurisdziebis dzakhils elis ghvtis ts’inashe, iseve rogorts abelis siskhli, romelits misma dzmam, k’aenma, mok’la, dabadebis 4:10-is tanakhmad: „ da tkva ghmertma: ra chaidine? sheni dzmis siskhlis khma medzakhis dedamits’idan “. mk’vdrebis namdvili mdgomareoba gamzhghavnebulia ek’l. 9:5-6-10-shi. enokis, moses, elias da ieso krist’es sik’vdilis dros aghmdgari ts’mindanebis garda, danarchenebs „ araperi akvt ts’ili mzis kvesh moktseulshi, radgan mati goneba da mekhsiereba ganadgurda “. „ ar aris sibrdzne, arts zrakhva da arts tsodna saplavshi“. „ radgan mati khsovna davits’q’ebulia “. es aris ghvtis mier shtagonebuli k’rit’eriumebi sik’vdiltan dak’avshirebit . tsru morts’muneebi berdzeni pilosoposis, p’lat’onis, ts’armartobidan memk’vidreobit mighebuli tsru dokt’rinebis mskhverp’lni arian, romlis azrsats sik’vdilze adgili ar akvs krist’ianul rts’menashi, romelits ertgulia ch’eshmarit’ebis ghmertis mimart. davubrunot p’lat’ons is, rats mas ek’utvnis da ghmerts is, rats mas ek’utvnis: ch’eshmarit’eba q’velapris shesakheb da viq’ot logik’urebi, radgan sik’vdili sitsotskhlis absolut’uri sap’irisp’iroa da ara arsebobis akhali porma.
mukhli 11: „ titoeul matgans tetri samoseli mietsa da etkvat, rom k’idev tsot’a khans daesvenat, sanam mati tanamonebi da dzmebi ar aghesrulebodnen, romlebits mat msgavsad unda daekhotsat “.
„ tetri samoseli “ mots’ameta sits’mindis simboloa, romelits iesom p’irvelad chaitsva gamotskhadebis 1:13-shi. „ tetri samoseli “ misi mik’utvnebuli simartlis khat’ia religiuri devnis dros. mots’ameta dro iesos droidan 1798 ts’lamde grdzeldeba. am p’eriodis bolos, gamotskhadebis 11:7-is tanakhmad, „ mkhetsi, romelits amodis upsk’rulidan “, saprangetis revolutsiisa da misi 1793 da 1794 ts’lebis ateist’uri sashinelebebis simbolo, daasrulebs monarkiisa da k’atolik’uri p’ap’izmis mier organizebul devnas, romlebits tavad moikhseniebian, rogorts „ mkhetsi, romelits amodis zghvidan “ gamotskhadebis 13:1-shi. revolutsiuri khotsva-zhlet’is shemdeg krist’ianul samq’aroshi religiuri mshvidoba damq’ardeba. chven k’vlav vk’itkhulobt: „ da mat etkvat, rom k’idev mtsire khans daisvenon, sanam mati tanamsakhurebi da dzmebi, romlebits iseve ar daikhotsebian, rogorts isini iq’vnen “. krist’eshi mitsvalebulta danarcheni gagrdzeldeba mis saboloo didebul dabrunebamde. tu vivaraudebt, rom am „ mekhute bech’dis “ uts’q’eba mimartulia „ tiat’iras “ ep’okis k’atolik’uri p’ap’is ink’vizitsiis mier devnili p’rot’est’ant’ebisadmi, rcheulta sik’vdilit dasjis dro shets’q’deba saprangetis revolutsiuri mokmedebis gamo, romelits male, 1789-1798 ts’lebshi, gaanadgurebs p’ap’obisa da saprangetis monarkiis k’oalitsiis agresiul dzalas. amit’om, gakhsnili „ meekvse bech’edi “ sheekheba am prangul revolutsiur rezhims, romelsats gamotskh. 2:22 da 7:14 „ did gasach’irs “ uts’odebs. mistvis damakhasiatebeli dokt’rinuli arasrulq’opilebit, p’rot’est’ant’uli sarts’munoebats gakhdeba ateist’uri revolutsiuri rezhimis sheuts’q’nareblobis mskhverp’li. sts’ored misi mokmedebit miaghts’evs sik’vdilit dasjilta raodenobas.
mukhli 12: „ rodesats meekvse bech’edi gakhsna, shevkhede da ai, didi mits’isdzvra mokhda; mze bets’vis jvalosavit gashavda da mtvare mtlianad siskhlivit gakhda “ .
meekvse bech’dis “ saatis nishnad motsemuli „ mits’isdzvra “ sashualebas gvadzlevs, mokmedeba 1755 ts’lis 1 noembers, shabats, daakhloebit dilis 10 saatze ganvatavsot . misi geograpiuli tsent’ri iq’o uaghresad k’atolik’uri kalaki lisaboni, sadats 120 k’atolik’uri ek’lesia iq’o ganlagebuli. amgvarad, ghmertma tavisi riskhvis samizneebi miutita, rom am „ mits’isdzvram “ sulieri khat’ebitats its’inasts’armet’q’vela. ts’inasts’armet’q’velebuli mokmedeba 1789 ts’els prangi khalkhis monarkiis ts’inaaghmdeg ajanq’ebit shesruldeba; ghmertma dagmo igi da misi mok’avshire romauli k’atolik’uri p’ap’izmi, orive sik’vdilit dasajes 1793 da 1794 ts’lebshi; revolutsiuri „ori t’eroris“ tarighebi. gamotskh. 11:13-shi saprangetis revolutsiuri mokmedeba shedarebulia „mits’isdzvrastan“ . tsit’irebuli mokmedebebis datarighebis shesadzleblobit, ts’inasts’armet’q’veleba upro zust’i khdeba. „... mze gashavda, rogorts bets’vis jvalo“. „1780 ts’lis 19 maiss chrdiloet amerik’ashi gantsdil am penomens „bneli dghe“ ets’oda. es iq’o dghe mzis shukis gareshe, romelits aseve ts’inasts’armet’q’velebda pranguli revolutsiuri ateizmis mier gankhortsielebul kmedebas ghvtis ts’erilobiti sit’q’vis sinatlis ts’inaaghmdeg, romelits ak „mzit “ aris simbolizebuli ; ts’minda biblia avt’o-da-peshi daits’va. „ mteli mtvare siskhls daemsgavsa “, am bneli dghis bolos, skelma ghrublebma mtvare mk’vetrad ts’itlad gamoachina. am gamosakhulebit ghmertma daadast’ura bedi, romelits 1793 da 1794 ts’lebshi sibnelis p’ap’-samepo banak’s ek’utvnoda. mati siskhli ukhvad unda daeghvara revolutsiuri giliot’inis basri p’irit.
shenishvna : gamotskh. 8:12-shi, „ mzis mesamedis, mtvaris mesamedis da varsk’vlavebis mesamedis “ dart’q’mit, „ meotkhe saq’viris “ uts’q’eba daadast’urebs im pakt’s, rom revolutsionerebis mskhverp’lni iknebian ch’eshmarit’i rcheulebi da ghvtis mier ieso krist’eshi uarq’opilni. es aseve adast’urebs „ mekhute bech’dis “ uts’q’ebis mnishvnelobas, romelits akhlakhan vnakhet. sts’ored ateizmis mokmedebit mokhdeba ertguli rcheulebis saboloo mk’vleloba.
mukhli 13: „ da tsis varsk’vlavebi chamotsvivdnen mits’aze, rogorts leghvi q’ris tavis naadrev leghvs dzlieri karisgan sherq’evisas “ .
drois es mesame nishani, amjerad zetsiuri, sit’q’vasit’q’vit 1833 ts’lis 13 noembers aghsrulda, romelits mteli ashsh-dan shuaghamesa da dilis 5 saats shoris khiluli iq’o. tumtsa, ts’ina nishnis msgavsad, is ts’armoudgeneli massht’abis sulier movlenas atskhadebda. vis sheedzlo daetvala am varsk’vlavebis raodenoba, romlebits kolgis sakhit chamotsvivdnen mtel tsis sivrtseze shuaghamedan dilis 5 saatamde? es aris khat’i, romelsats ghmerti gvadzlevs p’rot’est’ant’i morts’muneebis datsemis shesakheb 1843 ts’els, im tarighshi, rodesats isini danielis 8:14-is brdzanebulebis mskhverp’lni gakhdnen, romelits dzalashi shevida. 1828-dan 1873 ts’lamde, mdinare „t’igrosis“ (danieli 10:4) mokmedeba, k’atsismk’vleli mkhetsis sakheli, amgvarad dast’urdeba danielis 12:5-dan 12-mde. am mukhlshi „ leghvis khe “ ts’armoadgens ghvtis khalkhis ertgulebas, garda imisa, rom es ertguleba ech’vkvesh dgeba mits’aze gadaq’rili „ mts’vane leghvis “ khat’it . aseve, p’rot’est’ant’uli sarts’munoeba ghmertma datkmebita da droebiti p’irobebit miigho, magram uiliam mileris ts’inasts’armet’q’veluri uts’q’ebebis zizghma da shabatis aghdgenis uarq’opam misi datsema gamoits’via 1843 ts’els. sts’ored am uaris gamo darcha „ leghvi “ „ mts’vane “, ghvtis sinatlis mighebit damts’ipebaze uaris tkmit, is mok’vdeba. is am mdgomareobashi darcheba, uplis madlisgan datsemuli 2030 ts’lamde, misi didebuli dabrunebis dromde. magram prtkhilad iq’avit, uakhlesi naturebis uarq’opit, 1994 ts’lidan opitsialuri advent’izmi „ isits “ gakhda „ mts’vane leghvi “, romelits orjer sik’vdilistvisaa gants’iruli.
mukhli 14: „ tsa gaipant’a, rogorts gragnili ikhveva da q’vela mta da k’undzuli tavisi adgilidan gadaadgilda “ .
es mits’isdzvra amjerad saq’oveltaoa. tavisi didebuli gamochenis saatshi ghmerti shearq’evs dedamits’as da q’velapers, rats maszea, adamianebsa da tskhovelebs. es mokmedeba mokhdeba „ ghvtis riskhvis shvidi uk’anask’neli ts’q’lulidan meshvidis “ dros, gamotskhadebis 16:18-is mikhedvit. es ikneba ch’eshmarit’ad rcheulta aghdgomis saati, „ p’irveli“ , „ k’urtkheulta “ aghdgomisa , gamotskhadebis 20:6-is mikhedvit.
mukhli 15: „ dedamits’is mepeebi, didebulebi, sardlebi, mdidrebi, dzlierebi, q’vela mona da q’vela tavisupali k’atsi gamokvabulebsa da mtebis k’ldeebshi imalebodnen “ .
rodesats shemokmedi ghmerti mteli tavisi didebita da dzalit gamochndeba, verts erti adamianuri dzala ver gaudzlebs da verts erti tavshesapari ver daitsavs mis mt’rebs misi samartliani riskhvisgan. es mukhli miutitebs: ghvtis samartlianoba ashinebs k’atsobriobis q’vela damnashave k’at’egorias.
mukhli 16: „ da utkhres mtebsa da k’ldeebs: dagvemkhet tavze da dagviparet t’akht’ze mjdomis sakhisa da k’ravis riskhvisgan “ .
tavad k’ravi zis ghvtaebriv t’akht’ze, magram am dros mat ts’inashe aghar ts’ardgeba dak’luli k’ravi, aramed „ mepeta mepe da upalta upali “, romelits modis uk’anask’neli dgheebis mt’rebis gasasanadgureblad.
mukhli 17: „ radgan dadga misi riskhvis didi dghe da vin gaudzlebs? “
gamots’vevaa „ arseboba “, anu gadarchena ghvtis samartliani charevis shemdeg.
isini, visats am sashinel saatshi „ dgoma “ sheudzlia, isini arian, vints mok’vdeba, gamotskhadebis 13:15-shi mokhseniebuli k’vira dghis gank’argulebis gegmis shesabamisad, romlis mikhedvitats, ts’minda ghvtaebrivi shabatis damk’virveblebi dedamits’aze unda ganadgurebuliq’vnen. aikhsneba ts’ina mukhlshi gamzhghavnebuli mati sashineleba, vints mat mok’vlas ap’irebda. da amgvarad, isini, vints ieso krist’es didebuli dabrunebis dghes dgomas shedzleben, gamotskhadebis 7-e tavis tema ikneba, romelshits ghmerti gamogvitskhadebs mattan dak’avshirebuli tavisi gegmis nats’ils.
dghis advent’izmi
ghvtis bech’dit dabech’dili: shabati
mukhli 1: „ amis shemdeg vikhile otkhi angelozi, romlebits dedamits’is otkh k’utkheshi idgnen da dedamits’is otkhi kari ech’irat, rata kari ar ekrola arts mits’aze, arts zghvaze da arts romelime kheze “ .
es „ otkhi angelozi “ ghvtis zetsiuri angelozebi arian, romlebits monats’ileoben universalur mokmedebashi, romelits simbolurad „ dedamits’is otkhi k’utkhit“ aris ts’armodgenili . „ otkhi kari “ simbolurad gamokhat’avs universalur omebsa da k’onplikt’ebs; amgvarad, isini „ shek’avebulni“ , „shezghudulni“, „dablok’ilni“, rats saq’oveltao religiur mshvidobas its’vevs. „ zghva “, k’atolitsizmis simbolo da „ mits’a “, repormirebuli sarts’munoebis simbolo, ertmanettan mshvidobianad arian gants’q’obilni. es mshvidoba aseve ekheba „ khes “, adamianis, rogorts individis, khat’s. ist’oria gvasts’avlis, rom es mshvidoba dats’esda p’ap’is dzalauplebis shesust’ebit, romelits pranguli erovnuli ateizmis mier ikna ganadgurebuli, 1793-1799 ts’lebshi, im tarighshi, rodesats p’ap’i p’ius VI gardaitsvala tsit’adelis tsikheshi valans-siur-ronshi, sadats me davibade da vtskhovrob. es mokmedeba miets’ereba „ mkhetss, romelits amodis upsk’rulidan “ gamotskhadebis 11:7-shi. mas aseve uts’odeben „ me-4 saq’virs “ gamotskhadebis 8:12-shi. amis shemdeg, saprangetshi, nap’oleon I-is imp’eriuli rezhimi , romelits gamotskhadebis 8:13-shi „ arts’ivit “ aris simbolizebuli , sheinarchunebs tavis dzalauplebas k’onk’ordat’is mier reabilit’irebul k’atolik’ur religiaze.
mukhli 2: „ da vikhile skhva angelozi, aghmosavletidan amomavali, tsotskhali ghmertis bech’edit. da khmamaghla shesdzakha otkh angelozs, romlebsats mietsat dzala, rom ziani mieq’enebinat mits’isa da zghvistvis, da tkva :
„ amomavali mze “ ieso krist’es sakhit ghvtis mits’ier samts’q’sos monakhulebaze miutitebs. „ tsotskhali ghmertis bech’edi “ ieso krist’es zetsiur banak’shi chndeba. „ maghali khmit “, romelits mis avt’orit’et’s adast’urebs, angelozi brdzanebas adzlevs universalur demonur angelozur dzalebs, romlebmats ghvtisgan miighes „ zianis miq’enebis “ uplebamosileba , „ mits’as “ da „ zghvas “, anu p’rot’est’ant’ul da romis k’atolik’ur sarts’munoebas. es sulieri int’erp’ret’atsiebi ar gamoritskhavs sit’q’vasit’q’vit gamoq’enebas, romelits ekheba chveni shekmnis „ mits’as, zghvas da kheebs “; rats dzneli tavidan atsileba ikneboda birtvuli iaraghis gamoq’enebis shemtkhvevashi gamotskhadebis 9:13-21-shi mokhseniebuli „ meekvse saq’viris “ dros .
mukhli 3: „ nu avnebt mits’as, zghvas da kheebs, sanam bech’eds ar davasvamt chveni ghvtis msakhurebs shublze “ .
es det’ali sashualebas gvadzlevs, rcheulta bech’dis dasmis dasats’q’isi 1843 ts’lis gazapkhulidan 1844 ts’lis shemodgomamde davadginot. 1844 ts’lis 22 okt’ombris shemdeg, p’irveli advent’ist’i, k’ap’it’ani jozep beit’si, meshvide dghis, shabatis dasvenebis individualurad mighebit dasves bech’edi. male mas tandatanobit mibadzavdnen misi q’vela advent’ist’i dzma da da. bech’edi 1844 ts’lis 22 okt’ombris shemdeg daits’q’o da gagrdzelda gamotskh. 9:5-10-shi nats’inasts’armet’q’velebi „ khuti tvis “ ganmavlobashi; „ khuti tvis “ anu 150 ts’lis ganmavlobashi, ezek’ielis 4:5-6-shi motsemuli dghe-ts’lis k’odis mikhedvit. es 150 ts’eli religiuri mshvidobistvis iq’o nats’inasts’armet’q’velebi. damq’arebulma mshvidobam kheli sheuts’q’o „meshvide dghis advent’ist’ebis“ uts’q’ebis gamotskhadebas da universalur ganvitarebas, romelits dghes ts’armodgenilia q’vela dasavlur kveq’anashi da q’velgan, sadats es shesadzlebeli iq’o. advent’ist’ebis misia universaluria da, shesabamisad, is mkholod ghmertzea damok’idebuli. amgvarad, mas araperi akvs misaghebi skhva krist’ianuli k’onpesiebisgan da k’urtkhevis misaghebad mkholod ieso krist’es, misi zetsiuri metauris, shtagonebas unda daeq’rdnos, romelits „ts’minda bibliis“ k’itkhvis gagebas idzleva; bibliis, ghvtis dats’erili sit’q’vis, romelits mis „ or mots’mes “ ts’armoadgens gamotskh. 11:3-shi. 1844 ts’els dats’q’ebuli, ghvtis mier garant’irebuli mshvidobis dro 1994 ts’lis shemodgomaze dasruldeba, rogorts gamotskh. 9-is shests’avla achvenebs.
mnishvnelovani shenishvna „ghvtis bech’dis“ shesakheb: mkholod shabati ar aris sak’marisi misi, rogorts „ ghvtis bech’dis “ rolis gasamartleblad. dabech’dva guliskhmobs, rom mas tan akhlavs iesos mier tavisi ts’mindanebistvis momzadebuli sakmeebi: ch’eshmarit’ebisa da ts’inasts’armet’q’veluri ch’eshmarit’ebis siq’varuli da 1 k’or. 13-shi ts’armodgenili naq’opis mots’moba. bevri, vints shabats itsavs am k’rit’eriumebis dak’maq’opilebis gareshe, miat’ovebs mas, rodesats misi datsvis gamo sik’vdilis saprtkhe gamochndeba. shabati memk’vidreobit ar aris mighebuli; ghmerti adzlevs mas rcheulebs, rogorts nishnad imisa, rom is mat ek’utvnis . ezek’. 20:12-20-is tanakhmad: „ da mivetsi mat chemi shabatebi, rogorts nishani chemsa da mat shoris, rata stsodnodat, rom me var upali, romelits gants’mends mat.../...ts’midahq’avit chemi shabatebi da iq’os isini nishani chemsa da tkvens shoris, rata stsodnodat, rom me var upali, tkveni ghmerti “. natkvamis uarq’opis gareshe, aramed dasadast’ureblad, vk’itkhulobt 2 t’im. 2:19: „ magram ghvtis mt’k’itse sapudzveli dgas da akvs es bech’edi : itsnobs upali tavisas ; da vints uplis sakhels akhsenebs, ganeridos usamartlobas “ .
mukhli 4: „ da movismine bech’eddasmulis ritskhvi: as ormotsdaotkhi atasi, israelis dzeta q’vela t’omidan “ .
motsikuli p’avle romaelta 11-shi khat’ovnad achvenebs, rom moktseuli ts’armartebi p’at’riark abraamis pesvebze arian damq’nobili, romlis shtamomavlebadats ebraelebi atskhadeben, atskhadeben. rts’menit gadarchenili, mis msgavsad, es moktseuli ts’armartebi sulierad apartoeben israelis 12 t’oms. khortsieli israeli, romlis nishanits ts’inadatsveta iq’o, daetsa, eshmak’s gadaetsa mesiis, iesos uarq’opis gamo. krist’ianuli rts’mena, romelits 321 ts’lis 7 mart’idan gandgomilebashi chavarda, aseve sulieri israelia, romelits am dghidan daetsa. ak ghmerti ts’armogvidgens mis mier 1843 ts’lidan k’urtkheul namdvil sulier israels. es aris is, vints meshvide dghis advent’izmis universalur misias at’arebs. da uk’ve, moq’vanili ritskhvi „ 144 000 “ akhsnas imsakhurebs. misi sit’q’vasit’q’vit aghkma sheudzlebelia, radgan abraamis shtamomavlobis „ tsis varsk’vlavebtan “ shedarebis shemdeg , ritskhvi dzalian mtsire chans. shemokmedi ghmertistvis ritskhvebi iseve bevrs ambobs, rogorts asoebi. sts’ored mashin unda gvesmodes, rom am mukhlshi t’ermini „ ritskhvi “ ar unda iknas ganmart’ebuli, rogorts ritskhviti raodenoba, aramed rogorts sulieri k’odi, romelits aghnishnavs religiur ktsevas, romelsats ghmerti ak’urtkhebs da gamoarchevs (romelsats is gants’mends). amrigad, „ 144 000 “ aikhsneba shemdegnairad: 144 = 12 x 12 da 12 = 7, ghvtis ritskhvi + 5, adamianis ritskhvi = ghmertsa da adamians shoris shetankhmeba. am ritskhvis k’ubi srulq’opilebis simboloa, kholo misi k’vadrat’i - misi zedap’iris. es p’rop’ortsiebi ikneba akhali ierusalimis p’rop’ortsiebi, romelits aghts’erilia gamotskh . 21:16-shi sulier k’odshi. shemdeg modis t’ermini „ atasi “, romelits utvalav simravles ganasakhierebs. sinamdvileshi, „ 144 000 “ nishnavs srulq’opilad gamosq’idul adamianta simravles, romlebits ghmerttan shetankhmebas deben. israelis t’omebze es mititeba ar unda gagvik’virdes, radgan ghmertma ar miat’ova tavisi p’roekt’i adamianebtan aliansebis tanmimdevruli ts’arumat’eblobis miukhedavad. egvip’t’idan gamosvlis shemdeg ts’armodgenili ebrauli modeli umizezod ar gavrtselebula krist’eze. krist’ianuli ch’eshmarit’ebisa da q’vela mtsnebis, k’erdzod, shabatis mtsnebis, da misi aghdgenili zneobrivi, janmrtelobisa da skhva ts’es-chveulebebis p’at’ivistsemis gzit, ghmerti uk’anask’neli dgheebis ertgul disident’ advent’izmshi p’oulobs israelis models, romelits sheesabameba mis ideals. davamat’ot, rom me-4 mtsnebis t’ekst’shi ghmerti shabatis shesakheb eubneba tavis rcheuls: „ ekvsi dghe gakvs mteli sheni sakmis shesasruleblad ... magram me-7 dghe aris iahves, sheni ghmertis dghe“. gamodis, rom 24-saatiani 6 dghe sul 144 saats sheadgens. amrigad, shegvidzlia davask’vnat, rom 144 000 bech’eddasmuli am ghvtaebrivi ts’es-chveulebis ertguli damk’virveblebi arian. mati tskhovreba am p’at’ivistsemit aris gapormebuli mati saero sakmeebistvis dashvebuli ekvsi dghis ganmavlobashi. magram me-7 dghes isini p’at’ivs stsemen am mtsnebis obiekt’s, romelits ts’minda dasvenebaa. am „advent’ist’uri“ israelis sulieri khasiati nachvenebi ikneba shemdeg mukhlebshi 5-dan 8-mde. moq’vanili ebraeli p’at’riarkebis sakhelebi ar aris isini, vints khortsieli israeli sheadgina. isini, vints ghmertma airchia, ik mkholod imistvis arian, rom tavianti ts’armoshobis gamartlebashi paruli gzavnili gadait’anon. rogorts „ shvidi k’rebis “ sakhelebi, „ tormet’i t’omis “ sakhelebits ormag gzavnils at’areben. umart’ivesi mati targmanit vlindeba. magram q’velaze mdidari da rtuli titoeuli dedis mier gak’etebul gantskhadebebzea dapudznebuli, rodesats is shvilistvis sakhelis darkmevas amartlebs.
mukhli 5: „ iudas t’omidan tormet’i atasi dabech’dili; reubenis t’omidan tormet’i atasi; gadis t’omidan tormet’i atasi “ .
titoeuli sakhelistvis ritskhvi „ tormet’i atasi dabech’dili “ nishnavs: ghmerttan mok’avshire mamak’atsta simravles, romlebits shabatit dabech’dilni arian.
iuda : dideba iahves; dedobrivi sit’q’vebi dabadebis 29:35-dan: „ me vadideb iahves “.
rubeni : ikhilet vazhi; dedis sit’q’vebi dabadebis 29:32-dan: „ iehovam dainakha chemi damtsireba “
gadi : bedniereba; dedobrivi sit’q’vebi dabadebis 30:11-dan: „ ra bednierebaa! “
mukhli 6: „ asheris t’omidan tormet’i atasi; naptalis t’omidan tormet’i atasi; menashes t’omidan tormet’i atasi “
titoeuli sakhelistvis ritskhvi „ tormet’i atasi dabech’dili “ nishnavs: ghmerttan mok’avshire mamak’atsta simravles, romlebits shabatit dabech’dilni arian.
asheri : bednieri: dabadebis 30:13-is dedobrivi sit’q’vebi: „ ra bednieri var! “
naptali : brdzola: dedobrivi sit’q’vebi dabadebis 30:8-dan: „ ghvtiuri dzalit vebrdzodi chems das da gavimarjve “.
menashe : daivits’q’e: dabadebis 41:51-is mamobrivi sit’q’vebi: „ ghmertma damavits’q’a q’vela chemi gasach’iri “.
me-7 mukhli: „ simeonis t’omidan tormet’i atasi; levis t’omidan tormet’i atasi; isakaris t’omidan tormet’i atasi; “ titoeuli sakhelistvis ritskhvi „ tormet’i atasi dabech’dili “ nishnavs: ghmerttan mok’avshire k’atsta simravles, romlebits shabatit dabech’dilni arian.
simeoni : isminet: dedobrivi sit’q’vebi dabadebis 29:33-dan: „ iehovam gaigo, rom ar viq’avi sheq’varebuli “.
levi : tan ertvis: dedobrivi sit’q’vebi dabadebis 29:34-dan: „ amjerad chemi kmari mimek’vreba “.
isakari : gasamrjelo: dabadebis 30:18-is dediseuli sit’q’vebi: „ ghmertma momtsa chemi gasamrjelo “.
mukhli 8: „ zebulonis t’omidan tormet’i atasi; iosebis t’omidan tormet’i atasi; beniaminis t’omidan tormet’i atasi dabech’dili “ .
titoeuli sakhelistvis ritskhvi „ tormet’i atasi dabech’dili “ nishnavs: ghmerttan mok’avshire mamak’atsta simravles, romlebits shabatit dabech’dilni arian.
zabuloni : satskhovrebeli: dabadebis 30:20-is dediseuli sit’q’vebi: „ amjerad chemi kmari chemtan itskhovrebs “.
iosebi : is shlis (an amat’ebs): dabadebis 30:23-24-is dedobriv sit’q’vebs: „ ghmertma momishora sirtskhvili... / (... iahvem k’idev erti dze damimat’os) “
beniamini : memarjveneebis dze: dabadebis 35:18-is dediseuli da mamobrivi sit’q’vebi: „ da rotsa sulis gatsemas ap’irebda, radgan k’vdeboda, uts’oda mas sakhelad ben-oni (chemi mts’ukharebis dze) , mamamisma k’i uts’oda mas beniamini (memarjveneebis dze). “
es 12 sakheli, dedobrivi da mamobrivi sit’q’vebi, gamokhat’avs ghvtis mier archeuli advent’ist’ebis bolo k’rebis gamotsdilebas; „ p’at’ardzali moamzada “ tavisi kmristvis krist’estvis (gamotskh. 19:7). ts’armodgenili gvari „ beniaminit “ ghmerti ts’inasts’armet’q’velebs tavisi rcheulis saboloo mdgomareobas, romelsats meambokhe adamianebi sik’vdilit emukrebian. mamis, israelis mier dats’esebuli sakhelis shetsvla ts’inasts’armet’q’velebs ghvtis charevas misi rcheulebis sasargeblod. misi didebuli dabruneba tsvlis sit’uatsias. isini, vints sik’vdilis p’iras iq’vnen, gandidebulni da aq’vanilni arian zetsashi, sadats isini sheuertdebian ieso krist’es, q’ovlisshemdzle da didebul shemokmed ghmerts. gamotkma „marjvena khelis dzeni“ ighebs srul ts’inasts’armet’q’velur mnishvnelobas: marjvena kheli iq’o rcheuli, anu uk’anask’neli sulieri israeli, kholo misi dzeni, gamosq’iduli rcheulebi, romlebits kmnian mas. aseve, isini arian tskhvrebi, romlebits uplis marjvniv dganan (mat. 25:33).
mukhli 9: „ amis shemdeg vikhile da, aha, uamravi khalkhi, romlis datvlats veravin shedzlo, q’oveli eridan, q’oveli t’omidan, q’oveli khalkhidan da q’oveli enidan, idgnen t’akht’isa da k’ravis ts’inashe, tetri samosit shemosilni da khelshi p’almis t’ot’ebit “ .
es „ uamravi khalkhi, romlis datvlats aravis sheedzlo “ adast’urebs ts’ina mukhlebshi tsit’irebuli „ ritskhvebis “ „144 000“ da „12 000“ sulierad k’odirebul simbolur khasiats . garda amisa, abraamis shtamomavlobaze minishneba k’etdeba gamotkmit: „ veravin daitvlida mat “; iseve rogorts „ tsis varsk’vlavebis “ shemtkhvevashi, romlebits ghmertma achvena da utkhra: „ ase ikneba sheni shtamomavloba “. mati ts’armoshoba mravalritskhovania, q’vela eridan, q’vela t’omidan, q’vela khalkhidan, q’vela enidan da q’vela ep’okidan. tumtsa, am tavis tema gansak’utrebit ekheba bolo advent’ist’ul uts’q’ebas, romelsats ghmerti anich’ebs mis universalur khasiats. isini at’areben „ tetr samosels “, radgan mzad iq’vnen mots’ameebad momk’vdariq’vnen, radgan sik’vdilit dasajes uk’anask’neli ambokhebulebis mier gamokveq’nebuli brdzanebulebit, gamotskhadebis 13:15-is mikhedvit. mat khelshi „ p’almis t’ot’ebi “ simbolurad gamokhat’avs mat gamarjvebas tsodvilta banak’is ts’inaaghmdeg.
mukhli 10: „ da isini didi khmit ghaghadebdnen da ambobdnen: khsna chvens ghmerts, romelits t’akht’ze zis, da k’ravs “ .
mokmedeba ieso krist’es didebuli dabrunebis k’ont’ekst’s mogvagonebs, p’aralelurad gamotskhadebis 6:15-16-shi aghts’erili ambokhebulta banak’is reaktsiebis aghts’erastan. ak gadarchenil rcheulta mier natkvami sit’q’vebi sruliad sap’irisp’iroa ambokhebulta sit’q’vebisa. krist’es dabruneba mat ara mkholod ashinebs, aramed akharebs, amshvidebs da ikhsnis. ambokhebulta mier dasmul k’itkhvaze „ vin gaudzlebs? “ p’asukhs ak ighebs: advent’ist’ebi, romlebits ertgulni darchnen ghvtis mier matze dak’isrebuli misiis mimart samq’aros aghsasrulamde, sach’iroebis shemtkhvevashi, sitsotskhlis risk’is pasadats k’i. es ertguleba epudzneba mat ertgulebas ts’minda shabatisadmi, romelits ghmertma samq’aros dasabamidan gants’minda, da siq’varuls misi ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’vis mimart. es mit umet’es, rom mat akhla itsian, rom shabati ts’inasts’armet’q’velebs meshvide atasts’leulis did danarchen nats’ils, romelshits, ieso krist’es shemdeg gamarjvebulebi, shedzleben shesvlas misi sakhelit aghtkmuli maradiuli sitsotskhlis mighebit.
mukhli 11: „ da q’vela angelozi idga t’akht’is, ukhutsesebisa da otkhi tskhovelis garshemo da p’irkve daemkhnen t’akht’is ts’in, ghvtis ts’inashe “ .
ts’armodgenili stsena ghvtis did zetsiur simshvideshi shesvlas mogvagonebs. me-4 da me-5 tavebis suratebs sts’ored am temas ekheba.
mukhli 12: „ amin! k’urtkheva, dideba, sibrdzne, madliereba, p’at’ivi, dzali da dzlevamosileba chvens ghmerts uk’uniti uk’unisamde. amin! “
mits’ieri khsnis am mshvenieri dasasrulit bednierebi, angelozebi gamokhat’aven sikharulsa da madlierebas sik’etis ghmertis mimart, romelits chveni shemokmedia, mati, chveni, vints aigho initsiat’iva mits’ieri rcheulebis tsodvebis gamosasq’idad, adamianuri khortsis sisust’eshi ganskheulebit, rata ik misi samartlianobis mier motkhovnili sast’ik’i sik’vdilit dat’anjuliq’o. ukhilavi tvalebis es simravle mihq’veboda khsnis am gegmis q’vela pazas da gaotsebuli iq’o ghvtis siq’varulis amaghlebuli demonst’rirebit. p’irveli sit’q’va, romelsats isini ts’armotkvamen, aris „ amin! ch’eshmarit’ad! ch’eshmarit’ebaa! radgan ghmerti ch’eshmarit’ebis ghmertia, iq’os igi ch’eshmarit’i“. meore sit’q’vaa „ is “. „keba “ aseve 12 t’omis p’irveli sakheli iq’o: „ iuda “ = keba. mesame sit’q’vaa „ is “ dideba “ da ghmerti samartlianad aris mijach’vuli mis didebaze, radgan is mas gamotskh. 14:7-shi gaikhsenebs, rata moitkhovos igi, rogorts ertaderti shemokmedi ghmerti, matgan, vints 1843 ts’lidan atskhadebs mis khsnas. meotkhe sit’q’vaa „ sibrdzne “. am dok’ument’is shests’avlis mizania, rom is q’vela misi rcheulistvis aghmosacheni gakhdes. es ghvtaebrivi sibrdzne aghemat’eba chvens ts’armosakhvas. dakhvets’iloba, gonebrivi tamashebi, q’velaperi ghvtaebriv pormat’shia. mekhuteshi modis „ madliereba “. es aris madlierebis religiuri porma, romelits ts’minda sit’q’vebita da sakmeebit sruldeba . meekvseshi modis „p’at’ivi“. sts’ored es aghizianebdat ambokhebulebs ghmerti q’velaze met’ad. isini zizghit ep’q’robodnen mas misi gamotskhadebuli nebis ts’inaaghmdeg ts’asvlit. p’irikit, rcheulebma mas, tavianti shesadzleblobis parglebshi, mianich’es p’at’ivi, romelits mas k’anonierad ek’utvnoda. meshvide da merveshi modis „ dzala da dzliereba “. es ori damajerebeli ram autsilebeli iq’o dedamits’is t’iranebis dasamkhobad, amp’art’avani ambokhebulebis gasanadgureblad, sanam isini jer k’idev martavdnen dedamits’as. am dzalauplebisa da dzlierebis gareshe , uk’anask’neli rcheulebi daighup’ebodnen, rogorts krist’ianuli ep’okis mravali skhva mots’ame.
mukhli 13: „ miugo ert-ertma ukhutsesma da mitkhra: vin arian eseni, tetr samoselshi shemosilni? saidan movidnen? “
tetri samosis “ simbolos gansak’utrebulobis gamovlenas gamotskhadebis 3:4-shi motsemul „ tetr “ samoseltan da „ dzvirpas seltan “ mimartebashi , romelits gamotskhadebis 19:8-shi aghnishnavs „ ts’mindanta martal sakmeebs “ uk’anask’neli drois „momzadebuli p’at’ardzlis “, anu uk’anask’neli drois ertguli advent’izmis, romelits mzadaa zetsashi amaghlebistvis.
mukhli 14: „ me vutkhari mas: „bat’ono, shen itsi“. man k’i mitkhra: „eseni arian, vints didi gasach’iridan movidnen da gairetskhes tavianti samoseli da gaasp’et’ak’es isini k’ravis siskhlit “ .
„ tetri samosis “ gatvalists’inebit, ioanes sheudzlia imedi hkondes ert-erti matganisgan p’asukhs. mosalodneli p’asukhi k’i modis: „ eseni arian didi gasach’iridan mosulebi “, anu rcheulebi, religiuri omebisa da ateizmis mskhverp’lni da mots’ameebi, rogorts es „ mekhute bech’edma “ gamogvitskhada. gamotskh. 6:9-11-shi: „ titoeul matgans tetri samoseli mietsa da etkvat, rom tsot’a khans k’idev daesvenat, sanam mati tanamsakhurebi da dzmebi, romlebits iseve unda daekhotsat, ar aghsruldebodnen “. gamotskh. 2:22-shi „ didi gasach’iri “ guliskhmobs ateist’uri pranguli revolutsiuri rezhimis mier 1793 da 1794 ts’lebshi gankhortsielebul khotsva-zhlet’as. amis dasadast’ureblad, gamotskh. 11:13-shi vk’itkhulobt: „ ...mits’isdzvrashi shvidi atasi k’atsi daighup’a “; „ shvidi “ religiuri adamianistvis da „ atasi “ simravlistvis. saprangetis revolutsia mits’isdzvras hgavs, romelits ghvtis msakhurebsats k’lavs. magram es „ didi gasach’iri “ am mights’evis mkholod p’irveli porma iq’o. misi meore porma gamotskh. 9-is „ me-6 saq’virit “ shesruldeba , gamotskh. 11-shi mont’azhis dakhvets’iloba am pakt’s gamoavlens. mesame msoplio omis dros mravali orguli krist’iani mok’vdeba, rasats „ me-6 saq’viri “ simbolurad gamokhat’avs da adast’urebs. magram 1843 ts’lidan ghmerti irchevs rcheulebs, romlebsats gants’mends da uk’anask’nelni, romlebits mas gamoq’ops, mis tvalshi dzalian dzvirpasebi arian ganadgurebistvis. is amzadebs mat mits’ieri khsnis ist’oriashi saboloo mots’mobistvis; ertgulebis mots’mobistvis, romelsats isini mistsemen mas misi meshvide dghis shabatis ertgulebit, mashinats k’i, rodesats meambokhe banak’i sik’vdilit emukrebodat. ghvtis gegmis es saboloo gamotsda gamovlinda „ piladelpiashi “ gamotskhadebis 3:10 da gamotskhadebis 13:15-shi (sik’vdilis gank’arguleba). ghmertistvis ganzrakhva ghirs mokmedebad da imdenad, ramdenadats gamotsdis shemdeg isini igheben sik’vdilis risk’s, isini asimilirebulni arian mots’ameta jgupshi da amgvarad edzlevat ch’eshmarit’i mots’ameebis „ tetri samoseli “. isini sik’vdils mkholod ieso krist’es gadarchenis charevis ts’q’alobit gadaurchebian. am saboloo gansatsdelshi, meore „ didi gasach’iris “ shemdeg, mati ertgulebis mots’mobit, isini, tavis mkhriv, „ gairetskhaven taviant samosels da gaatetreben mas k’ravis siskhlit “ im sik’vdilamde ertgulebit, romlitats mat emukrebian. rts’menis am saboloo gamotsdis dasasruls, mots’ameobrivad sik’vdilis momsts’reta ritskhvi shesruldeba da „ mekhute bech’dis “ mots’ame ts’mindanta mok’vdavi „ gansveneba “ mati aghdgomit dasruldeba. 1843 ts’lidan da gansak’utrebit 1994 ts’lidan, ghvtis mier ts’amots’q’ebulma gants’mendis sakmem usargeblo gakhada ch’eshmarit’i rcheulebis sik’vdili, romlebits tsotskhlebi da ertgulebi darchnen misi dabrunebis saatamde da mas ts’in usts’rebs madlis zhamis dasasruli, rats mas k’idev upro usargeblos khdis.
mukhli 15: „ amit’om arian isini ghvtis t’akht’is ts’in da emsakhurebian mas dghe da ghame mis t’adzarshi. da t’akht’ze mjdomare mat shoris damk’vidrdeba “ .
chven gvesmis, rom ghvtistvis am t’ip’is rcheulebi gansak’utrebit maghal elit’as ts’armoadgenen. is mat gansak’utrebul p’at’ivs miagebs. am mukhlshi sulits’mida iq’enebs or dros: ats’mq’osa da momavals. ats’mq’o droshi sheertebuli zmnebi „ isini arian “ da „ emsakhurebian mas “ avlens mati ktsevis uts’q’vet’obas mat khortsiel skheulshi, romelits ghvtis t’adzaria, romelits matshi mk’vidrobs. es mokmedeba zetsashi gagrdzeldeba ieso krist’es mier mati at’atsebis shemdeg. momaval droshi ghmerti p’asukhobs mat ertgulebas: „ t’akht’ze mq’opi tavis k’aravs gashlis matze “ maradiulad.
mukhli 16: „ aghar moshivdebian, aghar mosts’q’urdebian, agharts mze gaanatebs da agharts sitskhe “ .
es sit’q’vebi uk’anask’neli ep’okis rcheuli advent’ist’ebistvis nishnavs, rom isini „ mshivrebi “ iq’vnen, radgan sak’vebs mok’lebulni da „ ts’q’urvils “ ganitsdidnen, radgan ts’q’als mok’lebulni iq’vnen mati mt’anjvelebi da tsikhis mtsvelebi. „ mzis tsetskhli“ , romlis „ sitskhets “ gadzlierebulia ghvtis uk’anask’neli shvididan meotkhe ts’q’evlis dros, dats’vavs mat da t’anjvas miaq’enebs. tumtsa, sts’ored p’ap’is ink’vizitsiis k’otsonis tsetskhlit, „ sitskhis “ skhva sakheobit, daits’va an ats’ames „ mekhute bech’dis “ mots’ameebi . sit’q’va „ sitskhe “ aseve ekheba meekvse saq’viris k’ont’ekst’shi gamoq’enebuli chveulebrivi da at’omuri iaraghis tsetskhls . am uk’anask’neli k’onplikt’is gadarchenilebi tsetskhlshi gaivlian. es agharasdros mokhdeba maradiul tskhovrebashi, romelshits mkholod rcheulebi shevlen.
mukhli 17: „ radgan t’akht’is shuashi mq’opi k’ravi adzovebs mat da miiq’vans tsotskhali ts’q’lis ts’q’aroebtan; da mosts’mends ghmerti q’ovel tsremls mati tvalebidan “ .
„ k’ravi “, pakt’obrivad, k’etili mts’q’emsia, romelits damts’q’emsavs tavis saq’varel tskhvrebs. misi ghvtaebrioba ak k’idev ertkhel dast’urdeba misi p’ozitsiit „ t’akht’is shuagulshi“ . misi ghvtaebrivi dzala mihq’avs mis rcheulebs „ sitsotskhlis ts’q’lis ts’q’aroebtan “ , rats maradiuli sitsotskhlis simbolur gamosakhulebas ts’armoadgens. da saboloo k’ont’ekst’is gatvalists’inebit, romelshits dabrunebis shemdeg misi uk’anask’neli rcheulebi tsremlebs ighvrebian, is „ mosts’mends mat q’ovel tsremls tvalebidan “. magram tsremlebi aseve ats’ukhebdat mis q’vela arasatanadod mop’q’robil da devnil rcheuls krist’ianuli ep’okis ist’oriis ganmavlobashi, khshirad mat uk’anask’nel amosuntkvamde.
shenishvna : miukhedavad 2020 ts’els dapiksirebuli mat’q’uara gamovlinebebisa, rodesats ch’eshmarit’i rts’mena, rogorts chans, gakra, ghmerti ts’inasts’armet’q’velebs dedamits’is q’vela rasobrivi, etnik’uri da enobrivi ts’armoshobis „khalkhis“ moktsevasa da khsnas. namdvili p’rivilegiaa, romelsats is tavis rcheulebs anich’ebs imis tsodna, rom gamotskh. 9:5-10-is tanakhmad, universaluri religiuri gagebisa da mshvidobis dro mis mier dap’rogramebulia mkholod „150“ ts’lit (anu khuti ts’inasts’armet’q’veluri tvit) 1844-dan 1994 ts’lamde. ch’eshmarit’i rcheulebis es gamorcheuli k’rit’eriumi sulits’mindis mier moq’vanilia gamotskh. 17:8-shi motsemul uts’q’ebashi: „ mkhetsi, romelits ikhile, iq’o da ar aris. is unda amovides upsk’rulidan da ts’avides ganadgurebashi. da dedamits’is mk’vidrni, romelta sakhelebits ar aris chats’erili sitsotskhlis ts’ignshi samq’aros dasabamidan, gaotsdebian, rotsa dainakhaven mkhetss , radgan is iq’o da ar aris da jer k’idev ikneba. ch’eshmarit’ad rcheulebi ar gaotsdebian, rotsa dainakhaven imas, rats ghmertma gamoutskhada mat tavisi ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’vit . “
gamotskhadeba 8: p’irveli otkhi saq’viri
ghvtis p’irveli otkhi sasjeli
mukhli 1: „ rodesats man meshvide bech’edi akhsna, tsashi daakhloebit nakhevari saatis ganmavlobashi sichume chamovarda “ .
meshvide bech’dis “ gakhsna uaghresad mnishvnelovania, radgan is gamotskhadebis ts’ignis srulad gakhsnas adast’urebs, romelits „ shvidi bech’ditaa dabech’dili “ gamotskhadebis 5:1-is mikhedvit. am gakhsnis aghmnishvneli sichume mokmedebas gansak’utrebul sazeimo elpers sdzens. mas ori gamartleba akvs. p’irveli aris tsasa da dedamits’as shoris urtiertobis darghvevis idea, rats gamots’veulia shabatis mit’ovebit 321 ts’lis 7 mart’s. meore ase aikhsneba: rts’menit, am „ meshvide bech’eds “ me-7 tavis „ tsotskhali ghmertis bech’edtan “ vak’avshireb, romelits, chemi azrit, ghmertis mier samq’aros dasabamidan gants’mendil ts’minda shabats aghnishnavs. man gaikhsena misi mnishvneloba, rodesats is tavisi ati mtsnebidan meotkhe mtsnebis sagnad aktsia. da ik aghmovachine mt’k’itsebulebebi, romlebits mis uk’idures mnishvnelobas avlens ghvtistvis, chveni amaghlebuli shemokmedistvis. magram uk’ve dabadebis ts’ignis tsnobashi shevnishne, rom meshvide dghe tsalk’e iq’o ts’armodgenili me-2 tavshi. p’irveli ekvsi dghe p’irvel tavshia gankhiluli. upro met’its, meshvide dghe ar ikhureba, ts’ina dgheebis msgavsad, pormulit „ iq’o saghamo da dila “ pormulit. es gansak’utrebuloba gamartlebulia misi ts’inasts’armet’q’veluri rolit ghvtis khsnis gegmis meshvide atasts’leulshi. ieso krist’es siskhlit gamosq’iduli rcheulta maradisobis nishnis kvesh motavsebuli meshvide atasts’leuli tavistavad dausrulebel dghes hgavs. am q’velapris dasadast’ureblad, ebraul bibliashi, torashi, misi ts’armodgenit, meotkhe mtsnebis t’ekst’i gamoq’opilia skhvebisgan da ts’in udzghvis nishani, romelits moitkhovs p’at’ivistsemit savse dumils. es nishani aris ebrauli aso „p’e“ da amgvarad, izolirebuli, t’ekst’shi shesvenebis aghmnishvneli, mas „p’et’uhot’is“ sakheli akvs. amit’om, meshvide dghis shabatis dasvenebas akvs q’velanairi gamartleba, rom ghmertis mier gansak’utrebuli gzit iq’os aghnishnuli. 1843 ts’lis gazapkhulidan moq’olebuli, man gamoits’via t’raditsiuli p’rot’est’ant’uli rts’menis dak’argva, k’atolik’uri „k’viras“ memk’vidre. da imave gansatsdelis shemdeg, magram 1844 ts’lis shemodgomaze, is k’vlav gakhda ghmerttan k’utvnilebis nishani, romelits ezek’. 20:12-20 ambobs: „ mets mivetsi mat chemi shabatebi, rogorts nishani chemsa da mat shoris, rata stsodnodat, rom me var upali, romelits gants’mends mat.../...ts’mindavdet chemi shabatebi da iq’os isini nishani chemsa da tkvens shoris, rata stsodnodat, rom me var upali, tkveni ghmerti “. mkholod misi meshveobit sheudzlia rcheuls shevides ghvtis saidumloshi da aghmoachinos misi gamotskhadebuli p’roekt’is zust’i p’rograma.
amis miukhedavad, me-8 tavshi ghmerti ts’q’evlis uts’q’ebebis jach’vebs its’vevs. es maidzulebs, shabatis ch’eshmarit’ebas shevkhedo im ts’q’evlis asp’ekt’idan, romelits krist’ianebis mier misi mit’ovebam 321 ts’lis 7 mart’idan krist’ianul ep’okashi jach’vebad ts’armoshva. sts’ored amas daadast’urebs shemdegi mukhli shabatis temis „shvid saq’virtan “ dak’avshirebit , romlebits 321 ts’lis 7 mart’is krist’ianul urts’munoebas „shvidi ghvtaebrivi sasjelis“ simboloebia, romlebits daamartskheben 321 ts’lis 7 mart’is krist’ianul urts’munoebas.
mukhli 2: „ da vikhile shvidi angelozi, romlebits ghvtis ts’inashe idgnen, da mat shvidi saq’viri mietsat “ .
meshvide dghis, shabatis, romelits tavad ghvtis mier aris gants’mendili, k’urtkhevit mighebuli p’irveli p’rivilegiaa imis gageba, tu ra mnishvnelobas anich’ebs is „ shvidi saq’viris “ temas . mistvis motsemuli midgomis pormit, es tema srulad khsnis rcheulta int’elekt’s. radgan is idzleva danielis 8:12-shi moq’vanili „ tsodvis “ ghmertis mier krist’ianuli k’rebis ts’inaaghmdeg braldebis damt’k’itsebas. martlats, es „shvidi sasjeli“ ghmertis mier ar ikneboda dak’isrebuli, tu es tsodva ar arsebobda. upro met’its, levianebis 26-e tavis gatvalists’inebit, es sasjelebi gamartlebulia misi mtsnebebis sidzulvilit. dzvel aghtkmashi ghmertma uk’ve miigho igive p’rintsip’i, rata daesaja orguli da gakhrts’nili khortsieli israelis urjuloeba. shemokmedi da k’anonmdebeli ghmerti, romelits ar itsvleba, ak gvadzlevs shesanishnav dast’urs. orive aghtkma ekvemdebareba morchilebisa da ertgulebis ertsa da imave motkhovnebs.
saq’virebis “ temaze ts’vdoma sashualebas mogvtsems, vachvenot q’vela krist’ianuli religiis tanmimdevruli dagmoba: k’atolik’uri, martlmadidebluri, p’rot’est’ant’uli 1843 ts’lidan, aseve advent’ist’uri 1994 ts’lidan. is aseve avlens „ meekvse saq’viris “ universalur sasjels, romelits mat ertad daart’q’ams madlis zhamis dasrulebamde. amgvarad, shegvidzlia gavzomot misi mnishvneloba. „ meshvide saq’viri “, romelits dak’avshirebulia krist’es dabrunebastan, anu ghvtis p’irdap’ir mokmedebastan, tsalk’e ikneba gankhiluli, iseve rogorts shabati, me-11 tavshi, shemdeg k’i is dziritadad gankhiluli ikneba me-18 da me-19 tavebshi.
321 ts’lidan, upro zust’ad 1709 ts’lidan, bolo 17 sauk’unidan 1522 ts’eli aghinishna shabatis darghvevit gamots’veuli ts’q’evlit, sanam misi aghdgena 1843 ts’els, danielis 8:14-is gank’argulebit ar dagegmila. da misi aghdgenis am tarighidan ieso krist’es 2030 ts’els dabrunebamde, shabati mkholod 187 ts’lis ganmavlobashi ak’urtkhebda tavis k’urtkhevas. amit’om, shabatma upro met’i ziani miaq’ena orgul adamianebs, vidre sik’ete mout’ana ertgul rcheulebs. ts’q’evla ch’arbobs da amit’om am temas tavisi adgili uk’avia am me-8 tavshi, romelits ts’armogvidgens ghvtaebriv ts’q’evlas.
mukhli 3: „ da movida skhva angelozi da dadga sak’urtkheveltan, romelsats ech’ira okros sak’meveli; da mietsa mas didi raodenobit sak’meveli, rata q’vela ts’mindanis lotsvebtan ertad miet’ana okros sak’urtkhevelze, romelits t’akht’is ts’in iq’o “ .
danielis 8:13-shi, „ gamap’art’akhebeli tsodvis “ tsit’irebis shemdeg, khilvashi ts’mindanebi moikhsenieben „ q’oveldghiurs “, romelits ekheboda ieso krist’es „ utsvlel “ zetsiur „ mghvdlobas “, ebr. 7:23-is tanakhmad. dedamits’aze, 538 ts’lidan, p’ap’is rezhimma ts’aartva mas es mghvdloba, danielis 8:11-is tanakhmad. 1843 ts’els ieso krist’estan sherigeba moitkhovs mis aghdgenas. es aris temis mizani, romelsats ganvikhilavt am me-3 mukhlshi, romelits khsnis zetsas da gvachvenebs ieso krist’es mis simbolur rolshi, rogorts zetsiuri mghvdelmtavris shuamavlisa tavisi rcheulebis tsodvebistvis da mkholod mattvis. gaitvalists’inet, rom dedamits’aze, 538-dan 1843 ts’lamde, es stsena da es roli p’arodirebuli da mitvisebulia romis k’atolik’e p’ap’ebis sakmianobit, romlebits ertmanetis shemdeg itsaven dros da ganuts’q’vet’liv at’q’ueben ghmerts misi k’anonieri uzenaesi suverenuli uplebis mitvisebit.
radgan is ts’armodgenilia am me-8 tavshi da radgan is shets’q’da shabatis mit’ovebastan ertad, ieso krist’es shuamdgomlobis es tema aseve ts’armodgenilia am shuamdgomlobis shets’q’vet’is ts’q’evlis asp’ekt’it im krist’iani brbostvis, romlebits ts’armarti romauli „mzis dghis“ ugono mskhverp’lni iq’vnen; es, tundats da gansak’utrebit , misi shetsdomashi shemq’vani da matsduri sakhelis shetsvlis shemdeg: „k’vira“: uplis dghe. diakh, magram romeli uplisa? vaime! kvemot motsemulis.
mukhli 4: „ sak’mevlis k’vamli avida ts’mindanta lotsvebtan ertad angelozis khelidan ghvtis ts’inashe “ .
„ surnelebi “, romlebits „ ts’mindanta lotsvebs “ akhlavs tan, ieso krist’es mskhverp’lis sasiamovno surnels ganasakhierebs. sts’ored misi siq’varulisa da ertgulebis demonst’rireba khdis misi rcheulta lotsvebs sasiamovnos misi ghvtaebrivi samsjavros ts’inashe. mnishvnelovania am mukhlshi aghinishnos sit’q’vebis „ k’vamlisa “ da „ ts’mindanta lotsvebis “ k’avshiris mnishvneloba. es det’ali gamoq’enebuli ikneba gamotskh. 9:2-shi tsru p’rot’est’ant’i krist’ianebis lotsvebis aghsanishnavad, 1843 ts’els akhali vitarebis damq’arebis shemdeg.
am mukhlshi ghmerti guliskhmobs im sit’uatsias, romelits motsikulta ep’okasa da 321 ts’lis 7 mart’s, dats’q’evlil tarighs shoris supevda. shabatis mit’ovebamde ieso ighebda rcheulta lotsvebs da mattvis shuamdgomlobda. es aris p’edagogiuri khat’eba, romelits miutitebs, rom ghmertsa da mis rcheulebs shoris vert’ik’aluri urtiertoba shenarchunebulia. es ase ikneba manam, sanam isini mots’moben misi p’irovnebisa da misi ch’eshmarit’ebis sts’avlebis ertgulebas, anu 321 ts’lamde. 1843 ts’els iesos samghvdeloeba ganaakhlebs mtel tavis k’urtkheul sakmianobas advent’ist’i rcheuli ts’mindanebis sasargeblod. tumtsa, 321-dan 1843 ts’lamde repormat’orebma isargebles misi madlit, iseve rogorts tiat’iras droindelma repormat’orebma .
mukhli 5: „ aigho angelozma sak’meveli, aavso igi sak’urtkhevlis tsetskhlit da chaagdo mits’aze. da iq’o khmebi, ch’eka-kukhili, elva da mits’isdzvra “ .
aghts’erili mokmedeba ashk’arad dzaladobrivia. es aris ieso krist’es mokmedeba misi shuamavlobis msakhurebis dasasruls, rodesats madlis dro mtavrdeba. „ sak’urtkhevlis “ roli mtavrdeba da „ tsetskhli “, ieso krist’es gamomsq’idveli sik’vdilis khat’i, „ dedamits’azea gadmoq’rili “, rats sasjels moitkhovs matgan, vints mas arasak’marisad apasebda, zogi k’i - sdzulda. ghvtis p’irdap’iri charevit aghsasruli ak gamoikhat’eba gamotskhadebis 4:5-sa da gam. 19:16-shi gamovlenili dziritadi pormulit. krist’ianuli ep’okis mimokhilva ieso krist’es am „advent’ist’uri“ mosvlit mtavrdeba.
shabatis msgavsad, ieso krist’es zetsiuri shuamdgomlobis tema ts’armodgenilia misi samsjavros ts’q’evlis k’ont’ekst’shi 321-dan 1843 ts’lamde. ts’mindanebs, romlebits k’itkhvis nishnis kvesh aq’eneben sulits’mindas mis shesakheb, danielis 8:13-shi, hkondat sapudzvliani mizezi, stsodnodat dro, rodesats ieso krist’e miighebda „ maradiul “ mghvdlobas.
shenishvna : ts’ina int’erp’ret’atsiis k’itkhvis nishnis kvesh daq’enebis gareshe, meore akhsna sruliad logik’uria. am meore int’erp’ret’atsiashi, ieso krist’es shuamdgomlobis temis dasasruli sheidzleba davuk’avshirot 321 ts’lis 7 mart’s, im moment’s, rodesats krist’ianebis mier shabatis mit’ovebam ghmerti miiq’vana riskhvashi, romelsats dasavluri krist’ianoba gamoisq’idda momdevno me-6 mukhlidan momdinare „ shvidi saq’viris “ meshveobit. es ormagi akhsna k’idev upro gamartlebulia, radgan shabatis mit’ovebas shedegebi akvs samq’aros aghsasrulamde, 2030 ts’lamde, ts’els, rodesats tavisi didebuli khiluli dabrunebit ieso krist’e samudamod moashorebs romis p’ap’is rezhims da mis uk’anask’nel amerik’el p’rot’est’ant’ mkhardamch’ers, mat tsru p’ret’enzias, rom emsakhuron da ts’armoadgenen mas. shemdeg ieso daibrunebs p’ap’obis mier mit’atsebuli ek’lesiis „ tavis “ t’it’uls . martlats, ertguli rcheulebisgan ganskhvavebit, datsemuli orguli krist’ianebi ugulebelq’open danielis 8:14-is gank’argulebas da mis shedegebs samq’aros aghsasrulamde; rats amartlebs mat shishs, rodesats ieso dabrundeba gamotskhadebis 6:15-16-is sts’avlebis mikhedvit. 2030 ts’lamde p’irveli ekvsi „ saq’viri “ 321-dan 2029 ts’lamde shesruldeba. „ meekvse saq’virit “, saboloo ganadgurebamde bolo gamaprtkhilebeli sasjelit, ghmerti dzalian mk’atsrad sjis ambokhebul krist’ianebs. am meekvse sasjelis shemdeg, is moats’q’obs rts’menis uk’anask’neli saq’oveltao gamotsdis p’irobebs da am k’ont’ekst’shi, gamotskhadebuli sinatle gamotskhaddeba da tsnobili ikneba q’vela gadarchenilistvis. sts’ored dadast’urebuli ch’eshmarit’ebis ts’inashe, rcheulebi da datsemulebi, tavianti tavisupali archevanit, sik’vdilis saprtkhis ts’inashe ts’in ts’avlen tavianti saboloo bedists’erisk’en, romelits ikneba: maradiuli sitsotskhle rcheulebistvis, saboloo da absolut’uri sik’vdili datsemulebistvis.
me-6 mukhli: „ da shvidi angelozi, romlebsats shvidi saq’viri hkondat, moamzades chasaberad “ .
am mukhlidan sulits’mida gvtavazobs krist’ianuli ep’okis akhal mimokhilvas, temad aghebuli „ shvidi saq’viris “ anu „shvidi zedized sasjelis“ shesakheb, romlebits ganats’ilebulia mtel krist’ianul ep’okashi 321 ts’lis 7 mart’idan, im ts’lidan, rodesats „ tsodva “ opitsialurad da samokalakod damk’vidrda. makhsovs, rom gamotskhadebis p’irveli tavis p’rologshi krist’es „ khma “ uk’ve shedarebulia „ saq’viris “ khmastan . es inst’rument’i, romelits gamoiq’eneba israelis khalkhis gasaprtkhileblad, sheitsavs gamotskhadebis gamotskhadebis mtel mnishvnelobas. gaprtkhileba aprtkhilebs mt’ris mier dagebuli khapangebis shesakheb.
mukhli 7: „ p’irvelma chahbera da movida set’q’va da tsetskhli, siskhltan shereuli, da daetsa mits’aze; da daits’va dedamits’is mesamedi, da daits’va kheebis mesamedi, da daits’va q’vela mts’vane balakhi “ .
p’irveli sasjeli : is aghsrulda 321-dan 538 ts’lamde, romis imp’eriis skhvadaskhva shemosevebis shedegad, egret ts’odebuli „barbarosuli“ khalkhebis mier. gansak’utrebit makhsovs „hunebis“ khalkhi, romelta liderma at’ilam samartlianad uts’oda sak’utar tavs „ghvtis ts’q’evla“. ts’q’evla, romelmats evrop’is nats’ili gaanadgura: chrdiloet galia, chrdiloet it’alia da p’anonia (khorvat’ia da dasavlet ungreti). misi devizi, oh, ra tsnobilia! „sadats chemi tskheni midis, balakhi aghar izrdeba“. misi kmedebebi idealurad aris shejamebuli am me-7 mukhlshi; araperi ak’lia, q’velaperi ik aris. „ set’q’va “ mosavlis ganadgurebis simboloa, kholo „ tsetskhli “ - mokhmarebadi masalebis ganadgurebis. da ra tkma unda, „ mits’aze daq’rili siskhli “ dzaladobit daghup’uli adamianebis sitsotskhlis simboloa. zmna „ chaq’ra “ miutitebs shemokmedi, k’anonmdebeli da mkhsneli ghmertis riskhvaze, romelits shtaagonebs da khelmdzghvanelobs mokmedebas me-5 mukhlshi „ tsetskhlis chaq’ris “ shemdeg.
p’aralelurad, lev. 26:14-17-shi vk’itkhulobt: „ magram tu ar momisment da ar sheasrulebt q’vela am mtsnebas, aramed sheidzulebt chems ts’esebs da sheidzulebt chems samartals, rata ar sheasrulot q’vela chemi mtsneba da daarghviot chemi aghtkma, mashin ai ras gagik’etebt: mogivlent shishs, sneulebas da tskhelebas, rata tvalebi gagich’mukhnot da suli gagisk’det. amaod datesavt tkvens tesls da tkveni mt’rebi shech’amen mas. tkvens ts’inaaghmdeg mivmartav chems sakhes da damartskhdebit tkveni mt’rebis ts’inashe; tkveni modzuleebi ibat’oneben tkvenze da gaiktsevit, rotsa aravin gdevnit “ .
mukhli 8: „ meore khmam chahbera da raghats didi mtis msgavsi , romelits tsetskhlit its’voda, zghvashi chaagdes; da zghvis mesamedi siskhlad iktsa “ .
meore sasjeli : am khat’ebis gasaghebi ier. 51:24-25-shia: „ me mivuzghav babilons da kaldeas q’vela mk’vidrs q’vela im borot’ebistvis, rats mat chaidines sionshi tkvens tvalts’in, ambobs upali. aha, me shens ts’inaaghmdeg var, damangrevelo mtao, ambobs upali, mteli dedamits’is damangrevelo! shens ts’inaaghmdeg khels gavts’vdi, k’ldebidan gadmogagdeb da damts’var mtad gaktsev “. sts’ored am me-8 mukhlshi moikhseniebs sulits’mida romis p’ap’is rezhims misi simboluri sakhelit „ babiloni “, romelits gamochndeba sakhit „ babiloni“. „ didi “ gamotskhadebashi 14:8, 17:5 da 18:2. „tsetskhli“ sheesabameba mis p’irovnebas, rats its’vevs rogorts imas, romelits mas shtantkavs krist’es dabrunebisa da bolo samsjavros dros, aseve imas, romelsats is iq’enebs sidzulvilit aghsavse mattvis, vints mas amt’k’itsebs da mkhars uch’ers: evrop’el monarkebsa da mat k’atolik’e khalkhebs. ak, iseve rogorts danielis ts’ignshi, „ zghva “ ts’armoadgens k’atsobriobas, romelsats ts’inasts’armet’q’veluri daparva ekheba; anonimuri khalkhebis k’atsobriobas, romlebits arsebitad ts’armartebad darchnen mights’euli ashk’ara krist’ianuli moktsevis miukhedavad. p’ap’is rezhimis damq’arebis p’irveli shedegi, 538 ts’els, aris khalkhebze tavdaskhma, rata isini sheiaraghebuli samkhedro dzalit moaktsion. sit’q’va „ mta “ aghnishnavs dzlier geograpiul sirtules. es aris is, rats shesaperisia p’ap’is rezhimis gansazghvristvis, romelits, ghvtis mt’eri, miukhedavad amisa, aghdgeba misi ghvtaebrivi nebit; es imistvis, rom gaamk’vrivos urts’muno krist’ianebis religiuri tskhovreba, rats gamoikhat’eba mat shoris da skhvadaskhva religiis gareshe khalkhebshi devnit, t’anjvita da sik’vdilit. idzulebiti religia siakhlea ghvtis ts’minda shabatis darghvevis gamo. is p’asukhismgebelia... k’arlos didis mier gankhortsielebuli idzulebiti moktsevis arasach’iro khotsva-zhlet’isa da p’ap’ urban II-is mier muslimi khalkhebis ts’inaaghmdeg jvarosnuli lashkrobebis brdzanebebis gamo; q’velaperi its’inasts’armet’q’vela am „ meore saq’virshi “.
me-9 mukhli: „ da zghvashi tsotskhali arsebebis mesamedi mok’vda da khomaldebis mesamedi ganadgurda “ .
shedegebi universaluria da msoplios aghsasrulamde gagrdzeldeba. sit’q’vebi „ zghva “ da „ gemebi “ tavis mnishvnelobas khmeltashua zghvis muslimebtan shet’ak’ebebshi, aseve aprik’el da samkhret amerik’el khalkhebtan, sadats tavsmokhveuli damp’q’robluri k’atolik’uri sarts’munoeba adgilobrivi mosakhleobis sashinel khotsva-zhlet’as gamoits’vevs.
amavdroulad, lev. 26:18-20-shi vk’itkhulobt: „ tu amis miukhedavad ar momisment, shvidjer upro met’ad dagsjit tkveni tsodvebistvis. davamskhvrev tkveni dzlierebis siamaq’es, rk’inasavit gavkhdi tkvens tsas da sp’ilendzs - tkvens mits’as. amaod gamoileva tkveni dzala, tkveni mits’a ar gamoighebs tavis mosavals da mits’is kheebi naq’ops ar gamoigheben “. am mukhlshi ghmerti atskhadebs religiur gamk’atsrebas, romelits krist’ianul ep’okashi romis ts’armartobidan p’ap’izmze gadasvlit khortsieldeba. saint’eresoa, rom am tsvlilebis shemtkhvevashi, romis bat’onoba t’ovebs „k’ap’it’oliums“, rata p’ap’oba daats’esos lat’eranis sasakhleshi, romelits zust’ad „k’eeliusze“, anu tsaze mdebareobs. mk’atsri p’ap’is rezhimi adast’urebs ts’inasts’armet’q’velebul religiur gamk’atsrebas. krist’ianuli rts’menis naq’opi itsvleba. krist’es tvinierebas agresia da sisast’ik’e tsvlis ; kholo ch’eshmarit’ebisadmi ertguleba ghalat’ad da religiuri t’q’uilisadmi mondomebad gardaikmneba.
mukhli 10: „ mesamem chahbera da tsidan didi varsk’vlavi chamovarda, romelits chiraghdanivit its’voda, da mdinareebis mesamedsa da ts’q’lis ts’q’aroebze daetsa “ .
mesame sasjeli : ts’armoshobili borot’eba dzlierdeba da p’ik’s shua sauk’uneebis bolos aghts’evs. mekanik’uri bech’dvis p’rogresi khels uts’q’obs ts’minda bibliis gamotsemas. misi k’itkhvit, rcheulebi aghmoachenen mis mier nasts’avl ch’eshmarit’ebebs. amgvarad, is amartlebs „ ori mots’mis “ rols, romelsats ghmerti mas anich’ebs gamotskhadebis 11:3-shi: „ me mivtsem chems or mots’mes dzalas, its’inasts’armet’q’velon, jvaloti shemosilni, atas oras samotsi dghis ganmavlobashi “. sak’utari religiuri dogmebis up’irat’esobit, k’atolik’uri sarts’munoeba biblias mkholod im ts’mindanta sakhelebis gasamartleblad eq’rdnoba, romlebsats misi kveshevrdomebi stsemen taq’vans. radgan bibliis ploba dagmobilia masshi da is mplobels ts’amebisa da sik’vdilis saprtkhis ts’inashe aq’enebs. sts’ored bibliuri ch’eshmarit’ebis aghmochena amartlebs am mukhlshi motsemul gamosakhulebas: „ da chamovarda tsidan didi varsk’vlavi, romelits chiraghdanivit its’voda “. tsetskhli k’vlav ek’vris romis gamosakhulebas, romelits amjerad simbolurad „ didi tsetskhlovani varsk’vlavit “ aris ts’armodgenili, rogorts „ didi tsetskhlovani mta “. sit’q’va „ varsk’vlavi “ avlens tavis p’ret’enzias, rom religiurad „ ganatos dedamits’a “ dabadebis 1:15-is mikhedvit; da es ieso krist’es sakhelit, romelsats is amt’k’itsebs, rom aris ch’eshmarit’i „ chiraghdnis “, sinatlis mat’areblis khat’i, romeltanats igi shedarebulia gamotskh. 21:23-shi. is k’vlav isetive „ didia “, rogorts tavidanve, magram misi devnis tsetskhli gaizarda, „ dats’vis “ mdgomareobidan „dats’vashi “ gadavida . akhsna mart’ivia, dagmobilia bibliit, misi riskhva k’idev upro didia, radgan is idzulebulia ghiad daup’irisp’irdes ghvtis rcheulebs. rats gamotskh. 12:15-16-is tanakhmad aidzulebs mas gadavides tsbieri da mat’q’uara „ gvelis “ st’rat’egiidan ghiad devnis „ drak’onis “ st’rat’egiisk’en. misi mots’inaaghmdegeebi ara mkholod ghvtis mshvidobiani da morchili rcheulebi arian, aramed mis ts’inashe dgas da up’irveles q’ovlisa, tsru p’rot’est’ant’izmi, upro p’olit’ik’uri, vidre religiuri, radgan is ugulebelq’ops ieso krist’es mier motsemul brdzanebebs da iaraghis aghebit, k’lavs, khotsavs iseve, rogorts k’atolik’ur banak’s. „ mdinareebis mesamedi “, anu krist’ianuli evrop’is mosakhleobis nats’ili, ganitsdis k’atolik’ur agresias, iseve rogorts „ ts’q’lis ts’q’aroebi “. ieremias 2:13-is tanakhmad, am ts’q’aroebis modeli tavad ghmertia: „ radgan chemma khalkhma ori tsodva chaidina: mimat’oves me, tsotskhali ts’q’lis ts’q’aro, da amok’vetes tavistvis ch’ebi, gat’ekhili ch’ebi, romlebits ts’q’als ver it’even “. mravlobit ritskhvshi, am mukhlshi, suli „ ts’q’lis ts’q’aroebit “ aghnishnavs ghvtis khat’ad shekmnil rcheulebs. ioanes 7:38 adast’urebs amas da ambobs: „ vints me mts’ams, rogorts ts’minda ts’erilshia natkvami, misi mutslidan tsotskhali ts’q’lis mdinareebi idineben“. es gamotkma aseve miutitebs chvil bavshvta natlobis p’rakt’ik’aze, romelits dabadebidanve, k’onsult’atsiis gareshe, religiur iarliq’s ighebs, rats mat ararcheuli religiuri sakmis subiekt’ebad aktsevs. rodesats isini gaizrdebian, ert dghes iaraghs aigheben da mots’inaaghmdegeebs mok’laven, radgan mati religiuri iarliq’i amas moitkhovs matgan. biblia gmobs am p’rintsip’s, radgan is ambobs: „ vints irts’munebs da moinatleba, gadarcheba, kholo vints ar irts’munebs, dagmobili ikneba “ (mark’ozi 16:16).“
mukhli 11: „ am varsk’vlavis sakhelia abzinda; ts’q’lebis mesamedi abzindad iktsa da mravali adamiani daighup’a ts’q’lebisgan, radgan isini mts’are gakhdnen “ .
ts’minda, ts’q’urvilis momgvreli ts’q’lisgan ganskhvavebit, romelits biblias, ghvtis ts’erilobit sit’q’vas aghnishnavs, k’atolik’uri sts’avleba shedarebulia „ ach’ianch’velastan “, mts’are, t’oksik’ur da sasik’vdilo sasmeltanats k’i; es gamartlebulia, radgan am sts’avlebis saboloo shedegi ikneba „ uk’anask’neli samsjavros meore sik’vdilis“ tsetskhli . adamianta nats’ili, „ mesame “, gardaikmneba mighebuli k’atolik’uri an tsrup’rot’est’ant’uli sts’avlebit. „ ts’q’lebi “ aris rogorts adamianebi, aseve bibliuri sts’avleba. me-16 sauk’uneshi sheiaraghebulma p’rot’est’ant’ulma jgupebma arasts’orad gamoiq’enes biblia da misi sts’avleba da am mukhlis khat’ad, adamianebi ikhotsebian adamianebis mier da tsru religiuri sts’avlebit. es imit’om khdeba, rom rogorts adamianebi, aseve religiuri sts’avleba mts’are gakhda. imis gamotskhadebit, rom „ ts’q’lebi mts’are gakhda “, ghmerti p’asukhs gastsems „ shuris ech’vis “ braldebaze, romelits mesame bech’didan gamotskhadebis 6:6-dan moq’olebuli dghemde arsebobs . is adast’urebs, im dros, rodesats misi ts’erilobiti sit’q’va amas ak’etebs, mrushobis braldebas, romelsats is k’rebis ts’inaaghmdeg 321 ts’lis 7 mart’idan uq’enebs, rats ts’in udzghoda religiurad opitsialurad dapiksirebul mrushobas, romelsats p’ergamoni ets’odeba gamotskhadebis 2:12-shi 538 ts’listvis.
amavdroulad, levianebis 26:21-22-shi vk’itkhulobt: „ tu ts’in aghmidgebit da ar momisment, shvidmagad dagsjit tkveni tsodvebis mikhedvit. gamogigzavnit gareul tskhovelebs, romlebits ts’agartmeven tkvens shvilebs, gaanadgureben tkvens p’irut’q’vs, dagamtsireben da tkveni gzebi gap’art’akhdeba “. levianebis 26-e tavisa da gamotskhadebis mesame saq’viris p’araleluri shests’avla avlens ghvtis mier repormatsiis drois dasats’q’isshi gamot’anil samsjavros. misi ch’eshmarit’i rcheulebi mshvidobianebi da tavmdablebi rchebian, sik’vdils an t’q’veobas namdvil mots’ameebad igheben. magram mati amaghlebuli magalitis garda, is mkholod sast’ik’ „ mkhetsebs “ khedavs, romlebits ertmanets up’irisp’irdebian, q’velaze khshirad p’iradi siamaq’is gamo da romlebits adamianebs khortsismch’ameli gareuli tskhovelebis sisast’ik’it k’laven. es idea chamoq’alibdeba gamotskh. 13:1 da 11-shi. es aris k’ulminatsia im droisa, rodesats, gasach’iris normis mikhedvit, rcheuli mihq’avt „ udabnoshi “ (= gansatsdelshi) gamotskh. 12:6-14-shi, ghvtis shesakheb bibliur „ or mots’mestan “ ertad gamotskh. 11:3-shi. p’ap’obis sheuts’q’nareblobis mepoba, romelits 1260 ts’lis ganmavlobashi iq’o nats’inasts’armet’q’velebi, dasruldeba.
me-12 mukhli: „ meotkhem chahbera da mzis mesameds, mtvaris mesameds da varsk’vlavebis mesameds dahk’ra, ise rom, mati mesamedi dabnelda da dghem tavisi khangrdzlivobis mesameds aghar anatebda, aseve ghamemats “ .
meotkhe sasjeli : suli ak gamosakhavs „ did gasach’irs “, romelits gamotskhadebulia gamotskhadebis 2:22-shi. simboloebit is gvimkhels mis shedegebs: nats’ilobriv, „ mzes “, ghvtis sinatlis simbolos, stsemen. aseve, nats’ilobriv, „ mtvaresats “, sibnelis religiuri banak’is simbolos, romelits 1793 ts’els tvaltmakts k’atolik’eebsa da p’rot’est’ant’ebs ekheboda, aseve stsemen. simbolo „ varsk’vlavebis “ kvesh, krist’ianta nats’ili, romlebits mots’odebulni arian dedamits’is gasanateblad, aseve individualurad etsema. mash, vis sheudzlia ase daart’q’as ch’eshmarit’i da tsru krist’ianuli religiuri sinatle? p’asukhi: ateizmis ideologia, romelits im drois did sinatled itvleba. misi sinatle q’vela danarchens chrdilavs. mts’erlebi, romlebits am temaze ts’ignebs ts’eren, maghal shepasebas imsakhureben da tavad „ganmanatleblobas “ uts’odeben, rogoritsaa volt’eri da mont’esk’ie. tumtsa, es sinatle jer jach’vit anadgurebs adamianta sitsotskhles, siskhls nak’adulad ghvrides. mepe lui XVI-isa da misi meughlis, mari ant’uanet’as tavebis shemdeg, p’rakt’ik’osi k’atolik’eebisa da p’rot’est’ant’ebis tavebi revolutsionerebis giliot’inebis kvesh moektsnen. ghvtaebrivi samartlianobis es akt’i ar amartlebs ateizms; magram mizani amartlebs sashualebebs da ghmerts t’iranebis damkhoba mkholod im shemtkhvevashi sheudzlia, tu mat up’irisp’irdeba upro dzlieri da udzlieresi t’iraniit. „ dzala da dzlevamosileba “ upals ek’utvnis gamotskhadebis 7:12-shi.
amavdroulad, lev. 26:23-25-shi vk’itkhulobt: „ tu es sasjelebi ar gamogasts’orebt da ts’in aghmidgebit, mets ts’in aghgidgebit da shvidjer k’idev dagk’ravt tkveni tsodvebistvis. makhvils mogivlent, romelits chems aghtkmas shurs idziebs ; rotsa tkvens kalakebshi sheik’ribebit, ch’irs mogivlent da mt’ris khelshi chavardebit“. „ makhvili, romelits chems aghtkmas shurs idziebs “ martlats is rolia, romelits ghmertma saprangetis erovnul-ateist’ur rezhims mianich’a, rodesats mas mis ts’inaaghmdeg chadenili sulieri mrushobis tavebi gadastsa. leksshi mokhseniebuli ch’iris msgavsad, am ateist’urma rezhimma masobrivi sik’vdilit dasjis p’rintsip’i aamokmeda, ise rom ts’ina dghis jalatebi meore dghis mskhverp’lni gakhdnen. am p’rintsip’is tanakhmad, rogorts chans, am jojokhetur rezhims mteli k’atsobrioba sik’vdilshi unda chaeplo. sts’ored amit’om, ghmerti mas „ upsk’ruls “ uts’odebs, „ upsk’rulidan amomavali mkhetsi “ gamotskhad. 11:7-shi, sadats is tavis temas avitarebs. es imit’om khdeba, rom dabadebis 1:2-shi es sakheli aghnishnavs usitsotskhlo, upormo, kaot’ur dedamits’as, romelsats grdzelvadian p’ersp’ekt’ivashi ateist’uri rezhimis mier gankhortsielebuli sist’emat’uri ganadgureba k’vlav gaameorebda. magalitad, chven vkhedavt k’atolik’e da monarkist’uli vandeis beds, romelsats revolutsionerebma, romelta gegmats misi gap’art’akhebul da dausakhlebel mits’ad gadaktseva iq’o, „shurismadziebeli“ uts’odes.
mukhli 13: „ da shevkhede da gavigone arts’ivi, romelits tsis shuagulshi daprinavda da khmamaghla ambobda: vai, vai, vai dedamits’is mk’vidrt, sami angelozis saq’viris skhva khmebis gamo, romlebits chasdzakheben! “
saprangetis revolutsiam tavisi mk’vlelobis shedegebi gamoigho, magram miaghts’ia ghvtis mier sasurvel mizans. man bolo mougho religiur t’iranias da mis shemdeg t’olerant’oba dats’esda. es aris moment’i, rodesats, gamotskhadebis 13:3-is tanakhmad, k’atolik’uri „zghvis mkhetsi “ „ sik’vdilit daich’ra, magram ganik’urna “ am mukhlshi ts’armodgenili nap’oleonis „arts’ivis “ dzlieri avt’orit’et’is gamo , romelmats is tavisi k’onk’ordat’it aghadgina. „... tsis shuagulshi daprinavs arts’ivi “ simbolurad gamokhat’avs imp’erat’or nap’oleon I-is bat’onobis mts’vervals . man tavisi bat’onoba evrop’is q’vela khalkhze gaavrtsela da rusettan damartskhda. es archevani did sizust’es gvtavazobs movlenebis datarighebashi, amgvarad, varaudoben 1800-dan 1814 ts’lamde p’eriods. am mmartvelobis uzarmazari shedegebi ts’armoadgens mq’ar saorient’atsio nishnuls, romelits amgvarad amartlebs danielis 8:14-shi, 1843 ts’els, moakhloebul gardamt’ekh tarighs. saprangetis kveq’nis ist’oriashi es mnishvnelovani rezhimi ghmertistvis sashineli gantskhadebis mat’arebelia, radgan mis shemdeg universaluri krist’ianuli rts’mena sheva im droshi, rodesats mas ghmerti sami didi dart’q’mit daamartskhebs. „ vai “. samjer gameorebuli, es „ vais “ srulq’opilebaa ; es imit’om khdeba, rom 1843 ts’els shesvlisas, rogorts gamotskh. 3:2 gvasts’avlis, ghmerti moitkhovs krist’ianebisgan, romlebits ieso krist’es khsnas atskhadeben, sabolood daasrulon 1170 ts’els dats’q’ebuli repormatsia, im tarighshi, rodesats p’ier valdom srulad aghadgina bibliuri ch’eshmarit’eba da shekmnan „ srulq’opili sakmeebi “; es srulq’opileba moitkhoveba gamotskh. 3:2-shi da danielis 8:14-is gank’argulebit. misi dzalashi shesvlis shedegebi ak sami didi „ vais “ sakhit chans, romlebsats akhla tsalk’e shevists’avlit. aseve minda aghvnishno, rom religiuri mshvidobis am p’eriods, p’aradoksulad, did „ vais “ aktsevs pranguli erovnuli ateizmis memk’vidreoba, romelits gamsch’valulia da msoplios aghsasrulamde gasch’valavs dasavlur adamianta gonebas. es mat ar daekhmareba ghvtis mier 1843 ts’lidan motkhovnili repormebis gankhortsielebashi. tumtsa, gamotskhadebis 6:13-is „ meekvse bech’edma “ uk’ve ts’armoachina am „ vaebidan “ p’irveli „ varsk’vlavebis tsvenis “ gamosakhulebit „ mts’vane leghvtan “ shedarebit, ritats ar miighes ghvtis mier 1843 ts’lidan motkhovnili sruli sulieri momts’ipeba. ghvtis gaprtkhilebis zetsiuri nishani k’i 1833 ts’lis 13 noembers mietsa, sami didi ts’inasts’armet’q’velis gamotskhadebis savaraudo drois p’aralelurad. shests’avlili leksis „ vaimebi “.
tavis gamotskhadebashi, sulits’mida its’vevs gamotkmas „ dedamits’is mk’vidrni “, rata aghnishnas im adamianebs, romlebsats sami didi ghmerti eskhmis tavs. ts’inasts’armet’q’velebda „ vaebs “. ghmertisgan mok’vetilni da urts’munoebisa da tsodvis gamo gamoq’opilebi, sulits’mida mat „ dedamits’astan “ ak’avshirebs. amis sap’irisp’irod, ieso tavis ch’eshmarit’, ertgul rcheulebs „ tsata sasupevlis mokalakeebad “ moikhseniebs ; mati samshoblo ar aris „ dedamits’a “, aramed „ tsa “, sadats iesom „ adgili moumzada “ mattvis, ioanes 14:2-3-is tanakhmad. amrigad, q’oveltvis, rodesats gamotskhadebashi gamoiq’eneba gamotkma „ dedamits’is mk’vidrni “, es ekheba ieso krist’eshi ghmertisgan gamoq’opil meambokhe k’atsobriobas.
gamotskhadeba 9: me -5 da me-6 saq’virebi
„ p’irveli “ da „ meore didi ubedureba “
mekhute saq’viri : „ p’irveli didi ubedureba “
p’rot’est’ant’ebistvis (1843) da advent’ist’ebistvis (1994)
shenishvna : p’irveli ts’ak’itkhvisas, „ mekhute saq’viris “ es tema simbolurad ts’armogvidgens im samsjavros, romelsats ghmerti 1843 ts’lis gazapkhulidan moq’olebuli rikhshi moktseul p’rot’est’ant’ul religiebze akhdens. tumtsa, is damat’ebit sts’avlebebs gvtavazobs, romlebits adast’urebs chveni meshvide dghis advent’ist’i dis, kalbat’oni elen gould uaitistvis mitsemul ts’inasts’armet’q’velur gantskhadebebs, romelits iesom tavis matsned airchia. misma ts’inasts’armet’q’velurma nashromma gansak’utrebit gaanata rts’menis bolo gamotsdis dro; misi ts’inasts’armet’q’velebebi am uts’q’ebashi dadast’urdeba. magram chvenma dam ar itsoda, rom ghmertma mesame advent’ist’uri lodinis p’eriodi daap’rograma tavad meshvide dghis advent’ist’uri ek’lesiis gamotsdistvis. ra tkma unda, am mesame lodinis p’eriods ar mohq’olia ts’ina ori p’eriodis sajaro ganvitareba, magram mastan dak’avshirebuli akhali gamotskhadebuli ch’eshmarit’ebis massht’abebi am ashk’ara sisust’es anazghaurebs. sts’ored amit’om, ieso krist’es mier 1983-1991 ts’lebshi saprangetis valans-siur-ronsa da mavrik’is k’undzulze gamosatsdelad, uk’anask’neli ts’inasts’armet’q’veluri naturebis uarq’opis shemdeg, opitsialuri inst’it’utsiuri sts’avleba advent’izmi sulta mkhsnelma 1994 ts’els „ aghebina “, tarighi, romelits agebulia am me-9 tavis me-5 da me-10 mukhlebis ts’inasts’armet’q’veluri „ khuti tvis “ gamoq’enebit. sts’ored amit’om, meore ts’ak’itkhvisas, uplis mier p’rot’est’ant’uli sarts’munoebis skhvadaskhva asp’ekt’is ts’inaaghmdeg gamot’anili es piguraluri ganacheni ekheba inst’it’utsiur meshvide dghis advent’izms, romelits, tavis mkhriv, ghvtaebrivi ts’inasts’armet’q’veluri naturis uarq’opis gamo gandgomilebashi chavarda; es miukhedavad elen j. uaitis mier advent’ist’i masts’avleblebisadmi midzghvnili ts’ignis „evangelist’uri msakhureba“ tavshi motsemuli gaprtkhilebebisa. 1995 ts’els, advent’izmisa da p’rot’est’ant’izms shoris opitsialurma aliansma daadast’ura ghvtis mier nats’inasts’armet’q’velebi samartliani ganacheni. aghsanishnavia, rom orive datsemas erti da igive mizezi akvs: ghvtis mier shemotavazebuli ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’vis uarq’opa da zizghi im msakhuris mier, romelits man am amotsanistvis airchia.
„ vai “ aris borot’ebis saati, romlis ts’amkezebeli da shtamagonebelits sat’anaa, iesosa da misi rcheuli ts’mindanebis mt’eri. sulits’mida simbolurad gagvimzhghavnebs, tu ra daemarteba ieso krist’es mots’apes, rodesats is uarq’ops mas da eshmak’s gadastsems; rats shemdeg ch’eshmarit’ad did „ vais “ ts’armoadgens.
mukhli 1: „ mekhutem chahbera da vikhile varsk’vlavi, romelits tsidan mits’aze vardeboda. mas upsk’rulis gasaghebi mietsa “ .
„ mekhute “, magram didi gaprtkhileba mimartulia krist’es rcheultatvis, romlebits 1844 ts’lidan gamoq’opilni arian. „ varsk’vlavi, romelits tsidan chamovarda “ ar aris „ varsk’vlavi“. absent’i „ts’ina tavidan“, romelits ar „ chavarda “ , ik mits’a ", magram" -ze The mdinareebi da The ts’q’aroebi ts’q’lebis “. es „ sardisis “ ep’okaa , sadats ieso ikhsenebs, rom mas „ khelshi shvidi varsk’vlavi uch’iravs “. radgan misi „ sakmeebi “ „ arasrulq’opilad “ gamotskhadda , iesom mits’aze daagdo p’rot’est’ant’i matsnis „varsk’vlavi “.
advent’ist’ebis gansatsdeli 1843 ts’lis gazapkhulze ieso krist’es dabrunebis p’irveli molodinis dasrulebit aghinishna. am dabrunebis meore molodini 1844 ts’lis 22 okt’ombers dasrulda. mkholod am meore gansatsdelis dasasruls mistsa ghmertma gamarjvebulebs misi ts’minda shabatis, shabatis, tsodna da p’rakt’ik’a. am shabatma shemdeg miigho „ ghvtis bech’dis “ roli, romelits moq’vanilia am me-9 tavis me-4 mukhlshi. amit’om, misi msakhurebis bech’dis dasma meore gansatsdelis dasrulebis shemdeg, 1844 ts’lis shemodgomaze daits’q’o. idea asetia: gamotkma „ romelits daetsa “ 1843 ts’lis gazapkhulis tarighs, dan.-is brdzanebulebis dasasruls aghnishnavs. 8:14 da p’irveli advent’ist’uri sasamartlo p’rotsesis dasasruli, 1844 ts’lis shemodgomis sasamartlo p’rotsesisgan ganskhvavebit, romelits gamarjvebuli rcheulebis dabech’dvis dasats’q’iss aghnishnavs da am „ mekhute saq’viris “ temis dasasruls, romlis mizanits ghmertistvis p’rot’est’ant’uli rts’menisa da advent’izmis datsemis gamotskhadebaa, romelits mastan alianss dadebs 1994 ts’lis shemdeg, me-5 da me-10 mukhlebshi nats’inasts’armet’q’velebi „ khuti tvis “ dasasruli. amrigad, miukhedavad imisa, rom am temis „khuti tve“ 1844 ts’lis shemodgomaze its’q’eba, dabech’dvis dats’q’ebis k’ont’ekst’i, rogorts mtavari tema, p’rot’est’ant’izmis rts’mena „ daetsa “ am tarighamde, 1843 ts’lis gazapkhulze. shemdeg chven shegvidzlia davinakhot, tu ramdenad zust’ad p’at’ivs stsems ghvtaebrivi gamotskhadeba dasrulebul ist’oriul pakt’ebs. orive tarighs, 1843 da 1844 ts’lebs, k’onk’ret’uli roli enich’eba.
iesos mier mit’ovebuli, romelmats is eshmak’s gadastsa, p’rot’est’ant’uli rts’mena chavarda k’atolik’ur „ ormoshi “ an „ sat’anis sighrmeshi “, romelsats tavad repormat’orebi gmobdnen repormatsiis dros gamotskhadebis 2:24-shi. dakhvets’ilad, imis tkmit, rom is „ dedamits’aze “ vardeba, suli adast’urebs p’rot’est’ant’uli rts’menis ident’urobas, romelits simbolurad gamokhat’avs sit’q’va „ dedamits’as “, romelits ikhsenebs mis gamosvlas k’atolitsizmidan, romelsats „ zghva “ ets’odeba gamotskhadebis 13 da 10:2-shi. „ piladelpiis “ uts’q’ebashi ieso ts’armogvidgens „ k’arebs “, romlebits ghiaa an dakhurulia. ak gasaghebi mattvis sruliad ganskhvavebul gzas khsnis, radgan is mat „ upsk’rulshi “ gasvlas adzlevs, rats sitsotskhlis gakrobis simboloa. es aris saati, rodesats mattvis „ sinatle sibneled iktseva “ da „ sibnele sinatled “. resp’ublik’uri pilosopiuri azrovnebis p’rintsip’ebis memk’vidreobad mighebit, isini k’argaven ieso krist’es siskhlit gants’mendili rts’menis namdvil sits’mindes. aghvnishnot, rom sizust’e „ mietsa mas “. is, vints amgvarad adzlevs titoeuls misi sakmeebis mikhedvit, aris ieso krist’e, ghvtaebrivi msajuli. radgan is aseve aris gasaghebebis mtsveli; „ davitis gasaghebi “ 1873 da 1994 ts’lebshi k’urtkheuli rcheulebistvis, gamotskhadebis 3:7-is tanakhmad, da „ upsk’rulis gasaghebi “ 1843 da 1994 ts’lebshi datsemultatvis.
me-2 mukhli: „ da man gakhsna upsk’rulis ormo. da amovida k’vamli ormodan, rogorts didi ghumelis k’vamli; da dabnelda mze da haeri ormos k’vamlisgan “ .
p’rot’est’ant’uli sarts’munoeba itsvlis bat’onsa da bedists’eras da misi sakmeebits itsvleba. amgvarad, is emorchileba arasakharbielo beds, ganitsados uk’anask’neli samsjavros ganadgureba „ meore sik’vdilis “ „ tsetskhlit “, romelits mokhseniebulia gamotskh. 19:20 da 20:10-shi. „tsetskhlisa da gogirdis t’bis “ sakhit , uk’anask’neli samsjavros es „ tsetskhli “ ikneba „ didi ghumeli “, romelits emukreba ghvtis mtsnebebis damrghvevebs sinas mtaze mati gamotskhadebis dghidan, gamos. 19:18-is mikhedvit: „ sinais mta mtlianad k’vamlshi iq’o gakhveuli, radgan upali tsetskhlshi chamovida masze; es k’vamli ghumelis k’vamlivit amodioda da mteli mta dzlierad sheirq’a “. shemdeg suli iq’enebs k’inemat’ograpiul t’eknik’as, romelsats „pleshibeki“ ets’odeba, droshi dabrunebas, romelits avlens im sakmeebs, romlebits shesrulda mashin, rodesats datsemuli adamianebi jer k’idev tsotskhlebi iq’vnen da eshmak’s emsakhurebodnen. sit’q’va „ k’vamls “ ak ormagi mnishvneloba akvs: „ didi ghumelis “ tsetskhlis, romlis shesakhebats vk’itkhulobt gamotskh. 14:11-shi: „ mati t’anjvis k’vamli adis uk’uniti uk’unisamde da ar eknebat mosveneba arts dghe da arts ghame, vints mkhetss da mis khat’ebas stsems taq’vans da vints misi sakhelis nishans ighebs “, aramed aseve „ ts’mindanta lotsvebis “ mnishvneloba gamotskh. 5:8-is mikhedvit, ak k’i tsru ts’mindanta lotsvebi. radgan lotsvebit gamokhat’uli ukhvi religiuri sakmianoba amartlebs iesos mier 1843 ts’els sardisshi mimartul sit’q’vebs : „ tsotskhali khar da mk’vdari khar “. mk’vdari da orjer mk’vdari, radgan shemotavazebuli sik’vdili aris „ uk’anask’neli samsjavros meore sik’vdili “ . es religiuri sakmianoba q’velas at’q’uebs, garda ghmertisa da misi rcheulebisa, romlebsats is anatlebs. es gavrtselebuli mot’q’ueba, rogorts tanamedrove samq’aro ambobs, „mots’amleobaa“. da sts’ored mots’amvlis ideas gvtavazobs suli „ k’vamlis “ khat’ebit, romelits „ haershi “ vrtseldeba „ mzes “ dabnelebamde . tu es uk’anask’neli ch’eshmarit’i ghvtaebrivi sinatlis simboloa, „ haeri “ aghnishnavs eshmak’is datsul samplobelos, romelsats epeselta 2:2-shi „ haeris dzalauplebis mtavars “ uts’odeben da romelsats ieso ioanes 12:31-sa da 16:11-shi „ am samq’aros mtavars “ uts’odebs. msoplioshi simtvralis mizania im ch’eshmarit’ebebis shenighbva, romlebits saidumlod unda darches. religiur donezets igivea: ch’eshmarit’eba mkholod rcheultatvisaa. p’rot’est’ant’uli jgupebis gamravlebas martlats hkonda meshvide dghis advent’ist’uli sarts’munoebis arsebobis shenighbvis epekt’i; es 1995 ts’lamde, sanam isini mas tavis rigebshi „ didi ubedurebis “ gamo ar miighebdnen. am akhal sulier sit’uatsiashi isini meore sik’vdilis mskhverp’lni iknebian , romelits dedamits’is zedap’irs tsetskhlovan ghumelad gadaaktsevs . uts’q’eba sashinelia da gasagebia, rom ghmertma is gasageb enaze ar shestavaza. is rcheultatvisaa datsuli, rata mat gaigon, ra bedi gadaurchnen.
mukhli 3: „ k’vamlidan k’aliebi gamovidnen dedamits’aze da mietsat mat dzala, rogorts dzalaupleba akvt dedamits’is morielebs “ .
k’vamlit “ simbolizebuli lotsvebi datsemuli p’rot’est’ant’ebis p’iridan da gonebidan momdinareobs, amit’om mamak’atsebi da kalebi mati didi raodenobis gamo „ k’aliebit “ arian simbolizirebulni. 1843 ts’els martlats uamravi adamiani daetsa da shegakhsenebt, rom 1833 ts’els, ati ts’lit adre, upalma am simravlis shesakheb ts’armodgena mogvtsa „varsk’vlavebis datsemit“, romelits 1833 ts’lis 13 noembris ghames, shuaghamisa da dilis 5 saatamde mokhda, ist’oriuli tvitmkhilvelebis chvenebis tanakhmad. k’idev ertkhel, gamotkma „ dedamits’aze “ ormag mnishvnelobas at’arebs: mits’ier gavrtselebas da p’rot’est’ant’ul ident’obas. vis mosts’ons gamanadgurebeli da damangreveli „ k’aliebi “? ara permerebi da ghmerti ar apasebs morts’muneebs, romlebits mas ghalat’oben da mt’ertan ertad mushaoben misi rcheuli mosavlis ganadgurebis miznit, sts’ored amit’om gamoiq’eneba es simbolo mat mimart. shemdeg, ezek’ielis me-2 tavshi, am mok’le 10 mukhlisgan shemdgar tavshi, sit’q’va „ meambokhe “ 6-jer aris mokhseniebuli ebraeli „ meambokheebis “ aghsanishnavad, romlebsats ghmerti „ ek’lebs, ek’lebsa da morielebad “ miichnevs. ak t’ermini „ morieli “ p’rot’est’ant’ ambokhebulebs ekheba. me-3 mukhlshi misi dzalis minishneba umnishvnelovanesi dakhvets’ili simbolos gamoq’enebas amzadebs. „ morielebis “ dzala mskhverp’lis „ k’udis “ nest’rit sasik’vdilod dak’benaa . es sit’q’va „ k’udi “ ghvtaebriv azrovnebashi pundament’ur mnishvnelobas idzens, romelits esaias 9:14-shia gamovlenili: „ ts’inasts’armet’q’veli, romelits sitsrues asts’avlis, k’udia “. tskhovelebi taviant „ k’udebs “ iq’eneben buzebisa da skhva p’arazit’uli mts’erebis dasadevnad da gasaglejad, romlebits mat aghizianebt. ak chven vkhvdebit tsru „ ts’inasts’armet’q’veli izebelis “ gamosakhulebas . romelits dros at’arebs ghmertisa da misi mot’q’uebuli orguli msakhurebis dagmobasa da t’anjvashi. tsodvebis gamosasq’idad nebaq’oplobiti sholt’is p’rakt’ik’a, upro met’its, k’atolik’uri sarts’munoebis sts’avlebis nats’ilia. gamotskh. 11:1-shi sulits’mida adast’urebs am shedarebas sit’q’va „ lerts’mis “ gamoq’enebit, romelsats esaias 9:14-is gasaghebi igive mnishvnelobas anich’ebs, rasats sit’q’va „ k’udi “. p’ap’is ek’lesiis es khat’eba 1844 ts’lidan aseve ekheba datsemul p’rot’est’ant’ morts’muneebs, romlebits ghvtis ts’inasts’armet’q’velebi gakhdnen, romlebits sitsrues asts’avlian, anu tsruts’inasts’armet’q’velebs. shemotavazebuli sit’q’va „ k’udi “ natlad ikneba tsit’irebuli me-10 mukhlshi.
advent’ist’uri mosatsdeli otakhis mshenebloba
(amjerad, meshvide dghidan)
mukhli 4: „ da ubrdzana mat, rom ar evnot mits’is balakhi, arts mts’vane da arts khe, aramed mkholod im adamianebistvis, romlebsats ghvtis bech’edi ar akvt shublze “ .
es „ k’aliebi “ ar shtantkaven mts’vane nargavebs, magram isini sazianoa im adamianebistvis, romlebits ar arian datsuli „ ghvtis bech’dit“ . „ ghvtis bech’dis “ es khseneba adast’urebs gamotskhadebis 7-shi uk’ve gankhiluli p’eriodis k’ont’ekst’s. amit’om, tsnobebi p’araleluria, me-7 tavi ekheba dabech’dil rcheulebs da me-9 tavi ekheba mit’ovebul datsemulebs. makhsovs, rom mates 24:24-is tanakhmad, sheudzlebelia ch’eshmarit’i rcheulis shetsdena. amit’om tsruts’inasts’armet’q’velebi ertmanets atsduneben.
sizust’e, „ ghvtis bech’edi shublze “, miutitebs ghvtis rcheuli advent’ist’i msakhurebis bech’dis dasmis dasats’q’isze, k’erdzod, 1844 ts’lis 23 okt’ombers. det’ali mokhseniebulia shemdeg mukhlshi ts’inasts’armet’q’veluri „ khuti tvis “ p’eriodis tsit’irebamde; 150 realuri ts’lis khangrdzlivoba, romelits am tarighze ikneba dapudznebuli.
mukhli 5: „ da mietsat mat khelmts’ipeba ara mok’vlis, aramed khuti tvis ganmavlobashi t’anjvisa ; da mati t’anjva iq’o rogorts morielis t’anjva, rotsa k’atss urt’q’ams “ .
ghvtis uts’q’eba tavis khat’ad aertianebs skhvadaskhva dros shesrulebul kmedebebs; rats abnevs da artulebs khat’ovan int’erp’ret’atsias. tumtsa, am t’eknik’is gagebisa da mighebis shemdeg, uts’q’eba dzalian nateli khdeba. es me-5 mukhli iq’o sapudzveli ieso krist’es dabrunebis shesakheb chemi gantskhadebisa 1994 ts’els. ik chven vkhvdebit dzvirpas ts’inasts’armet’q’velur „ khut tves “, romelits 1844 ts’lidan its’q’eba da sashualebas idzleva davadginot 1994 ts’lis tarighi. tumtsa, ghvtis gegmis gansakhortsieleblad, me autsileblad unda davk’avshirebodi am tarighs ieso krist’es didebuli dabruneba. amrigad, nats’ilobriv dabrmavebuli t’ekst’is sizust’it, rats am imeds sheudzlebels gakhdida, me gavagrdzele chemi shemokmedis mier ganzrakhuli mimartulebit svla. martlats, t’ekst’i ak’onk’ret’ebs: „ mat mietsat ara mati mok’vla, aramed khuti tvis ganmavlobashi mati t’anjva“ . sizust’e „ ar moek’lat isini “ ar idzleoda sashualebas, chaertot „ me-6 “-is tema. saq’viri ”, monst’ruli mk’vleli omi, im p’eriodshi, romelits moitsavs „ me-5“-s „ saq’viri “; 150 realuri ts’lis dro. tumtsa, tavis droze uiliam mileri uk’ve nats’ilobriv dabrmavebuli iq’o ghvtis mier nebaq’oplobiti kmedebis shesasruleblad: shetsdomis aghmochenis, ramats 1844 ts’lis shemodgomaze krist’es dabrunebis imedis aghordzinebis sashualeba mistsa; mtsdari shetsdoma, radgan 1843 ts’lis gazapkhulis damdgeni sats’q’isi gamotvlebi dghes chvens uakhles gamotvlebshi dast’urdeba. ghvtis neba da dzala uzenaesia da sabednierod misi rcheulebistvis, veravin da veraperi sheaperkhebs mis p’roekt’s. pakt’ia, rom gamotskhadebis am shetsdomam opitsialuri advent’izmi 1991 ts’els miiq’vana im dask’vnamde, rom 1994 ts’els ieso krist’es dabrunebis imedis mimart zizghis moq’varuli iq’o. advent’ist’ebistvis k’i q’velaze tsudi is aris, rom mat chamoertvat uk’anask’neli ts’inasts’armet’q’veluri shuki, romelits mtlianad anatebs danielisa da gamotskhadebis ts’ignebis 34 tavs, rasats dghes q’velas sheudzlia daamt’k’itsos am dok’ument’is k’itkhvit. amit isini aseve mok’lebulni arian skhva akhal khedvebs, romlebits ghmertma momtsa 2018 ts’lis gazapkhulidan misi k’anonisa da krist’es dabrunebis shesakheb, romelits dabrundeba, rogorts akhla vitsit, 2030 ts’lis gazapkhulze; da es akhal sapudzvelze, danielisa da gamotskhadebis ts’inasts’armet’q’veluri int’erp’ret’atsiisgan gantsalk’evebit. 1982-dan 1991 ts’lamde, chemtvis, khuti tve dak’avshirebuli iq’o tsru ts’inasts’armet’q’velta sakmianobastan, romelits ieso krist’es dabrunebamde unda gagrdzelebuliq’o. am msjelobit, romelits, upro met’its, gamartlebulia, darts’munebuli viq’avi, rom ver vkhedavdi drois shezghudvas, romelits dats’esebuli iq’o „ mk’vlelobis “ ak’rdzalvit. da im dros, 1994 ts’lis tarighi ts’armoadgenda ieso krist’es namdvili dabadebis 2000 ts’els. davamat’eb, rom chems ts’inashe aravis daudgenia chemi shetsdomis mizezi; rats adast’urebs ghvtis nebis shesabamisad mights’eul mights’evas. akhla k’i q’uradgheba mivaktsiot sizust’es „ aramed khuti tvis ganmavlobashi mati t’anjva “. pormula uk’iduresad shetsdomashi shemq’vania, radgan mokhseniebul „ t’anjvas “ mskhverp’lebi ar ganitsdian ts’inasts’armet’q’velebul „ khut tveshi“ . „ t’anjva “, romelzets sulits’mida miutitebs, datsemulebs saboloo samsjavroze daak’isreben, sadats is gamots’veuli ikneba „tsetskhlis t’bis “ dats’vit, „ meore sik’vdilis “ sasjelit . es „ t’anjva “ gamotskhadebulia mesame angelozis uts’q’eba gamotskhadebis 14:10-11-shi, romelits ts’ina mukhlshi gamoikhat’a „ mati t’anjvis “ „ k’vamlis “ tsit’irebit; uts’q’eba, romelits advent’ist’ebma k’argad itsian, radgan is mati universaluri misiis element’s ts’armoadgens. am opitsialuri advent’izmis datsemis ts’inasts’ar tsodnit, sulits’mida dakhvets’ilad ambobs am uts’q’ebashi: „ isits dalevs ghvtis riskhvis ghvinos, romelits sheurevlad aris chaskhmuli misi riskhvis sasmisshi da dait’anjeba tsetskhlita da gogirdit ts’minda angelozebisa da k’ravis ts’inashe“ . es sizust’e „ masats “ tanmimdevrulad miznad isakhavs p’rot’est’ant’ul sarts’munoebas, shemdeg k’i opitsialur orgul advent’izms, romelits 1994 ts’els tavad ieso krist’em uarq’o. am dghidan, misi ts’q’evlis dasadast’ureblad, es akhali „ meambokhe “ sheuertda ek’umenur alianss, romelits aertianebs k’atolik’eebsa da p’rot’est’ant’ebs, romlebits uk’ve mots’q’vet’ilebi arian ghmertisgan. magram opitsialuri advent’izmis datsemamde, pormula „ masats “ ekheboda datsemul p’rot’est’ant’ebs, radgan 1844 ts’els datsemis shemdeg, isini amieridan gaiziarebdnen k’atolik’eebis, martlmadideblebisa da tsrurts’menebis beds. ebraelebi. sinamdvileshi, „ masats “ ekheba q’vela arak’atolik’es, romlebits p’at’ivs stsemen romis k’atolik’ur ek’lesias, mis ek’umenur aliansshi shesvlit da k’onst’ant’ine I-is gank’argulebebis p’at’ivistsemit : misi k’vira da dabadebis „mzis dghe“ (shoba, 25 dek’emberi). mravlobiti pormis „ masats “ natsvlad mkholobiti ritskhvis „masats“-s archevit, sulits’minda gvakhsenebs, rom religiuri archevani individualuri archevania, romelits individs ghmertis ts’inashe p’asukhismgebels, gamartlebuls an damnashaves khdis da ara sazogadoebis ts’inashe; rogorts „ noe, danieli da iobi, romlebsats arts vazhebi da arts kalishvilebi ar gadaurchnen “ ezek’ielis 14:18-is mikhedvit.
uk’anask’neli samsjavros meore sik’vdilis t’anjva
mukhli 6: „ im dgheebshi adamianebi sik’vdils edzeben, magram ver ip’ovian; sik’vdils moisurveben, magram sik’vdili gaektsevat matgan “ .
meore sik’vdilis t’anjvis “ khsenebis shemdeg , sulits’mida am me-6 mukhlshi ts’inasts’armet’q’velebs misi gamoq’enebis dgheebis shesakheb, romlebits me-7 atasts’leulis bolos mokhdeba , rats gamotkmit „ im dgheebshi “ aris mimartuli. shemdeg is gvimkhels am saboloo sasjelis gansak’utrebulobas, romelits uk’iduresad sashishia. „ adamianebi sik’vdils edzeben, magram ver ip’ovian; sik’vdils moisurveben da sik’vdili gaektseva matgan “. rats adamianebma ar itsian, aris is, rom borot’ebis aghmdgari skheuli dzalian ganskhvavdeba amzhamindeli khortsieli skheulebisgan. mati saboloo sasjelistvis, shemokmedi ghmerti khelakhla shekmnis mat sitsotskhles, rats mas sashualebas mistsems, gagrdzeldes shegnebul mdgomareobashi mati bolo at’omis ganadgurebamde. upro met’its, t’anjvis drois khangrdzlivoba individualurad ikneba adap’t’irebuli titoeuli individistvis, mati individualuri danashaulis gamot’anili ganachenis shesabamisad. mark’ozis sakhareba 9:47-48 amas shemdegi sit’q’vebit adast’urebs: „... jojokhetshi chaagdon, sadats mati mat’li ar k’vdeba da tsetskhli ar neldeba “. aseve unda aghinishnos, rom p’rot’est’ant’uli sarts’munoeba k’atolik’ur ek’lesiastan ertad bevr tsru religiur dogmas iziarebs. k’vira dghis, dasvenebisadmi midzghvnili p’irveli dghis garda, arsebobs sulis uk’vdavebis rts’mena, rats p’rot’est’ant’ebs k’atolik’eebis mier jojokhetis arsebobis dajerebisk’en ubidzgebs. amrigad, jojokhetis k’atolik’ur saprtkhes, sadats dats’q’evlilebi maradiulad it’anjebian tsetskhlshi, saprtkhes, romelmats krist’ianuli kveq’nebis q’vela monarks daukvemdebara, gark’veuli simartle hkonda, magram up’irveles q’ovlisa, bevri sitsrue. radgan, p’irvel rigshi, ghvtis mier momzadebuli jojokheti mkholod ts’mindanebis mier borot’ebis zetsiuri gank’itkhvis „ atasi ts’lis “ bolos chamoq’alibdeba. da meorets, t’anjva ar ikneba maradiuli, tumtsa gakhangrdzlivebuli, amzhamindel mits’ier p’irobebtan shedarebit. mat shoris, vints sik’vdils matgan gaktsevas ikhilavs, iknebian sulis uk’vdavebis ts’armartuli berdznuli dogmis mimdevrebi da mkhurvale damtsvelebi. amgvarad, ghmerti mat shestavazebs imis ts’armodgenas, tu rogori ikneboda mati bedi, mati suli ch’eshmarit’ad uk’vdavi rom q’opiliq’o. tumtsa, up’irveles q’ovlisa, „daumartskhebeli mzis dghis“ taq’vanismtsemlebi shekhvdebian mat ghvtaebriobas; tavad dedamits’as, romelmats isini shtabera, romelits tsetskhlisa da gogirdis magmis sherts’q’mit „mzed“ iktsa.
sasik’vdilo mat’q’uara garegnoba
mukhli : „ k’aliebi sabrdzolvelad gamzadebul tskhenebs hgavdnen; tavebze okros gvirgvinebi edgat, sakheebi k’i adamianis sakheebs hgavda “ .
tavisi simboloebit, me-7 mukhli asakhavs datsemuli p’rot’est’ant’uli banak’is mokmedebis gegmas. religiuri jgupebi ( tskhenebi ) sulieri „brdzolistvis “ ik’ribebian, romelits mkholod gamosatsdeli vadis bolos dasruldeba, magram saboloo mizani ik aris. am brdzolas „ armagedoni “ ets’odeba gamotskh. 16:16-shi . shemdeg mizanshets’onilia aghinishnos sulits’mindis dazhinebuli motkhovna misi shedarebaze sagnebis realobastan; rasats is ak’etebs t’erminis „ rogorts “ gamoq’enebis gamravlebit. es aris misi gza, rom uarq’os shesabamisi religiuri adamianebis tsru mt’k’itsebebi. q’velaperi mkholod mat’q’uara garegnobaa: rts’menis gamarjvebulistvis aghtkmuli „ gvirgvini “ da tavad rts’mena ( okro ), romelsats mkholod „ msgavseba “ akvs ch’eshmarit’ rts’menastan. am tsru morts’muneebis „ sakheebi “ tavad mat’q’uaraa, radgan mat mkholod adamianuri garegnoba akvt darchenili. is, vints am gank’itkhvas gamokhat’avs, ik’vlevs sadaveebsa da gulebs. is itsnobs adamianebis saidumlo azrebs da realobis tavis khedvas tavis rcheulebs uziarebs.
me-8 mukhli: „ mat hkondat tma, rogorts kalis tma da mati k’bilebi lomis k’bilebi iq’o “ .
1 k’or. 11:15-is tanakhmad, kalis tma mattvis pardis punktsias asrulebs. pardis roli k’i sakhis, anu pardit daparuli subiekt’is vinaobis damalvaa. es me-8 mukhli tavisi simboloebit gmobs krist’ianuli religiuri jgupebis mat’q’uara garegnobas. amit’om, mat akvt ek’lesiebis ( kalebis , epeselta 5:23-32) garegnuli ieri ( tma ), magram mati sulebi „ lomebis “ sisast’ik’it ( k’bilebit ) tsotskhldeba . chven uk’et gvesmis, tu rat’om akvt mat sakheebs mkholod adamianis ieri. usapudzvlo ar aris, rom ieso mat lomebs adarebs. amgvarad, is ikhsenebs romaeli khalkhis gonebis mdgomareobas, romelta p’irveli krist’ianebi lomebma arenebze shtantkes. es shedareba gamartlebulia, radgan samq’aros aghsasruls isini k’vlav moindomeben ieso krist’es uk’anask’neli ch’eshmarit’i rcheulebis mok’vlas.
me-9 mukhli: „ mat hkondat javshnebi, rogorts rk’inis javshnebi, kholo mati prtebis khmauri iq’o, rogorts et’lebis khma, romlebshits mravali tskheni garboda sabrdzolvelad “ .
es mukhli ieso krist’es ch’eshmarit’i jarisk’atsis q’alb samoss ekheba, romelits simartlis „ javshnit “ aris shemosili (epes. 6:14), magram ak es simartle isetive mt’k’itsea, rogorts „ rk’ina “, romelits uk’ve romis imp’eriis simboloa danielshi. „ k’aliebi “ khmauroben „ prtebit “, rodesats akt’iurebi arian. shesabamisad, shedareba mokmedebas ekheba. shemdgomi ganmart’eba adast’urebs k’avshirs romtan, romlis „ mravali tskhenit “ et’lebis rbola romaelebs aghaprtovanebda mat shemosevebshi. am khat’shi „ mravali tskheni “ nishnavs: ramdenime religiur jgups, romlebits sheik’ribnen romauli „ et’lis “ gasats’evad, anu romis avt’orit’et’is gansadideblad; roms, romelmats itsoda, rogor manip’ulireba moekhdina skhva religiuri liderebis mier, rata daemorchilebina isini tavisi tsdunebebit. ase ajamebs sulits’mida meambokhe banak’is mokmedebas. da romis sasargeblod es shek’reba amzadebs mat k’vira dghis mots’inaaghmdegeebis , ghvtis mier gants’mendili shabatis ertguli damk’virveblebis da aratsnobierad krist’es, mati damtsvelis ts’inaaghmdeg.
mukhli 10: „ mat hkondat k’udebi, rogorts morielebis k’udebi da nest’rebi; da mat k’udebshi iq’o dzala, khuti tvis ganmavlobashi evnodat adamianebi “ .
es mukhli pardas khsnis me-3 mukhlidan, sadats sit’q’va „ k’udi “ shemotavazebuli iq’o, rogorts „ morielebis dzala “. is natlad aris tsit’irebuli, tumtsa misi mnishvneloba gaugebaria mattvis, vints mas esaias 9:14-shi ar edzebs. es chemi shemtkhveva ar aris, amit’om makhsendeba es mnishvnelovani gasaghebi: „ ts’inasts’armet’q’veli, romelits sitsrues asts’avlis, k’udia “. k’odirebul gzavnils am t’erminebit vazust’eb: am jgupebs hq’avdat tsru ts’inasts’armet’q’velebi ( k’udebi ), meambokheebi ( morielebi ) da tsru enebi (nest’rebi) da sts’ored am tsru ts’inasts’armet’q’velebshi ( k’udebshi ) iq’o dzala, rom ziani mieq’enebina adamianebistvis , anu sheetsdina isini da daerts’munebina, rom p’at’ivi miegot romauli k’viras 150 ts’lis ( khuti tvis ) ganmavlobashi, ghvtis mier garant’irebuli religiuri simshvidit; rats mat sheuktsevadad aq’enebda me-7 atasts’leulis bolos uk’anask’neli samsjavros „ meore sik’vdilis t’anjvis “ ts’inashe . rodesats vpikrob, rom brbo ver khedavs dasvenebis dghis mnishvnelobas! tu isini am gashipruli gamotskhadebuli gzavnilis daijerebdnen, sheitsvlidnen azrs.
mukhli 11: „ da meped hq’avdat upsk’rulis angelozi, romlis sakhelits ebraulad iq’o abadoni, kholo berdznulad - ap’olioni “ .
sul upro zust’i khdeba, rom ghvtaebrivi braldeba p’ik’s aghts’evs: am religiur jgupebs meped sat’ana, „ upsk’rulis angelozi “ hq’avt. romelits gamotskhadebis 20:3-is mikhedvit „ atasi ts’lis “ ganmavlobashi ikneba shek’ruli gap’art’akhebul dedamits’aze . sit’q’va „ upsk’ruli “ dabadebis 1:2-shi ekheba dedamits’as, sanam is sitsotskhlis raime nishans gamoachens. amgvarad, es t’ermini ekheba gap’art’akhebul dedamits’as, sadats sitsotskhlis q’vela porma ganadgurdeba krist’es didebuli dabrunebit. is am mdgomareobashi ikneba „ atasi ts’lis “ ganmavlobashi, tavis ertadert mk’vidrtan, angeloz sat’anastan ertad, romelits masze t’q’ved iq’o aq’vanili. is, visats ghmerti gamotskhadebis 12-shi „ drak’ons “ uts’odebs, kholo gvels - eshmak’s. „ da sat’ana “, ak ighebs sakhelts’odebas „damghup’veli“, rats nishnavs sit’q’vebs „ ebrauli da berdznuli , abadoni da ap’olioni “. suli dakhvets’ilad gvachvenebs, tu rogor anadgurebs es angelozi ghvtis sakmes, romelsats is ebrdzvis. „ ebrauli da berdznuli “ originaluri bibliuri damts’erlobis enebia. amrigad, p’rot’est’ant’uli sarts’munoebis datsemis shemdeg, 1844 ts’els, am „ me-5 “ temis dasats’q’isi „ saq’viri “, eshmak’ma is daibruna ts’minda bibliisadmi tavisi tsnobili int’eresit. magram repormatsiis didebuli dasats’q’isisgan ganskhvavebit, is akhla ghvtis gegmis gasanadgureblad gamoiq’eneba. sat’ana datsemul repormirebul sarts’munoebaze, amjerad ts’armat’ebit, iq’enebs imas, rasats man ushedegod stsada tavad krist’es damkhoba misi ts’inaaghmdegobis gamotsdis dros.
mukhli 12: „ p’irveli vai gavida; aha, amis shemdeg k’idev ori vai modis “.
ak mtavrdeba, me-12 mukhlshi, " me-5 tavis " es k’onk’ret’uli tema saq’viri .“ es moment’i miutitebs, rom k’atsobrioba tavisi chveuli k’alendris 1994 ts’els shevida. manamde religiuri mshvidoba q’vela monoteist’ur religias shoris shenarchunda. aravin mouk’lavt religiuri ertgulebis sulieri mizezit. amit’om, me-5 mukhlshi mk’vlelobis ak’rdzalva datsuli da shesrulebulia, rogorts ghmertma gamoatskhada.
tumtsa, 1994 ts’lis 3 agvist’os, alzhirshi, saprangetis saelchostan, GIA-s mier gankhortsielebulma p’irvelma muslimurma religiurma tavdaskhmam khuti prangi chinovnik’i imskhverp’la, rasats mohq’va shobis ts’ina dghes, 1994 ts’lis 24 dek’embers, prangul tvitmprinavze tavdaskhma, romlis shedegadats alzhirshi sami adamiani daighup’a, mat shoris erti saprangetis mokalake. momdevno zapkhuls, GIA-s alzhiris islamist’urma sheiaraghebulma dajgupebebma saprangetis dedakalak p’arizshi, RER-ze sasik’vdilo tavdaskhmebi ganakhortsieles. 1996 ts’els k’i, alzhiris kalak t’ibhirinshi shvidi prangi k’atolik’e mghvdeli tavi mok’vetes. amgvarad, es chvenebebi imis dast’uria, rom ts’inasts’armet’q’velebuli „ khuti tve “ gadatsilebulia. amrigad, religiuri omebi sheidzleba ganakhldes da gagrdzeldes msoplios aghsasrulamde, rats gandidebuli krist’es dabrunebit aghinishneba.
meekvse saq’viri : meore didi " ubedureba "
q’vela tsru krist’ianuli sits’mindis meekvse sasjeli
mesame msoplio omi
mukhli 13: „ meekvsem chahbera. da gavige khma okros samskhverp’los otkhi rkidan, romelits ghvtis ts’inashea “ .
es meekvse gamaprtkhilebeli sasjeli ts’armoadgens „meore“ did „ vais “, romelits gamotskhadebulia gamotskh. 8:13-shi. is ts’in usts’rebs k’olekt’iuri da individualuri madlis drois dasasruls da amgvarad, aghsruldeba 2021 da 2029 ts’lebs shoris. am me-13 mukhlit, „ me-6 “-is temashi shesvla saq’viri „daadast’urebs omis dabrunebas da „ mk’vlelobis “ uplebamosilebas. es akhali tema ekheba imave religiur jgupebs, rasats „ me-5 sauk’unis “ saq’viri "ts’ina. gamoq’enebuli simboloebi ident’uria. ase rom, q’velaperi ase aikhsneba: " me-5 sauk’unis " khalkhebi saq’viri „sheechvia“ „ ar mok’vlas “, imdenad shors ts’avida, rom evrop’asa da ashsh-s zogiert sht’at’shi sik’vdilit dasja ak’rdzala. mat ip’oves gza, momgebianad emartat saertashoriso vach’roba, ramats isini gaamdidra. amit’om, isini aghar arian omis mimdevrebi, aramed nebismier pasad mshvidobis damtsvelebi arian. amit’om, krist’ian khalkhebs shoris omi gamoritskhuli chans, magram samts’ukharod, mesame monoteist’uri religia gatsilebit nak’lebad mshvidobiania, es aris islami, romelits or pekhze dadis: t’erorist’ebisa, romlebits mokmedeben da skhva mimdevrebisa, romlebits mat mk’vlelobriv kmedebebs ap’lodisment’eben. amit’om, es tanamosaubre sheudzlebels khdis khangrdzlivi mshvidobis p’ersp’ekt’ivas da sak’marisi ikneba shemokmedi ghmertistvis, rom „ gaazhgheros “ tavisi uplebamosileba tsivilizatsiebisa da religiebis shejakhebisk’en, rats mnishvnelovan sasik’vdilo shedegebs gamoits’vevs. dedamits’is danarchen nats’ilze titoeul khalkhs eq’oleba tavisi t’raditsiuli mt’eri, eshmak’isa da misi demonebis mier momzadebuli daq’opa mtel p’lanet’astan dak’avshirebit.
tumtsa, ak ts’inasts’armet’q’veleba k’onk’ret’ul t’erit’orias, urts’muno krist’ianul dasavlets ekheba.
uk’anask’neli sasjeli, krist’es dabrunebamde „ shvidi uk’anask’neli ch’iris “ ts’in, „ meekvse sauk’unis “ sakhelit modis. saq’viri “. temis det’alebshi shesvlamde uk’ve vitsit, rom es tema martlats meore „ didi ubedurebaa “ , romelits nap’oleonis imp’eriis „ arts’ivma “ gamoatskhada gamotskh. 8:13-shi. akhla, am miznit adap’t’irebul mont’azhshi, gamotskh. 11-is ts’inasts’armet’q’veleba am sakhels „ meore ubedurebas “ miats’ers saprangetis revolutsias, romelsats „ mkhetsi, romelits amodis udziro upsk’rulidan “. es aseve gamotskh. 8-is „meotkhe saq’viris “ temaa. amit’om, sulits’mida migvanishnebs „meotkhe da meekvse sasts’aulebshi “ shemaval movlenebs shoris mch’idro k’avshiris arsebobaze. saq’viri ." chven aghmovachent, tu ra aris es urtiertobebi.
rodesats „me -6 “ saq’viris „khmebi“, krist’es khma , sak’mevlis sak’urtkhevlis ts’in shuamavali , brdzanebas gamokhat’avs. (mits’ieri k’arvis khat’is mikhedvit, romelits ts’inasts’armet’q’velebda mis momaval zetsier rols, rogorts rcheulta lotsvebis shuamavlisa).
dasavlet evrop’a ieso krist’es riskhvis samizne
mukhli 14: „ da eubneboda meekvse angelozs, romelsats saq’viri hkonda: gakhseni otkhi angelozi, romlebits shek’rulni arian did mdinare evprat’ze “ .
ieso krist’e atskhadebs: „ gaushvi otkhi angelozi“ „romlebits shek’rulni arian did mdinare evprat’ze “: atavisuplebs evrop’ashi k’ontsent’rirebul universalur demonur dzalebs, romlebits simbolurad evprat’is sakhelit aris ts’armodgenili; dasavlet evrop’asa da mis amerik’ul da avst’raliur gansht’oebebs, sadats isini 1844 ts’lidan arian dak’avebulni, gamotskhadebis 7:2-is tanakhmad; eseni arian otkhi angelozi, romlebsats mietsat mits’isa da zghvistvis zianis miq’enebis upleba . int’erp’ret’atsiis gasaghebebi mart’ivi da logik’uria. „evprat’i“ aris mdinare, romelits rts’q’avda danielis udzveles babilons. gamotskhadebis 17-shi „medzavi“, romelsats „ did babilons “ uts’odeben , „ mraval ts’q’alze zis “, rats „khalkhebis, erebisa da enebis “ simboloa. „ babiloni “ roms aghnishnavs, shesabamisi khalkhebi evrop’eli khalkhebi arian. evrop’is, rogorts misi mk’vleli riskhvis mtavar samizned mokhseniebit, krist’e ghmerts surs dasajos isini, vints mas ghalat’obs da umnishvnelod aktsevs im t’anjvas, romelits man tavis mt’k’ivneul jvarze gadait’ana, rats ts’ina mukhlshi akhlakhan gaikhsena, sit’q’va „ sak’urtkhevlis “ tsit’irebit, romelits amas dzveli aghtkmis simbolur rit’ualebshi ts’inasts’armet’q’velebda.
evrop’is damiznebit, suli shurisdziebas ori kveq’nis ts’inaaghmdeg mimartavs, romlebits taviant danashauls masze amakhvileben. esenia k’atolik’uri sarts’munoeba, deda ek’lesia da uprosi kalishvili, rogorts is saprangets uts’odebs, romelmats sauk’uneebis ganmavlobashi ase mkhari dauch’ira mas, misi dasats’q’isidan, prank’ebis p’irveli mepis , k’lovisis, dros.
p’irveli bmuli „ me-4 “-tan „ saq’viris “ gamochenisas es aris saprangeti, revolutsiuri khalkhi, romelmats urts’munoebis tesli datesa dedamits’is q’vela krist’ian ershi, mati pilosoposebis, ateist’i tavisuplad moazrovneebis nashromebis gavrtselebit. magram es aseve p’ap’is romia, romlis ganadgureba da gachumeba saprangetis revolutsias unda moekhdina. saq’virebis shedarebiti shests’avla levianebis 26-e tavshi ebraelebistvis ts’ardgenil gamaprtkhilebel sasjelebtan meotkhes ghvtaebrivi „ makhvilis “ rols anich’ebs, romelits „ shurisdziebas idziebs tavis aghtkmaze “. amjerad, „ me-6 “-is mier saq’viris khmaze , ieso tavad idziebs shurs tavisi alians ori damnashave khalkhisa da mati evrop’eli mok’avshireebis dart’q’mit. radgan gamotskh. 11-is tanakhmad, pranguli ateizmi „ gaikhara “ da mimdebare khalkhebi „ sikharulshi “ chaagdo: „ isini ertmanets sachukrebs gaugzavnian “, vk’itkhulobt gamotskh. 11:10-shi. tavis mkhriv, ghvtaebrivi krist’e mat tavis sachukrebs mout’ans: chveulebriv da at’omur bombebs; q’vela matgans ts’in udzghoda sasik’vdilo gadamdebi virusi, romelits evrop’ashi 2019 ts’lis bolos gamochnda. sachukrebs shoris aghsanishnavia saprangetis mier ashsh-shi, niu-iork’istvis tavisuplebis kandak’ebis shetavazeba. modeli imdenad saotsari iq’o , rom saprangetis shemdeg skhva evrop’uli kveq’nebi resp’ublik’ebi gakhdnen . 1917 ts’els ruseti gaimeorebs models igive hek’at’ombit.
globaluri birtvuli omi
mukhli 15: „ da gatavisuplda otkhi angelozi, romlebits gamzadebulni iq’vnen erti saatistvis, erti dghistvis, erti tvistvis da erti ts’listvis, rata moek’lat adamianta mesamedi “ .
gamotskhadebis 7:2-is tanakhmad, „ mits’isa da zghvistvis zianis misaq’eneblad “ mzad arian , „ otkhi angelozi gatavisupldeba k’atsobriobis mesamedis mosak’lavad “ da mokmedeba didi khnis ganmavlobashia dagegmili da mosalodneli, rasats es det’ali miutitebs: „ romlebits mzad iq’vnen saatistvis, dghistvis, tvisa da ts’listvis “. akhla, rodidan gakhda es sasjeli autsilebeli? 321 ts’lis 7 mart’idan, im tarighidan, rodesats k’onst’ant’ine I-is mier mzis dghis migheba aghsrulda . gamotskhadebis 17-is tanakhmad, romlis temaa „ medzavis gank’itkhva “. „ didi babiloni “, ritskhvi 17 simbolurad gamokhat’avs ghvtaebriv samsjavros. 321 ts’lis 7 mart’idan sauk’uneebis ritskhvshi gamoq’enebis shemtkhvevashi, es ritskhvi 17 2021 ts’lis 7 mart’s nishnavs; am tarighidan ghvtaebrivi ts’q’evlis bolo 9 ts’eli „ me-6 “-is shesrulebis sashualebas mogvtsems. saq’viri „gamotskh. 9:13“-is mikhedvit.
k’atsobriobis mesamedis “ khsenebas , romelits gvakhsenebs, rom rats ar unda sashineli iq’os is, es mesame damangreveli msoplio k’onplikt’i inarchunebs nats’ilobriv ( mesamed ) gamaprtkhilebel khasiats; amit’om, is sasargebloa religiuri moktsevis mosat’anad da rcheulta ts’asaq’vanad, rata mtlianad miudzghvnan tavi ieso krist’es mier khelmdzghvanelobit advent’ist’ur sakmianobas. es ganadgureba khdeba k’atsobriobis dasasjelad da monaniebisk’en mosats’vevad, romelmats isargebla religiuri mshvidobit „150 realuri ts’lit“, rats „ mekhute saq’viris “ „ khuti tvis “ mier iq’o nats’inasts’armet’q’velebi .
am sasjelis, 1914 ts’lis shemdeg mesame msoplio omis mnishvnelobis srulad gasagebad, unda gavavlot p’araleli da shevadarot is ebraelta babilonshi mesame gadasakhlebas. am uk’anask’nel saomar int’erventsiashi, dzv. ts’. 586 ts’els, mepe nabukodonosorma gaanadgura iudas samepo, israelis eris uk’anask’neli narcheni; ierusalimi da misi ts’minda t’adzari nangrevebad iktsa. mesame msoplio omis shedegad darchenili nangrevebi imis dast’uria, rom krist’ianulma aliansma iseve gandgomila, rogorts ebraeli khalkhis ebraulma aliansma . amrigad, am demonst’ratsiis shemdeg, urts’muno an religiuri gadarchenilebi daekvemdebarebian rts’menis uk’anask’nel saq’oveltao gamotsdas, romelits khsnis saboloo shanss adzlevs q’vela monoteist’uri religiis morts’munes; magram shemokmedi ghmerti mkholod ert ch’eshmarit’ebas gvasts’avlis, romelits ekheba ieso krist’es da mis ts’minda shabats, ertadert ch’eshmarit’ meshvide dghes.
meore vais “ k’idev ert asp’ekt’s ts’armoadgens , romelits mas „ meotkhe saq’viris “ pranguli revolutsiuri ateizmis ateizmtan ak’avshirebs . saprangeti da gansak’utrebit misi dedakalaki, p’arizi, q’ovlisshemdzle ghmertis samiznea. gamotskhadebis 11:8-shi is mas „ sodomisa da egvip’t’is “ sakhelebs miats’ers, udzvelesi mt’rebis sakhelebs, romlebits ghmertma dauvits’q’ari gzit gaanadgura, erti zetsiuri tsetskhlit, meore k’i tavisi dabrmavebuli dzalit. es sashualebas gvadzlevs gavigot, rom is mis ts’inaaghmdeg igive sashineli da saboloo gzit imokmedebs. chven unda gavatsnobierot misi uzarmazari p’asukhismgebloba ch’eshmarit’i rts’menis gakrobashi. religiisadmi sidzulvilis aghebis shemdeg, resp’ublik’uri rezhimi nap’oleon I- is desp’ot’ur khelshi chavarda. romlistvisats religia mkholod p’iradi didebis sasargeblo poli iq’o. sts’ored mis siamaq’esa da op’ort’unizms unda davargot k’atolik’uri sarts’munoeba tavis gadarchenas k’onk’ordat’is damq’arebis gzit, romelits ghvtaebrivi ch’eshmarit’ebis p’rintsip’is gamanadgurebeli iq’o.
demograpiuli sizust’e: orasi milioni mebrdzoli
mukhli 16: „ mkhedrebis lashkris ritskhvi ori ati ati ati iq’o: me movismine mati ritskhvi “ .
me-16 mukhli mnishvnelovan ganmart’ebas gvadzlevs k’onplikt’shi monats’ile mebrdzolta raodenobis shesakheb: „ ori miriadi miriadi “ anu orasi milioni jarisk’atsi. 2021 ts’lamde, sanam es dok’ument’i davts’ere, artsert oms ar miughts’evia am raodenobis shet’ak’ebebi. tumtsa, dghes, rodesats globaluri mosakhleoba shvidi da nakhevari miliardi adamiania, ts’inasts’armet’q’veleba sheidzleba akhdes. am mukhlit motsemuli sizust’e gmobs q’vela im int’erp’ret’atsias, romelits am k’onplikt’s ts’arsul kmedebebs miats’ers .
ideologiuri omi
mukhli 17: „ da vikhile khilvashi tskhenebi da matze mjdomni, romlebsats tsetskhlis, iak’intisa da gogirdis javshanebi ekhurat. tskhenebis tavebi lomis tavebs hgavda da mati p’iridan tsetskhli, k’vamli da gogirdi gamodioda “ .
am me-17 mukhlshi, ghvtaebrivi samsjavros simbolod, vkhvdebit „me-5 saq’viris “ simboloebs : jgupebs ( tskhenebs ) da mat metaurebs ( mkhedrebs ). mati ertaderti samartlianoba ( mk’erdis pirpit’a ) tsetskhlit dats’vaa da ra tsetskhli! birtvuli tsetskhli, romelits shedarebadia dedamits’is mits’iskvesha magmis tsetskhltan. suli mat hiatsint’is makhasiateblebs miats’ers , rats sheesabameba leksis bolos gamotkmis gameorebas - k’vamli . es uk’ve simbolurad gamokhat’avs ts’ina temashi ts’mindanta lotsvebs, sts’ored misi surnelis khasiati unda gvakhsovdes da ik gvesmis, tu ras nishnavs misi khseneba. es mtsenare t’oksik’uria, aghizianebs k’ans da misi suni tavis t’k’ivils its’vevs. k’rit’eriumebis es ertoblioba gansazghvravs mebrdzolta lotsvebs. am lotsvebidan artserts ar ighebs shemokmedi ghmerti; isini mas gulisrevas its’vevs da ghrma zizghs its’vevs masshi. unda gvesmodes, rom am arsebitad religiur da ideologiur k’onplikt’shi mkholod is religiebi arian chartulni, romlebits misgan sruliad mots’q’vet’ilia, magram maints dziritadad monoteist’uria: iudaizmi, k’atolitsizmi, p’rot’est’ant’izmi, martlmadidebloba, islami. ak esaias 9:14-dan akhali sak’vandzo simboloa moq’vanili: „ tavi magist’rat’i an ukhutsesia “. amgvarad, mebrdzoli jgupebis sataveshi magist’rat’ebi dganan, romlebsats dghes resp’ublik’ebshi „p’rezident’ebs“ uts’odeben. da es p’rezident’ebi dajildoebulni arian „ lomis “, tskhovelta mepisa da junglebis mepis dzalit. dzalis mnishvneloba mas msajulta 14:18-shi enich’eba. tavis uts’q’ebashi sulits’mida ts’inasts’armet’q’velebs saomar brdzolas, romelsats dist’antsiurad martaven dzalian dzlieri, avt’orit’aruli da religiurad ertguli sakhelmts’ipos metaurebi, radgan es mati „p’iridan “ modis . rom mati lotsvebi gamodis, rats simbolurad sit’q’vit „ k’vamlia “. mative „ p’irebidan “ modis brdzanebebi „ tsetskhlit “ ganadgurebis, „ k’vamlit “ lotsvebis da brbos ganadgurebis shesakheb, birtvuli bombebis gamoq’enebis brdzanebit, rats simbolurad „ gogirdit “ aris ts’armodgenili. tskhadia, sulits’mindas surs khazi gausvas am birtvuli dzalis mnishvnelobas, romelits erti adamianis gank’argulebashia. dedamits’is ist’oriashi arasdros q’opila aseti damangreveli dzala damok’idebuli erti adamianis gadats’q’vet’ilebaze. es martlats shesanishnavia da khazgasmis ghirsia. magram chventvis, vints am t’ip’is p’olit’ik’ur organizatsiashi vtskhovrobt, es sisadzagleebi agharts k’i gvaotsebs. chven q’velani ertgvari k’olekt’iuri sigizhis mskhverp’lni vart.
mukhli 18: „ am sami ts’q’lulisgan daighup’a k’atsobriobis mesamedi: tsetskhlisgan, k’vamlisgan da gogirdisgan, romelits mati p’iridan gamodioda “ .
me-18 mukhli khazs usvams ts’ina mukhlidan aghebul am pakt’s da miutitebs, rom „ tsetskhli , k’vamli da gogirdi “ ghvtis mier sasurveli ts’q’lulebia; rasats mukhli adast’urebs imit, rom shurismadziebel krist’es miats’ers adamianta mesamedis mok’vlis brdzanebas.
erebis liderebis birtvuli dzala
mukhli 19: „ radgan tskhenebis dzala mat p’irebsa da k’udebshi iq’o; mati k’udebi gvelebis msgavsi iq’o, tavebit da matit azianebdnen “ .
me-19 mukhli adast’urebs k’onplikt’is religiur-ideologiur khasiats shemdegi sit’q’vebit: radgan mebrdzoli jgupebis ( tskhenebis ) dzala mat met’q’velebashi (mat p’irshi ) da mat tsruts’inasts’armet’q’velebshi (k’udebshi ) iq’o , romlebits garegnulad matsduneblebi ( gvelebi ) iq’vnen da gavlenas akhdendnen sakhelmts’ipos metaurebze, magist’rat’ebze ( tavebze ), romelta meshveobitats isini (mebrdzolebi) zians aq’enebdnen. amgvarad gansazghvruli p’rintsip’i zust’ad sheesabameba khalkhta organizatsias, romelits dghes, aghsasrulis zhams, gabat’onebulia.
es mesame msoplio omi vin modis „ saq’virebis “ anu gamaprtkhilebeli sasjelebis temis dakhurva imdenad mnishvnelovania, rom ghmertma es jer dzveli aghtkmis ebraelebs gamoutskhada, tanmimdevrobit danielis 11:40-45-sa da ezek’ielis 38 da 39 tavebshi, shemdeg k’i akhali aghtkmis krist’ianebs gamotskhadebis am ts’ignshi, rogorts „ meekvse saq’viri “, rogorts uk’anask’neli ghvtaebrivi gaprtkhileba madlis zhamis dasrulebamde. amit’om, ak vip’ovot es mdidari, urtiertshemavsebeli sts’avlebebi.
danieli 11:40-45
gamotkma „ bolo zhami “ gvadzlevs sashualebas shevists’avlot erebis es uk’anask’neli k’onplikt’i, romelits gamovlinda da ganvitarda danielis ts’inasts’armet’q’velebashi 11:40-dan 45-mde. chven aghmovachent misi organizatsiis dziritad pazebs. tavdap’irvelad, dziritadad dasavlet evrop’is t’erit’oriaze damk’vidrebuli, agresiuli islami, romelsats „ samkhretis mepes “ uts’odeben, evrop’el khalkhtan shejakhebisas ejakheba, romelta didi umravlesoba k’atolik’ea; romis p’ap’is k’atolik’uri rts’mena aris is tema, romelsats ts’inasts’armet’q’veleba danielis 11:36-dan moq’olebuli esakheba miznad. romis p’ap’is lideri, romelits manamde samizned iq’o ktseuli, ts’armodgenilia t’erminit „ mas “; „ mepis “ t’it’ulit mas „ samkhretis mepe “ , islami eskhmis tavs , romelits „ mas sheejakheba “ . zmna „ shejakhebis “ archevani zust’i da gonivrulia, radgan mkholod isini, vints ertsa da imave t’erit’oriaze arian, „ sheejakhebian “ ertmanets. sts’ored mashin, shemotavazebuli shesadzleblobis gamoq’enebit, radgan sit’uatsiam dasavlet evrop’a srul areulobasa da p’anik’ashi chaagdo, „ chrdiloetis mepe “ (an chrdiloetis) „ karishkhalivit “ dat’rialdeba am gach’irvebul mskhverp’lze, rata khelshi chaigdos igi da daip’q’ros igi. is iq’enebda „ mraval gems“ , „ et’lebs “ da mebrdzolebs, romlebits mkholod „ mkhedrebi “ iq’vnen da chrdiloetshi tskhovrobdnen da ara dasavlet evrop’is chrdiloetshi, aramed evraziis k’ont’inent’is chrdiloetshi. upro zust’ad k’i israelis chrdiloetshi, rasats 41-e mukhli mianishnebs, radgan mas „ ulamazes kveq’anas “ uts’odebs. aghnishnuli ruseti iq’o „ mkhedrebis “ (k’azak’ebis) khalkhi , romlebits israelis ist’oriuli mt’rebistvis tskhenebis momts’odeblebi da momts’odeblebi iq’vnen. amjerad, q’vela am monatsemis sapudzvelze, advili khdeba am „ chrdiloetis mepis “ ident’ipitsireba dzlier martlmadideblur rusettan, dasavluri p’ap’uri romanizmis aghmosavlur religiur mots’inaaghmdegestan 1054 ts’lis opitsialuri krist’ianuli religiuri gankhetkilebis shemdeg.
chven akhlakhan shevkhvdit mesame msoplio omis zogiert meomar motamashes. tumtsa, evrop’as hq’avs dzlieri mok’avshireebi, romlebmats gark’veults’ilad ugulebelq’ves igi ek’onomik’uri k’onk’urentsiis gamo, romelits virusis, COVID-19 k’oronavirusis, gachenis shemdeg k’at’ast’ropuli gakhda. datsarielebuli ek’onomik’ebi gadarchenistvis ibrdzvian, titoeuli eri sul upro met’ad ik’et’eba sak’utar tavshi. tumtsa, rodesats evrop’ashi k’onplikt’i daits’q’eba, amerik’eli mok’avshire mokmedebistvis tavis dros daelodeba.
evrop’ashi rusuli jarebi mtsire ts’inaaghmdegobas ats’q’debian. ertmanetis miq’olebit, chrdiloet evrop’is khalkhebi ok’up’irebulni arian. mkholod saprangeti mtsire samkhedro ts’inaaghmdegobas uts’evs da rusuli armiebi kveq’nis chrdiloet nats’ilshi arian shek’avebulni. samkhreti nats’ili seriozul p’roblemebs ganitsdis am t’erit’oriaze uk’ve didi raodenobit damk’vidrebuli islamis gamo. muslim mebrdzolebsa da rusebs saerto int’eresebis ertgvari shetankhmeba ak’avshirebs. orive dzartsvisk’en ists’rapvis da saprangeti mdidari kveq’anaa, tundats ek’onomik’urad dangreuli. arabebi t’raditsiuli memk’vidreobit mdzartsvelebi arian.
israelis mkhares k’at’ast’ropuli sit’uatsiaa; kveq’ana ok’up’irebulia. mimdebare arabi muslimi khalkhebi: edomi, moabi, amonis dzeebi: dghevandeli iordania, gadarchnen.
is, rats 1979 ts’lamde, rodesats egvip’t’em arabuli banak’i dat’ova israeltan aliansis shesakmnelad, sheudzlebeli iq’o, ashsh-s dzlieri mkhardach’erit gak’etebuli archevani mis ts’inaaghmdeg shebrunda; is rusebis mier iq’o ok’up’irebuli. da imis dak’onk’ret’ebit, rom „ is ver gaektseva “, suli avlens 1979 ts’els gak’etebuli archevanis op’ort’unist’ul bunebas. imdroindeli dzlierebis mkhares dadgomit, mas sjeroda, rom shedzlebda tavidan aetsilebina ubedureba, romelits mas ets’ia. da ubedureba didi iq’o, ok’up’ant’ma rusebma mas simdidre ts’aartves. da titkos es ar k’maroda, libielebma da etiop’elebmats gadzartsves igi, rusebis k’valdak’val.
msoplio k’onplikt’is birtvuli paza
44-e mukhli sit’uatsiis mnishvnelovan tsvlilebas aghnishnavs. dasavlet evrop’is, israelisa da egvip’t’is ok’up’atsiis dros, rusuli jarebi sheshinebulni arian sak’utari rusetis t’erit’oriis shesakheb „ akhali ambebit “. suli dasavlet evrop’is ok’up’atsiisas „ aghmosavlets “ asakhelebs, magram aseve „ chrdiloets “ israelis ok’up’atsiisas; ruseti p’irvelis „ aghmosavletit “ da meoris „ chrdiloetit “ mdebareobs. es ambavi imdenad seriozulia, rom mk’vlelobis sigizhes its’vevs. sts’ored ak ertveba brdzolashi sheertebuli sht’at’ebi, romelits rusetis t’erit’oriis birtvuli tsetskhlit ganadgurebas irchevs . shemdeg k’onplikt’is birtvuli paza ertveba. bevr adgilas sasik’vdilo sok’osebri ghrublebi amodis, rata gaanadguron da „ gaanadguron“. uamravi „adamiani da tskhoveli“. sts’ored am mokmedebashi ighup’eba „k’atsta mesamedi “, „ me-6 saq’viris “ gamotskhadebis shesabamisad . israelis „ mtebisk’en “ uk’an dakhevis shemdeg , „ chrdiloetis mepis “ rusuli jarebi ganadgurdebian q’ovelgvari mtsiredi dakhmarebis gareshe: „ mas dasakhmareblad aravin mosula “.
ezek’ieli 38 da 39
ezek’ielis 38-e da 39-e tavebi aseve taviseburad asakhavs ist’oriis am saboloo k’onplikt’s. aris saint’ereso det’alebi, rogoritsaa es det’ali, romelits avlens ghvtis ganzrakhvas, „ q’bis dzvalze balta daado “ rusetis mepes, rata is k’onplikt’shi chaitrios. es surati asakhavs matsdur shesadzleblobas, gamdidrdes sak’utari tavi tavis khalkhtan ertad, rasats is ver gaudzlebs.
am grdzel ts’inasts’armet’q’velebashi sulits’mida gvadzlevs sakhelebs, rogorts satsnobaro ts’ert’ilebs: gogi, magogi, roshi (ruseti), mesheki (mosk’ovi), tubali (t’obolsk’i). uk’anask’neli dgheebis k’ont’ekst’i dast’urdeba tavdaskhmis mskhverp’l khalkhebtan dak’avshirebuli det’alit: „ shen it’q’vi: aval gashishvlebul mits’aze, moval adamianebze, romlebits mshvidad tskhovroben taviant satskhovreblebshi, q’velani uk’edo satskhovreblebshi tskhovroben , arts sak’et’i akvt da arts k’aribch’e (ezek’. 38:11). tanamedrove kalakebi martlats sruliad ghiaa . mots’inaaghmdege dzalebi k’i t’ragik’ulad aratanabaria. sulits’mida ak danielis „ chrdiloetis mepis “ p’irshi idebs amjerad zmnas „ moval “, rats mianishnebs masiur, sts’rap da sahaero agresiaze, dan. 11:40-is zmnisa da khat’is mikhedvit „ karishkhalivit dat’rialdeba “ sak’maod shoreuli adgilidan. ezek’ielis am ts’inasts’armet’q’velebashi ar arsebobs saidumlo shesabamisi kveq’nebis shesakheb; ruseti da israeli natlad aris ident’ipitsirebuli. saidumlo mkholod dani. 11:36-dan 45-mde iq’o, sadats is romis p’ap’obas da mis evrop’ul t’erit’orias ekheboda. kholo rusetistvis „ chrdiloetis mepis “ sakhelis minich’ebit, romelits p’ap’ur k’atolik’ur evrop’as eskhmis tavs, ghmerti guliskhmobs ezek’ielistvis mitsemul gamotskhadebas. radgan shegakhsenebt, rom ruseti dziritadad israelis geograpiul mdebareobastan dak’avshirebit mdebareobs „chrdiloetshi “ . sinamdvileshi, is romis k’atolik’uri p’ap’uri dasavlet evrop’is p’ozitsiis „aghmosavletit “ mdebareobs. sts’ored am p’ap’is mier dak’avebul da bat’on-p’at’ronul evrop’ashi rusuli jarebis p’ozitsiis dasadast’ureblad, sulits’mida asakhelebs tsudi ambebis mosvlas „aghmosavletidan“ . „ tsetskhlsa da gogirds davats’vi masze da mis jarebze (ezek’. 38:22)“; „ tsetskhls gavgzavni magogshi “, vk’itkhulobt ezek’. 39:6-shi. es aris tsudi ambebis mizezi, romelits dan. 11:44-is „ chrdiloetis mepes “ abrazebs. rogorts danielis shemtkhvevashi, rusi agresori k’utkheshi mokhvdeba da ganadgurdeba israelis mtebze: „ shen daetsema israelis mtebze, shen da sheni mteli jari (ezek’. 39:4)“. tumtsa, am kmedebis uk’an mdgomi ashsh-s vinaoba saidumlod rcheba. ezek’ielis 39:9-shi dzalian saint’ereso det’als vp’oulob. t’ekst’shi nakhsenebia tsetskhlis „ shvidi ts’lis “ ganmavlobashi dantebis shesadzlebloba am sashinel globalur k’onplikt’shi gamoq’enebuli iaraghis dats’vit. khe aghar ts’armoadgens tanamedrove iaraghis nedleuls, tumtsa moq’vanili „ shvidi ts’eli “ asakhavs am omis int’ensivobas da iaraghis raodenobas. 2021 ts’lis 7 mart’is mdgomareobit, krist’es dabrunebamde mkholod tskhra ts’eli darcha; ghvtis ts’q’evlis bolo 9 ts’eli, romlis drosats aghsruldeba bolo saertashoriso k’onplikt’i; omi, romelits sashinlad damangreveli ikneba adamianebisa da konebis mimart. me-12 mukhlis tanakhmad, rusi tskhedrebi „ shvidi tvis “ ganmavlobashi iknebian damarkhuli .
sashineli da daundobeli ghvtaebrivi samartlianoba
gvamebi mravalritskhovani ikneba da ghmerti ezek’ielis me-9 tavshi ts’armogvidgens ts’armodgenas im khotsva-zhlet’is sisast’ik’is shesakheb, romelsats is moats’q’obs. radgan 2021-dan 2029 ts’lamde p’eriodshi mosalodneli mesame msoplio omi nabukodonosoris mier dzveli israelis ts’inaaghmdeg 586 ts’els ts’armoebuli mesame omis anat’omia . ai, ras brdzanebs didi shemokmedi ghmerti, tavisi khalkhis mier imedgatsruebuli da zizghit shep’q’robili, ezek’ielis 9:1-dan 11-mde:
„ezek’. 9:1 mashin khmamaghla damidzakha q’urshi: „modit akhlos, kalakis damsjelno, titoeulma tavisi gamanadgurebeli iaraghit khelshi!“
ezek’. 9:2 da aha, ekvsi k’atsi modioda chrdiloetisk’en mimavali zemo k’aribch’is gzit, titoeuls khelshi tavisi gamanadgurebeli iaraghi ech’ira; mat shoris iq’o selis samosshi shemosili k’atsi, romelsats gverdit sats’eri q’uti ech’ira. isini mividnen da sp’ilendzis samskhverp’lostan dadgnen.
ezek’. 9:3 da avida israelis ghmertis dideba kerubimidan, romelzets is ijda, da avida sakhlis zghurbltan. da daudzakha man selis samosshi shemosil k’atss, romelsats ts’elze samelne ech’ira.
ezek’. 9:4 utkhra mas upalma: gaiare kalakis shuagulshi, ierusalimis shuagulshi da daade nishani shublze im k’atsta, romlebits k’vnesian da motkvamen q’vela im sisadzaglis gamo, rats ik khdeba.
ezek’. 9:5 da chems gasagonad utkhra skhvebs: shedit kalakshi da dahk’arit; nu daishurebt tvals da nu sheibralebt.
ezek’. 9:6 dakhotset da gaanadguret mokhutsebi, q’mats’vilebi, kalts’ulebi, bavshvebi da kalebi; magram nu miuakhlovdebit aravis, visats nishani akvs; da daits’q’et chemi sats’mindridan. daits’q’es t’adzris ts’in mq’opi ukhutsesebidan.
ezek’. 9:7 da utkhra mat: shebilts’et sakhli da aavset ezoebi dakhotsilebit. gamodit. da gavidnen da dakhotses kalakshi.
ezek’. 9:8 rodesats isini mk’lavdnen, me k’i vrchebodi, p’irkve davetsi da shevdzakhe: „oh, upalo ghmerto, nutu gaanadgureb israelis darchenil nats’ils, rotsa ierusalimze gadmoghvri shens riskhvas?“
ezek’. 9:9 mitkhra man: didi da usazghvroa israelisa da iudas sakhlis tsodva; siskhlit aris savse kveq’ana da borot’ebitaa savse kalaki, radgan amboben: miat’ova upalma es kveq’ana da upali ver khedavs.
ezek’. 9:10 mets ar shevibraleb da arts shevits’q’aleb; mats namokmedars mat tavze mivageb.
ezek’. 9:11 da aha, selis samosshi shemosilma k’atsma, romelsats ts’elze samelne ech’ira, up’asukha: „rogorts mibrdzane, ise moviketsi“ .
religiuri mizezebis gamo mok’luli q’vela rts’menistvis mots’ame ar aris. am k’at’egoriashi bevri panat’ik’osia, romlebits mzad arian sitsotskhle gasts’iron , shesadzloa, sak’utari religiistvis, magram aseve nebismieri p’olit’ik’uri an skhva ideologiistvis. rts’menistvis ch’eshmarit’i mots’ame, p’irvel rigshi, mkholod ieso krist’eshia. meorets, is autsileblad rcheulia, romlis mskhverp’lad shets’iruli sitsotskhle mkholod mashin aris sasiamovno shemokmedi ghmertis mier , tu mis sik’vdils ts’in udzghoda sitsotskhle, romelits sheesabameboda mis mier gamotskhadebul motkhovnebs misi droistvis.
me-6 “-is temashi aghmovachinot. saq’viri „omis shemdgomi p’eriodis moraluri k’ont’ekst’is gamodzakhili“.
gadarchenilta daundobloba
adamianebis umet’esobis azrisa da shishis sap’irisp’irod, birtvuli iaraghi, rats ar unda damangreveli iq’os is, k’atsobriobas ar gaanadgurebs; radgan k’onplikt’is dasrulebis shemdeg gadarchenilebi iknebian. omebtan dak’avshirebit, iesom mates 24:6-shi tkva: „ gaigonebt omebsa da omebis khmebs; itsodet, nu shedzrts’undebit, radgan es q’velaperi unda mokhdes, magram jer ar dasrulebula aghsasruli “. k’atsobriobis ganadgureba shemokmedi ghmertis mokmedebit mokhdeba ieso krist’es sakhit misi didebuli dabrunebis shemdeg. radgan gadarchenilebs rts’menis saboloo gamotsda unda chaut’ardet. 1945 ts’lidan, at’omuri iaraghis p’irveli gamoq’enebis dghidan, or atasze met’i apetkeba gankhortsielda mati mplobeli mits’ieri dzalebis mier gamosatsdelad; martalia, zedized, 75 ts’lis ganmavlobashi da dedamits’a uzarmazaria, tumtsa shezghuduli, is it’ans da it’ans dart’q’mebs, romlebsats k’atsobrioba aq’enebs masze. momaval birtvul omshi, p’irikit, mok’le droshi mokhdeba mravali apetkeba da radioakt’iurobis gapant’va sheudzlebels gakhdis dedamits’aze sitsotskhlis gakhangrdzlivebas. tavisi dabrunebit, ghvtaebrivi krist’e bolos moughebs meambokhe k’atsobriobis mt’anjvel t’anjvas.
mukhli 20: „ danarchenma k’atsebma, romlebits am ts’q’lulebit ar dakhotses, maints ar moinanies tavianti khelis namokmedari, rata taq’vani ar etsat demonebisa da okros, vertskhlis, sp’ilendzis, kvisa da khis k’erp’ebistvis, romlebsats ar sheudzliat khilva, mosmena da siaruli “ .
me-20 mukhlshi sulits’mida ts’inasts’armet’q’velebs gadarchenili khalkhebis gamk’vrivebas. „ danarchenma khalkhma, romlebits am ts’q’lulebit ar dakhotses, ar moinanies tavianti khelis namokmedari“ . imp’eriis dros gamotskhadebuli „ meore vai “ martlats ghvtaebrivi „ ts’q’lulia “, magram is ts’in usts’rebs „ bolo shvids “, romelits daat’q’debat damnashave tsodvilebs gamotskhadebis 15-e tavis madlis drois dasrulebis shemdeg. akve aghsanishnavia, rom es „ ts’q’lulebi “ sjis romaul agresias q’ovlisshemdzle shemokmedi ghmertis mier shekmnili drois ts’esrigis ts’inaaghmdeg.
„... isini ar ts’q’vet’dnen demonebisa da okros, vertskhlis, sp’ilendzis, kvisa da khis k’erp’ebis taq’vanistsemas, romlebsats ar sheudzliat khilva, arts mosmena da arts siaruli “.
am chamonatvalshi suli k’atolik’uri sarts’munoebis k’ult’is gamosakhulebebs umiznebs, romlebits am k’erp’taq’vanismtsemeli religiis mimdevrebis taq’vanistsemis obiekt’ebia. es gamosakhulebebi, p’irvel rigshi, „ghvtismshobels“ ts’armoadgens, kholo mis shemdeg, didi raodenobit, met’-nak’lebad anonimur ts’mindanebs, radgan es q’velas did tavisuplebas adzlevs, airchios tavisi saq’vareli ts’mindani. didi bazari 24 saatis ganmavlobashi ghiaa. shemotavazebulia sapenebi q’vela st’ilisa da zomis ighliistvis. da am t’ip’is p’rakt’ik’a gansak’utrebit aghizianebs mas, vints golgotas jvarze it’anjeboda; amit’om, misi shurisdzieba sashineli ikneba. da uk’ve, mas shemdeg, rats 2018 ts’els tavis rcheulebs 2030 ts’els tavisi dzlieri da didebuli dabruneba amtsno, 2019 ts’lidan, is dedamits’is tsodvilebs sasik’vdilo gadamdebi virusit urt’q’ams. es mkholod misi momavali riskhvis mtsire nishania, magram mas uk’ve akvs epekt’uroba tavis mkhares, radgan chven uk’ve valshi vart mis ts’inashe krist’ianuli dasavletis ist’oriashi up’retsedent’o ek’onomik’uri ngrevit. da rodesats isini dangreulebi arian, erebi chkhuboben, shemdeg k’i ertmanets ebrdzvian.
ghvtis mier mimartuli saq’veduri k’idev upro gamartlebulia, radgan ieso krist’es gamochenis dros ch’eshmarit’i ghmerti khortssheskhmuli sakhit movida adamianebs shoris da ik, rogorts ert-erti matgani, man „ nakha, moismina da dadioda “, k’vetili an chamoskhmuli k’erp’ebisgan ganskhvavebit, romlebsats amis gak’eteba ar sheudzliat.
mukhli 21: „ da ar moinanies tavianti mk’vlelobebi, arts jadokroba, arts sidzva da arts kurdoba “ .
mati mk’vlelobebis “ mokhmobit , sulits’mida asakhavs sasik’vdilo k’vira dghis k’anons, romelits sabolood moitkhovs ghvtis mier ts’minda shabatis ertguli damk’virveblebis sik’vdils. „ mati shelotsvebis “ moq’vanit, is mizanshi ighebs k’atolik’ur masebs, romlebsats p’at’ivs stsemen isini, vints amartleben mis „k’viras“, uplis am tsru dghes da ch’eshmarit’ ts’armartul „mzis dghes“. „ mati sidzvis “ gakhsenebit , sulits’mida tits utitebs p’rot’est’ant’ul sarts’munoebaze, tsru „ ts’inasts’armet’q’veli izebelis “ k’atolik’uri „ sidzvis “ memk’vidreze gamotskhadebis 2:20-shi. da mattvis „ mati kurdobebis “ mik’utvnebit, is mianishnebs sulier kurdobebze, romlebits chadenili iq’o, p’irvel rigshi, tavad ieso krist’es ts’inaaghmdeg, romlisganats, danielis 8:11-is tanakhmad, p’ap’is mepem „ ts’aartva maradiuli “ mghvdloba da misi k’anonieri da gamartlebuli t’it’uli - „ ek’lesiis tavi “ - epeselta 5:23-shi; aseve, misi „ droisa da misi k’anonis “ ts’esrigi , danielis 7:25-is tanakhmad. es uaghresad sulieri int’erp’ret’atsiebi ar gamoritskhavs chveulebriv sit’q’vasit’q’vit gamoq’enebas, magram isini gatsilebit stsildebian mat ghvtis gansjasa da mis shedegebs damnashave damnashaveebistvis.
gamotskhadeba 10 : p’at’ara ghia ts’igni
krist’es dabruneba da ajanq’ebulta dasja
p’at’ara ghia ts’igni da misi shedegebi
krist’es dabruneba meotkhe advent’ist’uri lodinis dasasruls
mukhli 1: „ da vikhile skhva dzlieri angelozi, romelits tsidan chamodioda, ghrublit shemosili da tsisart’q’ela mis tavze; misi sakhe mzesavit iq’o, pekhebi k’i - tsetskhlis svet’ebs “ .
me-10 tavi ubralod adast’urebs manamde damk’vidrebul sulier mdgomareobas. krist’e chndeba ts’minda ghvtaebrivi aghtkmis ghmertis sakhit, „tsisart’q’elas “ khat’ad, romelits ts’arghvnis shemdeg noesa da mis shtamomavlebs mietsat. es iq’o ghvtis aghtkmis nishani, rom agharasdros gaanadgurebda sitsotskhles dedamits’aze dzlieri ts’q’lebit. ghmerti sheasrulebs tavis dap’irebas, magram p’et’res p’irit man gamoatskhada, rom amzhamindeli dedamits’a „ tsetskhlistvisaa gank’utvnili “; tsetskhlis ts’arghvnistvis. es mkholod meshvide atasts’leulis uk’anask’neli samsjavrostvis aghsruldeba. tumtsa, tsetskhlma ar daasrula sitsotskhlis ganadgureba, radgan es aris iaraghi, romelits ghmertma uk’ve gamoiq’ena sodomisa da gomoras kheobis kalakebis ts’inaaghmdeg. am mok’le tavshi sulits’mida mok’led asakhavs movlenebs, romlebits mohq’veba „ me-6 tavs “. saq’viri ." tavi its’q’eba shurismadziebeli krist’es didebuli dabrunebis gamosakhulebit.
ts’inasts’armet’q’veleba srulad gakhsnilia
mukhli 2: „ da khelshi p’at’ara ts’igni ech’ira gadashlili ; da marjvena pekhi zghvaze daadga, martskhena k’i - mits’aze “ .
ts’ignis dasats’q’isidanve, gamotskhadebis 1:16-is tanakhmad, ieso modis ghvtaebrivi „ mzis “ taq’vanismtsemlebtan sabrdzolvelad. simboloebis roli nateli khdeba: „ misi sakhe mzesavit iq’o “ da ra daemartebat mis mt’rebs, „ mzis “ taq’vanismtsemlebs ? p’asukhi: misi pekhsadgamebi da vai mat! radgan „ misi t’erpebi tsetskhlis svet’ebs hgavs “. shemdeg bibliis es mukhli akhdeba: „ dajeki chems marjvniv, sanam shens mt’rebs shens pekhsadgamad ar vaktsev “ (psalm. 110:1; mat. 22:44).“ mati danashauli gaizarda, radgan mis dabrunebamde iesom „ gakhsna gamotskhadebis p’at’ara ts’igni “ 1844 ts’lidan moq’olebuli „ meshvide bech’dis “ gakhsnit, romelits mas jer k’idev dakhuruli hkonda gamotskhadebis 5:1-dan 7-mde. 1844 ts’lidan 2030 ts’lamde, am me-10 tavshi nakhsenebi k’ont’ekst’is ts’els, shabatis gageba da mnishvneloba srul sinatleshi ganvitarda. amgvarad, im drois adamianebs aranairi sababi ar akvt, rodesats ircheven mis p’at’ivistsemas. „p’at’ara ts’igni “ shemdeg „ gaikhsna “ krist’es sulits’midit da mzis taq’vanismtsemlebs is aghar sch’irdebat. me-2 mukhlshi mati bedi ilust’rirebulia. am mukhlshi motsemuli „ zghvisa da khmeletis “ simboloebis mnishvnelobis gasagebad , unda shevists’avlot gamotskhadebis 13 tavi, romelshits ghmerti mat or sulier „ mkhetstan “ ak’avshirebs, romlebits krist’ianuli ep’okis 2000 ts’els gamochndebian. p’irveli „ mkhetsi, romelits zghvidan amodis “, simbolurad gamokhat’avs samokalako da religiuri dzalebis k’oalitsiis araadamianur, shesabamisad, tskhovelur rezhims, monarkiebisa da romis k’atolik’uri p’ap’izmis p’irvel ist’oriul pormashi. es monarkiebi simbolurad gamosakhulia „ ati rkit “, romlebits dak’avshirebulia danielis 7-shi romis aghmnishvnel simbolostan „ p’at’ara rkit “, kholo gamotskh. 12, 13 da 17-shi „ shvidi tavit “. es „ mkhetsi “, ghvtaebrivi ghirebulebebis gansjis tanakhmad, asakhavs danielis 7-shi tsit’irebul simboloebs: romis imp’eriis ts’inamorbedi imp’eriebi, danielis 7-shi motsemuli simboloebisgan sap’irisp’iro tanmimdevrobit: leop’ardi, datvi, lomi . amit’om, „ mkhetsi “ tavad aris danielis 7:7-shi mokhseniebuli romauli urchkhuli. magram ak, gamotskh. 13-shi, p’ap’is „ p’at’ara rkis “ simbolo, romelits „ at rkas “ tsvlis, romauli ident’obis „ shvidi tavit “ itsvleba . suli k’i mas „ gmobas “ miats’ers, anu religiur t’q’uils. „ gvirgvinebis “ arseboba „ at rkaze “ miutitebs im dros, rodesats „ ati rka “... dan. 7:24 mepobda. amit’om, es aseve is droa, rodesats „ p’at’ara rka “ anu „ skhva mepe “ tavad mokmedebs. „ mkhetsi “ ident’ipitsirebulia, shemdeg k’i mis momavals atskhadebs. is tavisuplad imokmedebs „ drois, droebis (2 dro ) da nakhevari drois “ ganmavlobashi. es gamotkma aghnishnavs 3 da nakhevari ts’inasts’armet’q’veluri ts’elits’adis, anu 1260 realuri ts’lis, dros, dan. 7:25-sa da gamotskh. 12:14-shi; chven mas vkhvdebit „ 1260 dghis “ sakhit - ts’elits’adis. an „ 42 tve “ ts’inasts’armet’q’veluria gamotskh. 11:2-3, 12:6 da gamotskh. 13:5-shi. tumtsa, am me-13 tavis me-3 mukhlshi sulits’mida atskhadebs, rom mas daart’q’ams da „ titkos sasik’vdilod daich’reba “, sts’ored pranguli ateizmis mier 1789 da 1798 ts’lebs shoris. kholo nap’oleon I-is k’onk’ordat’is ts’q’alobit , „ misi sasik’vdilo ch’riloba ganik’urneba “. amrigad, mat, visats ar uq’vars ghvtaebrivi ch’eshmarit’eba, sheedzlebat tavisuplad gaagrdzelon im t’q’uilis p’at’ivistsema, romelits k’lavs sulsa da skheuls.
dgheebis dasasruls gamochndeba p’irveli „ zghvidan amomavali mkhetsis “ khat’i. es akhali mkhetsi gamoircheva imit, rom amjerad is „ dedamits’idan amova “. dabadebis ts’ignis khat’ze daq’rdnobit, sadats „ mits’a “ „ zghvidan “ gamodis , sulits’mida dakhvets’ilad gveubneba, rom es meore „ mkhetsi “ p’irvelidan gamovida, ritats aghnishnavs e.ts’. repormirebul k’atolik’ur ek’lesias; p’rot’est’ant’uli repormirebuli sarts’munoebis zust’ ganmart’ebas. 2021 ts’els is uk’ve ts’armoadgens udides samkhedro dzalas dedamits’aze da avt’orit’et’ulia 1944-45 ts’lebshi iap’oniasa da natsist’ur germaniaze gamarjvebis shemdeg. es, ra tkma unda, ashsh-ia, tavdap’irvelad dziritadad p’rot’est’ant’uli, magram dghes dziritadad k’atolik’uri, didi esp’anuri emigratsiis gamo, romelsats is miesalma. mas braldebit, rom „ p’irveli mkhetsi mis tandasts’rebit taq’vanistsemis “ gamokhat’avs, sulits’mida gmobs mis memk’vidreobas romauli k’vira dghisgan. es nishnavs, tu ramdenad shetsdomashi shemq’vania religiuri iarliq’ebi. tanamedrove p’rot’est’ant’uli sarts’munoeba imdenad aris mijach’vuli am romaul memk’vidreobaze, rom is imdenad shors midis, rom gamostsems savaldebulo k’anons, romelits k’viraobit dasvenebas savaldebulos khdis sanktsiebis saprtkhis kvesh: tavdap’irvelad k’omertsiuli boik’ot’i da sabolood sik’vdilit dasja. k’vira romauli „ mkhetsis “ , p’irveli „ mkhetsis “ avt’orit’et’is „ nishanad “ aris gansazghvruli . kholo ritskhvi „ 666 “ aris jami, romelits miigheba t’it’ulis „VICARIVS FILII DEI“ asoebit, rasats sulits’mida „ mkhetsis ritskhvs “ uts’odebs. gamotvalet da ritskhvi ik aris:
vitsivilidi
5 + 1 + 100 + 1 + 5 = 112 + 1 + 50 + 1 + 1 = 53 + 500 + 1 = 501
112 + 53 + 501 = 666
mnishvnelovani ganmart’eba : nishani miigheba „ khelze “ an „ shublze “ mkholod im zomit, ramdenadats „ kheli “ simbolurad gamokhat’avs sakmes, mokmedebas da „ shubli “ aghnishnavs titoeuli arsebis p’irad nebas, romelits tavisupalia misi archevanisgan , rogorts es ezek’ielis 3:8-shia natkvami: „ me gavakvaveb shens shubls, rata daup’irisp’iro is mat shubls “.
ak natlad aris gansazghvruli ieso krist’es, samartliani ghvtaebrivi msajulis, momavali „ pekhsadgamebi “. da dakhvets’ilad, „ marjvena pekhis “ an „ martskhena pekhis “ p’riorit’et’is mititebit , sulits’mida miutitebs, tu vis miichnevs upro damnashaved. tsetskhlovani „ marjvena pekhi “ p’ap’iseuli romauli k’atolik’uri sarts’munoebistvisaa, romelsats ghmerti miats’ers „ q’velas, vints dedamits’aze daikhotsa “ siskhlis daghvras , gamotskhadebis 18:24-is tanakhmad. amit’om, misi p’riorit’et’i riskhvistvis damsakhurebulia. shemdeg, tanabrad damnashave, radgan tavis mkhriv mibadza mas, shekmna p’irveli k’atolik’uri „ mkhetsis “ „khat’eba “ , p’rot’est’ant’uli sarts’munoeba, romelsats „ mits’a “ ets’odeba, ighebs ieso krist’es „ martskhena pekhis “ tsetskhls, romelits amgvarad shurs idziebs uk’anask’neli rcheuli ts’mindanebis siskhlistvis, romelits misi gadarchenis charevis gareshe daighvreboda.
mukhli 3: „ da shesdzakha man didi khmit, rogorts lomis ghriali. da rodesats shesdzakha, shvidi ch’eka-kukhili gamostsa tavisi khmit “ .
me-4-dan me-7 mukhlebamde daparuli an dalukuli saidumlo, romelits „ shvidi ch’eka-kukhilis khmit “ aris gamotskhadebuli, dghes amaghlebulia. amgvarad, ghvtis „ khma “ shedarebulia „ ch’eka-kukhilis “ khmaurtan, romelits asotsirdeba ritskhv „ shvidtan “, rats misi gants’mendis simboloa. es khma atskhadebs tsnobas, romelits didi khnis ganmavlobashi daparuli da adamianebis mier ignorirebuli iq’o. es aris chveni ghvtaebrivi da amaghlebuli uplis, ieso krist’es, didebit dabrunebis ts’eli. tarighi mis rcheulebs 2018 ts’els gamoetskhada; es aris 2030 ts’lis gazapkhuli, romelits dasruldeba iesos gamomsq’idveli sik’vdilis shemdeg, 30 ap’rils, ghvtis mier rcheulta sherchevistvis dap’rogramebuli 6000 ts’lis 2000 ts’lis mesamedshi.
mukhli 4: „ da rodesats shvidi ch’eka-kukhili gamostsemda tavis khmas, dats’eras vap’irebdi; da gavige khma zetsidan, romelits ambobda: dabech’de is, rats shvidi ch’eka-kukhili gamostsemda da nu dats’er “ .
am stsenashi ghmerts ori mizani akvs. p’irveli is aris, rom misma rcheulebma itsodnen, rom ghmertma martlats daadgina dro samq’aros aghsasrulistvis; es namdvilad ar aris daparuli, radgan es damok’idebulia chvens rts’menaze chveni k’virebis ekvsi uts’minduri dghit nats’inasts’armet’q’velebi 6000-ts’liani p’rogramis mimart. meore mizania, kheli sheushalos am tarighis dziebas manam, sanam is tavad ar gakhsnis gzas gagebisk’en. es mights’euli ikna samive advent’ist’uri t’est’istvis, romelits sasargeblo iq’o rcheulta gatsrilebisa da sherchevistvis, romlebits ghirsni iq’vnen ieso krist’es mier shemotavazebuli maradiuli simartlit sargeblobistvis 1843, 1844 da 1994 ts’lebshi.
mukhli 5: „ da angelozma, romelits vikhile zghvasa da mits’aze mdgomi, tsisk’en aghap’q’ro marjvena “ .
didi gamarjvebuli msajulis am p’ozashi, mt’rebze pekhebit dadebuli, ieso krist’e chamoaq’alibebs sazeimo pitss, romlitats mas ghvtaebrivad avaldebulebs.
mukhli 6: „ da daipitsa uk’uniti uk’unisamde tsotskhali, romelmats shekmna tsa da q’velaperi, rats masshia, mits’a da q’velaperi, rats masshia, zghva da q’velaperi, rats masshia, rom aghar ikneba dro “ .
ieso krist’es pitsi dadebulia shemokmedi ghmertis sakhelit da mimartulia mis rcheulta mimart, romlebits p’at’ivs stsemen gamotskhadebis 14:7-shi mokhseniebuli p’irveli angelozis mtsnebas; es khdeba mati morchilebit, ghvtis „ shishit “, misi meotkhe mtsnebis datsvit, romelits didebas anich’ebs mis shemokmedebit kmedebas. gantskhadeba, rom „aghar ikneba dro “, adast’urebs, rom ghmertma tavis p’rogramashi ts’inasts’ar gansazghvra advent’ist’ebis sami amao molodini 1843, 1844 da 1994 ts’lebshi. rogorts uk’ve aghvnishne, es amao molodinebi sasargeblo iq’o krist’iani morts’muneebis gasapilt’rad. radgan, miukhedavad imisa, rom amao iq’o, mati shedegebi mattvis, visats isini gamostsdidnen, dramat’uli da sulierad sasik’vdilo iq’o, an rcheultatvis, mati k’urtkhevisa da gants’mendis mizezi ghvtis mier.
mesame didi vais gamotskhadeba, romelits nats’inasts’armet’q’velebia gamotskh. 8:13-shi.
me-7 mukhli: „ magram meshvide angelozis khmis dgheebshi, rotsa is saq’virs dauk’ravs, aghsruldeba ghvtis saidumlo, rogorts man auts’q’a tavis msakhurebs, ts’inasts’armet’q’velebs “ .
ts’inasts’armet’q’veluri tarighebis agebis dro dasrulda. ts’inasts’armet’q’veluri monatsemebit dadgenilma tarighebma sheasrules tavisi roli, rata tanmimdevrulad gamoetsadat p’rot’est’ant’ebis rts’mena 1843-44 ts’lebshi da advent’ist’ebis rts’mena 1994 ts’els. amit’om, aghar ikneba tsru tarighebi, aghar ikneba tsru molodinebi; akhali, romelits 2018 ts’lidan daits’q’o, ikneba sts’ori da rcheulebi moismenen tavianti khsnistvis „ meshvide saq’viris “ khmas, romelits aghnishnavs ghvtaebrivi samartlianobis krist’es charevas; saats, rodesats gamotskhadebis 11:15-is tanakhmad: „ msoplios samepo mietsema chvens upals da mis krist’es “ da amgvarad ts’aertmeva eshmak’s.
ts’inasts’armet’q’veluri msakhurebis shedegebi da dro
mukhli 8: „ da khmam, romelits zetsidan movismine, k’vlav mommarta da mitkhra: ts’adi da aighe p’at’ara ts’igni, romelits zghvasa da mits’aze mdgomi angelozis khelshia “ .
me-8-11 mukhlebi asakhavs im msakhuris misiis gamotsdilebas, romelsats daevala k’odirebuli ts’inasts’armet’q’velebis gasageb enaze ts’armochena.
mukhli 9: „ da mivedi angeloztan da vutkhari: mometsi p’at’ara ts’igni. man k’i mitkhra: aighe da shech’ame: k’uch’istvis mts’are ikneba, p’irshi k’i taplivit t’k’bili ikneba. “
p’irvel rigshi, „ nats’lavta t’k’ivilebi “ k’argad asakhavs t’anjvasa da mts’ukharebas, romelits gamots’veulia meambokhe krist’ianebis mier shemotavazebuli sinatlis uarq’opit. es t’anjva p’ik’s miaghts’evs rts’menis bolo gamotsdaze, k’vira dghis k’anonis dros, rodesats rcheulta sitsotskhles sik’vdili daemukreba. radgan bolomde sinatlesa da mis mtsvelebs eshmak’i da misi zetsiuri da mits’ieri demonebi, am „damghup’velis“, „ abadonis an ap’olionis “ shegnebuli tu aratsnobieri mok’avshireebi, gamotskhadebis 9:11-is mikhedvit, natlis sit’k’bo ... „ tapli “ aseve idealurad ts’armoadgens ghvtis saidumloebebis gagebis sikharuls, romelsats is uziarebs tavis ch’eshmarit’ rcheulebs, romlebits ch’eshmarit’ebisk’en arian midrek’ilni. dedamits’aze artserti skhva p’rodukt’i ar k’ontsent’rirebs mis bunebrivad t’k’bil sit’k’bos ise, rogorts es khdeba. chveulebriv, adamianebi apaseben da edzeben am t’k’bil gemos, romelits mattvis sasiamovnoa. aseve, krist’es rcheulebi ghmertshi edzeben mosiq’varule da mshvidobiani urtiertobis sit’k’bos, aseve mis mititebebs.
ghvtis suli tavis gamotskhadebas „ap’ok’alipss“ (= gamotskhadebas) „ taplis sit’k’bos “ anich’ebs da mas „ zetsiur mananas “ adarebs, romelsats „ taplis gemo “ hkonda da romelits udabnoshi ebraelebs kanaanelebisgan aghtkmul mits’aze shesvlamde 40 ts’lis ganmavlobashi k’vebavda. iseve, rogorts ebraels ar sheedzlo am „ manas “ ch’amis gareshe gadarchena, 1994 ts’lidan, gamotskhadebis 9:5-10-shi nats’inasts’armet’q’velebi „ khuti tvis “ dasasrulidan , advent’ist’uri rts’mena mkholod am uk’anask’neli ts’inasts’armet’q’veluri sulieri „sak’vebit “ (mat. 24:45) „ momzadebuli ieso krist’es didebuli mosvlis droistvis “. es sts’avleba, romelsats ch’eshmarit’ebis ghmerti mkholod am shabat dilit, 2021 ts’lis 16 ianvris (magram ghmertistvis 2026 ts’lis) me-4 saatze madzlevs gasaazreblad , sasargeblo ikneboda im adamianis p’asukhis gasatsemad, vints ert dghes ts’inasts’armet’q’velebebis shests’avlaze mk’itkha: „ras momit’ans es?“. iesos p’asukhi mok’le da mart’ivia: sulieri sitsotskhle sulieri sik’vdilisgan tavis dasaghts’evad. tu sulits’mida ar ighebs „ namtskhvris “ khat’ebas , aramed mkholod „ taplis sit’k’bos “, es imit’om khdeba, rom ebraelta pizik’uri tskhovreba dak’avshirebuli iq’o am „ manas “ sak’vebtan. gamotskhadebis ts’igntan dak’avshirebit, sak’vebi mkholod rcheulta sulistvisaa. magram am shedarebashi is chndeba, rogorts autsilebeli, sheutsvleli da tsotskhali ghmertis mier motkhovnili p’iroba sulieri tskhovrebis shesanarchuneblad. da es motkhovna logik’uria, radgan ghmertma ar moamzada es sak’vebi imistvis, rom uk’anask’neli dgheebis misi msakhurebi ugulebelq’opili da zizghit savse q’opiliq’o. is ts’armoadgens q’velaze ts’minda element’s ieso krist’es mskhverp’lshets’irvisa da „ts’minda vakhshmis“ bolo pormisa da saboloo shesrulebis shemdeg; ieso tavis rcheulebs sak’vebad adzlevs tavis skheuls da tavis ts’inasts’armet’q’velur mititebebs.
mukhli 10: „ angelozis khelidan avighe p’at’ara gragnili da shevch’ame; da taplivit t’k’bili iq’o p’irshi; magram rotsa shevch’ame, mutseli amomimts’ara “ .
tskhovrebiseuli gamotsdilebis shedegad, msakhurma mart’oobashi aghmoachina iesos mier ts’inasts’armet’q’velebuli k’ashk’asha sinatle da sinamdvileshi, p’irvelma ip’ova „ taplis sit’k’bo “, sasiamovno siamovneba, romelits taplis sit’k’bostan shedarebadi iq’o. tumtsa, advent’ist’i ts’evrebisa da masts’avleblebis mier gamovlenilma sitsivem, romeltatvisats misi ts’ardgena mindoda, chems skheulshi namdvili mutslis t’k’ivili gamoits’via, romelsats k’olit’i ets’odeba. amit’om, me vadast’ureb am q’velapris sulier da sit’q’vasit’q’vit aghsrulebas.
tumtsa, k’idev erti akhsna ekheba ts’inasts’armet’q’veluri sinatlis natebis saboloo dros. is its’q’eba mshvidobis dros, magram dasruldeba omisa da siskhlismghvreli t’eroris dros. dan. 12:1-shi es its’inasts’armet’q’veles, rogorts „ mts’ukharebis dro, rogorits ar q’opila eris gachenidan im dromde “; es sak’marisia imistvis, rom gamoits’vios „ t’k’ivili nats’lavebshi “ . gansak’utrebit mas shemdeg, rats godebata 1:20-shi vk’itkhulobt: „ upalo, shekhede chems gasach’irs! nats’lavebi midughs, guli michuq’deba, radgan ambokhebuli viq’avi. makhvilis gareshe sik’vdilma damingro “. aseve ier. 4:19-shi: „ nats’lavebi chemo ! nats’lavebi chemo ! guli mit’k’iva, guli mitsems, ver gavchumdebi; radgan shen, sulo chemo, gaigone saq’viris khma, omis dzakhili “. „ nats’lavebis “ simts’are adarebs advent’ist’ebis saboloo misias ts’inasts’armet’q’vel ieremias mindobil misias. orive shemtkhvevashi, rcheulebi tavianti drois ambokhebuli mmartvelebis mt’rul garemoshi mushaoben. ieremia da mogvianebit ch’eshmarit’i advent’ist’ebi gmoben mati drois samokalako da religiuri liderebis mier chadenil tsodvebs da amit damnashaveta riskhva mat ts’inaaghmdeg mimartulia, sanam samq’aros aghsasruli ar dadgeba ieso krist’es, „ mepeta mepisa da upalta uplis “ didebuli dabrunebit, romelits mokhseniebulia gamotskh. 19:16-shi.
gamotskhadebis p’irveli nats’ilis dasasruli
am p’irvel nats’ilshi chven vip’ovet p’rologi da sami p’araleluri tema, shvidi ek’lesiis angelozebisadmi mimartuli ts’erilebi, shvidi bech’edi anu droebis nishani da ekvsi saq’viri anu gamaprtkhilebeli sasjeli, romelits ghvtis riskhvit iq’o gamots’veuli.
mukhli 11: „ mashin mitkhres: „k’vlav unda its’inasts’armet’q’velo mravali khalkhis, eris, enisa da mepis ts’inashe “ .
me-11 mukhli adast’urebs ghvtis 6000-ts’liani p’rogramis bolo 2000 ts’lis srul gashukebas. rodesats ieso krist’es didebuli dabruneba dadgeba, ts’inasts’armet’q’veleba krist’ianuli ep’okis mimokhilvas me-11 tavshi skhva temit agrdzelebs: „ k’vlav unda its’inasts’armet’q’velo mravali khalkhis, eris, enisa da mepis ts’inashe “.
gamotskhadebis meore nats’ilis dasats’q’isi
am meore nats’ilshi, romelits krist’ianuli ep’okis p’aralelur mimokhilvas ts’armoadgens, sulits’mida ts’ignis p’irvel nats’ilshi uk’ve nakhseneb mnishvnelovan movlenebs ganikhilavs, tumtsa ak, meore nats’ilshi, is tavis gansjas upro ganvitarebulad gamogvitskhadebs titoeul am temaze. akats, titoeuli tavi gamoiq’enebs ganskhvavebul, magram q’oveltvis urtiertshemavsebel simboloebsa da khat’ebs. sts’ored am q’vela sts’avlebis gaertianebit gansazghvravs ts’inasts’armet’q’veleba samizne subiekt’ebs. danielis ts’ignidan moq’olebuli, ts’inasts’armet’q’velebis tavebis p’aralelurad gantavsebis es p’rintsip’i, rogorts khedavt, gamtskhadebeli sulis mier gamoiq’eneba.
gamotskhadeba 11, 12 da 13
es sami tavi p’aralelurad moitsavs krist’ianul ep’okas, khazs usvams skhvadaskhva movlenebs, romlebits dghemde dzalian avseben ertmanets. me shevajameb da shemdeg det’alurad ganvikhilav temebs.
gamotskhadeba 11
p’ap’is mepoba - erovnuli ateizmi - meshvide saq’viri
mukhlebi 1-2: tsru k’atolik’e p’ap’is ts’inasts’armet’q’velis 1260 ts’liani mepoba: mdevneli.
mukhlebi 3-6: am sheuts’q’narebeli da mdevneli mepobis dros, ghvtis „ ori mots’me “, ori aghtkmis ts’minda ts’erili, dazaraldeba da devnili ikneba „ mkhetsis “ - dasavlet evrop’is monarkiebtan mok’avshire romauli religiuri k’oalitsiis mier.
me-7-dan me-13 mukhlebamde saubaria „ urchkhulze, romelits upsk’rulidan amodis “, anu „prangul revolutsiasa“ da mis erovnul ateizmze, romelits p’irvelad chndeba k’atsobriobis ist’oriashi.
15-dan 19-mde mukhlebis tema „ meshvide saq’viris “ nats’ilobrivi ganvitareba ikneba.
khat’ovani p’ap’is mepobis roli
mukhli 1: „ mometses k’vertkhis msgavsi lerts’ami, romelits meubneboda: adeki da gazome ghvtis t’adzari, samskhverp’lo da masshi taq’vanismtsemlebi “ .
samizne era aris sasjelis dro, romelits gamovlinda sit’q’vit „ k’vertkhi “. sasjeli gamartlebulia „ tsodvis gamo “, aghdgenilia samokalakod 321 ts’lidan da religiurad 538 ts’lidan. am meore tarighidan moq’olebuli, tsodva dats’esda p’ap’is rezhimis mier, rats ak simbolurad aris ts’armodgenili „ lerts’mit “, romelits aghnishnavs „ tsru ts’inasts’armet’q’vels, romelits sitsrues asts’avlis “ esaias 9:13-14-shi. es uts’q’eba imeorebs danielis 8:12-shi motsemul uts’q’ebas: „ jari q’oveldghiurit ikna mits’odebuli tsodvis gamo “, sadats „ jari “ aghnishnavs krist’ianul k’rebas, „ q’oveldghiurs “, iesos mghvdlobas, romelits p’ap’is rezhimis mier ikna mokhsnili da „ tsodvas “, shabatis mit’ovebas 321 ts’lidan. es mkholod skhvadaskhva asp’ekt’ita da simboloebit mravaljer gameorebuli uts’q’ebis gagrdzelebaa. is adast’urebs sadamsjelo rols, romelsats ghmerti anich’ebs romis p’ap’is rezhimis damq’arebas. zmna „ gazomva “ nishnavs „gansjas“. amit’om, sasjeli aris ghvtis ganachenis shedegi, romelits gamot’anilia „ t’adzris “ ts’inaaghmdeg. ghvtisa “, krist’es k’olekt’iuri k’reba, „ sak’urtkheveli “, misi mskhverp’lis jvris simbolo da „ isini, vints ik taq’vans stsemen “, anu krist’ianebi, romlebits mis khsnas atskhadeben.
me-2 mukhli: „ t’adzris gare ezo k’i dat’ovet garet da nu gazomav, radgan is ts’armartebs mietsa da ormotsdaori tvis ganmavlobashi pekhit gatelaven ts’minda kalaks .
am mukhlshi mnishvnelovani sit’q’vaa „ garegani “. mkholod is aghnishnavs romis k’atolitsizmis zedap’irul rts’menas, romelits ts’armodgenilia misi 1260 dghe-ts’lian mepobashi, romelits ak ts’armodgenilia „ 42 tvis “ sakhit . „ ts’minda kalaks “ , ch’eshmarit’i rcheulebis khat’s, „ pekhkvesh gatelaven p’ap’is desp’ot’ur rezhimtan mok’avshire erebi, anu evrop’uli samepoebis mepeebi“, romlebits mrushoben „k’atolik’e izebeltan “ misi khangrdzlivi, sheuts’q’narebeli 1260 realuri ts’lis mepobis dros, 538-dan 1798 ts’lamde. am mukhlshi ghmerti ch’eshmarit’ da tsru rts’menas shoris ganskhvavebas ebrauli sak’urtkhevlis simbolik’aze daq’rdnobit aghnishnavs: moses k’aravi da solomonis mier ashenebuli t’adzari. orive shemtkhvevashi, „ ezoshi, t’adzris garet “, chven vkhvdebit khortsiel religiur rit’ualebs: mskhverp’lshets’irvis samskhverp’lo da ganbanvis auzi. ch’eshmarit’i sulieri sits’minde t’adzarshia: ts’minda adgilas, sadats aris: shvidlamp’ariani sasantle, tormet’i shesats’iravi p’uris magida da sak’mevlis samskhverp’lo, romelits motavsebulia pardis ts’in, romelits malavs ts’mindatats’mindas, zetsis khat’s, sadats ghmerti zis tavis samepo t’akht’ze. krist’ianuli khsnis k’andidat’ebis gults’rpeloba mkholod ghmertistvisaa tsnobili da dedamits’aze k’atsobrioba mot’q’uebulia „ garegani “ pasaduri religiit, romelsats romis k’atolik’uri rts’mena p’irvelad ts’armoadgens chveni ep’okis krist’ianuli religiis ist’oriashi.
ts’minda biblia, ghvtis sit’q’va, devnili
mukhli 3: „ mivtsem chems or mots’mes uplebamosilebas da isini its’inasts’armet’q’veleben atas oras samotsi dghis ganmavlobashi, jvaloti shemosilni “ .
1260 dghis “ sakhit aris dadast’urebuli , „ ori mots’mit “ simbolizebuli biblia nats’ilobriv ignorirebuli ikneba repormatsiis dromde, rodesats mas devnian p’ap’ebisadmi k’etilgants’q’obili k’atolik’uri ligebi, romlebsats isini khmlebit uch’eren mkhars. „ jvaloti shemosili “ gamosakhuleba aghnishnavs t’anjvis mdgomareobas, romelsats biblia 1798 ts’lamde gaudzlebs. radgan am p’eriodis bolos, pranguli revolutsiuri ateizmi mas sazogadoebriv adgilebshi dats’vavs da aseve sheetsdeba mis mtlianad gakrobas.
mukhli 4: „ eseni arian ori zetiskhilis khe da ori sasantle, romlebits dganan dedamits’is uplis ts’inashe “ .
es „ ori zetiskhilis khe da ori sasantle “ ori tanmimdevruli aghtkmis simboloa, romelits ghmertma tavisi khsnis gegmis parglebshi dado. ori tanmimdevruli religiuri disp’ensatsia, romlebits mis suls at’areben, romelta memk’vidreobaa biblia da ori aghtkmis t’ekst’ebi. ori aghtkmis p’roekt’i its’inasts’armet’q’vela zakarias 4:11-dan 14-mde, „ ori zetiskhilis khit, romlebits sasantlis marjvniv da martskhniv dadges “. da uk’ve, me-3 mukhlis „ ori mots’mis “ ts’in , ghmertma mat shesakheb zakarias mots’mobashi tkva: „ eseni arian zetis ori dze, romlebits mteli dedamits’is uplis ts’inashe dganan“. am simbolik’ashi „ zeti “ ghvtaebriv suls aghnishnavs. „ sasantle “ ts’inasts’armet’q’velebs ieso krist’es, romelits adamianis skheulshi moit’ans sulis sinatles tavis gants’mendashi (= 7) da gaavrtselebs mis shesakheb tsodnas adamianebshi, iseve rogorts simboluri sasantle avrtselebs sinatles tavis „ shvid “ ch’urch’elshi shemavali zetis dats’vit .
shenishvna : „ shvidi “ lamp’ariani „ santeli“ shua ch’urch’elzea gantavsebuli; es, k’viris shua p’eriodis msgavsad, aghdgomis k’viris me-4 dghes ts’armoadgens, rodesats ieso krist’em tavisi gamomsq’idveli sik’vdilit „ shets’q’vit’a mskhverp’lshets’irva da shesats’iravi “, ebrauli religiuri rit’uali, danielis 9:27-shi nats’inasts’armet’q’velebi ghvtaebrivi gegmis shesabamisad. amit’om, shvidi lamp’ariani „ santeli “ ts’inasts’armet’q’velur tsnobasats at’arebda.
me-5 mukhli: „ tu vinmes surs matze zianis miq’eneba, tsetskhli gamova mati p’iridan da shtantkavs mat mt’rebs; da tu vinmes surs matze zianis miq’eneba, ase unda mok’lan “ .
ak, rogorts gamotskh. 13:10-shi, ghmerti adast’urebs tavis ch’eshmarit’ rcheulebs, rom k’rdzalavs sak’utari tavis dasjas bibliisa da misi mizezisadmi miq’enebuli zianistvis. es aris kmedeba, romelsats is mkholod sak’utari tavistvis it’ovebs. borot’eba shemokmedi ghmertis p’iridan mova. ghmerti sak’utar tavs aigivebs bibliastan, romelsats „ ghvtis sit’q’vas “ uts’odeben, amit’om vints mas zians aq’enebs, p’irdap’ir tavs eskhmis.
mukhli 6: „ mat akvt khelmts’ipeba dakhuron tsa, rata ar its’vimos mati ts’inasts’armet’q’velebis dgheebshi; da akvt khelmts’ipeba ts’q’lebze, rom siskhlad aktsion isini da daaskhan dedamits’a q’ovelgvari ts’q’lulit, rotsa surt “ .
sulits’mida bibliashi mokhseniebul pakt’ebs tsit’irebs. tavis dros ts’inasts’armet’q’velma eliam ghvtisgan miigho, rom ts’vima misi sit’q’vis gareshe ar ikneboda; mis ts’inashe mosem ghvtisgan miigho dzala, ts’q’lebi siskhlad gadaektsia da dedamits’a 10 ts’q’lulit daets’q’o. es bibliuri mots’mobebi k’idev upro mnishvnelovania, radgan uk’anask’nel dgheebshi, ghvtis dats’erili da shtagonebuli sit’q’vis up’at’ivtsemuloba daisjeba imave t’ip’is ts’q’lulebit, gamotskhadebis 16-is tanakhmad.
saprangetis revolutsiis erovnuli ateizmi
bneli shukebi
me-7 mukhli: „ rodesats isini daasruleben taviant mots’mobas, upsk’rulidan amomavali mkhetsi oms gamoutskhadebs mat, daamartskhebs mat da mok’lavs “ .
sulits’mida ak gvamtsnobs mnishvnelovan rames, rats unda aghvnishnot; 1793 ts’eli bibliuri mots’mobis dasasruls aghnishnavs, magram vistvis? imdroindeli mt’rebistvis, romlebits devnidnen biblias da uarq’opdnen mis ghvtaebriv avt’orit’et’s, rogorts rts’menis sapudzvels; k’erdzod, monarkebistvis, monarkist’i arist’ok’rat’ebistvis, romis k’atolik’uri p’ap’is rezhimistvis da misi mteli sasuliero p’irebistvis. am tarighshi ghmerti aseve gmobs tsru p’rot’est’ant’ morts’muneebs, romlebits p’rakt’ik’ashi uk’ve ar itvalists’ineben mis sts’avlebebs. dan. 11:34-shi, tavisi gank’itkhvit, ghmerti mat „ tvaltmaktsobas “ miats’ers: „ rodesats daetsebian, mtsiredit daekhmarebian da bevri sheuertdeba mat tvaltmaktsobashi “ . es bibliuri mots’mobis mkholod p’irveli nats’ilia, romelits mtavrdeba, radgan 1843 ts’els misi roli k’vlav sasitsotskhlo mnishvnelobas miighebs rcheulta mots’vevit advent’ist’uri ts’inasts’armet’q’velebebis aghmosachenad. saprangetshi erovnuli ateizmis damk’vidreba biblias daumiznebs da mis gakrobas sheetsdeba. „misi giliot’inis“ siskhliani gamoq’eneba mas akhal „ mkhetsad “ aktsevs, romelits amjerad „ upsk’rulidan unda amosuliq’o “. dabadebis 1:2-shi mokhseniebuli shekmnis ist’oriidan naseskhebi am t’erminit sulits’mida gvakhsenebs, rom tu ghmerti, misi shemokmedi, ar iarsebebda, dedamits’aze sitsotskhle ar ganvitardeboda. „ upsk’ruli “ simboloa mk’vidris gareshe darchenili dedamits’isa, rodesats is „ upormo da tsarielia “. ase iq’o „ dasats’q’isshi “, dabadebis 1:2-is tanakhmad, da ase ikneba „ atasi ts’lis ganmavlobashi “, samq’aros dasasruls, ieso krist’es didebuli dabrunebis shemdeg, rats am me-11 tavshi am temas mosdevs. es shedareba tavdap’irvel kaostan sruliad damsakhurebulia resp’ublik’uri rezhimistvis, romelits p’olit’ik’ur kaossa da udides areulobashi daibada. radgan meambokhe adamianebma itsian, rogor gaertiandnen ganadgurebis miznit, magram isini dzalian gaq’opilebi arian im pormebtan dak’avshirebit, romlebits unda mienich’os rek’onst’ruktsias. es mots’moba, mis shemdeg, gvtavazobs im naq’opis demonst’rirebas, romlis gamoghebats k’atsobriobas sheudzlia, rodesats is mtlianad mots’q’vet’ilia ghmerts; mok’lebulia misi k’etili mokmedebisgan.
upsk’rulis “ mokhseniebit , shemokmedi ghmertis suli aseve gvtavazobs chveni dedamits’is tavdap’irveli shekmnis k’ont’ekst’sa da mdgomareobas. amrigad, am shekmnis p’irvel dghes pok’usirebit, is gvachvenebs dedamits’as, romelits absolut’ur „ sibneleshia “ chadziruli, radgan im dros ghmerts jer ar hkonda dedamits’istvis artserti varsk’vlavis sinatle mitsemuli. es idea sulierad ak’avshirebs am „ upsk’rulidan amomaval mkhetss “ gamotskh. 6:12-is „ meotkhe bech’edtan “, romelits aghts’erilia, rogorts „ shavi mze, rogorts jvalo “. k’avshiri aseve khdeba gamotskh. 8:12-is „ meotkhe saq’virtan “, romelits aghts’erilia „ mzis mesamedis, mtvaris mesamedis da varsk’vlavebis mesamedis dart’q’mebit “. am gamosakhulebebis meshveobit, suli mas gansak’utrebit „ bnel “ khasiats anich’ebs . tumtsa, sts’ored am „ bnel“ asp’ekt’sa da mdgomareobashi ganadidebs saprangeti tavis tavisupal moazrovneebs, mattvis „ mnatobebis “ t’it’ulis minich’ebit . shemdeg gvakhsovs ieso krist’es sit’q’vebi, romlebits tsit’irebulia mates sakharebashi 6:23: „ tu sheni tvali borot’ia, mteli sheni skheulits bneli ikneba. tu shenshi arsebuli nateli bnelia, ramdenad didia es bneli! “ amrigad, bneli, tavisupali azri religiur suls ebrdzvis da es akhali libert’arianuli suli drota ganmavlobashi gagrdzeldeba da gavrtseldeba dasavlur samq’aroze... romelsats krist’ianuli ets’odeba da sheinarchunebs tavis borot’ gavlenas samq’aros aghsasrulamde. saprangetis revolutsiit „bnele“ samudamod mk’vidrdeba tsodvastan ertad. radgan mastan ertad chndeba tavisupali azrovnebis pilosoposebis mier dats’erili ts’ignebi; rats mas ak’avshirebs „tsodvastan“, romelits akhasiatebs saberdznets danielis ts’inasts’armet’q’velebebshi 2-7-8. es akhali ts’ignebi k’onk’urentsias gauts’even biblias da shedzleben mis chakhshobas uzarmazari p’rop’ortsiit. amit’om, dagmobili „ omi “, up’irveles q’ovlisa, ideologiuria. revolutsiisa da meore msoplio omis shemdeg, es sibnele umaghlesi humanizmis asp’ekt’s miighebs, rats k’ont’rast’s gauts’evs da amit daarghvevs tavdap’irvel sheuts’q’nareblobas, magram ideologiuri „ omi “ grdzeldeba. dasavleli adamianebi mzad iknebian, q’velaperi gasts’iron am „tavisuplebistvis“. sinamdvileshi, isini gats’iraven taviant erebs, taviant usaprtkhoebas da ver gaektsevian ghvtis mier dap’rogramebul sik’vdils.
me-8 mukhli: „ mati gvamebi daq’rian didi kalakis kuchaze, romelsats sulierad sodomi da egvip’t’e hkvia, sadats jvars atsves chveni upali “ .
„ gvamebi “ im „ ori mots’mis “ gvamebia , romelta p’irveli tavdamskhmelebits imave „ kalakis “ „ moedanze “ sik’vdilit dasajes . es „ kalaki “ p’arizia da moq’vanil „ moedans “ tanmimdevrulad ets’odeboda „moedani lui XIV“, „moedani lui XV“, „revolutsiis moedani“ da amzhamindel „k’onk’ordis moedans“ aghnishnavs. ateizmi artsert religiur pormas aranair k’etilgants’q’obas ar utskhadebs. giliot’init dasjil mskhverp’ls sts’ored mati religiuri k’utvnilebis gamo urt’q’amen. da rogorts „ me-4 saq’viris “ uts’q’eba gvasts’avlis, samizneebia ch’eshmarit’i sinatle (mze), k’olekt’iuri tsru sinatle (mtvare) da nebismieri individualuri religiuri matsne (varsk’vlavi). upro met’its, gark’veuli k’orump’irebuli religiuri pormebi miigheba im p’irobit, rom isini dominant’uri ateizmis normebs sheesabamebian. zogiert mghvdels amgvarad datsinvit „gank’vetils“ uts’odeben. suli saprangetis dedakalak p’arizs „ sodoms “ da „ egvip’t’es “ adarebs. tavisuplebis p’irveli naq’opi iq’o seksualuri ekstsesebi, rasats tan akhlda t’raditsiuli sotsialuri da ojakhuri k’onventsiebis ngreva. am shedarebas drota ganmavlobashi t’ragik’uli shedegebi mohq’veba. sulits’mida migvanishnebs, rom es kalaki „ sodomisa “ da „ egvip’t’is “ beds ganitsdis , romelits ghmertistvis tsodvisa da mis ts’inaaghmdeg ajanq’ebis t’ip’ur simbolod iktsa. ak dadast’urebulia zemot dadgenili k’avshiri danielis 2:7-8-shi dagmobil „ berdznul“ pilosopiur „ tsodvastan “. berdznuli tsodvis am ghvtaebrivi st’igmat’izatsiis srulad gasagebad, ganvikhilot is pakt’i, rom atenis matskhovreblebistvis sakharebis ts’ardgenis pilosopiuri sit’q’vebis gamoq’enebis mtsdelobisas motsikuli p’avle ver shedzlo da ikidan gaadzeves. sts’ored amit’om, pilosopiuri azrovneba samudamod shemokmedi ghmertis mt’rad darcheba. drota ganmavlobashi da mis aghsasrulamde, es kalaki, sakhelts’odebit „p’arizi“, sheinarchunebs da tavisi kmedebebit mots’mobs am or sakheltan, seksualuri da religiuri tsodvis simboloebtan shedarebis sizust’es. misi sakhelts’odebis, „p’arizis“, uk’an devs „p’arizebis“ memk’vidreoba, sit’q’va, romlis k’elt’uri ts’armoshoba nishnavs „kvabis matskhovreblebs“, dramat’ulad ts’inasts’armet’q’veluri sakheli. romaul khanashi es adgili egvip’t’elta kalghmertis, isidas, ts’armarti taq’vanismtsemlebis tsikhesimagre iq’o, zust’ad, aramed p’arisis, t’roas mepis, mokhutsi p’riamosis vazhis, tvalts’armt’atsi da tsinik’uri gamosakhuleba. berdzeni mepe menelaosis tsoltan, mshvenier elenestan mrushobis avt’ori, saberdznettan omis mizezi gakhda. ts’arumat’ebeli alq’is shemdeg, berdznebi uk’an daikhies da sanap’iroze uzarmazari khis tskheni dat’oves. t’roelebma, romlebits berdznul ghmertad tvlidnen, tskheni kalakshi sheiq’vanes. ghamis shuagulshi, rodesats ghvino da ts’veuleba dasrulda, berdzeni jarisk’atsebi tskhenidan chamovidnen da k’aribch’e gaughes chumad dabrunebul berdzen jarebs; kalakis q’vela mk’vidri, mepidan dats’q’ebuli, kveshevrdomebit damtavrebuli, khotsva-zhlet’is mskhverp’li gakhda. t’roas es kmedeba bolo dgheebshi p’arizis dak’argvas gamoits’vevs, radgan gak’vetilis ugulebelq’opit, is gaimeorebs tavis shetsdomebs da tavis t’erit’oriaze daasakhlebs mt’rebs, romlebits k’olonizebuli hq’avda. p’arizis sakhelts’odebis mighebamde kalaks „lut’etsia“ erkva, rats „mq’ral ch’aobs“ nishnavs; misi samts’ukharo bedists’eris mteli p’rograma. „ egvip’t’estan “ shedareba gamartlebulia, radgan resp’ublik’uri rezhimis mighebit, saprangeti opitsialurad khdeba tsodvis p’irveli rezhimi dasavlur samq’aroshi. es int’erp’ret’atsia dadast’urdeba gamotskhadebis 17:3-shi „ mkhetsis “ „ alisperi “ perit , romelits uk’anask’neli dgheebis monarkiuli da resp’ublik’uri k’oalitsiebis khat’ia da saprangetis modelzea agebuli. sit’q’vebit: „ ik, sadats mati upali jvars etsva “, sulits’mida amq’arebs shedarebas pranguli ateizmis krist’ianuli sarts’munoebis uarq’opasa da mesiis, ieso krist’es, ebrauli erovnuli uarq’opas shoris; radgan es ori sit’uatsia ident’uria da isini ertsa da imave shedegebs da urjuloebisa da urjuloebis naq’ops moit’anen. es shedareba gagrdzeldeba shemdeg mukhlebshi.
egvip’t’is “ mokhseniebit , ghmerti saprangets paraons adarebs, misi nebis sats’inaaghmdego adamianuri ts’inaaghmdegobis models. is am meambokhe p’ozitsias ganadgurebamde sheinarchunebs. misi mkhridan arasdros ikneba monanieba. „ borot’ebas sik’etes da sik’etes borot’ebas “ uts’odebs da ghvtis mier chadenil q’velaze uares tsodvebs chaidens; es imit khdeba, rom „natelebs“ uts’odebs, „misi adamianis uplebebis“ „bnel“ dampudznebel moazrovneebs, romlebits ghvtis uplebebs ets’inaaghmdegebian. mravali khalkhi mis models mibadzavs, 1917 ts’elsats k’i, dzlieri ruseti, romelits mas at’omuri bombit gaanadgurebs „ meekvse saq’viris “ dros, rats k’elt’ur enaze misi sakhelit „p’arizi“ its’inasts’armet’q’vela, rats „kvabis mq’opebs“ nishnavs. amit’om, is bolomde ver dainakhavs ghmerts im gansatsdelebshi, romlebits mas ganadgurebamde gaanadgurebs. radgan man is samizned aiq’vana da ar gaushvebs manam, sanam is aghar ikneba.
mukhli 9: „ da q’vela khalkhisa da t’omis, enisa da eris k’atsi sam dghe-nakhevars ikhilavs mat gvamebs da ar daushvebs mati gvamebis saplavebshi chaq’ras “ .
saprangetshi khalkhma 1789 ts’els revolutsia moakhdina, kholo 1793 ts’els mat jer mepe da shemdeg dedopali sik’vdilit dasajes, orives sajarod tavi mohk’vetes kalakis did tsent’ralur moedanze, romelsats shemdgomshi „lui XV-is moedani“, „revolutsiis moedani“ da amzhamad „k’onk’ordis moedani“ ets’oda. damangreveli mokmedebistvis „ samnakhevari dghis “ mits’erit, suli, rogorts chans, moitsavs valmis brdzolas, sadats 1792 ts’els revolutsionerebi daup’irisp’irdnen da daamartskhes evrop’uli samepoebis roialist’uri jarebi, romlebmats tavs daeskhnen resp’ublik’ur saprangets, mat shoris avst’rias, dedopal mari ant’uanet’as ojakhis ts’armoshobis kveq’anas. am sidzulvilis ts’armoshobis gasagebad unda gvakhsovdes, rom p’ap’-samepo k’oalitsiis mier q’velanairi sakhis 1260 ts’lianma shevits’roebam sabolood gaaghiziana eksp’luat’irebuli, arasatanadod mop’q’robili, devnili da mtlianad ganadgurebuli prangi khalkhi. lui XIV-is bolo ori mepoba, tavisi sazizghari p’omp’ezurobit, da lui XV-is, k’orump’irebuli, garq’vnili mepis, sabolood ghvtisa da adamianebis motminebis tasi sheavso. prtkhilad! resp’ublik’a ar aris da arts ikneba saprangetis k’urtkheva. is, tavisi mekhute pormit, ghvtis ts’q’evlas at’arebs da tavad daushvebs shetsdomebs, rats mis datsemas gamoits’vevs. es siskhliani rezhimi, tavisi ts’armoshobit, „adamianis uplebebisa“ da humanizmis kveq’anad gadaiktseva, romelits sabolood damnashaves daitsavs da tavisi usamartlobit mskhverp’ls imedgatsruebas mout’ans. is tavis mt’rebsats k’i miighebs da tavis t’erit’oriaze daasakhlebs, uares shemtkhvevashi k’i, t’roas kalakis tsnobil magalits mibadzavs, romelits tsnobilia berdznebis mier dat’ovebuli khis tskhenis shemoghebit, rogorts adre vnakhet.
mukhli 10: „ da gaikhareben da imkhiaruleben dedamits’is mk’vidrni mat gamo da ertmanets dzghvens gaugzavnian, radgan am orma ts’inasts’armet’q’velma ats’ama dedamits’is mk’vidrni “ .
am leksshi sulits’mida mimartulia im droisk’en, rodesats, gangrenis an k’ibos msgavsad, pranguli pilosopiuri borot’eba gavrtseldeba da gavrtseldeba ch’irivit skhva dasavlur erebshi. es aghnishnavs „ me-6 bech’dis “ „drois nishans “ ; im nishans, sadats „ mze shavi khdeba, rogorts bets’vis jvalo “: bibliis sinatle kreba, tavisuplad moazrovneta pilosopiuri ts’ignebit chakhshobili.
sulier sak’itkhavshi, „ tsata sasupevlis mokalakeebisgan “ ganskhvavebit, romelits iesos rcheulebs gansazghvravs, „ dedamits’is mk’vidrni “ amerik’el p’rot’est’ant’ebs da zogadad, ghmertisa da misi ch’eshmarit’ebis ts’inaaghmdeg meambokhe adamianebs aghnishnavs. evrop’uli samepoebis khalkhebi da mit umet’es amerik’uli samepoebi saprangetisk’en iq’urebian. ik khalkhi anadgurebs tavis monarkias da k’atolik’ur krist’ianul religias, romelits bibliis mk’itkhvel khalkhebs, „ or mots’mes “, emukreba tavisi „jojokhetis“ „ t’anjvit “; namdvili „ t’anjvebit “, romlebits, tumtsa, mkholod uk’anask’neli samsjavrostvisaa gank’utvnili, rata gaanadguros tsrureligiuri religiebi, romlebits tavad iq’eneben am sakhis saprtkhes, gamotskhadebis 14:10-11-is tanakhmad. utskhoelebits, romlebits saprangetis garet igive chagvris mskhverp’lni arian, its’q’eben imeds, rom shedzleben am initsiat’ividan mogebis mighebas. es mit umet’es, rom ramdenime ts’lit adre lui XVI-is mier saprangetis mkhardach’erit, chrdiloet amerik’is akhalma sheertebulma sht’at’ebma moip’ova damouk’idebloba da gatavisuplda inglisis bat’onobisgan. tavisupleba ts’in miits’evda da male bevr khalkhs moigebda. am megobrobis nishnad, „ isini ertmanets sachukrebs gaugzavnian “. ert-erti aseti sachukari iq’o prangebis mier amerik’elebistvis 1886 ts’els niu-iork’is mop’irdap’ire k’undzulze aghmartuli „tavisuplebis kandak’ebis“ sachukari. amerik’elebma am zhest’s rep’lik’is shetavazebit up’asukhes, romelits 1889 ts’els aghmartes da p’arizshi, senis shuagulshi, eipelis k’oshk’tan akhlos mdebare k’undzulze mdebareobs. ghmerti am t’ip’is sachukars isakhavs miznad, romelits avlens gaziarebasa da gatsvlas, rats gadach’arbebuli tavisuplebis ts’q’evlas ts’armoadgens , romlis mizanits misi sulieri k’anonebis ignorirebaa.
mukhli 11: „ sam-nakhevari dghis shemdeg shevida matshi sitsotskhlis suli ghvtisgan da pekhze ts’amodgnen; da didi shishi daetsa mat, vints khedavda mat “ .
1792 ts’lis 20 ap’rils saprangets avst’ria da p’rusia daemukrnen da 1792 ts’lis 10 agvist’os misi mepe, lui XVI, t’akht’idan chamoagdes. revolutsionerebma valmishi gamarjveba moip’oves 1792 ts’lis 20 sekt’embers. mepe lui XVI 1793 ts’lis 21 ianvars giliot’inaze dakhvrit’es. dikt’at’ori robesp’ieri da misi megobrebi 1794 ts’lis 28 ivliss giliot’inaze dakhvrit’es. „k’onventsia“ 1795 ts’lis 25 okt’ombers „direkt’oriumma“ chaanatsvla. 1793 da 1794 ts’lebis ori „t’erori“ ertad mkholod ert ts’els gagrdzelda. 1792 ts’lis 20 ap’rilidan 1795 ts’lis 25 okt’ombramde, me sak’maod zust’ad aghmovachine, rom „ samnakhevari dghis “ es p’eriodi, romelits nats’inasts’armet’q’velebi iq’o an „samnakhevari ts’lis“, realurad iq’o. tumtsa, vpikrob, rom am khangrdzlivobas sulieri gzavnilits akvs. es p’eriodi nakhevar k’viras ts’armoadgens, rats shesadzloa ieso krist’es mits’ier msakhurebaze minishnebas its’vevdes, romelits zust’ad „samnakhevari ts’inasts’armet’q’veluri dghe“ gagrdzelda da mesiis, ieso krist’es sik’vdilit dasrulda. suli mis mokmedebas bibliis mokmedebas adarebs, mis „ or mots’mes “, romlebits aseve mokmedebdnen da asts’avlidnen p’arizshi, revolutsiis moedanze dats’vamde. am shedarebis tanakhmad, biblia, es rts’mena, ident’ipitsirebulia ieso krist’estan, romelits masshi k’vlav jvars atsves da „ gangmires “, rogorts gamotskhadeba 1:7 miutitebs. siskhlisghvram prangi khalkhi sheashina. aseve, siskhliani k’onventsiis lideris, maksimilian robesp’ieris da misi megobrebis, k’ut’onisa da sen-zhiust’is sik’vdilit dasjis shemdeg, shets’q’da shemajamebeli da sist’emat’uri sik’vdilit dasja. ghvtis sulma khelakhla gaaghvidza adamianebis sulieri ts’q’urvili da religiis p’rakt’ik’a legaluri da, up’irveles q’ovlisa, tavisupali gakhda. matskhovnebeli „ghvtis shishi“ khelakhla gachnda da bibliisadmi int’eresi khelakhla gaghvivda, magram samq’aros aghsasrulamde mas ebrdzvian da k’onk’urentsias gauts’even tavisupali moazrovneebis mier dats’erili pilosopiuri ts’ignebi, romelta berdznuli modeli misi q’vela skhvadaskhva pormis ts’q’aroa.
mukhli 12: „ da moesmat khma tsidan, romelits eubneboda mat: amodit ak!“ da avidnen tsashi ghrubelshi da dainakhes isini matma mt’rebma. “
es ghvtaebrivi gantskhadeba ekheba bibliur „ or mots’mes “ 1798 ts’lis shemdeg.
iesostan shedareba grdzeldeba, radgan sts’ored is ikhiles misma rcheulebma (ts’inasts’armet’q’vel elias shemdeg) zetsad amaghleba mat tvalts’in. tumtsa, tavis mkhriv, misi rcheulebits, romlebits uk’anask’nel zhams iknebian, igives gaak’eteben. mati mt’rebits ikhilaven mat zetsad amaghlebas ghrubelshi, sadats ieso mat tavisk’en miizidavs. mkhardach’era, romelsats ghmerti tavis sakmes uts’evs, igivea ieso krist’estvis, misi rcheulebistvis da saprangetis revolutsiis am k’ont’ekst’shi, 1798 ts’lis shemdeg bibliistvis. ts’inasts’armet’q’velebuli „ 1260 dghis “ - ts’lis khangrdzlivobis dasasrulis dasadast’ureblad, 1799 ts’els p’ap’i p’ius VI gardaitsvala valans-siur-ronis p’at’imrobashi, ritats shesadzlebeli gakhda 1843-44 da 1994 ts’lebs shoris 150-ts’liani mshvidobis khangrdzlivi p’eriodi, romelits ts’inasts’armet’q’velebulia „ khuti tvis “ sakhit gamotskh. 9:5-10-shi. lui XVI-is sik’vdili, monarkiis dasasruli da t’q’ved chavardnili p’ap’is sik’vdili sasik’vdilo dart’q’mas aq’enebs „ zghvidan amomavali mkhetsis “ religiur sheuts’q’nareblobas gamotskh. 13:1-3-shi. direkt’oriis k’onk’ordat’i k’urnavs tavis ch’rilobas, magram is aghar sargeblobs ganadgurebuli samepo mkhardach’erit, is aghar daats’q’ebinebs devnas manam, sanam ar dadgeba aghsasrulis dro, rodesats p’rot’est’ant’uli sheuts’q’narebloba gamochndeba „ mits’idan amomavali mkhetsis “ sakhelit ( gamotskh. 13:11).
mukhli 13: „ im saatshi didi mits’isdzvra mokhda da kalakis meatedi daingra; mits’isdzvrashi shvidi atasi k’atsi daighup’a, danarchenebi k’i sheshindnen da dideba miages zetsier ghmerts “ .
am dros ( im saatshi ) sulieri pormit aghsrulda „ mits’isdzvra “, romelits uk’ve nats’inasts’armet’q’velebi iq’o 1755 ts’els lisabonis ts’inasts’armet’q’velebis shesrulebit, romelits ap’oselies 6:12-is „ meekvse bech’dis “ temashia aghts’erili . ghvtis sulis tanakhmad, p’arizis kalakma dak’arga tavisi mosakhleobis „ meatedi “. tumtsa, skhva mnishvneloba sheidzleba ekhebodes danielis 7:24 da ap’oselies 13:1-is tanakhmad, „ ati rkis “ anu dasavluri krist’ianuli samepoebis meateds, romlebits p’ap’is romis k’atolitsizms ekvemdebarebian. saprangeti, romelsats romi romis k’atolik’uri ek’lesiis „upros kalishvilad“ miichnevs, ateizmshi vardeba, artmevs mas mkhardach’eras da imdenad shors midis, rom anadgurebs mis avt’orit’et’s. me-4 saq’virma gamoavlina es: „ mzis mesamedi daetsa “; tsnoba „ am mits’isdzvrashi shvidi atasi k’atsi daighup’a “ amas adast’urebs imit, rom am p’olit’ik’ur da sotsialur mits’isdzvrashi daighup’a uamravi ( atasi ) religiuri „ k’atsi “ ( shvidi: im drois religiuri gants’menda).
mukhli 14: „ meore vai gavida. aha, mesame vai male mova“. „.
amgvarad, int’ensiurma siskhlisghvram ghvtis shishi aghadgina da „t’erori“ shets’q’da , romlis adgilits nap’oleon I-is imp’eriam daik’ava , „ arts’ivma “, romelits bolo sam „ saq’virs “ auts’q’ebda, sam „ did ubedurebas “ dedamits’is mk’vidrtatvis. radgan gamotskhadeba 1789-1798 ts’lebis saprangetis revolutsias mohq’va, me-14 mukhlshi mas mik’utvnebuli „ meore ubedureba “ mas p’irdap’ir ver ekheboda. sulits’mindis garda, es aris sashualeba, romelits gveubneba, rom saprangetis revolutsiis akhali porma ieso krist’es didebit dabrunebamde tsot’a khnit adre gamochndeba. akhla, gamotskhadebis 8:13-is tanakhmad, „ meore ubedureba “ ashk’arad ekheba me-6 tavis temas. gamotskhadebis 9:13-is saq’viri , romelits zust’ad „ mok’lavs adamianta mesameds “, sanam ieso krist’e dabrundeba, rata shuri idzios tavisi ertguli msakhurebis usamartlo dagmobistvis mati mok’vdavi mt’rebis, uk’anask’neli ambokhebulebis ganadgurebit. chven shegvidzlia gavigot, rom prangi revolutsionerebis mier gamots’veuli khotsva-zhlet’is msgavsad, ghmerti ats’q’obs mesame msoplio omis khotsva-zhlet’as, amjerad birtvuls, romelits mnishvnelovnad sheamtsirebs dedamits’is mosakhleobis raodenobas mis srul ganadgurebamde, rats aghadgens mis p’irvandel „ upsk’rulur “ sakhes, ieso krist’es saboloo damangreveli charevis shemdeg.
meore vais “ ormagi mnishvneloba meotkhe saq’virs meekvsestan sulieri mizezit ak’avshirebs. gamotskhadebis st’rukt’ura krist’ianuli ep’okis dros or nats’ilad q’ops. p’irvelshi „ vai “ sjis 1844 ts’lamde dasjil damnashaveebs, kholo meoreshi - 1844 ts’lis shemdeg, samq’aros aghsasrulamde. akhla, ori sadamsjelo kmedeba iziarebs im mnishvnelobas, romelsats ghmerti anich’ebs tavis meotkhe sasjels levianebis 26:25-shi: „ me gamovgzavni makhvils, romelits shurs idziebs chemi aghtkmistvis “. p’irveli sasjeli daat’q’dat mat, vints ar miigho repormatsiis uts’q’eba, iesos mier tavisi rcheulebistvis momzadebuli sakme, kholo meore - mat, vints ar gamoekhmaura ghvtis motkhovnas, daesrulebina es repormatsia 1843 ts’lidan. gamotskhadebuli shuki, romlitats ghmerti ashenebs am mudmiv repormatsias, ts’armodgenili ikneba im saatamde, rodesats gamosatsdeli dro dasruldeba.
1789 ts’lidan 1795 ts’lamde saprangetis revolutsiis dros ghmertma chadenili kmedebebisa da kmedebebis gankhilvit vp’oulobt im kmedebebs, romlebits mas uk’anask’neli dgheebis dasavlel adamianebsats miats’ers. chven vkhedavt imave zizghs, imave ughmertobasa da sidzulvils religiuri ts’es-chveulebebisa da mati masts’avleblebis mimart; ktseva, romelits amjerad metsnierebisa da t’eknologiebis arachveulebrivi ganvitarebis shedegia. mshvidobian ts’lebshi ateizmma da tsru religiam daip’q’ro dasavluri samq’aro. amit’om, ghmerts akvs k’argi mizezi, rom am temastan dak’avshirebit ormagi ts’ak’itkhva shemogvtavazos; „gadarchenilebis “ ktseva kmnis pundament’ur ganskhvavebas revolutsiur ep’okasa da k’atsobriobis uk’anask’neli dgheebis sametsniero dros shoris. upro gasagebad rom vtkvat, gamotskhadebis 11:11-13-is tanakhmad, p’irveli ts’ak’itkhvis „ gadarchenilebma “, romelits ekheba „ meotkhe saq’virs “, „ moinanies “, kholo meore ts’ak’itkhvis „ gadarchenilebma “, romelits ekheba „ meekvse saq’virs “ , „ ar moinanies “, gamotskhadebis 9:20-21-is tanakhmad.
mesame „ didi vai “ (tsodvilebistvis): shurismadziebeli krist’es didebuli dabruneba
mukhli 15: „ meshvide angelozma chahbera. da gaisma tsashi didi khmebi, romlebits ambobdnen: „am samq’aros samepoebi chveni uplisa da misi krist’es samepo gakhda da is imepebs uk’uniti uk’unisamde “.
tavis bolo temaa „ meshvide saq’viris “ tema, romelits, shegakhsenebt, aghnishnavs im moment’s, rodesats ukhilavi shemokmedi ghmerti tavs khiluls khdis tavisi mt’rebis tvalistvis, ritats adast’urebs gamotskh. 1:7-s: „ aha, modis ghrublebit da dainakhavs mas q’oveli tvali, isinits, vints gangmira igi “. „ isini, vints gangmira igi “, romlebmats gangmires ieso, arian misi mt’rebi krist’ianuli ep’okis q’vela ep’okashi, mat shoris bolo ep’okashits. mat gangmires igi misi ertguli mots’apeebis devnit, romelta shesakhebats man ganatskhada: „ ramdenjerats gauk’etet erts am chems umtsires dzmatagan, me gamk’etet“ (mat. 25:40).“ zetsidan khmamaghali khmebi ismis am movlenis aghsanishnavad. eseni arian zetsis mk’vidrni, romlebmats uk’ve gamokhat’es tavianti survili, rom aghenishnat eshmak’isa da misi demonebis zetsidan gandevna gamarjvebuli krist’es mier, romelsats gamotskh. 12:7-12-shi „ mikaeli “ ets’odeba. isini monats’ileoben rcheulta sikharulshi, tavis mkhriv, ieso krist’es mier gatavisuplebulebi da gamarjvebulebi. mits’ieri tsodvis ist’oria shets’q’deba ghvtaebrivi krist’es p’irit ganadgurebuli tsodvilebis nak’lebobis gamo. eshmak’i, iesos tanakhmad, „ am samq’aros mtavari “, k’argavs ghvtis mier ganadgurebuli tsodvili samq’aros mplobelobas. is k’idev atasi ts’eli darcheba uk’atsriel dedamits’aze aravistvis zianis miq’enebis gareshe da elodeba tavis srul ganadgurebas uk’anask’nel samsjavroze q’vela skhva tsodviltan ertad, romlebsats ghmerti am miznit aghadgens.
ieso krist’es siskhlit gamosq’idul rcheulta didi zetsiuri bedniereba
mukhli 16: „ da otsdaotkhi ukhutsesi, romlebits ghvtis ts’inashe taviant t’akht’ebze iskhdnen, p’irkve daemkhnen da taq’vani stses ghmerts “.
rcheulni shevidnen ghvtis zetsiur sasupevelshi, daskhdnen t’akht’ebze ghvtis ts’inashe, isini imepeben anu gansjian borot’ebs gamotskh. 20:4-is mikhedvit. es mukhli mogvitkhrobs gamotskh. 4-shi motsemuli gamosq’idulta zetsiuri dasats’q’isis k’ont’ekst’ze. es mukhli ts’armogvidgens ghvtis ch’eshmarit’i taq’vanistsemis pormas. mukhlebze dachokeba, mits’astan p’irisp’ir dadgoma, aris ghvtis mier legit’imirebuli porma.
mukhli 17: „ vtkvat: gmadlobt shen, upalo ghmerto q’ovlisshemdzle, romelits khar da iq’avi, radgan shen miitvise sheni didi dzala da imepe “ .
gamosq’idulebi ganaakhleben madlierebas da taq’vans stsemen ieso krist’es, „ q’ovlisshemdzle ghmertis, romelits aris da romelits iq’o “ „ da romelits movida “, rogorts gamotskhadeba 1:4-shi iuts’q’eba. „ shen daeuple shens did dzalas “, romelits uarq’avi sheni rcheulebis gadasarchenad da gamoisq’ide mati tsodvebi sheni sik’vdilit, rogorts „ k’ravis “ msakhurebashi; „ ghvtis k’ravisa, romelits ighebs samq’aros tsodvebs “ . shen „ daeuple shens samepos “; shemotavazebuli k’ont’ekst’i martlats isaa, rom sadats sulits’mindam ts’aiq’vana ioane gamotskhadeba 1:10-shi; krist’es k’rebis ist’oria dedamits’aze ts’arsulshia. am et’ap’ze „ shvidi k’reba “ rcheulebis uk’an dgas. iesos mepoba, rcheulta rts’menis imedis obiekt’i, realobad iktsa.
mukhli 18: „ khalkhebi ganriskhdnen da movida sheni riskhva da dadga zhami, rom ganik’itkho mk’vdrebi, daajildovo sheni msakhurebi - ts’inasts’armet’q’velebi, ts’mindanebi da sheni sakhelis moshishni, p’at’arebi da didebi, da gaanadguro dedamits’is momsp’oblebi “ .
chven vp’oulobt dzalian sasargeblo inpormatsias ts’inasts’armet’q’velebuli movlenebis tanmimdevrobis shesakheb . me-6 mukhli saq’viri mok’luli k’atsobriobis mesamedi , anu „ khalkhebi ganriskhdnen “ da chvens tvalts’in, 2020-2021 ts’lebshi, chven vkhedavt am gaghizianebis mizezebs: Covid-19 da mis mier gamots’veuli ek’onomik’uri ngreva, islamuri agresia da mq’isierad, rusetis shet’eva tavis mok’avshireebtan ertad. am sashineli da damangreveli k’onplikt’is shemdeg, „ mits’is mkhetsis “ mier k’vira dghis k’anonis gamotskhadebis shemdeg, anu amerik’eli da evrop’eli gadarchenilebis p’rot’est’ant’uli da k’atolik’uri k’oalitsiis mier, ghmertma matze daaskha „ tavisi riskhvis shvidi uk’anask’neli ts’q’luli “, romelits aghts’erilia gamotskh. 16-shi. meshvide sauk’unis dros ieso gamochnda tavisi rcheulebis gadasarchenad da datsemulebis gasanadgureblad. shemdeg modis meshvide atasts’leulis „ atasi ts’listvis “ momzadebuli p’rograma. gamotskh. 4:1-is tanakhmad, zetsashi mokhdeba borot’ta gank’itkhva: „ da dadga zhami mk’vdrebis gank’itkhvisa “. ts’mindanebi igheben taviant jildos: maradiul sitsotskhles, romelits ieso krist’em aghutkva tavis rcheulebs. sabolood isini igheben dilis varsk’vlavs da gvirgvins, romelits aghutkva rcheulebs, romlebits gamarjvebulebi aghmochndnen rts’menis brdzolashi: „ daajildovo sheni msakhurebi, ts’inasts’armet’q’velebi “. ghmerti ak ikhsenebs ts’inasts’armet’q’velebis mnishvnelobas q’vela ep’okistvis (me-2 p’et’res 1:19-is mikhedvit) da upro k’onk’ret’ulad k’i uk’anask’nel dgheebshi. „ts’mindanebi da sheni sakhelis moshishni “, anu isini, vints dadebitad gamoekhmaurnen gamotskhadebis 14:7-dan 13-mde sami angelozis tsnobebs; p’irveli matgani ikhsenebs sibrdznes, romelits mdgomareobs mis shishshi, misadmi morchilebashi da misi mtsnebebis gamots’vevashi, rodesats ambobs: „ geshinodet ghvtisa da dideba miaget mas “, shemokmedi ghmertis sakhit, „ radgan dadga misi samsjavros zhami da taq’vani etsit mas, vints shekmna tsa, zghva, mits’a da ts’q’lis ts’q’aroebi “.
mukhli 19: „ da gaikhsna ghvtis t’adzari tsashi da gamochnda misi aghtkmis k’idobani mis t’adzarshi. da iq’o elva, khmebi, ch’eka-kukhili, mits’isdzvra da didi set’q’va “ .
gamotskhadebis am ts’ignshi gankhiluli q’vela tema chveni ghvtaebrivi uplis, ieso krist’es, didi didebuli dabrunebis am ist’oriul moment’s edzghvneba. es mukhli im k’ont’ekst’s ekheba, sadats shemdegi temebi sruldeba da sruldeba:
gamotskh. 1: advent’izmi:
mukhli 4: „ ioane shvid ek’lesias, romlebits aziashi arian: madli tkvenda da mshvidoba misgan, romelits aris, romelits iq’o da romelits mova , da shvidi sulisgan, romlebits misi t’akht’is ts’in arian “ .
mukhli 7: „ aha, modis ghrublebit da dainakhavs mas q’oveli tvali, da isinits, vints gangmira igi. da iglovebs mis gamo dedamits’is q’vela t’omi. diakh, amin! “
mukhli 8: „ me var alpa da omega, ambobs upali ghmerti, romelits aris, iq’o da mova , q’ovlisshemdzle “ .
mukhli 10: „ uplis dghes sulshi viq’avi da uk’nidan didi khma gavige, titkos saq’viris khma iq’o “ .
laodik’eis “ ep’okis dasasruli (= khalkhis gank’itkhva).
gamotskh. 6:17: ghvtis riskhvis didi dghe urch adamianebze , „ radgan dadga misi riskhvis didi dghe da vin gaudzlebs? “
gamotskh. 13: „ mkhetsi, romelits amodis dedamits’idan “ (p’rot’est’ant’uli da k’atolik’uri k’oalitsia) da misi k’vira dghis k’anoni; mukhli 15: „ da mas mietsa dzala, sitsotskhle mietsa mkhetsis khat’ebistvis, rata mkhetsis khat’ebas elap’arak’a da moek’la q’vela, vints ar stsemda taq’vans mkhetsis khat’ebas “ .
gamotskh. 14: ori tema: „ mk’a “ (kveq’nierebis aghsasruli da rcheulta aght’atseba) da „ rtveli “ (tsru mts’q’emsebis khotsva-zhlet’a mati shetsdili da mot’q’uebuli mimdevrebis mier).
gamotskh. 16: mukhli 16: „ armagedonis brdzolis didi dghe “
ghvtis p’irdap’iri da khiluli charevis sak’vandzo pormulas: „ da iq’o elva, khmebi, ch’eka-kukhili da mits’isdzvra “, rats uk’ve tsit’irebulia gamotskh. 4:5-sa da 8:5-shi. magram ak sulits’mida amat’ebs „ da didi set’q’va “; „ set’q’va “, romlitats sruldeba gamotskh. 16:21-shi mokhseniebuli „ shvidi uk’anask’neli ch’iridan “ meshvide tavis tema .
amit’om, ieso krist’es dabrunebis k’ont’ekst’i aghinishneba uakhlesi advent’ist’uri temit, romelits amjerad , 2030 ts’lis gazapkhulze, rcheultatvis shetavazebul ch’eshmarit’ khsnas ts’armoadgens, romelits ieso krist’es mier daghvrili siskhlit ikna mop’ovebuli. es aris misi dap’irisp’irebis saati meambokheebtan, romlebits emzadebian misi rcheulebis mosak’lavad, romlebits uarq’open romaul k’viras da ertgulebas inarchuneben ghmertis mier samq’aros shekmnis p’irveli k’viridan gants’mendili shabatis mimart. gamotskh. 6-is „ meekvse bech’edi “ asakhavs am meambokheebis ktsevas da sheshpotebas, romlebits upalma daich’ira tavisi k’urtkheuli da saq’vareli rcheulebis ganzrakh genotsidis chadenisas. utankhmoebis sagani am me-19 mukhlshia ts’amoch’rili. es aris ghvtaebrivi k’anoni, romelits datsulia „mots’mobis k’idobanshi “ k’arvisa da ebrauli „t’adzris“ uts’mindes adgilas . k’idobani tavis p’rest’izhsa da uaghresad maghal sits’mindes mkholod im pakt’s umadlis, rom igi sheitsavs k’anonis dapebs, romlebits tavad ghvtis titit aris amot’vipruli, p’iradad, moses, misi ertguli msakhuris tandasts’rebit. biblia sashualebas gvadzlevs gavigot, tu ra its’vevs ambokhebulta shishs ieso krist’es dabrunebis dros. radgan sts’ored amas atskhadebs psalmunis 50-e tavis 1-lidan me-6 mukhlebamde:
„ asapis psalmuni. ghmerti, ghmerti, iahve, lap’arak’obs da moukhmobs dedamits’as, mzis amosavlidan mzis chasvlamde. sionidan, mshvenierebis srulq’opilebidan, ghmerti anatebs. chveni ghmerti modis, ar dadumdeba; mis ts’inashea shtamntkmeli tsetskhli da mis garshemo dzlieri karishkhali . is shesdzakhebs tsas da mits’as tavisi khalkhis gansasjelad : shek’ribet chemtan chemi ts’mindanebi, romlebmats mskhverp’lit dades chemtan aghtkma! - da tsani gamoatskhadeben mis simartles , radgan ghmertia msajuli . “
t’eroris k’ont’ekst’shi, ambokhebulebi dainakhaven ghvtis ati mtsnebidan meotkhe mtsnebis t’ekst’s tsaze tsetskhlis asoebit. da am ghvtaebrivi mokmedebit isini gaigeben, rom ghmerti mat p’irvel da „ meore sik’vdils “ sjis.
meshvide saq’viris “ temis es bolo mukhli avlens da adast’urebs im mnishvnelobas, romelsats ghmerti anich’ebs tavis k’anons, romelsats meambokhe tsru krist’ianoba ets’inaaghmdegeba. ghvtaebrivi k’anoni dak’ninebulia k’anonsa da madls shoris savaraudo dap’irisp’irebis sababit. es shetsdoma gamots’veulia motsikuli p’avles mier mis ts’erilebshi natkvami sit’q’vebis arasts’orad gagebit. amit’om, ak nebismier ech’vs gavakarts’q’leb mk’apio da mart’ivi akhsna-ganmart’ebebis motsemit. rom. 6-shi p’avle adarebs mat, vints „ k’anonis kvesh “ arian mat, vints „ madlis kvesh “ arian, mkholod im drois k’ont’ekst’is gamo, rodesats akhali aghtkma its’q’eba. pormulit „ k’anonis kvesh “ is guliskhmobs dzveli aghtkmis iudevelebs, romlebits uarq’open akhal aghtkmas, romelits dapudznebulia ieso krist’es srulq’opil simartleze. da is guliskhmobs rcheulebs, romlebits am akhal aghtkmashi shedian pormulit „ k’anontan ertad “. radgan es aris sargebeli, romelsats madli moakvs, romlis sakhelitats ieso krist’e, sulits’mindit, ekhmareba tavis rcheulebs da asts’avlis mat, uq’vardet da daemorchilon ts’minda ghvtaebriv k’anons. misi morchilebit, is „ rjultanaa “ da „ madlis kvesh “ q’opnit, is „ rjulis kvesh “ aghar aris . k’idev ertkhel makhsendeba, rom p’avle ambobs ghvtaebriv rjulze, rom is „ ts’mindaa da mtsneba samartliani da k’etilia “; rasats me mastan ertad ieso krist’eshi viziareb. miukhedavad imisa, rom p’avle gmobs tsodvas da tsdilobs daarts’munos tavisi mk’itkhveli, rom mat aghar unda shestsodon krist’eshi q’opnisas, tanamedrove meambokheebi mis t’ekst’ebs iq’eneben mis ts’inaaghmdeg sabrdzolvelad, ieso krist’es, romelsats isini atskhadeben, „ tsodvis msakhurad “ aktseven, romelits romma 321 ts’lis 7 mart’s daaarsa. miukhedavad imisa, rom p’avle galat’elta 2:17-shi atskhadebs: „ magram tu krist’es mier gamartlebas vtsdilobt, tu chven tvitonats tsodvilebi vart , nutu krist’e tsodvis msakhuria?“ sulats ar aris ase ! » modit, aghvnishnot sizust’is mnishvneloba, „ sulats ar aris ase“ „romelits gmobs tsru, meambokhe tanamedrove krist’ianuli sarts’munoebis religiur k’ontseptsias da es khdeba 321 ts’lis 7 mart’idan, im tarighidan, rodesats romauli „ tsodva “ shemovida dasavlur da aghmosavlur krist’ianul sarts’munoebashi ts’armarti romaeli imp’erat’oris, k’onst’ant’ine I-is , avt’orit’et’it.
meshvide saq’viris “ am k’ont’ekst’shi, p’irveli ekvsi atasi ts’eli, romelits ghmertma gamoq’o mits’ieri rcheulebis sherchevistvis, misi shvidi atasi ts’lis p’roekt’is parglebshi, sruldeba. shemdeg its’q’eba meshvide atasts’leuli, anu „ atasi ts’eli “, romelits mokhseniebulia gamotskh. 20-shi da edzghvneba ambokhebulta zetsiur samsjavros ieso krist’es mier gamosq’iduli rcheulebis mier, rats gamotskh. 4-is temaa.
gamotskhadeba 12 : didi tsent’raluri gegma
kali – romaeli agresori – kali udabnoshi – prchkhilebi: brdzola samotkheshi – kali udabnoshi – repormatsia – ateizmi-
advent’ist’ebis narchenebi
gamarjvebuli kali, krist’es p’at’ardzali, ghvtis k’ravi
mukhli 1: „ didi nishani gamochnda tsashi: kali, shemosili mzit, mtvare mis pekhkvesh da tavze tormet’i varsk’vlavis gvirgvini “ .
akats, ramdenime tema ertmanets mihq’veba ramdenime nakhat’shi an stsenashi. p’irveli nakhat’i asakhavs rcheul k’rebas, romelits isargeblebs ieso krist’es, misi ertaderti tavis gamarjvebit, epeselta 5:23-is mikhedvit. „kalis“ simbolos kvesh, krist’es „ p’at’ardzali “ moktseulia „ simartlis mzit “, romelits mal. 4:2-shia nats’inasts’armet’q’velebi. ormagi gagebit, „ mtvare “, sibnelis simbolo, „ mis pekhkvesh aris “. es mt’rebi ist’oriulad da kronologiurad arian dzveli aghtkmis ebraelebi da akhlis datsemuli krist’ianebi, k’atolik’eebi, martlmadideblebi, p’rot’est’ant’ebi da advent’ist’ebi. mis tavze „ tormet’i varsk’vlavis gvirgvini “ simbolurad gamokhat’avs mis gamarjvebas ghvtis, 7-is, aghtkmashi adamiantan, 5-tan, rats ritskhv 12-s nishnavs.
devnili kali saboloo gamarjvebis ts’in
me-2 leksi: „ orsulad iq’o da t’iroda, mshobiarobis t’k’ivilebs ganitsdida da t’anjvas ganitsdida .
me-2 mukhlshi „ mshobiarobis t’k’ivilebi “ ekheba mits’ier devnas, romelits ts’in udzghoda zetsiuri didebis dros. es simbolo iesom gamoiq’ena ioanes 16:21-22-shi: „ mshobiare kali mts’ukharebas ganitsdis, radgan misi zhami dadga; magram rotsa mshobiarobs, aghar akhsovs t’k’ivili sikharulisgan, rom k’atsi daibada kveq’nierebashi“. aseve, tkvents akhla mts’ukhare khart; magram k’vlav gnakhavt da gaikharebs tkveni guli da tkvens sikharuls aravin ts’agartmevt .
kalebis ts’armarti mdevneli: romi, didi saimp’erat’oro kalaki
mukhli 3: „ da gamochnda k’idev erti nishani tsashi: da aha, didi ts’iteli drak’oni, romelsats shvidi tavi da ati rka hkonda, da mis tavebze shvidi gvirgvini “ .
me-3 mukhli mis mdevnels gansazghvravs: ra tkma unda, eshmak’s, magram is mokmedebs mits’ieri khortsieli dzalebit, romlebits misi nebisamebr devnian rcheulebs. tavis mokmedebashi is iq’enebs or tanmimdevrul st’rat’egias: „drak’onis “ da „ gvelis “. p’irveli, „drak’onis “ , aris ts’armartuli imp’eriuli romis mier gamoq’enebuli ghia tavdaskhma. amrigad, chven vkhvdebit simboloebs, romlebits uk’ve chans danielis 7:7-shi, sadats romi gamochnda meotkhe urchkhuli tskhovelis sakhit „ ati rkit “. ts’armartuli k’ont’ekst’i dast’urdeba „ diademebis “ arsebobit , romlebits ak gantavsebulia „ shvid tavze “, romauli kalakis simboloze gamotskhadebis 17-is mikhedvit. es sizust’e imsakhurebs chvens srul q’uradghebas, radgan is q’ovel jerze, rodesats es gamosakhuleba ts’armodgenilia, „ diademebis “ gantavsebit miutitebs chventvis ts’inasts’armet’q’velebul ist’oriul k’ont’ekst’ze.
kalta religiuri mdevneli: p’ap’is k’atolik’uri romi
mukhli 4: „ misma k’udma tsis varsk’vlavebis mesamedi gadait’ana dedamits’aze. da dadga drak’oni mshobiare kalis ts’inashe, rata shobis shemdeg misi shvili gadaeq’lap’a “ .
es mukhli akhali simboloebit k’vlav imeorebs gamotskh. 11:1-dan 3-mde tsnobas, sadats p’ap’uri romi ghvtisgan uplebamosilia, „ k’vertkhis “ t’it’ulit, „ 42 tvis ganmavlobashi gatelos ts’minda kalaki “.
danielis ts’ignshi romis imp’eriis „ at rkas “ p’ap’is „ p’at’ara rka “ unda chaenatsvlebina (538 ts’lidan 1798 ts’lamde). es memk’vidreoba dadast’urebulia gamotskh. 12-is me-4 mukhlshi.
t’ermini „ k’udi “, romelits tsru „ miznad isakhavs “ ts’inasts’armet’q’veli kali „ iezabeli “ (gamotskh. 2:20) tsru krist’ianuli p’ap’iseuli religiuri romis am tanmimdevrobas asakhavs. dan. 8:10-shi moq’vanili braldeba ak ganakhlebulia. misi khrik’ebisa da tsdunebebis mskhverp’lni, romlebits dabadebis ts’ignis „ gvelis “ ghirsia, „ tsis varsk’vlavebis “ simbolos kvesh, anu „ tsata sasupevlis mokalakeebis “ t’it’ulis kvesh arian gatelulni, romelsats ieso tavis mots’apeebs miats’ers. „ mesame mis datsemashi ikhreba “. mesame ar aris mokhseniebuli misi p’irdap’iri mnishvnelobit, aramed, rogorts q’velgan ts’inasts’armet’q’velebashi, rogorts gamosatsdeli krist’ianebis saerto raodenobis mnishvnelovani nats’ili. mskhverp’lta raodenobam sheidzleba p’irdap’iri mesamedis am p’rop’ortsiasats k’i gadaach’arbos.
me-5 mukhli: „ da shva man dze, romelits rk’inis k’vertkhit unda emmartvela q’vela ers. da misi shvili at’atsebul ikna ghmerttan da mis t’akht’tan “ .
ormagi gamoq’enebit, ts’inasts’armet’q’veleba ikhsenebs, tu rogor ibrdzoda eshmak’i mesiis sakmistvis dabadebidan mis gamarjvebul sik’vdilamde. magram es gamarjveba p’irmshos gamarjvebaa, romlis shemdegats misi q’vela rcheuli gaimarjvebs, rata ganagrdzos igive brdzola saboloo gamarjvebamde. am moment’shi, tsiuri skheulis mighebit, isini mastan ertad gaiziareben mis gank’itkhvas borot’ebis shesakheb da sts’ored ik, ertad, „ isini martavdnen erebs rk’inis k’vertkhit “, romelits gamoit’ans ganachens uk’anask’neli gank’itkhvis „ meore sik’vdilis t’anjvis “ shesakheb. krist’es da misi rcheulebis gamotsdileba ert saerto gamotsdilebad erts’q’mis da „ ghmerttan da mis t’akht’tan aq’vanili bavshvis “, shesabamisad, zetsashi amaghlebis, khat’i rcheulta mits’ieri „gatavisuplebaa“, romelits 2030 ts’els, shurismadziebeli krist’es dabrunebisas mokhdeba. isini gatavisupldebian „t’anjvisgan“ . mshobiaroba “. bavshvi namdvili, ts’armat’ebuli da gamarjvebuli krist’ianuli moktsevis simboloa.
mukhli 6: „ da kali gaiktsa udabnoshi, sadats ghmertma mistvis adgili moumzada, rata ik atas oras samotsi dghe gamok’vebon “ .
devnili k’reba mshvidobiani da uiaraghoa, misi ertaderti iaraghi bibliaa, ghvtis sit’q’va, sulis makhvili, mas mkholod tavdamskhmelebisgan gaktseva sheudzlia. me-6 mukhli ikhsenebs p’ap’is devnili mepobis dros „ 1260 ts’inasts’armet’q’veluri dghis“ anu ezek’ielis 4:5-6 k’odeksis mikhedvit 1260 realuri ts’lis ganmavlobashi. es dro krist’ianuli sarts’munoebistvis mt’k’ivneuli gansatsdelis droa, rasats sit’q’va „ udabnos “ khseneba mots’mobs, sadats mas „ghmerti miudzghvis“. amrigad, is iziarebs gamotskh. 11:3-shi mokhseniebuli „ ori mots’mis “ t’anjvas . daniel 8:12-shi es ghvtaebrivi ganacheni ase chamoq’alibda: „ jari gadarcha maradiul tsodvis gamo “; tsodva, romelits chadenili iq’o 321 ts’lis 7 mart’idan dasvenebis shabatis dghis p’at’ivistsemis mit’ovebit.
prchkhilebis gakhsna: brdzola tsashi
mukhli 7: „ da iq’o omi tsashi. mikaeli da misi angelozebi ibrdzodnen drak’onis ts’inaaghmdeg. da ibrdzoda drak’oni da misi angelozebi “ .
ts’mindanta gamotskhadebuli at’atseba imsakhurebs akhsnas, romelsats sulits’mida ertgvar prchkhilebshi gvtavazobs. es shesadzlebeli gakhdeba ieso krist’es tsodvasa da sik’vdilze gamarjvebis ts’q’alobit. es gamarjveba misi aghdgomis shemdeg dadast’urda, magram sulits’mida ak gvimkhels im shedegebs, rats mas zetsis mk’vidrtatvis hkonda, romlebits am moment’amde demonebtan da tavad sat’anastan k’ont’akt’shi iq’vnen.
dzalian mnishvnelovania : es zetsiuri k’onplikt’i, romelits adamianis tvalistvis ukhilavia, natels hpens iesos mier dedamits’aze q’opnisas ts’armotkmuli idumalebit motsuli sit’q’vebis mnishvnelobas. ioanes 14:1-3-shi ieso ambobs: „ nu shek’rteba tkveni guli. gts’amdet ghmerti da gts’amdet me. mamachemis sakhlshi bevri savanea. torem get’q’odit: mivdivar adgilis mosamzadeblad . kholo tu ts’aval da adgils mogimzadebt , k’vlav moval da chemtan ts’agiq’vant, rata sadats me var, tkvents ik iq’ot“. am „ adgilis “ „ momzadebis “ mnishvneloba shemdeg mukhlshi gamochndeba.
mukhli 8: „ magram ver sdzlies da agharts adgili aghmochnda mattvis tsata shina “ .
am zetsiur oms araperi akvs saerto chvens mits’ier omebtan; is mashinve ar its’vevs sik’vdils da ori mots’inaaghmdege banak’i ar aris tanabari. didi shemokmedi ghmerti, romelits tavs mtavarangeloz „ mikaelis “ tavmdabal da dzmur sakheshi ts’armoachens, maints q’ovlisshemdzle ghmertia, romlis ts’inashets misi q’vela kmnileba unda daemorchilos da taq’vani stses. sat’ana da misi demonebi im meambokhe arsebebs shoris arian, romlebits mkholod idzulebit emorchilebian da sabolood, mat ar sheudzliat ts’inaaghmdegobis gats’eva da idzulebulni arian daemorchilon, rodesats didi ghmerti tavisi q’ovlisshemdzleobit gandevnis mat zetsidan. mits’ieri msakhurebis dros iesos eshinodat borot’i angelozebis, romlebits emorchilebodnen mas da mots’mobdnen, rom is namdvilad iq’o ghvtaebrivi gegmis „ ghvtis dze “, ase rom, mas ase moikhseniebdnen.
am mukhlshi sulits’mida ganmart’avs: „ mati adgili aghar iq’o tsashi “. es „ adgili “, romelits ghvtis sameposhi zetsiuri meambokheebis mier iq’o dak’avebuli, unda gatavisuplebuliq’o, rata es zetsiuri samepo „gants’mendiliq’o “ da „ momzadebuliq’o “ krist’es rcheulta misaghebad misi mits’ieri meambokheebis ts’inaaghmdeg misi uk’anask’neli brdzolis dghes, didebit mosvlisas. sts’ored mashin, misi rcheulebis tan ts’aq’vanit, „ isini q’oveltvis mastan iknebian, sadats ar unda iq’os is “, anu gants’mendil tsashi, amgvarad „ momzadebulni “ mat misaghebad. dedamits’is es nats’ili mashin gakhdeba gap’art’akheba, rogorts es its’inasts’armet’q’vela sit’q’va „ upsk’rulit “ dabadebis 1:2-dan. am brdzolis shukze ghvtaebrivi khsnis p’roekt’i ik’veteba da misi gegmis titoeuli sak’vandzo sit’q’va avlens tavis mnishvnelobas. es aris shemtkhveva ebr. 9:23-shi tsit’irebuli am mukhlebis shemtkhvevashi: „ amit’om autsilebeli iq’o, radgan khat’ebi zetsieri ram amgvarad unda gants’mindos , rata tvit zetsierits gants’mindos amaze uk’etesi mskhverp’lit. » amgvarad, autsilebeli „ upro shesanishnavi mskhverp’li “ iq’o mesiis, sakhelad iesos, nebaq’oplobiti sik’vdili, romelits shests’ires tavisi rcheulebis tsodvebis gamosasq’idad, magram up’irveles q’ovlisa, rata mieghot tavisi kmnilebebisa da sak’utari tavistvis legit’imuri k’anonieri upleba, sik’vdilit daesajat tsiuri da mits’ieri meambokheebi. sts’ored am gzit „ ganits’minda “ jer „ ghvtis zetsiuri sak’urtkheveli “, shemdeg k’i, gamarjvebuli krist’es dabrunebisas, jer dedamits’a dadgeba, romelsats is tavis „ pekhsadgamad “ gansazghvravs, magram ara tavis „sak’urtkhed“ esaias 66:1-2-shi: „ ase ambobs upali: tsa chemi t’akht’ia da dedamits’a chemi pekhis sadgami . rogori sakhli amishenot an sad damidginot satskhovreblad? es q’velaperi chemi khelit sheikmna da q’velaperi gachnda, ambobs iahve. amas shevkhedav: tavmdabalsa da sulit monaniebuls, chems sit’q’vis moshishs“. „; an, ezek’ielis 9:4-is tanakhmad, „ matze, vints k’vnesis da t’iris chadenili sisadzagleebis gamo “.
mukhli 9: „ da gadmogdebul ikna didi drak’oni, dzveli gveli, romelsats hkvia eshmak’i da sat’ana, romelits shetsdomashi shehq’avs mteli msoplio; gadmogdebul ikna dedamits’aze da misi angelozebits mastan ertad gadmogdebul iknen “ .
gamarjvebuli krist’es mier gankhortsielebuli sulieri gants’mendit p’irvelebma zetsiuri arsebebi isargebles. man zetsidan gandevna eshmak’i da misi angelozuri demonebi, romlebits ori atasi ts’lit dedamits’aze iq’vnen „ gadmoq’rilni “. amgvarad, eshmak’ma itsis „dro “, romelits p’iradad mas da mis demonebs darchat rcheuli ts’mindanebisa da ghvtaebrivi ch’eshmarit’ebis ts’inaaghmdeg samokmedod.
shenishvna : iesom ara mkholod gaumzhghavna k’atsobriobas ghvtis khasiati, aramed gaatsno mat es sashineli p’ersonazhi, eshmak’i, romlis shesakhebats dzveli aghtkma tsot’as ambobda, ris gamots is titkmis umetsari darcha. iesos eshmak’ze gamarjvebis shemdeg, or banak’s shoris brdzola gadzlierda demonebis gamo, romlebits akhla ukhilavad tskhovroben adamianebs shoris dedamits’aze da mtel chvens mits’ier ganzomilebashi, romelits moitsavs p’lanet’ebsa da varsk’vlavebs tsashi. eseni arian ertaderti utskhop’lanet’elebi chvens mits’ier ganzomilebashi.
akve unda gavikhseno, rom ghvtis mier chapikrebuli p’rogramis saerto khsnis p’roekt’is sts’ori gageba eksk’luziuri p’rivilegiaa, romelits mis rcheulebs ek’utvnit. radgan tsru rts’mena aghiarebulia imit, rom is q’oveltvis tsdeba misi p’roekt’is int’erp’ret’atsiashi. es dadast’urda mas shemdeg, rats iudevelebma, romlebmats mesias ts’minda ts’erilebshi khortsieli khsnis mot’anis roli mianich’es, mashin rotsa ghmerts mkholod sulieri khsna hkonda dagegmili; tsodvis khsna. aseve, dghes tsru krist’ianuli rts’mena ieso krist’es dabrunebas, misi sameposa da dzalauplebis damq’arebas dedamits’aze elis; iset rameebs, rats ghmertma tavis p’rogramashi ar sheit’ana, rogorts misi ts’inasts’armet’q’veluri gamotskhadeba gvasts’avlis. p’irikit, misi didebuli mosvla mati sitsotskhlis dasasruls aghnishnavs, romelits mati tsodvebisa da mis ts’inashe mteli danashaulis mat’arebelia.
krist’es rcheulma itsis, rom tavisupali sitsotskhle zetsashi daits’q’o da rom mits’ieri shualedis shemdeg, romelits misi siq’varulisa da samartlianobis srulq’opili demonst’rirebistvis gakhda autsilebeli, shemokmedi ghmerti maradiulad gaukhangrdzlivebs sitsotskhles tavis kmnilebebs, romlebits ertgulebi darchnen zetsasa da dedamits’aze, misi zetsiuri sakhit. mashin zetsiuri da mits’ieri meambokheebi ganisjebian, ganadgurdebian da ganadgurdebian.
tsata sasupeveli gantavisuplebulia
mukhli 10: „ da gavigone tsashi didi khma, romelits ambobda: akhla dadga khsna, dzala da samepo chveni ghmertisa da misi krist’es dzala, radgan gadmogdebul ikna chveni dzmebis bralmdebeli, romelits brals sdebda mat chveni ghmertis ts’inashe dghe da ghame “ .
es „ akhla “ miznad isakhavs 7 ap’rils, 30 ap’rils, k’viris p’irvel dghes, otkhshabatis, 3 ap’rilis shemdeg, rodesats iesom jvris aghebit daamartskha eshmak’i, tsodva da sik’vdili. k’viris p’irvel dghes man mariams ganutskhada: „ nu shemekhebi, jer ar avsulvar mamachemtan “. misi gamarjveba jer k’idev opitsialurad unda gamotskhadebuliq’o zetsashi da mas shemdeg, tavisi ghvtaebrivi q’ovlisshemdzleobit, khelakhla aghmochenili angelozuri sakhelit „ mikaeli “, man gandevna eshmak’i da misi demonebi zetsidan. mnishvnelovania aghinishnos tsit’at’a „ chveni dzmebis bralmdebeli, romelits dghe da ghame adanashaulebda mat chveni ghmertis ts’inashe “. es gvamtsnobs ghvtis banak’is uzarmazar universalur dzmobas, romelits dedamits’is rcheulebtan ertad iziarebs meambokhe banak’is uarq’opas. vin arian es „ dzmebi “? isini, vints zetsashi arian da isini, vints dedamits’aze arian, magalitad iobi, romelits nats’ilobriv eshmak’s gadaetsa, rata daemt’k’itsebina mistvis, rom misi „ braldebebi “ usapudzvloa.
mukhli 11: „ da sdzlies mas k’ravis siskhlit da tavianti mots’mobis sit’q’vit da ar sheiq’vares tavianti suli sik’vdilamde “ .
smirnas “ ep’okis uts’q’ebashia motsemuli da es uts’q’eba miutitebs rts’menis st’andart’s, romelits ieso krist’es moetkhoveba q’vela ts’inasts’armet’q’veluri ep’okistvis mis didebul dabrunebamde.
mikaelis “, chveni mkhsnelis ieso krist’es zetsiuri ghvtaebrivi sakhelis, gamarjveba amartlebs mis sazeimo gantskhadebebs mates 28:18-20-shi: „ mivida ieso da utkhra mat: mometsa me mteli khelmts’ipeba tsashi da dedamits’aze . ts’adit da moimots’apet q’vela eri, monatlet isini mamisa da dzisa da sulits’midis sakhelit, asts’avlet mat q’velapris datsva, rats gibrdzanet. da aha, me tkventan var dgheebi, sauk’unis aghsasrulamde “ .
amgvarad, tavisi p’irveli aghtkmis dadebisas ghmertma gaumkhila moses chveni mits’ieri ganzomilebis ts’armoshobis ist’oria, magram mkholod chventvis, vints k’atsobriobis uk’anask’nel dgheebshi vtskhovrobt, gvimkhels is tavisi globaluri khsnis gegmis gagebas, mits’ieri tsodvis gamotsdilebis prchkhilebis dakhurvit, romelits sabolood ekvsi atasi ts’eli gagrdzeldeba. amit’om, chven ghmerttan ertad viziarebt misi q’vela ertguli zetsiuri da mits’ieri rcheulis maradiuli gaertianebis molodins. amit’om, rcheulta p’rivilegiaa, q’uradgheba zetsasa da mis mk’vidrebze gadait’anon. radgan, tavis mkhriv, isini ar ts’q’vet’en int’eress rcheulta bedita da chveni mits’ieri ist’oriit, shekmnidan samq’aros aghsasrulamde, rogorts es ts’eria 1 k’or. 4:9-shi: „ radgan mechveneba, rom ghmertma chven, motsikulebi, uk’anask’nelebad gagvachina, gark’veults’ilad sik’vdilis gants’irulebad, radgan sanakhaobad gavkhdit samq’arostvis, angelozebistvis da adamianebistvis “ .
mits’is mdgomareoba uaresdeba
mukhli 12: „ amit’om gikharodet, tsano da tkven, vints matshi mk’vidrobt! vai mits’asa da zghvas, radgan tkventan chamovida eshmak’i didi mdzvinvarebit, radgan itsis, rom tsot’a dro darcha “ .
„ zetsis mk’vidrni “ p’irvelebi iq’vnen, vints „ gaikhares “ krist’es gamarjvebit. tumtsa, am sikharulis sap’irisp’iroa „ vais “ gadzliereba „ dedamits’is mk’vidrtatvis “. radgan eshmak’ma itsis, rom is gants’irulia sik’vdilit dasjili da rom mas „ tsot’a dro “ akvs, rom imokmedos tavisi khsnis gegmis ts’inaaghmdeg. dedamits’aze gamok’et’ili demonuri banak’is mier 2000 ts’lis ganmavlobashi gankhortsielebuli kmedebebi ieso krist’es mier aris gamovlenili tavis gamotskhadebashi anu ap’ok’alipsisshi. es aris am nashromis tema, romelsats tkventvis vts’er. 2018 ts’lidan ieso krist’es rcheulebma gaiziares es tsodna eshmak’istvis gank’utvnili drois dasasrulis shesakheb misi tsdunebis sakmistvis; is dasruldeba 2030 ts’lis gazapkhulze mati ghvtaebrivi modzghvris didebuli dabrunebit. am temis prchkhilebi mtavrdeba me-12 mukhlit.
tsashi brdzolis prchkhilebis dakhurva
kalis khelmdzghvanelobis temis ganakhleba udabnoshi
mukhli 13: „ rodesats drak’onma dainakha, rom mits’aze gadmoagdes, devna dauts’q’o kals, romelmats vazhi shva “ .
es prchkhilebi sulits’mindas sashualebas adzlevs, daubrundes me-6 mukhlis p’ap’is mmartvelobis temas. t’ermini „ drak’oni “ am mukhlshi k’vlav tavad eshmak’s, sat’anas aghnishnavs. tumtsa, misi brdzola „ kalis “ ts’inaaghmdeg romauli mokmedebit khortsieldeba, shemdeg k’i imp’eriuli, shemdeg k’i p’ap’iseuli.
mukhli 14: „ da dedak’atss mietsa didi arts’ivis ori prta, rata gapreniliq’o udabnoshi, tavis adgilas, sadats ik’vebeboda dromde, droebad da nakhevar dromde, gvelis p’irisagan shors “ .
am me-14 mukhlshi is agrdzelebs tsnobas p’ap’is mepobis khangrdzlivobis mititebit, rogorts „samnakhevari ts’eli“, „ erti dro, droebi da nakhevari dro “, rats uk’ve gamoq’enebulia danielis 7:25-shi. am gameorebisas, movlenebis kronologiuri tanmimdevrobit gamovlindeba akhali det’alebi. unda aghinishnos erti det’ali: me-4 mukhlis „ drak’oni “ chanatsvlebulia „ gvelit “ iseve, rogorts me-3 mukhlis „ drak’oni “ chanatsvlebulia „k’udit“ . t’erminebi „ gveli da k’udi “ gvimkhels akt’iuri t’akt’ik’is tsvlilebas, romelsats ghmerti, „ didi arts’ivi “, shtaagonebs eshmak’sa da mis demonebshi. „ drak’onis “ ghia agresiis shemdeg modis „ gvelis “ eshmak’uri da religiuri t’q’uili , romelits sruldeba p’ap’is 1260 ts’inasts’armet’q’veluri ts’lis mepobit. „ gvelis “ khseneba sashualebas adzlevs ghmerts, shemogvtavazos shedareba p’irvelq’opili tsodvis garemoebebtan. iseve, rogorts eva sheatsdina „ gvelma “, romlis meshveobitats eshmak’i gamokhat’avda tavs; „ kali “, krist’es „ p’at’ardzali “, ganitsdis tsru sit’q’vebis gamotsdas, romlebsats eshmak’i mas p’ap’is romis k’atolitsizmis agent’ebis „ p’irit “ stavazobs.
mukhli 15: „ da gvelma p’iridan ts’q’ali, rogorts niaghvari, amoaskha kalis uk’an, rata niaghvars ts’aegho igi “ .
me-15 mukhli asakhavs k’atolik’ur devnas, romelsats urts’muno krist’ianuli sarts’munoeba ganitsdis; rogorts „ mdinaris ts’q’lebi “, romelits „ miatrevs “ q’velapers, rats mis khelt aris. romis k’atolik’urma p’ap’is „ p’irma “ tavisi k’atolik’uri, panat’ik’uri da sast’ik’i ligebi ts’amoits’q’o mati religiuri mots’inaaghmdegeebis ts’inaaghmdeg. am kmedebis srulq’opili mights’evaa lui XIV-is mier „drak’onebis“ k’orp’usis shekmna, romelsats ep’isk’op’osi le t’elie urchevda. mshvidobiani p’rot’est’ant’uli ts’inaaghmdegobis gasats’evad shekmnili es samkhedro organo miznad isakhavda krist’es q’vela sust’i da tvinieri rcheulis „ chatrevas “ mis dogmebshi, aidzulebda mat archevanis gak’etebas k’atolitsizmze moktsevas, t’q’veobashi gaq’vanas an sik’vdilisk’en miq’vanas sashineli sheuratskhq’opisa da ts’amebis shemdeg.
mukhli 16: „ da daekhmara mits’am dedak’atss, da gaagho mits’am p’iri da shtantka mdinare, romelits drak’onma amoq’o p’iridan “ .
sulits’mida am erti mukhlis or urtiertgadamk’vet int’erp’ret’atsias gvtavazobs. gaitvalists’inet, rom „ kali “ da „ mits’a “ ak ori ganskhvavebuli arsebaa da rom „ mits’a “ sheidzleba simbolurad gamokhat’avdes p’rot’est’ant’ul sarts’munoebas an sit’q’vasit’q’vit dedamits’as, chveni p’lanet’is niadags. es am mukhls or int’erp’ret’atsias mistsems, romlebits kronologiurad mihq’veba ertmanets ghvtaebriv gamotskhadebashi.
p’irveli gzavnili: tsru tskhoveluri p’rot’est’ant’izmi : kronologiuri tanmimdevrobit, p’irvel rigshi, „ kali “ sheesabameba repormatsiis droindeli mshvidobiani p’rot’est’ant’ebis khat’ovan aghts’eras, romelta opitsialuri „ p’iri “ (mart’in luteris p’iri 1517 ts’els) gmobda k’atolik’ur tsodvebs; rats amartlebda mat sakhels: „p’rot’est’ant’i“ anu isini, vints ap’rot’est’eben k’atolik’ur religiur usamartlobas, romelits stsodavs ghmertis ts’inaaghmdeg da k’lavs mis namdvil msakhurebs. p’rot’est’ant’izmis k’idev ertma tvaltmaktsurma k’omp’onent’ma, romelits simbolurad gamokhat’avs sit’q’va „ mits’as “, aseve gaagho „ p’iri “ k’atolik’uri sarts’munoebis gmobistvis, magram man aigho iaraghi da misma dzaladobrivma dart’q’mebma „ shtantka “ k’atolik’uri ligebis mebrdzolebis mnishvnelovani nats’ili. sit’q’va „ mits’a “ ak simbolurad gamokhat’avs tsnobil „hugenot’ebs“, sevenebis p’rot’est’ant’ mebrdzolebs da la roshelis msgavsi samkhedro tsikhesimagreebis mebrdzolebs „religiuri omebis“ dros, romlebshits ghmerts arts emsakhurebodnen da arts p’at’ivs stsemdnen mebrdzolta ori mots’inaaghmdege jgupi.
me-2 gzavnili: pranguli erovnuli ateizmis shurismadziebeli khmali . meore ts’ak’itkhvit da kronologiuri tanmimdevrobit, es me-16 mukhli avlens, tu rogor shtantkavs saprangetis revolutsia mtlianad k’atolik’uri monarkiebis p’ap’is agresias. es aris am mukhlis mtavari gzavnili. da es aris is, rasats ghmerti anich’ebs me -4 mukhlis rols. „ saq’viri “ (gamotskh. 8:12) da „ mkhetsi, romelits amodis upsk’rulidan “ (gamotskh. 11:7), lev. 26:25-is analogiit, is modis, ambobs ghmerti, rogorts „ makhvili, rata shuri idzios chemi aghtkmistvis “, romelits ughalat’es k’atolik’e tsodvilebma. es gamosakhuleba epudzneba ritskhvta 16:32-shi mokhseniebuli meambokhe „ k’orakhis “ dasjas: „ gaagho mits’am p’iri da shtantka isini, isini da mati sakhlebi, k’orakhis mteli khalkhi da mati koneba “. ghvtaebriv gamotskhadebastan da ist’oriul shesrulebastan srul harmoniashi, es shedarebiti gamosakhuleba ikhsenebs ghvtaebrivi k’anonis uarq’opas meambokheebis mier orive sit’uatsiashi.
drak’onis uk’anask’neli mt’eri : advent’ist’i kalebis narchenebi
mukhli 17: „ da ganriskhda drak’oni dedak’atsze da ts’avida sabrdzolvelad misi teslis darchenil nats’iltan, romlebits itsaven ghvtis mtsnebebs da akvt ieso krist’es mots’moba “ .
mekhute saq’viris “ tema , sulits’mida its’vevs eshmak’isa da misi zetsiuri da mits’ieri msakhurebis uk’anask’nel mits’ier brdzolas da gvachvenebs mati saerto sidzulvilis samizneebs. es uk’anask’neli samizneebi iknebian rcheulebi, 1873 ts’lis advent’ist’i p’ionerebis uk’anask’neli shtamomavlebi da memk’vidreebi, romlebsats gamotskhadebis 3:10-is mikhedvit es uk’anask’neli gamotsda gamoutskhades . p’ionerebi, romelta misiasats isini sheasruleben, imave ghvtaebrivi k’urtkhevis t’arebit. mat mouts’evt mt’k’itsed da ertgulad dauch’iron mkhari iesos mier mat mindobil sakmes: uari tkvan raime pormit p’at’ivistsemaze „ mkhetsis nishnis “, anu romauli k’vira dghisa, shabatis dasvenebis p’rakt’ik’is ertgulad da nebismieri pasis datsvit, shabatis ganmavlobashi, k’viris ch’eshmarit’ meshvide dghes, didi da q’ovlisshemdzle shemokmedi ghmertis mier organizebuli da dadgenili droisa. es aris ch’eshmarit’eba, romelits chans am mukhlshi „ kalis teslis narchenebis “ aghts’erashi: „ isini, vints ghvtis mtsnebebs itsaven “, ati da ara tskhra; „ da romlebits mt’k’itsed inakhaven iesos mots’mobas “, radgan aravis adzleven uplebas, ts’aartvan is; arts „ drak’onebs “ da arts „ gvelebs “. da es „ iesos mots’moba “ q’velaze dzvirpasia arsebobashi, radgan, gamotskh. 19:10-is tanakhmad, „ iesos mots’moba ts’inasts’armet’q’velebis sulia “. sts’ored es ts’inasts’armet’q’veluri mots’moba khdis „ sheudzlebels eshmak’istvis, sheatsdinos krist’es, ch’eshmarit’ebis ghmertis, rcheulebits“, rogorts mat. 24:24 gvasts’avlis: „ radgan aghdgebian tsrukrist’eebi da tsruts’inasts’armet’q’velebi da moakhdenen did nishnebsa da saotsrebebs, rata sheatsdinon, tu shesadzlebelia , rcheulebits “ .
sat’anis gamarjveba titkmis... sruli
mukhli 18: „ da idga zghvis kvishaze “ .
es uk’anask’neli mukhli gvachvenebs gamarjvebul eshmak’s, romelmats ts’armat’ebit shedzlo tavis datsemasa da mok’vdav dagmobashi chatreva q’vela krist’ianuli religiuri inst’it’ut’i , romelsats is dominirebs da romelsats tavisi dzalauplebis kvesh ak’avebs. esaias 10:22-shi ghmerti atskhadebs: „ tundats sheni khalkhi, israeli, zghvis kvishasavit iq’os, mkholod nat’amali dabrundeba; ganadgureba gadats’q’vet’ilia, samartali gadaivso “. amrigad, am ts’inasts’armet’q’velebis tanakhmad, samq’aros aghsasruls, mkholod ganskhvavebuli advent’ist’ebi, romlebits ts’armoadgenen „ kalis narchens “ , „ rcheuls, krist’es p’at’ardzals “ da ghvtis sulier „israels “, gadaurchebian am sat’anur bat’onobas. shegakhsenebt, rom „advent’ist’is“ sakhelit suli gansazghvravs rts’menis st’andart’s 1843 ts’lidan bolo rcheulta khsnistvis; 2020 ts’els es aris religiuri ktseva, magram aghar aris inst’it’ut’i, romelits ghmertma gansaja, dagmo da uarq’o („ aghebina “) 1994 ts’els.
gamotskhadeba 13 : krist’ianuli religiis tsru dzmebi
zghvidan chamosuli mkhetsi - khmeletidan chamosuli mkhetsi
ritskhvi 13 tsrumorts’mune k’erp’taq’vanismtsemlebistvis ts’armoadgens ighblian an uighblo tilismas, rats damok’idebulia titoeuli adamianisa da kveq’nis shekhedulebebze. ak, tavis didebul gamotskhadebashi, ghmerti gvimkhels sak’utar ritskhvta k’ods, romelits dapudznebulia 1-dan 7-mde ritskhvebsa da mat skhvadaskhva k’ombinatsiebze. ritskhvi 13 miigheba ritskhvis „6“ - angeloz sat’anis ritskhvis - da ritskhvis „7“-is damat’ebit, romelits ts’armoadgens ghmertis ritskhvs da shesabamisad, legit’imur religias, romelits ieso krist’eshi shemokmed ghmerts ubrundeba. amrigad, am tavshi vip’ovit „krist’ianuli religiis tsru dzmebs“, magram ch’eshmarit’i rcheulebis namdvil mok’vdav mt’rebs. es „ sak’vavi “ imaleba „ k’arg martsvleuls “ shoris mat’q’uara religiuri garegnobis kvesh, romelsats es tavi amkhels.
p’irveli mkhetsi : romelits zghvidan amodis
drak’on-gvelis p’irveli brdzola
mukhli 1: „ da vikhile zghvidan amomavali mkhetsi, romelsats hkonda ati rka da shvidi tavi , mis rkebze k’i ati gvirgvini , mis tavebze k’i - gmobis sakhelebi ."
rogorts gamotskh. 10-is shests’avlisas vnakhet, am tavshi vkhvdebit chveni ep’okis or egret ts’odebul krist’ianul „ mkhetss “. p’irveli, „ romelits zghvidan amodis “, rogorts es daniel 7:2-shia aghts’erili, ekheba k’atolik’ur sarts’munoebas da mis „ 42 ts’inasts’armet’q’veluri tvis “ anu 1260 realuri ts’lis ganmavlobashi gankhortsielebul devnis mmartvelobas. daniel 7-shi mis ts’inamorbedi imp’eriebis simboloebis gatvalists’inebit, vkhvdebit „ p’at’ara rkis “ mmartvelobas, romelits daniel 7:24-is tanakhmad „ ati rkis “ samepoebis mighebis shemdeg unda gamocheniliq’o. „ at rkaze “ gantavsebuli „ diademebi “ achvenebs, rom sts’ored es ist’oriuli k’ont’ekst’ia samizne. ak p’ap’is romi simbolurad „ shvidi tavit “ aris ts’armodgenili, rats mas gansak’utrebit ormagi gagebit akhasiatebs. upro p’irdap’iria „ shvidi bortsvi “, romelzets romi ashenebulia gamotskh. 17:9-is tanakhmad. meore, upro sulieri, p’riorit’et’s anich’ebs; gamotkma „ shvidi tavi “ aghnishnavs magist’rat’uris k’urtkhevas: „ shvidi “ k’urtkhevis ritskhvia, kholo „ tavebi “ aghnishnavs magist’rat’s an ukhutsess esaias 9:14-shi. es umaghlesi magist’rat’ura p’ap’is roms miets’ereba, radgan is ts’armoadgens damouk’idebel sakhelmts’ipos, rogorts samokalako, aseve religiurs, romlis tavits p’ap’ia. sulits’mida gansazghvravs: „ da mis tavebze mk’rekhelobis sakhelebi “. sit’q’va „ mk’rekheloba “ mkholobit ritskhvshia da chven unda vitargmnot rogorts „ sitsruis sakhelebi “, sit’q’va „ mk’rekhelobis “ mnishvnelobis shesabamisad . ieso krist’e „ sitsrues “ romis p’ap’is rezhims miats’ers. amit’om is mas miats’ers „ sitsruis mamis “ t’it’uls, romlitats man tavad eshmak’i, sat’ana moikhsenia ioanes 8:44-shi: „ tkven tkveni mamisgan, eshmak’isgan khart da tkveni mamis survilebis shesruleba gsurt. is tavidanve mk’vleli iq’o da ch’eshmarit’ebashi ar mk’vidrobs, radgan masshi ch’eshmarit’eba ar aris. rotsa t’q’uils ambobs, tavisit lap’arak’obs, radgan tsrua da t’q’uilis mama .
mukhli 2: „ mkhetsi, romelits vikhile , leop’ards hgavda, misi pekhebi datvis t’erpebivit iq’o , p’iri k’i lomis khakhas hgavda . da mistsa mas drak’onma tavisi dzala, t’akht’i da didi khelmts’ipeba “ .
danielis 7:7-is „ meotkhe mkhetsi “, romelsats „ sashinel, sazarel da uaghresad dzliers “ uts’odeben, ak upro zust’ aghts’eras ighebs. sinamdvileshi, mkholod is ts’armoadgens kaldevelta imp’eriis shemdeg mis ts’inamorbedi sami imp’eriis k’rit’eriumebs. mas akvs „leop’ardis “ sists’rape, „ datvis “ gamanadgurebeli dzala da „ lomis “ sast’ik’i khortsismch’ameli dzala . gamotskh. 12:3-shi, me-3 mukhlis „ drak’oni “, sadats „ shvid tavze “ „ diademebi “ iq’o , ts’armoadgenda roms mis ts’armartul imp’eriul pazashi, romelits p’irvel krist’ianebs devnida. amrigad, iseve rogorts danielis 7:8-24-is „ p’at’ara rka“ anatsvlebs danielis 8:9-is „p’at’ara rkas “, akats p’ap’oba dzalauplebas romis imp’eriisgan ighebs; rasats ist’oria adast’urebs iust’iniane I-is mier 533 ts’els (ts’era) da 538 ts’els (gamoq’eneba) gamotsemuli imp’eriuli brdzanebulebit . magram prtkhilad iq’avit! „ drak’oni “ aseve ekheba „ eshmak’s “ gamotskh. 12:9-shi, rats nishnavs, rom p’ap’oba tavis dzalas, „ dzalas, t’akht’sa da did dzalauplebas “ tavad eshmak’isgan ighebs. ts’ina mukhlshi shegvidzlia gavigot, tu rat’om aktsevs ghmerti orive arsebas „ sitsruis mamebad “.
shenishvna : samkhedro doneze, p’ap’is romi inarchunebs tavisi imp’eriuli pormis sidzlieresa da dzalauplebas, radgan evrop’uli samepo jarebi mas emsakhurebian da mis gadats’q’vet’ilebebs ak’maq’opileben. rogorts danieli 8:23-25 gvasts’avlis, misi sidzliere epudzneba „ misi khrik’ebis ts’armat’ebas “, romelits mdgomareobs imashi, rom atskhadebs, rom dedamits’aze ts’armoadgens ghmerts da, shesabamisad, sheudzlia gakhsnas an dakhuros krist’es sakharebashi shemotavazebuli maradiuli sitsotskhlisk’en mimavali gza: „ mati bat’onobis dasasruls, rodesats tsodvilebi ganadgurdebian, aghdgeba mepe, tavkhedi da tsbieri . misi dzala gaizrdeba, magram ara sak’utari dzalit ; is moakhdens ts’armoudgenel ngrevas, is ts’armat’ebas miaghts’evs tavis sakmeebshi , is gaanadgurebs dzlierebs da ts’mindanta khalkhs. tavisi k’etildgheobisa da tavisi khrik’ebis ts’armat’ebis gamo , mas gulshi ekneba amp’art’avneba, is gaanadgurebs mraval adamians, romlebits mshvidobianad tskhovrobdnen da is aghdgeba mtavrta mtavris ts’inaaghmdeg; magram is daimskhvreva q’ovelgvari dzaliskhmevis gareshe“ .
1260-iani ts’lebis bolos, saprangetis revolutsiis ateizmma ts’ert’ili dausva mis desp’ot’ur dzalauplebas, romelits 538 ts’lidan damq’arda .
mukhli 3: „ da vikhile misi erti tavi, titkos sasik’vdilod iq’o dach’rili; da ganik’urna misi sasik’vdilo ch’riloba. da mteli msoplio gaotsda mkhetsis k’valdak’val “ .
mteli ist’oriis ganmavlobashi arasdros moinaniebia, amit’om p’ap’is magist’rat’uras dzalit unda uari etkva devnis dzalaze. es unda momkhdariq’o 1792 ts’lidan, rodesats monarkia, misi sheiaraghebuli mkhardach’era, prangulma ateizmma daamkho da tavi mok’veta. rogorts gamotskhadebis 2:22-shia natkvami, am ateist’ur „ did gasach’irs “ surda „ kali iezabelis “ romauli religiuri dzalauplebis ganadgureba da misi samizneebi iq’vnen „ isini, vints mastan mrushobdnen “: monarkebi, monarkist’ebi da k’atolik’e mghvdlebi. ase unda q’opiliq’o igi „ titkos sasik’vdilod dach’rili “. op’ort’unist’uli mizezebis gamo, imp’erat’orma nap’oleon I-ma is 1801 ts’els aghadgina tavisi k’onk’ordat’is sakhelit. is agharasdros daits’q’ebda p’irdap’ir devnas. magram misi matsduri dzala gagrdzeldeba k’atolik’e morts’muneta mravali adamianistvis, romlebits q’vela daijereben mis t’q’uilebsa da mt’k’itsebebs ieso krist’es didebul dabrunebamde: „ da mteli dedamits’a aghprtovanebuli iq’o mkhetsit “. „ mteli dedamits’a mihq’veboda mkhetss “ da es sit’q’va „mits’a“ , ormagi gagebit, ekheba p’lanet’as, magram aseve repormirebul p’rot’est’ant’ul sarts’munoebas, romelits misgan ts’armoishva. mas shemdeg dadebuli ek’umenuri aliansi (= mits’ieri, berdznulad), adast’urebs am gantskhadebas. tu sulits’mindas surda am uts’q’ebis mk’apio enit gamokhat’va, chven ts’avik’itkhavdit: „ mteli p’rot’est’ant’uli religia mihq’veboda sheuts’q’narebeli k’atolik’uri religia ." es gantskhadeba dadast’urdeba meore „ mkhetsis “ shests’avlit, romelits amjerad „ amodis dedamits’idan “ am me-13 tavis me-11 mukhlshi.
mukhli 4: „ da taq’vani stses drak’ons, radgan man dzalaupleba mistsa mkhetss; da taq’vani stses mkhetss da tkves: vin hgavs mkhetss da vis sheudzlia mastan brdzola? “
gamotskhadebis 12:9-is tanakhmad, rogorts imp’eriuli romis, aseve sat’anis aghmnishvneli drak’oni, shesabamisad, tavad eshmak’i , taq’vans stsemen isini, vints p’at’ivs stsemen p’ap’is rezhims; es iribad da sruli umetsrebit khdeba, radgan sts’ored man „ mitsa tavisi dzala mkhetss “. amrigad, danielis 8:24-shi nats’inasts’armet’q’velebi p’ap’is „ ts’armat’eba “ ist’oriit dast’urdeba. is mepeebze maghla mepobs tavisi religiuri dzalauplebit, absolut’uri pormit, didi khnis udavo. is mits’ebs anats’ilebs da t’it’ulebit ajildoebs mat, vints mas emsakhureba, rata daajildoos isini, rogorts shegvidzlia ts’avik’itkhot danielis 11:39-shi: „ utskho ghmerttan ertad imokmedebs gamagrebuli adgilebis ts’inaaghmdeg da p’at’ivit aavsebs mat, vints mas aghiarebs, mravalze daamq’arebs mat mmartvelobas, jildod mits’ebs daurigebs mat “. es sit’q’vasit’q’vit tsnobili gzit shesrulda, rodesats p’ap’ma aleksandre VI borjiam (tsnobili mk’vleli) 1494 ts’els dedamits’a gaq’o da braziliisa da indoetis aghmosavleti k’ide p’ort’ugalias gadastsa, kholo akhlad aghmochenili q’vela danarcheni mits’a esp’anets. suli amt’k’itsebs. ieso krist’es rcheulebi srulad unda iq’vnen darts’munebuli, rom k’atolik’uri sarts’munoeba eshmak’uria da rom mis q’vela agresiul an humanist’ur kmedebas sat’ana, ghvtisa da rcheulta mots’inaaghmdege, ts’armartavs. es dazhinebuli motkhovnileba gamartlebulia, radgan is dan. 8:25-shi ts’inasts’armet’q’velebs: „ misi sakmeebis ts’armat’eba da misi khrik’ebis ts’armat’eba “. misi religiuri avt’orit’et’i, romelsats aghiareben mepeebi, dzlierebi da evrop’is krist’iani khalkhebi, mas ndobaze dapudznebul p’rest’izhs anich’ebs da, shesabamisad, sinamdvileshi uk’iduresad mq’ipea. magram rodesats ghmerti da eshmak’i ertiandebian dzalebs sadamsjelo kmedebebistvis, brbo, khalkhta masebi morchilad mihq’vebian tsru gzas, romelits gak’valulia da, up’irveles q’ovlisa, tavs aris dats’esebuli. dedamits’aze dzalaupleba dzalauplebas moitkhovs, radgan adamianebs mosts’ont dzlierad grdznoba da am speroshi p’ap’is rezhimi, romelits ghmertis ts’armomadgenlad atskhadebs p’ret’enzias, zhanris ost’at’ia. rogorts gamotskh. 6-shi, tema k’itkhvas badebs: „ vin aris mkhetsis msgavsi da vis sheudzlia mastan brdzola? “ me-11 da me-12 tavebi p’asukhs idzleva: ghmerti krist’eshi, romelits 1793 ts’els aghvidzebda prangul revolutsiur ateizms, romelits mas siskhlisghvrashi chadziravda. magram am „ shurismadziebeli makhvilis “ gamochenamde (roli, romelits me-4 sasjels miets’ereba lev. 26:25-shi), sheiaraghebuli p’rot’est’ant’ebi uk’ve ebrdzodnen mas, magram ver akherkhebdnen mis damartskhebas. mamak’atsebi, p’rot’est’ant’ebi, prangebi da germanelebi, da anglik’anebi, q’vela isetive mk’atsrebi, rogorts is, ebrdzodnen mas me-16 sauk’unidan da ubrunebdnen mas sasik’vdilo dart’q’mebs, radgan mati rts’mena, up’irveles q’ovlisa, p’olit’ik’uri iq’o.
mukhli 5: „ da mietsa mas p’iri, romelits lap’arak’obda didsulovan da gmobriv sit’q’vebs; da mietsa mas khelmts’ipeba ormotsdaori tvis ganmavlobashi mokmedebisa “ .
es sit’q’vebi ident’uria im sit’q’vebisa, romlebsats danielis 7:8-shi vk’itkhulobt romis p’ap’iseuli „ p’at’ara rkis “ shesakheb, romelits evrop’uli samepoebis „ ati rkis “ shemdeg aghzevdeba. ak vkhvdebit mis „ amp’art’avnebas “, magram ak sulits’mida mas „ gmobas “ umat’ebs, anu tsru p’ret’enziebsa da religiur t’q’uils, romlebzets „ misi ts’armat’eba “ iq’o agebuli. ghmerti adast’urebs tavis „ 1260 “ realur ts’els, romelits ts’armodgenilia bibliuri ts’inasts’armet’q’veluri pormit „ ormotsdaori tve “, ezek’ielis 4:5-6-is „ erti dghe ts’elits’adis sanatsvlod “ k’odis shesabamisad.
mukhli 6: „ da gaagho p’iri ghvtis gmobistvis , rata gmobdes mis sakhels, mis k’aravs da zetsashi mtskhovrebt “ .
ak q’uradgheba unda gavamakhvilo im saerto mnishvnelobaze, romelsats k’atsobrioba anich’ebs sit’q’vas „ gmobas “, anu sheuratskhq’opas. es k’ontseptsia shetsdomashi shemq’vania, radgan sitsruis aghmnishvneli „ gmoba “ saertod ar ighebs sheuratskhq’opis pormas, kholo is, rasats ghmerti p’ap’is roms miats’ers, p’irikit, tsru da mat’q’uara sits’mindis iersakhes idzens.
p’ap’is p’iri „ ghvtis ts’inaaghmdeg gmobas ts’armotkvams “; rats mis ident’urobas adast’urebs danielis 11:36-shi, sadats shegvidzlia ts’avik’itkhot: „ mepe imas gaak’etebs, rats surs; is aghamaghlebs da ganadidebs tavs q’vela ghmertze maghla da ts’armoudgenel raghatseebs ilap’arak’ebs ghmertta ghmertis ts’inaaghmdeg ; is ts’armat’ebuli ikneba manam, sanam riskhva ar aghsruldeba, radgan rats gadats’q’vet’ilia, aghsruldeba“. suli p’ap’is rezhims miats’ers t’q’uils, anu „ gmobas “, romelits akhasiatebs mis q’vela religiur dokt’rinas; „ ghvtis ts’inaaghmdeg, misi sakhelis gmobistvis “, is amaod iq’enebs ghvtis sakhels, amakhinjebs mis khasiats, miats’ers mas mis eshmak’ur, mk’vlel kmedebebs; „ mis k’aravs “, anu mis sulier sak’urtkhevels, romelits aris misi k’reba, misi rcheuli; „ da mat, vints zetsashi tskhovrobs “, radgan is ts’armogvidgens tsas da mis mk’vidrt sak’utari tsru kherkhit, tavis dogmebshi its’vevs tsiur jojokhetebs, berdznebis memk’vidreobas, romlebmats isini mits’is, samotkhisa da gansats’mendelis kvesh moatavses. „ zetsis mk’vidrni “, supta da ts’mindani, it’anjebian da aghshpotebulni arian imit, rom mits’ieri demonuri banak’is mier adamianebshi shtagonebuli borot’ebisa da sisast’ik’is nimushi usamartlod mat miets’ereba.
mukhli 7: „ da mietsa mas dzala, ebrdzola ts’mindanebtan da daemartskhebina isini. da mietsa mas khelmts’ipeba q’ovel t’omsa da khalkhze, enasa da erze “ .
es mukhli adast’urebs danielis 7:21-is tsnobas: „ vikhile igive rka, romelits ebrdzoda ts’mindanebs da sdzlevda mat “. evrop’uli da msoplio krist’ianoba martlats samiznea, radgan romis k’atolik’uri rts’mena tavs moekhvia q’vela evrop’el khalkhs, romelits shedgeboda „t’omebisgan, khalkhebisgan, enebisa da erebisgan “, romlebits samokalakod damouk’ideblebi iq’vnen. misi „ dzalaupleba q’ovel t’omze, khalkhze, enasa da erze “ adast’urebs mis imijs „ medzavi didi babilonisa “, romelits aghts’erilia gamotskh. 17:1-shi, sadats is ts’armodgenilia „ mraval ts’q’alze mjdomared “; „ ts’q’lebi “, romlebits simbolurad gamokhat’aven „ khalkhebs, brbos, erebsa da enebs “ gamotskh. 17:15-is mikhedvit. saint’eresoa aghinishnos sit’q’va „ t’omis “ ararseboba am me-17 tavshi. mizezi aris samizne ep’okis saboloo k’ont’ekst’i, romelits ekheba evrop’as da dasavlur krist’ianobas, romelshits t’omobrivi porma sheitsvala skhvadaskhva erovnuli pormebit.
meore mkhriv, p’ap’is rezhimis damq’arebis dasats’q’isis k’ont’ekst’shi, evrop’uli mosakhleoba dziritadad organizebulia „ t’omebad “, rogoritsaa romauli galia, romlebits gaq’opilia da daq’opilia skhvadaskhva „ enebita “ da dialekt’ebit. kronologiurad, evrop’a dasakhlebuli iq’o „ t’omebit “, shemdeg mepeebs dakvemdebarebuli „ khalkhebit “ da bolos, me-18 sauk’unidan , resp’ublik’uri „ erebit “, rogoritsaa chrdiloet amerik’is sheertebuli sht’at’ebi, romlebits mis mnishvnelovan gansht’oebas ts’armoadgenen. „khalkhebis“ pormireba ganp’irobebulia romis p’ap’is rezhimisadmi damorchilebit, radgan sts’ored es aghiarebs da aktsevs krist’ianuli evrop’is mepeebis khelisuplebas, k’lovisi I-is droidan moq’olebuli, prank’ebis meped .
mukhli 8: „ da taq’vans stsems mas q’vela, vints dedamits’is mk’vidria, romelta sakhelebits ar aris chats’erili dak’luli k’ravis sitsotskhlis ts’ignshi kveq’nierebis dasabamidan “ .
uk’anask’nel zhams, sadats simbolo „ mits’a “ p’rot’est’ant’ul sarts’munoebas aghnishnavs, es uts’q’eba zust’ mnishvnelobas idzens: q’vela p’rot’est’ant’i taq’vans stsems k’atolik’ur sarts’munoebas; q’vela, garda rcheulebisa, romlebsats sulits’mida dakhvets’ilad adzlevs am ganmart’ebas: „ isini, visi sakhelebits ar aris chats’erili samq’aros dasabamidan dak’luli k’ravis sitsotskhlis ts’ignshi “. da ak shegakhsenebt, rom misi rcheulebi arian „ tsata sasupevlis mokalakeebi “, ganskhvavebit ambokhebulebisgan, romlebits tavad arian „ dedamits’is mk’vidrni “. pakt’ebi mots’mobs ghvtis sulis mier chamoq’alibebuli am ts’inasts’armet’q’veluri gantskhadebis ch’eshmarit’ebas. radgan repormatsiis dasats’q’isidan, 1170 ts’els p’it’er valdos shemtkhvevis garda, p’rot’est’ant’ebi taq’vans stsemen k’atolik’ur sarts’munoebas misi „k’viras“ p’at’ivistsemit, romelits ts’armarti imp’erat’or k’onst’ant’ine I-isgan memk’vidreobit miighes 321 ts’lis 7 mart’idan . es braldeba amzadebs meore „ mkhetsis “ temas, romelits ts’armodgenilia me-11 mukhlshi.
mukhli 9: „ visats q’urebi akvs, isminos! “
is, visats ghmertma gaukhsna garchevis „ q’uri “, gaigebs sulits’mindis mier shemotavazebul tsnobas.
pranguli natsionaluri ateizmis shurismadziebeli makhvilit aghsrulebuli sasjelis gamotskhadeba
me-10 mukhli: „ vints t’q’ved mihq’avs, t’q’ved ts’ava; vints makhvilit k’lavs, makhvilitve unda mok’lan. ak aris ts’mindanta motmineba da rts’mena “ .
ieso krist’e ikhsenebs mshvidobian morchilebas, romelsats is q’oveltvis moitkhovs tavisi rcheulebisgan. p’irveli mots’ameebis msgavsad, sast’ik’i p’ap’is mmartvelobis rcheulebma unda miighon bedi, romelits ghmertma moumzada mattvis. magram is atskhadebs, tu rogori ikneba misi samartlianoba, romelits tavis droze dasjis mepeebisa da p’ap’ebis, aseve mati samghvdeloebis religiur devnas. rcheulebs t’q’veobashi „miiq’vans“, isini tavad ts’avlen prangi revolutsionerebis tsikheebshi. kholo iesos saq’varel rcheulebs „ makhvilit mok’laven“, isini tavad mok’laven ghvtis shurismadziebeli „makhvilit “, romlis rolsats igive prangi revolutsionerebis giliot’ina sheasrulebs. sts’ored saprangetis revolutsiis meshveobit up’asukhebs ghmerti shurisdziebis survils, romelits gamokhat’ula mots’ameta siskhlit gamotskhadebis 6:10-shi: „ da isini khmamaghla shehghaghades da tkves: rodemde, upalo, ts’mindao da ch’eshmarit’o, ar ganik’itkhav da ar idzieb shurs chveni siskhlistvis dedamits’is mk’vidrtagan? “ da revolutsiuri giliot’ina „ sik’vdilit dak’lavs “ k’atolik’uri monarkiisa da romis p’ap’is samghvdeloebis shvilebs, rogorts gamotskhadebis 2:22-shia gamotskhadebuli. magram mis mskhverp’lta shoris iknebian tvaltmaktsi p’rot’est’ant’ebits, romlebits rts’menas samokalako p’olit’ik’ur shekhedulebebtan urevdnen da „ makhvilit “ khelshi itsavdnen taviant p’irad shekhedulebebs, religiur da mat’erialur memk’vidreobas. es saktsieli zhana k’alvinisa da misi borot’i da siskhliani tanamshromlebis saktsieli iq’o zhenevashi. 1793 da 1794 ts’lebshi gankhortsielebuli kmedebebis gakhsenebit, ts’inasts’armet’q’veleba gvabrunebs im khangrdzlivi religiuri mshvidobis k’ont’ekst’shi, romelits damq’arda „150“ ts’lis ganmavlobashi, rats ts’inasts’armet’q’velebulia gamotskhadebis 9:5-10-shi motsemuli ts’inasts’armet’q’veluri „ khuti tvis “ mier. magram 1994 ts’lis shemdeg, am vadis dasrulebis shemdeg, 1995 ts’lidan, religiuri mizezebis gamo „ mk’vlelobis “ upleba aghdga. p’ot’entsiuri mt’eri ashk’arad khdeba islamuri religia mis saomar gapartoebamde, rats gamoits’vevs „mesame msoplio oms“ 2021-dan 2029 ts’lamde. krist’es dabrunebamde, romelits mosalodnelia 2030 ts’lis gazapkhulze, tsot’a khnit adre gamochndeba am me-13 tavshi ts’armodgenili meore „ mkhetsi “.
meore mkhetsi: romelits amodis dedamits’idan
k’ravi-drak’onis bolo brdzola
mukhli 11: „ da vikhile skhva mkhetsi, romelits amodioda mits’idan; mas hkonda ori rka, rogorts k’ravisas da lap’arak’obda rogorts drak’oni “ .
mits’is “ ident’ipitsirebis gasaghebi dabadebis 1:9-10-shia motsemuli: „ da tkva ghmertma: sheik’ribos tsis kvesh mq’opi ts’q’lebi ert adgilas da gamochndes khmeleti. da ikmna ase. uts’oda ghmertma khmelets mits’a, kholo shek’rebil ts’q’lebs - zghvebi. da nakha ghmertma, rom k’argi iq’o “ .
amgvarad, iseve rogorts mshrali „mits’a “ gamovida „ zghvidan “ mits’ieri shekmnis meore dghes, es meore „ mkhetsi “ gamovida p’irvelidan. es p’irveli „ mkhetsi “ aghnishnavs k’atolik’ur religias, meore k’i, misgan gamosuli, ekheba p’rot’est’ant’ul religias, anu repormat’orul ek’lesias. tumtsa, es gasak’viri gamotskhadeba aghar unda gvak’virvebdes, radgan ts’ina tavebis shests’avlam, urtiertshemavsebeli gzit, gamoavlina sulieri st’at’usi, romelsats ghmerti tavis ghvtaebriv gank’itkhvashi anich’ebs am p’rot’est’ant’ul religias, romelits „ tiat’iras “ ts’odebuli p’eriodis shemdeg ar tankhmdeba dats’q’ebuli repormatsiis dasrulebaze. tumtsa, es dasruleba moitkhovda danielis 8:14-is gank’argulebas, romelsats is ghvtis tsnobas umadlis gamotskhadebis 3:1-shi: „ shen tsotskhali khar da mk’vdari khar “. es sulieri sik’vdili mas eshmak’is khelshi agdebs, romelits mas tavisi shtagonebit amzadebs tavisi „ armagedonis brdzolistvis “, gamotskhadebis 16:16-shi, mits’ieri tsodvis bolo saatistvis. sts’ored am uk’anask’neli gamotsdis saatshi, romelits piladelpiis ep’okis misi advent’ist’i msakhurebisadmi midzghvnil uts’q’ebashi iq’o nats’inasts’armet’q’velebi , is sheuts’q’narebeli initsiat’ivebit gamova, rats mas „ mits’idan amomaval mkhetsad “ aktsevs. mas akvs „ ori rka “, romelsats momdevno me-12 mukhli gaamartlebs da amoitsnobs. ek’umenur aliansshi gaertianebulni, p’rot’est’ant’uli da k’atolik’uri religiebi gaertianebulni arian ghmertis mier k’viris namdvil meshvide dghes ts’mindad ktseuli dasvenebis dghis ts’inaaghmdeg brdzolashi; ebraelebis shabati an shabati, aseve adamis, noes, moses da ieso krist’esi, romlebmats es dghe ar daaq’enes k’itkhvis nishnis kvesh misi msakhurebisa da dedamits’aze sts’avlebis dros, radgan meambokhe ebraelebis mier iesos ts’inaaghmdeg shabatis darghvevis braldebebi usapudzvlo da gaumartlebeli iq’o. shabats ganzrakh sasts’aulebis mokhdenit, misi mot’ivatsia miznad isakhavda shabatis dasvenebis realuri ghvtaebrivi k’ontseptsiis khelakhla gansazghvras. es ori religia, romlebits atskhadeben, rom khsna mighebulia „ kveq’nierebis tsodvebis mimghebi k’ravis “ mier, mati aghts’eriti k’rit’eriumebis gamo imsakhureben „ k’ravis, romelits drak’onivit lap’arak’obs “ khat’s . radgan shabatis damtsvelebis mimart sheuts’q’nareblobis kadageba, romlebsats sik’vdilitats k’i gansjian, namdvilad ghia omia, „ drak’onis “ st’rat’egia, romelits khelakhla chndeba.
mukhli 12: „ da man gamoiq’ena p’irveli mkhetsis mteli dzala mis ts’inashe da aidzula dedamits’a da misi mk’vidrni, taq’vani etsat p’irveli mkhetsistvis, romlis sasik’vdilo ch’rilobats ganik’urna “ .
chven ertgvari est’apet’as vadevnebt tvalq’urs, k’atolik’uri sarts’munoeba aghar dominirebs, aramed misi q’opili avt’orit’et’i p’rot’est’ant’ul religias enich’eba. es imit’om khdeba, rom es p’rot’est’ant’uli religia opitsialurad dedamits’aze q’velaze dzlieri kveq’nis religiaa: chrdiloet amerik’is sheertebuli sht’at’ebi anu ashsh. evrop’uli da amerik’uli p’rot’est’ant’uli religiebis sherts’q’ma uk’ve mights’eulia, mat shoris meshvide dghis advent’ist’uri inst’it’ut’its, 1995 ts’lidan. dedamits’is akhali „ babilonebi “ idzulebulni arian religiur sherevashi, radgan isini skhvadaskhva religiuri k’onpesiis imigrant’ebis misalmebit ashendeba. tu adamianebi amas normalurad miichneven mati zedap’iruli sulisk’vetebisa da religiuri gulgrilobis gamo, tavis mkhriv, shemokmedi ghmerti, romelits ar itsvleba, arts itsvlis azrs da sjis am daumorchileblobas, romelits ugulebelq’ops bibliashi damots’mebul mis ist’oriul gak’vetilebs. meore p’rot’est’ant’uli „ mkhetsi “ p’irveli dghis romauli k’vira dghis , k’onst’ant’ine I-is mier dats’esebuli dasvenebis dghis, datsvit, „p’irvel k’atolik’ur mkhetss taq’vanistsemad aktsevs“, romelmats aghiara misi opitsialuri religiuri st’at’usi da mianich’a mas shetsdomashi shemq’vani sakheli „k’vira“. sulits’mida ikhsenebs, rom p’rot’est’ant’ebsa da k’atolik’eebs shoris es uk’anask’neli aliansi shesadzlebeli gakhda, radgan „ upsk’rulidan amomavali mkhetsis “ mier miq’enebuli „ mok’vdavi ch’riloba “ „gank’urnda “. is amas ikhsenebs, radgan meore mkhetss ar ekneba gank’urnebis es shansi. is ganadgurdeba ieso krist’es didebuli mosvlit.
mukhli 13: „ man didi sasts’aulebi moakhdina, tsetskhlits k’i chamoit’ana tsidan dedamits’aze adamianta tvalts’in “ .
1945 ts’els iap’oniaze gamarjvebis shemdeg, p’rot’est’ant’uli amerik’a msoplios ts’amq’van birtvul dzalad iktsa. misi dzalian maghali t’eknologia mudmivad badzaven, magram verasdros ut’oldeba; is q’oveltvis erti nabijit ts’in usts’rebs tavis k’onk’urent’ebsa tu mots’inaaghmdegeebs. es p’rimat’i dadast’urdeba „mesame msoplio omis“ k’ont’ekst’shi, sadats, danielis 11:44-is tanakhmad, is gaanadgurebs tavis mt’ers, rusets, am ts’inasts’armet’q’velebashi „chrdiloetis mepis“ kveq’anas. misi p’rest’izhi mashin uzarmazari ikneba da k’onplikt’is gadarchenilebi, gaognebulebi da aghprtovanebulebi, sak’utar sitsotskhles mas andoben da aghiareben mis dzalauplebas mtel adamianur tskhovrebaze. „ zetsidan chamovardnili tsetskhli “ mkholod ghmerts ek’utvnoda, magram 1945 ts’lidan amerik’a plobs da auplebs mas. is tavis gamarjvebas da mtel amzhamindel p’rest’izhs mas umadlis, romelits k’idev upro gaizrdeba momaval birtvul omshi gamarjvebit.
mukhli 14: „ da atsdunebs dedamits’is mk’vidrt im sasts’aulebit, romelta mokhdenis dzalats hkonda mkhetsis ts’inashe, da eubneba dedamits’is mk’vidrt, rom gaak’eton khat’i mkhetsistvis, romelsats makhvilit ch’riloba hkonda da gatsotskhlda “ .
t’eknik’uri „ sasts’aulebi “ utvalavia. „ dedamits’is mk’vidrni “ damok’idebulni gakhdnen q’vela am gamogonebaze , romelits mat tskhovrebasa da azrebs shtantkavs. sanam amerik’a ar stkhovs mat, rom chamoartvan tavi am gajet’ebs, romlebits mat sulebs ik’aveben, rogorts nark’omanebi, „ dedamits’is mk’vidrni “ mzad arian daak’anonon religiuri sheuts’q’narebloba „dzalian mtsire jgupis“, „ kalis narchenebis “ mimart, romlebits mokhseniebulia gamotskh. 12:17-shi. „... mkhetsis khat’is gak’eteba “ guliskhmobs k’atolik’uri religiis kmedebebis k’op’irebas da p’rot’est’ant’uli khelisuplebis kvesh mat rep’rodutsirebas. gonebis sikadulisk’en dabruneba or mokmedebaze ikneba dapudznebuli. „ gadarchenilebi “ gadaurchebian sashinel omebs da ghmerti mat ganuts’q’vet’liv da tandatanobit daazaralebs „ tavisi riskhvis shvidi uk’anask’neli ts’q’lulit “, romlebits aghts’erilia gamotskh. 16-shi.
k’vira dghis sik’vdilis gank’arguleba
mukhli 15: „ da mas mietsa dzala, sitsotskhle mietsa mkhetsis khat’ebistvis, rata mkhetsis khat’ebas elap’arak’a da moek’la q’vela, vints taq’vans ar stsems mkhetsis khat’ebas “ .
ghvtisgan shtagonebuli eshmak’is gegma sakhes miighebs da shesruldeba. sulits’mida avlens im uk’iduresi zomis pormas, romelits mighebuli ikneba „shvidi uk’anask’neli ch’iridan“ meekvse dros. dedamits’aze q’vela gadarchenili ambokhebulis mier mighebuli opitsialuri dadgenilebit gadats’q’deba, rom gazapkhulis dasats’q’issa da 2030 ts’lis 3 ap’rils shoris p’eriodshi, meshvide dghis shabatis uk’anask’neli advent’ist’ebi daikhotsebian. logik’urad, es tarighi ieso krist’es didebuli dabrunebis ts’els aghnishnavs. am ts’lis, 2030 ts’lis gazapkhuli autsileblad is moment’ia, rodesats is ereva, rata tavidan aitsilos ambokhebulebis sashineli gegmis gankhortsieleba misi rcheulebis ts’inaaghmdeg, romelta gadasarchenadats is modis mati „ didi gasach’iris “ „ dgheebis shemok’lebit “ (mate 24:22).
mukhli 16: „ da q’velas, p’at’arebsa da didebs, mdidrebsa da gharibebs, tavisuplebebsa da monebs, marjvena khelshi an shublze nishani daades “.
mighebuli zoma im drois gadarchenilebs or banak’ad q’ops. ambokhebulebi sak’utar tavs adamianuri avt’orit’et’is „ nishnit “ gansazghvraven, romelits k’atolik’ur „k’viras“ aghnishnavs, udzveles „daup’q’robeli mzis dghes“, romelits misma ert-ertma taq’vanismtsemelma, romis imp’erat’orma k’onst’ant’ine I-ma 321 ts’lis 7 mart’idan daats’esa. „ nishani “ miigheba „ khelze “, radgan is ts’armoadgens adamianur „sakmes“, romelsats ieso gansjis da gmobs. is aseve miigheba „ shublze “, rats simbolurad gamokhat’avs q’oveli adamianis p’irad nebas, romlis p’asukhismgeblobats amgvarad mtlianad ek’isreba shemokmedi ghmertis samartlian samsjavros. „ khelisa “ da „ shublis “ simbolizmis am int’erp’ret’atsiis bibliuri avtent’ipik’atsias ts’armoadgens , arsebobs es mukhli meore rjulis 6:8-dan, sadats ghmerti tavis mtsnebebze ambobs: „ sheik’arit isini nishnad tkvens khelebze da isini shublis rgolebivit iknebian tkvens tvalebs shoris “ .
ts’ina rep’resiebi
mukhli 17: „ da rata veravin iq’idos an gaq’idos, garda imisa, visats akvs nishani, mkhetsis sakheli an misi sakhelis ritskhvi “ .
am sit’q’va „ p’irovnebis “ uk’an dgas advent’ist’i ts’mindanebis banak’i, romlebits ertgulni darchnen ghvtis mier ts’minda shabatis. p’irveli ts’armartuli dghis danarcheni p’eriodis „ nishnis “ , k’vira dghis p’at’ivistsemaze uaris tkmis gamo, isini gverdze gadaiq’arnen . tavdap’irvelad, isini „boik’ot’is“ mskhverp’lni khdebian, romelits k’argad aris tsnobili amerik’uli zomebit mat ts’inaaghmdeg mots’inaaghmdegeebis ts’inaaghmdeg. vach’robis uplebis konistvis autsilebelia p’at’ivi mivagot „ nishans “, k’viras, rats p’rot’est’ant’ebs ekheba, „ mkhetsis sakhels “, „ghvtis dzis moadgilis“, rats k’atolik’eebs ekheba, an „ misi sakhelis ritskhvs “, anu ritskhv 666-s.
mukhli 18: „ ak aris sibrdzne: visats goniereba akvs, gamotvalos mkhetsis ritskhvi, radgan es adamianis ritskhvia da misi ritskhvia ekvsas samotsdaekvsi “ .
adamianuri sibrdzne ar aris sak’marisi ghvtis sulis gzavnilis gasagebad. autsilebelia misgan memk’vidreobit migheba, rogorts es solomonis shemtkhvevashi iq’o, romlis sibrdznets q’vela adamianisas aghemat’eboda da mtel tsnobil dedamits’aze misi rep’ut’atsia gaitkva. arabuli tsiprebis mighebamde, ebraelebshi, berdznebsa da romaelebshi, mati anbanis asoebsats hkondat ritskhvis mnishvneloba, amit’om sit’q’vis shemadgeneli asoebis mnishvnelobebis shek’reba gansazghvravs mis ritskhvs. es miigheba „gamotvlit“, rogorts leksshia mititebuli. „... misi sakhelis ritskhvi “ aris „ 666 “, anu ritskhvi , romelits miigheba mis latinur sakhelshi „VICARIVS FILII DEI“ shemavali romauli asoebis ritskhviti mnishvnelobebis shek’rebit; rats me-10 tavis shests’avlashits chans. es sakheli tavistavad ts’armoadgens misi mt’k’itsebebis udides „ gmobas “ an „ t’q’uils “, radgan iesom aranairad ar moiq’vana sak’utari tavistvis „shemtsvleli“, rats nishnavs sit’q’va „vik’ars“.
gamotskhadeba 14 : meshvide dghis advent’izmis dro
sami angelozis uts’q’eba - mosavali - rtveli
es aris tavi, romelits 1843-dan 2030 ts’lamde p’eriods moitsavs.
1843 ts’els, danielis 8:14-is ts’inasts’armet’q’velebis k’onk’ret’ulma gamoq’enebam „advent’ist’ebi“ aidzula, dalodebodnen ieso krist’es dabrunebas, romelits am tarighistvis gazapkhulze iq’o dagegmili. es iq’o rts’menis gamotsdebis seriis dasats’q’isi, sadats ts’inasts’armet’q’velebis sulisk’vetebis, anu „ iesos mots’mobis “admi int’eresi gamotskhadebis 19:10-is mikhedvit, individualurad gamovlindeboda im krist’ianebis mier, romlebits ieso krist’es khsnas mravali religiuri iarliq’it atskhadebdnen. mkholod demonst’rirebuli „ sakmeebi “ idzleoda archevanis gak’etebis an argak’etebis sashualebas. es sakmeebi sheidzleba shevajamot or shesadzlo variant’ad: mighebuli sinatlis da misi ghvtaebrivi motkhovnebis migheba an uarq’opa.
1844 ts’els, 1844 ts’lis shemodgomistvis akhali molodinis shemdeg, ieso tavis rcheulebs repormatsiis sakmis dasrulebis misiisk’en ts’aiq’vans, romelits its’q’eba ghmertis mier samq’aros shekmnidan ts’mindad ktseuli shabatis p’rakt’ik’is aghdgenit. es aris „ sits’mindis “ q’velaze mnishvnelovani tema, romelits „ gamartlebulia “ 1844 ts’lidan, im tarighidan, rodesats es darghveva misi msakhurebis ts’inashe dgeba. dan. 8:14-is es targmani, romelits chems msakhurebamde ase itargmna: „ ori atas samasi saghamo da dila da sats’midari ganits’mindeba “, avtent’urad sheesabameba originalur ebraul t’ekst’s: „ ori atas samasi saghamo da dila da sits’minde gamartldeba “. q’velas sheudzlia aghmoachinos, rom ghvtaebrivi shabatis darghvevas 321 ts’lidan moq’olebuli tan akhlavs motsikulebis dros ghvtis mier dadgenili dokt’rinuli ch’eshmarit’ebebis mravali skhva mit’oveba. 1260 ts’liani tsru memk’vidreebis mepobis shemdeg, romlebits rts’menis ganadgurebas its’vevdnen, p’ap’obam p’rot’est’ant’ul dokt’rinashi mravali t’q’uili dat’ova, romelits ch’eshmarit’ebis ghmertistvis aut’anelia. sts’ored amit’om, am me-14 tavshi, sulits’mida ts’armogvidgens sam mtavar temas, romlebits tanmimdevrulad aris ts’armodgenili: „ sami angelozis “ advent’ist’uri misia an uts’q’eba; samq’aros aghsasrulis „ mosavali “, rcheulta dakhariskheba da aght’atseba; riskhvis q’urdznis „ rtveli “, tsru mts’q’emsebis, krist’ianobis tsru religiuri masts’avleblebis saboloo sasjeli.
1844 ts’lidan sts’avleba rcheulta ghvtaebrivi riskhvisgan dasatsavad, saboloo gamotsda k’atsobriobistvis mitsemuli drois dasasruls ts’armoadgens, rata dadges gamotskhadebul ghvtaebriv nebasa da srul gandgomilebashi chavardnil ambokhebul adamianur motkhovnas shoris. tumtsa, gak’etebul archevans shedegebi mohq’veba q’velastvis, vints 1844 ts’lidan k’vdeba. mkholod ganatlebuli da ertguli rcheulebi „ k’vdebian upalshi “ me-13 mukhlis sts’avlebis tanakhmad, sadats isini gamotskhadebulni arian „ net’arebad “, anu krist’es madlis mplobelebad, misi mteli k’urtkheva k’i uk’ve dadast’urebulia „ piladelpiis “ angelozisadmi midzghvnil uts’q’ebashi , romelits mat ekheba, radgan sak’marisi ar aris „advent’ist’ad“ monatluli iq’o, rom ghmerti rcheulad chatvalos.
miukhedavad imisa, rom mit’ovebis det’alebi jer k’idev gasark’vevia, arsebiti p’unkt’ebi sulits’mindis mier khazgasmuli da shejamebulia me-7-dan me-11 mukhlebamde motsemuli „sami angelozis uts’q’ebebis“ sakhit. es uts’q’ebebi dak’avshirebulia shedegebis tanmimdevrobit.
akve makhsovs, am nashromis me-2 gverdze garek’anze motsemuli shenishvnis shemdeg, rom es sami uts’q’eba khazs usvams sam uts’q’ebas, romlebits uk’ve gamovlinda simboluri gamosakhulebebit danielis ts’ignshi, danielis me-7 da me-8 tavebshi. mati shekhseneba, gamotskhadebis am me-14 tavshi, khazs usvams da adast’urebs im udides mnishvnelobas, romelsats ghmerti mat anich’ebs.
gamosq’iduli advent’ist’ebi gamarjvebulebi
mukhli 1: „ vkhedavdi da, aha, k’ravi idga sionis mtaze da mastan ertad as ormotsdaotkhi atasi [adamiani], romlebsats shublze ats’eriat misi sakheli da misi mamis sakheli “ .
„ sionis mta “ israelshi im adgils aghnishnavs, sadats ierusalimi ashenda. is simbolurad gamokhat’avs khsnis imeds da im pormas, romelsats es khsna miighebs mits’ieri da zetsiuri rts’menis gansatsdelebis dasasruls. es p’roekt’i srulad shesruldeba q’velapris ganakhlebisas, rats ekheba dedamits’asa da zetsas, gamotskhadebis 21:1-is tanakhmad. „as ormotsdaotkhi otkhi atasi [adamiani] “ simbolurad gamokhat’avs krist’es rcheulebs 1843-dan 2030 ts’lamde, anu ieso krist’es mier gamotsdil, gamosatsdel da damt’k’itsebul advent’ist’ krist’ianebs, romelta gank’itkhvats k’olekt’iurad da individualurad vrtseldeba. k’olekt’iuri gank’itkhva gansjis inst’it’ut’s, kholo individualuri gank’itkhva ekheba titoeul kmnilebas. „as ormotsdaotkhi otkhi atasi [adamiani] “ ts’armoadgens rcheulebs, romlebits ieso krist’em advent’ist’uri sarts’munoebis mimdevrebidan airchia. es ritskhvi mk’atsrad simboluria da archeuli rcheulebis realuri raodenoba ghvtis mier tsnobili da shenakhuli saidumloa. mati sherchevis mizezis gageba shemotavazebuli khat’is ganmart’ebidan sheidzleba. „ mat shublze “, mati nebisa da azrovnebis simbolod, amot’viprulia „ k’ravis sakheli “, ieso da „ misi mamis sakheli “, dzvel aghtkmashi gamotskhadebuli ghmerti. es nishnavs, rom mat ip’oves da gaamravles ghvtis khat’i, romelits shemokmedma ghmertma p’irvel adamians tsodvamde mistsa, rodesats shekmna igi da sitsotskhle mistsa; da es khat’i misi khasiatis khat’ia. isini ts’armoadgenen naq’ops, romlis mighebats ghmerts surda ieso krist’eshi mkholod tavisi ertguli rcheulebis tsodvebis gamosq’idvit. rogorts chans, rcheulta shublze an mat gonebashi, mat azrebsa da nebazea gamosakhuli, gamotskhadebis 7:3-shi mokhseniebuli ghvtis bech’edi, an dek’alogis meotkhe mtsnebis shabati da k’ravis ieso krist’es ganuq’opeli khasiati da dzvel aghtkmashi misi, rogorts mamis, anu shemokmedi ghmertis gamotskhadeba. amrigad, ch’eshmarit’i krist’ianuli rts’mena ar ets’inaaghmdegeba dzesa da mamastan dak’avshirebul religiur normebs, rogorts romauli k’vira dghis mimdevrebi amt’k’itseben, tu ara sit’q’vebit, q’ovel shemtkhvevashi sakmit.
me-2 mukhli: „ da mesmoda khma zetsidan, rogorts mravali ts’q’lis khma da rogorts didi ch’eka-kukhili; da khma, romelits mesmoda, iq’o rogorts meknaris damk’vrelebis khma, romlebits arpebze uk’raven “ .
am leksshi ts’armochenili urtiertsats’inaaghmdego p’ersonazhebi sinamdvileshi ertmanets avseben. „ didi ts’q’lebi “ simbolurad gamokhat’avs tsotskhali arsebebis simravles, romlebits sak’utari tavis gamokhat’visas „ didi ch’eka-kukhilis “ sakhes igheben . amis sap’irisp’irod, „ arpis “ khat’ebit , ghmerti avlens srulq’opil harmonias, romelits aertianebs mis gamarjvebul arsebebs.
mukhli 3: „ da imgheres akhali simghera t’akht’is ts’inashe, otkhi tskhovelisa da ukhutsesis ts’inashe. da veravin ists’avlida simgheras, garda as ormotsdaotkhi atasisa, romlebits dedamits’isgan iq’vnen gamosq’idulni “ .
ghmerti ak adast’urebs da khazs usvams „advent’ist’uri“ rts’menis umaghles sits’mindes, romelits 1843-44 ts’lebshi damk’vidrda. misi rcheulebi gamoirchevian skhva simboluri jgupebisgan: „ t’akht’i, otkhi tsotskhali arseba da ukhutsesebi “; es uk’anask’neli aghnishnavs q’vela, vints dedamits’aze gantsdili gamotsdilebit ikna gamosq’iduli. tumtsa, ghvtaebrivi gamotskhadeba, romelsats ap’ok’alipsi ets’odeba, mkholod krist’ianuli rts’menis or atasts’lian p’eriods ekheba, romelsats danielis 8:14-is gank’arguleba or tanmimdevrul pazad q’ops. 1843-44 ts’lamde rcheulebi simbolurad gamosakhulni arian gamotskhadebis 4:4-shi tsit’irebuli „ 24 “ -dan 12 „ ukhutsesit “ . danarcheni 12 „ ukhutsesi “ aris advent’ist’uri „ 12 t’omi “, romlebits „ dabech’dilia “ gamotskhadebis 7:3-dan 8-mde 1843-44 ts’lebshi.
mukhli 4: „ eseni arian, romlebits ar shebilts’ulan dedak’atsebtan, radgan isini kalts’ulebi arian; da mihq’vebian k’ravs, sadats ar unda ts’avides. eseni arian gamosq’idulni adamiantagan, ghvtisa da k’rvis p’irvelnaq’opi “ .
am mukhlis sit’q’vebi mkholod sulieri gagebit gamoiq’eneba; sit’q’va „ kalebi “ aghnishnavs krist’ianul ek’lesiebs, romlebits mati ts’armoshobis dghidan gandgomilebashi chavardnen, rogoritsaa romis k’atolik’uri sarts’munoeba, an 1843-44 ts’lidan p’rot’est’ant’uli sarts’munoebistvis, kholo 1994 ts’lidan advent’ist’uri inst’it’utsiuri sarts’munoebistvis. mokhseniebuli „ shebilts’uloba “ miznad isakhavs tsodvas, romelits ghvtaebrivi k’anonis darghvevit aris gamots’veuli da romlis „ sazghauri sik’vdilia “, romaelta 6:23-is tanakhmad. sts’ored tsodvis p’rakt’ik’isgan gansashoreblad gants’minda ieso krist’em, anu gamoq’o simboluri „ 144 000 [adamiani]“ . mati „ kalts’ulebats “ sulieria da is mat „ts’minda“ arsebebad aghnishnavs, romelta simartlets ieso krist’es mier mat sasargeblod daghvrili siskhlit gatetrda. tsodvisa da misi shebilts’ulebis memk’vidreebi, iseve rogorts adamisa da evas q’vela shtamomavali, ieso krist’es mier aghiarebulma rts’menam srulq’opilad „gants’minda“ isini. magram imisatvis, rom es rts’mena ch’eshmarit’ad aghiaros ieso krist’em, es gants’menda unda iq’os realuri da k’onk’ret’izebuli mat „ sakmeebshi “. amgvarad, es guliskhmobs tsru krist’ianuli an ebrauli religiebidan, an upro partod, monoteist’uri religiebidan memk’vidreobit mighebuli tsodvebisgan tavis daghts’evas. tavis ts’inasts’armet’q’velur gamotskhadebashi ghmerti gansak’utrebit umiznebs im drois ts’esrigis up’at’ivtsemulobas, romelits man dedamits’isa da tsiuri sist’emis shekmnis p’irvelive k’viridan daadgina.
akhali simgheris simgheris “ khat’is mighma imaleba k’onk’ret’uli gamotsdileba, romelsats mkholod dabech’dili „ 144 000 “ ganitsdida . „ moses simgheris “ shemdeg, romelits aghnishnavda egvip’t’idan didebul gamosvlas, tsodvis simbolos, „ 144 000 “ rcheulis „ simghera “ aghnishnavs mat tsodvisgan gantavisuplebas, radgan isini daemorchilnen danielis 8:14-is gank’argulebas da tanamshromlobdnen mat gants’mendashi, rats ghmertma 1843-44 ts’lebshi neba da moitkhova k’idets. am tarighshi zetsiuri khilva ikhsenebda golgotas jvarze ieso krist’es sik’vdilit aghsrulebul tsodvebis gants’mendas. es uts’q’eba ts’armoadgenda rogorts saq’vedurs, aseve sts’avlebas, romelits ghmertma ts’arudgina p’rot’est’ant’i morts’munis t’ip’s, romelits memk’vidre iq’o romauli k’vira dghisa da misi skhva tsru tsodvebisa. ebrauli rit’ualebis t’ip’ologiashi, es „ tsodvebis gants’menda “ iq’o religiuri dghesasts’auli shemodgomaze, romlis drosats mok’luli tkhis siskhli mihkondat q’velaze ts’minda adgilas, shets’q’alebis saq’darze, romelits ts’lis danarcheni p’eriodis ganmavlobashi am miuts’vdomel da ak’rdzalul adgilas iq’o motavsebuli . am tkhis siskhli, tsodvis simboluri khat’i, ts’inasts’armet’q’velebda ieso krist’es siskhls, romelits tavad gakhda tavisi rcheulta tsodvebis mat’arebeli, rata mat natsvlad gamoesq’ida mattvis damsakhurebuli sasjeli; tavad ieso gakhda tsodva. am tseremoniaze tkha ts’armoadgens tsodvas da ara krist’es, romelits mas at’arebs. sts’ored mghvdelmtavris am pizik’ur gadaadgilebaze miutitebs es mukhli, romelits gadadis uplebamosili ts’minda adgilidan q’velaze ts’minda adgilas, romelits ts’lis danarchen p’eriodshi ak’rdzalulia: „ isini mihq’vebian k’ravs, sadats ar unda ts’avides “. 1844 ts’lis 23 okt’ombris khilvashi am stsenis gakhsenebit, krist’es suli tavis rcheul, aratsnobier memk’vidreebs dokt’rinul sitsrues akhsenebs tsodvis ak’rdzalvas. amrigad, 1844 ts’lidan, nebaq’oplobiti ts’armoshobis tsodva , rats romis k’vira dghis shemtkhvevaa, sheudzlebels khdis ghmerttan urtiertobas , kholo mit’ovebuli tsodva sashualebas idzleva am urtiertobis gakhangrdzlivebisa, rats rcheuls mihq’avs misi gants’mendis sisrulemde gamotskhadebuli ghvtaebrivi ch’eshmarit’ebis mighebit, gagebita da mokmedebashi gankhortsielebit.
ghvtisa da k’ravis p’irvelnaq’opianebad “ michneulni , isini ts’armoadgenen sauk’etesos, rats ghmertma mits’ieri rcheulebis sherchevisas ip’ova. ebraul rit’ualebshi „ p’irveli naq’opi “ „ ts’mindad “ tskhaddeboda . am tskhoveluri an mtsenareuli p’irvelnaq’opis shesats’iravebi ghmertistvis iq’o gank’utvnili, rata p’at’ivi miegot mas da aghenishnat adamianuri madliereba misi sik’etisa da k’etilshobilebistvis. sinamdvileshi, „ ts’minda p’irvelnaq’opis “ k’idev erti mizezi aris mattvis gamotskhadebuli ghvtaebrivi sinatlis srulad migheba, radgan isini tskhovroben aghsasrulis zhams, rodesats gamotskhadebuli sinatle aghts’evs tavis ap’ogeas, sulier zenit’s.
me-5 mukhli: „ da mat p’irshi veranairi mzak’vroba ver ip’oves, radgan umts’ik’vloebi arian “ .
ch’eshmarit’ad rcheuls, mas, vints ch’eshmarit’ebit daibada akhali shobit, mkholod „ t’q’uili “ sheudzlia sheidzulos , romelshits mas aranairi siamovneba ar akvs. t’q’uili sadzulvelia, radgan is mkholod mavne shedegebs moakvs da k’arg adamianebs t’anjavs. vints „ t’q’uils “ sjera, mashin itsis imedgatsruebis t’k’ivili, mot’q’uebis simts’are. krist’es mier rcheuls ar sheudzlia gaikharos tanamodzmeebis shetsdenita da mot’q’uebit. p’irikit, ch’eshmarit’eba amshvidebs; is dadebitad amq’arebs urtiertobebs ch’eshmarit’ dzmebtan da debtan, magram up’irveles q’ovlisa, chveni khsnis shemokmedtan da gamomsq’idvel ghmerttan, romelits atskhadebs da adidebs tavis sakhels, rogorts „ ch’eshmarit’ebis ghmerts “. amrigad, dokt’rinuli tsodvis chadenis shemdeg, gamotskhadebuli ch’eshmarit’ebis datsvit, rcheuli „ umts’ik’vlod “ ganik’itkheba tavad ch’eshmarit’ebis ghmertis mier.
p’irveli angelozis gzavnili
mukhli 6: „ da vikhile skhva angelozi, romelits daprinavda tsis shuagulshi da hkonda sauk’uno sakhareba, rom ekadaga dedamits’is mk’vidrtatvis, q’vela eristvis, t’omistvis, enisa da khalkhistvis “ .
„ k’idev erti angelozi “ an skhva matsne atskhadebs srul ghvtaebriv natels, romelits simbolurad „ tsis shuagulit “ an mzis zenit’it aris ts’armodgenili. es nateba dak’avshirebulia ieso krist’es mier mot’anil „ sakharebastan “ an „ sasikharulo tsnobastan “. mas „ maradiuls “ uts’odeben, radgan misi uts’q’eba avtent’uria da drota ganmavlobashi ar itsvleba. am gzit, ghmerti adast’urebs, rom is sheesabameba imas, rats ieso krist’es motsikulebs asts’avles. ch’eshmarit’ebisk’en es dabruneba 1843 ts’lidan modis, romauli k’atolik’uri sarts’munoebidan memk’vidreobit mighebuli mravali damakhinjebis shemdeg. es gamotskhadeba universaluria danielis 12:12-shi ts’armodgenili uts’q’ebis analogiit, romelits advent’ist’uri moghvats’eobis ghvtaebriv k’urtkhevas avlens. „ maradiuli sakhareba “ ak rts’menis ch’eshmarit’i naq’opis asp’ekt’shia gamodzakhili, danielis 8:14-shi gamotskhadebuli ghvtaebrivi motkhovnis shesabamisad. ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’visadmi int’eresi aris ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’vis st’andart’is legit’imuri naq’opi. „ maradiuli sakhareba “.
mukhli 7: „ da tkva didi khmit: geshinodet ghvtisa da dideba miaget mas, radgan dadga misi samsjavros zhami; da taq’vani etsit mas, vints shekmna tsa da mits’a, zghva da ts’q’lis ts’q’aroebi “ .
me-7 mukhlshi p’irveli angelozi gmobs shabatis darghvevas, romelits ghvtaebriv dek’alogshi adidebs shemokmedi ghmertis didebas. amgvarad, is moitkhovs mis aghdgenas 1844 ts’lis okt’ombridan, magram mis darghvevas p’rot’est’ant’ebs miats’ers 1843 ts’lis gazapkhulidan.
meore angelozis uts’q’eba
mukhli 8: „ da mohq’va mas skhva angelozi da tkva: daemkho, daemkho didi babiloni, radgan man q’vela ers daasva tavisi sidzvis mdzvinvare ghvino! “
me-8 mukhlshi meore angelozi avlens p’ap’is romis k’atolik’uri ek’lesiis uzarmazar danashauls, romelmats atsduna da moat’q’ua adamianebi k’onst’ant’ine I-is ts’armartuli „mzis dghistvis“ uplis dghed gadarkmevit , rats misi „ k’viras“ satave udevs: dies dominica. orjer gameorebuli gamotkma: „ daetsa, daetsa didi babiloni “ adast’urebs, rom mistvis da misi memk’vidreebistvis ghvtaebrivi motminebis dro sabolood dasrulda. individualurad, moktseva shesadzlebelia, magram mkholod naq’opis, anu monaniebis „ sakmeebis “ gamoghebis pasad .
shekhseneba: „ is daetsa “ nishnavs: mas ch’eshmarit’ebis ghmerti ip’q’robs da amartskhebs, rogorts kalaki mt’ris khelshi vardeba. is 1843 ts’lis shemdeg, 1844-dan 1873 ts’lamde, tavisi ertguli meshvide dghis advent’ist’i msakhurebistvis aghdzravs da anatebs „ saidumlos “, romelits mas akhasiatebs gamotskhadebis 17:5-shi. misi t’q’uilis tsduneba k’argavs tavis epekt’urobas.
me-8 mukhlshi ts’ina uts’q’ebebshi gamot’anili samsjavro dast’urdeba sashineli gaprtkhilebit. k’onst’ant’ine I-is mier 321 ts’els , 1844 ts’lidan dats’esebuli dasvenebis dghis shegnebuli da nebaq’oplobiti archevani ambokhebulebs, romlebits mas amartleben, uk’anask’neli samsjavros meore sik’vdilis ghvtaebrivi t’anjvis mimart p’asiurs khdis. k’vira dghis ts’inaaghmdeg braldebis shesanighbad, ghmerti mas malavs samartskhvino „ nishnis “ sakhelit, romelits ets’inaaghmdegeba mis sak’utar ghvtaebriv „ bech’das “. adamianuri avt’orit’et’is es nishani, romelits ech’vkvesh aq’enebs misi drois ts’esrigs, ts’armoadgens uzarmazar sheuratskhq’opas, romelits mis mier dasjis ghirsia. gamotskhadebuli sasjeli k’i martlats sashineli ikneba: „ is dait’anjeba tsetskhlita da gogirdit “, rats ambokhebulebs gaanadgurebs, magram mkholod uk’anask’neli samsjavros dros.
mesame angelozis uts’q’eba
mukhli 9: „ da mohq’va mat mesame angelozi, romelits khmamaghla ambobda: tu vinme taq’vans stsems mkhetss da mis khat’ebas da miighebs nishans shublze an khelze, “
am mesame uts’q’ebis ts’ina ortan damat’ebiti da tanmimdevruli buneba ganisazghvreba pormulit „ mihq’va mat “. „ maghali khma “ adast’urebs misi gamatskhadeblis umaghles ghvtaebriv avt’orit’et’s.
mits’idan amomavali mkhetsis “ rezhims da romlebits k’viras igheben da p’at’ivs stsemen morchilebit misi dzalauplebis „ nishans “, romelits mokhseniebulia gamotskh. 13:16-shi, anu amzhamad mtel krist’ianul mosakhleobas.
nishnis “ p’irdap’iri sap’irisp’iro „ ghvtis bech’edtan “, anu k’vira dghis p’irveli dghidan shabatis meshvide dghemde, dast’urdeba imit, rom orive miigheba „ shublze “, anu nebis adgilsamq’opelshi, gamotskhadebis 7:3-isa da 13:16-is mikhedvit. aghvnishnot, rom gamotskhadebis 7:3-shi mokhseniebuli „ ghvtis bech’edi “ gamotskhadebis 14:1-shi khdeba: „ k’ravis sakheli da misi mamis sakheli “. „ khelze “ migheba dazust’ebulia meore rjulis 6:4-dan 9-mde shemdegi mukhlebit:
„ ismine, israelo! ertia upali, upali, chveni ghmerti . giq’vardes upali, sheni ghmerti, mteli gulit, mteli sulit da mteli dzalit . es mtsnebebi, romlebsats dghes gibrdzaneb, shens gulshi iq’os . gulmodgined asts’avle isini shens shvilebs da esaubre matze sakhlshi jdomisas, gzaze siarulisas, dats’olisas da adgomisas. nishnad sheik’ari isini khelebze da shublis rgolebad gkondes tvalebs shoris . daats’ere isini sheni sakhlis k’aris dzelebze da k’aribch’eebze“. „ kheli “ mokmedebas, p’rakt’ik’as, kholo „ shubli “ azrovnebis nebas guliskhmobs. am mukhlshi sulits’mida ambobs: „ giq’vardes upali, sheni ghmerti, mteli gulit, mteli sulit da mteli dzalit “; rasats ieso tsit’irebs mates 22:37-shi da romelsats igi ts’armogvidgens, rogorts „ p’irvel da udides mtsnebas “. amit’om, rcheulebma, romlebits at’areben „ ghvtis bech’eds “, unda ak’maq’opilebdnen am sam k’rit’eriums: „ mteli gulit uq’vardet ghmerti “; p’at’ivi stsen mis ts’minda meshvide dghis shabatis dasvenebis shesrulebit; da akhsovdet „ k’ravis sakheli “ ieso krist’e da misi mamis sakheli “ iahve. „ da misi mamis sakhelis “ mititebit , suli adast’urebs ghvtis ati mtsnebisa da dzveli aghtkmis rcheulta sits’mindis khelshemts’q’obi ts’esebisa da ts’es-chveulebebis datsvis autsileblobas. uk’ve tavis droze motsikulma ioanem daadast’ura es q’velaperi 1 ioanes 5:3-4-shi natkvamit:
„ radgan es aris ghvtis siq’varuli, rom vitsavdet mis mtsnebebs. misi mtsnebebi k’i mdzime ar aris, radgan q’velaperi, rats ghvtisgan aris shobili, sdzlevs kveq’nierebas; da es aris gamarjveba, romelits sdzlevs kveq’nierebas - chveni rts’mena. “
mukhli 10: „ is tavad dalevs ghvtis riskhvis ghvinos, romelits misi riskhvis sasmisshi sheurevlad aris chaskhmuli da tsetskhlita da gogirdit dait’anjeba ts’minda angelozebisa da k’ravis ts’inashe “ .
ghvtis riskhva srulad gamartlebuli ikneba, radgan isini, vints „ mkhetsis nishans “ miigheben, p’at’ivs stsemen adamianis tsodvas da amavdroulad ieso krist’es simartles atskhadeben. gamotskh. 6:15-17-shi sulits’mindam ts’armoachina ieso krist’es damangrevel samartlian riskhvastan mati saboloo dap’irisp’irebis shedegebi.
uaghresad mnishvnelovani shenishvna : am ghvtaebrivi riskhvis uk’et gasagebad, unda gavatsnobierot, tu rat’om its’vevs ts’minda shabatis zizghi amden ghvtis riskhvas. arsebobs mtsire tsodvebi, magram biblia gvaprtkhilebs sulits’mindis ts’inaaghmdeg tsodvis ts’inaaghmdeg da miutitebs, rom ghvtaebrivi mit’evebis misaghebad mskhverp’li aghar arsebobs. motsikulebis dros am t’ip’is tsodvis ertaderti magaliti, romelits chventvis mots’odebulia, aris krist’es uarq’opa krist’ianis mier, romelits moktseulia. magram es mkholod erti magalitia, radgan sinamdvileshi sulits’mindis ts’inaaghmdeg gmoba guliskhmobs ghvtis sulis mier motsemuli mots’mobis uarq’opas da uarq’opas. adamianebis dasarts’muneblad da sts’avlebistvis, sulits’mindam shtaagona bibliis ts’minda ts’erilebi. amit’om, q’vela, vints uarq’ops sulits’mindis mier bibliashi motsemul mots’mobas, uk’ve schadis ghvtis sulis gmobas. sheudzlia tu ara ghmerts uk’etesad gamoatskhados tavisi neba, vidre ts’armartos isini, vints mots’odebulni arian bibliisa da misi nats’erebisk’en? sheudzlia tu ara mas upro natlad gamokhat’os tavisi neba, tavisi azri da tavisi suverenuli gansja? me-16 sauk’uneshi , bibliisadmi am zizghma, romlis ts’inaaghmdegats is omi gamoutskhada, aghnishna ghvtis motminebis saboloo dasasruli romis k’atolik’uri religiis mimart; misi motminebis dasasruli dokt’rinis mimart, romelsats is arasdros aghiarebda. shemdeg, 1843 ts’els, ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’vis zizghma aghnishna p’rot’est’ant’uli rts’menis mighebis dasasruli misi mravali pormit, romauli k’vira dghis, anu „ mkhetsis nishnis “ memk’vidreebad. da bolos, tavis mkhriv, advent’izmma chaidina gmoba sulits’midis ts’inaaghmdeg, uarq’o ra iesos mier mistvis ts’ardgenili saboloo ts’inasts’armet’q’veluri gamotskhadeba tavisi tavmdabali msakhuris meshveobit, romelsats me ganvasakhiereb; gmoba, romelits dadast’urda da gadzlierda mati aliansit k’vira dghis damk’virveblebtan 1995 ts’lidan. sulits’mindis gmoba q’ovel jerze ighebs ghvtisgan im samartlian p’asukhs, rasats imsakhurebs; p’irveli da „ meore sik’vdilis “ samartlian gank’itkhvas, rats dadast’urebulia am me-10 mukhlshi.
mukhli 11: „ da mati t’anjvis k’vamli adis uk’uniti uk’unisamde da ar eknebat mosveneba arts dghe da arts ghame mat, vints taq’vans stsems mkhetss da mis khat’ebas da vints ighebs misi sakhelis nishans “ .
„ k’vamli “ mkholod uk’anask’neli gank’itkhvis dros ikneba, im saatshi, rodesats datsemuli meambokheebi „ tsetskhlsa da gogirdshi dait’anjebian “ gamotskh. 19:20 da 20:14-shi mokhseniebul „tsetskhlis t’bashi “; es k’i meshvide atasts’leulis bolos. magram uk’ve am sashinel moment’amde, ieso krist’es didebuli dabrunebis saati daadast’urebs mat saboloo beds. am mukhlis gzavnili „ dasvenebis “ temas akhsenebs. tavis mkhriv, rcheulebi q’uradghebit arian ghvtis mier gants’mendili dasvenebis drois mimart, magram datsemulebs, p’irikit, igive ar adardebt, radgan isini ghvtaebriv gantskhadebebs ar anich’eben im mnishvnelobasa da seriozulobas, rasats isini imsakhureben. sts’ored amit’om, mati zizghis sap’asukhod, mati saboloo sasjelis saatshi, ghmerti ar mistsems mat mosvenebas, rata sheamsubukos mati t’anjva.
mukhli 12: „ ak aris ts’mindanta motmineba, ak arian isini, vints itsaven ghvtis mtsnebebs da iesos rts’menas “ .
sit’q’vebi „ motmineba an sheup’ovroba “ akhasiatebs ghvtaebrivi mesiis, iesos, ch’eshmarit’ ts’mindanebs 1843-44 ts’lebidan mis didebit dabrunebamde. am mukhlshi, p’irveli mukhlis „ mamis sakheli “ khdeba „ ghvtis mtsnebebi “ da „ k’ravis sakheli “ itsvleba „ iesos rts’menit “. p’riorit’et’ebis tanmimdevrobats itsvleba. am mukhlshi sulits’mida p’irvel rigshi chamotvlis „ ghvtis mtsnebebs “, kholo meoreshi „ iesos rts’menas “ ; es ist’oriulad da ghirebulebit ghvtis mier damt’k’itsebuli tanmimdevrobaa tavisi khsnis gegmashi. p’irveli mukhli up’irat’esobas anich’ebda „ sakhels “. k’ravi “, rata „ 144 000 “ rcheuli krist’ianul sarts’munoebastan daek’avshirebina.
mukhli 13: „ da momesma khma zetsidan, romelits ambobda: dats’ere: net’ar arian mk’vdrebi, romlebits amieridan upalshi k’vdebian. diakh, ambobs suli, rata daisvenon tavianti shromisgan, radgan mati sakmeebi mat mihq’vebat “ .
praza „ amieridan “ det’alur akhsnas imsakhurebs, radgan is dzalian mnishvnelovania. is ekheba 1843 ts’lis gazapkhulisa da 1844 ts’lis shemodgomis tarighebs, rodesats, shesabamisad, dzalashi shevida danielis 8:14-shi motsemuli brdzanebuleba da dasrulda uiliam mileris mier organizebuli ori advent’ist’uri sasamartlo p’rotsesi.
drota ganmavlobashi, opitsialurma inst’it’utsionalurma advent’izmma daivits’q’a am pormulis „ amieridan “ shedegebi. mkholod advent’ist’uri sarts’munoebis dampudznebelma p’ionerebma gaiges ghvtis mier shabatis motkhovnis shedegebi jer k’idev 1843 ts’els. am meshvide dghis p’rakt’ik’is misaghebad, isini mikhvdnen, rom manamde aghsrulebuli k’vira dghe ghvtis mier iq’o dats’q’evlili. mat shemdeg, memk’vidreobit mighebuli advent’izmi t’raditsiuli da pormalist’uri gakhda da mimdevrebisa da masts’avleblebis didi umravlesobistvis k’vira da shabati usamartlod tanasts’orobis doneze daaq’enes. ts’minda da ch’eshmarit’i sits’mindis grdznobis am dak’argvam gamoits’via int’eresis nak’leboba ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’visa da mesame advent’ist’uri uts’q’ebis mimart, romelits me 1983-1994 ts’lebshi gavavrtsele. mas shemdeg, rats es zizghi saprangetshi advent’izmshi gamovlinda, msoplio advent’ist’urma inst’it’ut’ma 1995 ts’els aliansi daamq’ara ek’umenur k’lantan, rats mis udides ts’q’evlas mohq’va. me-10 mukhlis „ t’anjvis “ saprtkhe, tavis mkhriv, mas ekheba gamotkmis „ isits dalevs “ shemotavazebit ; 1994 ts’lidan, inst’it’utsiuri advent’izmi, p’rot’est’ant’uli sarts’munoebis shemdeg, gansjili da dagmobili iq’o 1843 ts’lidan.
rogorts es mukhli miutitebs, danielis 8:14-shi motsemuli gank’arguleba its’vevs 1843 ts’lis p’rot’est’ant’i krist’ianebis or banak’ad daq’opas, mat shoris advent’ist’ta jgups, romlebits net’arebis benepitsiarebi iq’vnen, romlebits gamotskhaddnen: „ net’ar arian mk’vdrebi, romlebits amieridan upalshi k’vdebian! “ tavistavad tskhadia, rom iesom „ laodik’eashi “ gamoatskhada, rom ap’irebda mis „ aghebinebas “, advent’ist’ul inst’it’ut’s, krist’es opitsialur matsnes 1991 ts’els, sinatlis opitsialuri uarq’opis tarighshi, romelsats „ shishveli “ uts’odes, aghar sheudzlia isargeblos am net’arebit.
mosavlis aghebis dro
mukhli 14: „da shevkhede da, aha, tetri ghrubeli da ghrubelze ijda k’atsis dzis msgavsi, tavze okros gvirgvini da khelshi basri namgali “ .
es aghts’era ieso krist’es misi didebuli dabrunebis dros gvakhsenebs. „ tetri ghrubeli “ misi ts’asvlisa da zetsad amaghlebis p’irobebs gvakhsenebs, rats ori atasi ts’lis ts’in mokhda. „ tetri ghrubeli “ mis sits’mindes aghnishnavs, misi „ okros gvirgvini “ mis gamarjvebul rts’menas ganasakhierebs, kholo „basri namgali “ ghvtis „ mk’vetr sit’q’vas “ ganasakhierebs ebraelta mimart 4:12-shi, romelits „ misi khelit “ ikna shesrulebuli.
mukhli 15: „ da gamovida t’adzridan skhva angelozi da khmamaghla shesdzakha ghrubelze mjdoms: moimarjve sheni namgali da momk’e, radgan dadga sheni mk’is zhami, radgan momts’ipda dedamits’is mosavali “ .
mk’is “ asp’ekt’it , rogorts tavis igavshia, ieso gvakhsenebs, rom am shemtkhvevashi dadgeboda dro, sabolood gamovq’ot „ k’argi martsvlebi bzisagan “. tavisi gamotskhadebit is gvatsnobs am temas, romelits or banak’s hq’ops: rcheulta shabati da datsemulis k’vira, radgan am religiuri sakhelis mighma imaleba ts’armartuli mzis ghvtaebis taq’vanistsema da avt’orit’et’i. da adamianuri drois evolutsiis miukhedavad, ghmerti agrdzelebs mas ise shekhedvas, rogorts is sinamdvileshia mistvis. adamianta ganskhvavebuli mosazrebebi gavlenas ar akhdens mis gansjaze; misi drois ts’esrigshi, p’irveli dghe uts’minduria, mas aravitar shemtkhvevashi ar sheudzlia ghvtaebrivi sits’mindis migheba. es mkholod meshvide dghes uk’avshirdeba, romelits ts’mindaa misi drois ts’esrigshi, romelits amot’viprulia maradiuli mits’ieri drois dasats’q’isidan; es 6000 mzis ts’lis ganmavlobashi.
mukhli 16: „ da ghrubelze mjdomma namgali dahk’ra dedamits’as da moimk’a dedamits’a “ .
sulits’mida adast’urebs „ mits’is mosavlis “ momaval aghsrulebas. krist’e, mkhsneli da shurismadziebeli, izrunebs amaze da sheasrulebs mas mates sakharebis 13:30-43-shi motsikulebistvis igavshi natkvami gamotskhadebis shesabamisad. „ mk’a “ dziritadad ekheba rcheuli ts’mindanebis zetsad amaghlebas, romlebits ertgulni darchnen shemokmedi ghmertis mimart.
mosavlis aghebis (da shurisdziebis) dro
mukhli 17: „ da k’idev erti angelozi gamovida zetsieri t’adzridan, romelsats aseve basri namgali ech’ira “ .
tu ts’ina „ angelozs “ rcheulebistvis khelsaq’reli misia hkonda, p’irikit, am „ skhva angelozs“ datsemuli ambokhebulebis ts’inaaghmdeg mimartuli sadamsjelo misia akvs. es meore „ namgali“ aseve simbolurad gamokhat’avs „ ghvtis mk’vetr sit’q’vas “, romelits misi nebit amokmedda, magram ara misi khelit, radgan mosavlis aghebisgan ganskhvavebit, rtvelis dros gamotkma „ mis khelshia “ ar arsebobs. amit’om, sadamsjelo mokmedeba ghvtaebrivi nebis aghmasrulebel agent’ebs daek’isrebat; pakt’obrivad, misi tsdunebebis mskhverp’lni.
mukhli 18: „ da gamovida sak’urtkhevlidan skhva angelozi, romelsats khelmts’ipeba hkonda tsetskhlze, da khmamaghla utkhra mas, visats basri namgali hkonda: moimarjve sheni basri namgali da mok’ripe mits’is vazis mt’evnebi, radgan mits’is q’urdzeni damts’ipda “ .
shemdeg, rcheulta zetsad amaghlebis shemdeg, modis „ rtvelis “ moment’i. esaias 63:1-dan 6-mde, sulits’mida avitarebs am simboluri t’erminit mizanmimartul mokmedebas. bibliashi ts’iteli q’urdznis ts’veni shedarebulia adamianis siskhltan. misi gamoq’eneba iesos mier ts’minda vakhshamze adast’urebs am ideas. magram „ rtveli “ dak’avshirebulia „ ghvtis riskhvastan “ da is sheekheba mat, vints ughirsad imushava misi msakhurebis sakhit, radgan krist’es mier nebaq’oplobit daghvrili siskhli ar imsakhurebda mat mraval ghalat’s. radgan iesos sheudzlia tavi ughalat’od igrdznos mat mier, vints amakhinjebs mis khsnis gegmas im donemde, rom amartlebs im tsodvas, ristvisats man sitsotskhle gasts’ira da t’anjva gadait’ana, rata misi p’rakt’ik’a shets’q’vet’iliq’o. amit’om, misi k’anonis ganzrakh damrghvevebs akvt angarishi mis ts’inashe. tavianti brma sigizhit, isini imdenad shors ts’avlen, rom moindomeben misi ch’eshmarit’i rcheulebis mok’vlas, rata dedamits’idan aghmoipkhvras meshvide dghis shabatis p’rakt’ik’a, romelits ghmertma 1843-44 ts’lebshi ts’mindad daats’esa da moitkhova. rcheulebs ar hkondat ghvtis uplebamosileba, gamoeq’enebinat dzala tavianti religiuri mt’rebis ts’inaaghmdeg; ghmertma es kmedeba mkholod tavistvis sheinakha. „ shurisdzieba chemia, sasjeli chemia “, - ganutskhada man tavis rcheulebs da dadga dro, rom es shuri idzion.
rtvelis “ temaa mokhseniebuli . tsodvili q’urdzeni mts’iped itvleba, radgan mat tavianti sakmeebit srulad achvenes tavianti namdvili buneba. mati siskhli ise moedineba, rogorts q’urdznis ts’veni k’asrshi, rodesats q’urdznis mk’repebi mat gatelaven.
mukhli 19: „ da angelozma namgali chahbera mits’as da mok’ripa mits’is vazi da chaq’ara ghvtis riskhvis did sats’nakhelshi “ .
mokmedebas am stsenit gamzhghavnebuli gantskhadeba adast’urebs. ghmerti darts’munebit ts’inasts’armet’q’velebs k’atolik’uri da p’rot’est’ant’uli amp’art’avnebis dasjas. isini ghvtis riskhvis shedegebs ganitsdian, rats im ch’urch’lit aris ts’armodgenili, romelshits mch’q’let’ebis pekhebit mok’repil q’urdzens ts’uraven.
me-20 mukhli: „ da gatelies sats’nakheli kalakis garet da siskhli gamodioda sats’nakhlidan, tskhenebis lagamebamde, atas ekvsasi st’adionis mandzilze “ .
esaia 63:3 ak’onk’ret’ebs: „ mart’o davts’ure sats’nakheli; aravin iq’o chemtan... “. rtveli asrulebs didi kalakis, babilonis sasjels gamotskh. 16:19-shi. man aavso ghvtaebrivi riskhvis tasi, romelits akhla nalekamde unda dalios. „ sats’nakheli kalakis garet daits’ura “, anu rcheulta tandasts’rebit, romlebits uk’ve zetsashi iq’vnen aq’vanilni. ierusalimshi sik’vdilit dasjilni ts’minda kalakis k’edlebis garet khdeboda, rata ar shebilts’uliq’o igi. ase iq’o ieso krist’es jvartsmis shemtkhvevashits, romelits am tsnobit ikhsenebs im pass, romelits unda gadaekhadat mattvis, vints misi sik’vdili arasak’marisad sheapasa. dadga dro, rom misma mt’rebma daghvaron tavianti siskhli, rata gamoisq’idon tavianti mravali tsodva. „ da siskhli gamodioda sats’nakhlidan tskhenebis lagamebamde “. riskhvis samizneebi arian krist’iani religiuri masts’avleblebi da ghmerti mat gansazghvravs im „ sak’vrelis “ khat’it, romelsats mkhedrebi „ tskhenebs p’irshi udeben “ mat samartavad. es surati shemotavazebulia iak’obis 3:3-shi, romlis temats zust’ad aris: religiuri masts’avleblebi. iak’obi mesame tavis dasats’q’isidanve ak’onk’ret’ebs: „ dzmebo chemo, nu gakhdebit bevri tkvengani masts’avleblebi, radgan itsit, rom upro mk’atsrad ganvik’itkhavt“ . „ rtvelis “ mokmedeba amartlebs am brdznul gaprtkhilebas. „ tskhenebis lagamebamdets “ mititebit , sulits’mida mianishnebs, rom sats’nakheli, up’irveles q’ovlisa, „ didi babilonis “ romis k’atolik’ur samghvdeloebas ekheba , magram is vrtseldeba p’rot’est’ant’ masts’avleblebzets , romlebits 1843 ts’lidan „damangrevlad“ iq’eneben ts’minda biblias, sulits’mindis braldebis tanakhmad, gamotskhadebis 9:11-shi. ak vkhvdebit gamotskhadebis 14:10-shi motsemuli gaprtkhilebis gamoq’enebas: „ is tavad dalevs ghvtis riskhvis ghvinos, romelits misi riskhvis sasmisshi uzadod aris chaskhmuli... “.
atas ekvsasi st’adionis mandzilze “ tsnobistvis , ts’ina tsnobis gagrdzelebit, sasjeli vrtseldeba me-16 sauk’unidan moq’olebuli repormirebul sarts’munoebaze , romelzets miutitebs ritskhvi 1600. es aris dro, rodesats mart’in luterma opitsialurad gamoatskhada braldeba k’atolik’uri sarts’munoebis ts’inaaghmdeg 1517 ts’els. magram sts’ored am me-16 sauk’uneshi chamoq’alibda „ tsru krist’eebisa “ da tsru krist’ianebis p’rot’est’ant’uli dokt’rinebi , romlebmats legit’imatsia gauts’ies ieso krist’es mier ak’rdzalul dzaladobasa da makhvils. ap’ok’alipsi int’erp’ret’atsiis sak’utar gasaghebs gvtavazobs da es me-16 sauk’une gamotskhadebis 2:18-dan 29-mde ep’okis simboluri sakhelts’odebit aris mokhseniebuli „ tiat’ira “. sit’q’va „ st’adioni “ avlens mat religiur sakmianobas, mat monats’ileobas rbolashi, kholo p’rizi gamarjvebulistvis aghtkmuli gamarjvebis gvirgvinia. es aris p’avles sts’avleba 1 k’or. 9:24: „ gana ar itsit, rom q’vela morbenali garbis, magram mkholod erti ighebs jildos? ise irbinet, rom moigot “. amit’om, zetsiuri mots’odebis jildo ar moip’oveba ubralod; ertguleba da morchilebashi sheup’ovroba rts’menis brdzolashi gamarjvebis ertaderti gzaa. is adast’urebs pil. 3:14-shi da ambobs: „ mivdivar miznisk’en, rata movigo ghvtis zetsiuri mots’odebis jildo krist’e iesoshi “. „ rtvelis “ dros iesos es sit’q’vebi dadast’urdeba: „ radgan bevria mots’odebuli, magram tsot’a - rcheuli“ (mat. 22:14).“
gamotskhadeba 15: gamosatsdeli p’eriodis dasasruli
„ mk’isa da rtvelis “ dasrulebamde dgeba gamotsdis p’eriodis dasrulebis sashineli moment’i. moment’i, rodesats adamianis archevani kvazea damagrebuli da am archevanis shetsvlis shesadzlebloba aghar arsebobs. am moment’shi krist’eshi khsnis shetavazeba mtavrdeba. es aris ieso krist’es ap’ok’alipsis am dzalian mok’le me-15 tavis tema. gamotsdis p’eriodi mtavrdeba me-8 da me-9 tavebis p’irveli ekvsi „ saq’viris “ shemdeg da me-16 tavis „ ghvtis shvidi uk’anask’neli ts’q’lulis “ ts’in. tskhadia, rom is mohq’veba im gzis saboloo archevans, romelsats ghmerti adzlevs adamians. gamotskhadebis 13:11-dan 18-mde „ mits’idan amomavali mkhetsis “ avt’orit’aruli egidit, bolo ori gza midis, erti, ghvtis shabatisk’en an ts’minda shabatisk’en, meore, romis p’ap’is khelisuplebis k’viramde. sitsotskhlesa da sik’etes, sik’vdilsa da borot’ebas shoris archevani arasdros q’opila aseti mk’apio. vis eshinia adamians upro met’ad? ghmertis tu adamianis? asetia sit’uatsiis motsemuloba. magram aseve shemidzlia vtkva: vis uq’vars adamiani upro met’ad? ghmerts tu adamians? rcheulebi orive shemtkhvevashi p’asukhs gastsemen: ghmerti, romelmats tavisi ts’inasts’armet’q’veluri gamotskhadebit itsis tavisi gegmis dasasrulis det’alebi. maradiuli sitsotskhle mashin dzalian akhlos ikneba, mat khelt.
mukhli 1: „ da vikhile skhva nishani tsashi, didi da saotsari: shvidi angelozi, romlebsats shvidi uk’anask’neli ts’q’luli hkondat, radgan matshi aghsrulda ghvtis riskhva “ .
es mukhli ts’armogvidgens „ shvid uk’anask’nel ts’q’luls “, romelits tsrumorts’muneebs romis k’vira dghis archevis gamo daat’q’debat tavs. am tavis tema, gansatsdelis dasasruli, khsnis „ ghvtis riskhvis shvidi uk’anask’neli ts’q’lulis “ dros .
mukhli 2: „da vikhile, titkos minis zghva, tsetskhlit shereuli; da isini, vints gaimarjves mkhetsze, mis khat’sa da misi sakhelis ritskhvze, idgnen minis zghvaze da ech’irat ghvtis arpebi “ .
tavisi msakhurebis, misi rcheulebis gasamkhneveblad, upali shemdeg ts’armogvidgens stsenas, romelits mat gardauval gamarjvebas mianishnebs ts’inasts’armet’q’velebis skhva monak’vetebidan aghebuli skhvadaskhva suratebit. „ tsetskhlshi areul minis zghvaze dganan isini “, radgan mat gaiares rts’menis gamotsda, romelshits devnilebi iq’vnen ( tsetskhlis shet’ak’eba ) da gamarjvebulebi gamovidnen. „ minis zghva “ rcheuli khalkhis sits’mindes aghnishnavs, rogorts es gamotskhadebis 4:1-shia.
mukhli 3: „ da isini mgherian moses, ghvtis msakhuris, simgheras da k’ravis simgheras da amboben: didi da saotsaria sheni sakmeebi, upalo ghmerto q’ovlisshemdzle! martali da ch’eshmarit’ia sheni gzebi, khalkhta mepeo! “
„ moses simgherashi “ israelis didebuli gamosvla aghinishna egvip’t’idan, kveq’nidan da tsodvis t’ip’uri simbolodan. 40 ts’lis shemdeg mits’ier kanaanshi shesvla ts’inasts’armet’q’velebda uk’anask’neli rcheulebis zetsiur kanaanshi shesvlas. tavis mkhriv, rcheulta tsodvebis gamosasq’idad sitsotskhlis gaghebis shemdeg, ieso, „ k’ravi “, amaghlda zetsad, tavisi didebita da zetsiuri ghvtaebrivi dzalit. iesos uk’anask’neli ertguli mots’meebi, q’vela advent’ist’i rts’menita da sakmit, tavis mkhriv ganitsdian zetsad amaghlebas, rodesats ieso dabrundeba mat gadasarchenad. misi „ didi da saotsari sakmeebis “ gandidebit, rcheulebi adideben shemokmed ghmerts, romelmats ganasakhiera misi ghirebulebebi ieso krist’eshi: misi srulq’opili „ simartle “ da misi „ ch’eshmarit’eba “. sit’q’va „ ch’eshmarit’is “ gamodzakhili mokmedebis k’ont’ekst’s ak’avshirebs „ laodik’eis “ ep’okis dasasruls, romelshits man tavi ts’armoadgina, rogorts „ amin da ch’eshmarit’i“ . sts’ored mashin „ khsnis “ dro aghnishnavs „ kalis mshobiarobis “ drois dasasruls, romelits mokhseniebulia gamotskh. 12:2-shi. „ bavshvi “ ieso krist’eshi da mis mier gamovlenili zetsiuri khasiatis sits’mindis sakhit ibadeba kveq’nad. rcheulebs sheudzliat ghmertis keba misi „ q’ovlisshemdzle “ mdgomareobistvis, radgan sts’ored am ghvtaebriv dzalas unda umadlon isini taviant khsnasa da gantavisuplebas. ieso krist’e, romelmats shek’riba da gamoarchia tavisi gamosq’idulebi q’vela mits’ieri eridan, ch’eshmarit’ad „ khalkhta mepea “. isini, vints mas da mis rcheulebs ets’inaaghmdegebodnen, aghar arian.
mukhli 4: „ vin ar sheshindeba, upalo, da ar ganadidebs shens sakhels? radgan mkholod shen khar ts’mida. da q’vela eri mova da taq’vans stsems shens ts’inashe, radgan sheni gank’itkhva gamovlinda. “
mart’ivad rom vtkvat, es nishnavs: vin uars it’q’vis shenze, shemokmedo ghmerto, da gabedavs sheni samartliani didebis ts’artmevas sheni ts’minda meshvide dghis, shabatis p’at’ivistsemis uarq’opit? radgan mkholod shen khar ts’minda da mkholod shen gants’minde sheni meshvide dghe da isini, visats is mietsi, mati mots’onebisa da sheni sits’mindisadmi k’utvnilebis nishnad. martlats, „ mis shishze “ saubrisas, sulits’mida mianishnebs gamotskh . 14:7-is p’irveli „ angelozis “ uts’q’ebaze : „ geshinodet ghvtisa da dideba miaget mas, radgan dadga misi samsjavros zhami; da taq’vani etsit (taq’vani etsit) mas, vints shekmna tsa da mits’a, zghva da ts’q’lis ts’q’aroebi “. ghvtis gegmis tanakhmad, ganadgurebuli meambokhe erebi ormagi miznit aghdgebian: rata tavi daimdablon ghvtis ts’inashe da dideba miagon mas, da miighon misi samartliani uk’anask’neli sasjeli, romelits sabolood gaanadgurebs mat uk’anask’neli samsjavros „ tsetskhlisa da gogirdis t’bashi “, romelits gamotskhadebulia gamotskh. 14:10-is „ mesame angelozis “ uts’q’ebashi. sanam es q’velaperi aghsruldeba, rcheulebs mouts’evt ghvtaebrivi samsjavros drois gavla, rats p’irvel mukhlshi gamotskhadebuli „ shvidi ch’iris “ mokmedebit gamovlindeba .
mukhli 5: „ amis shemdeg vikhile da, aha, gaikhsna mots’mobis k’arvis t’adzari zetsashi “ .
zetsiuri „ t’adzris “ es gakhsna ieso krist’es shuamdgomlobis shets’q’vet’as aghnishnavs, radgan khsnis mots’odebis dro mtavrdeba. „ mots’moba “ aghnishnavs ghvtis at mtsnebas, romlebits ts’minda k’idobanshi iq’o motavsebuli. amrigad, am moment’idan, rcheulebsa da dak’argulebs shoris gantsalk’eveba sabolooa. dedamits’aze, ambokhebulebma k’anonis dadgenilebit akhlakhan gadats’q’vit’es p’irveli dghis q’ovelk’vireuli dasvenebis p’at’ivistsemis valdebuleba, romelits samokalako ts’esit daadgines da religiurad daadast’ures romis imp’erat’orebma, k’onst’ant’ine I-ma da iust’inianem I-ma , romlebmats vigilius I p’irvel p’ap’ad, universaluri krist’ianuli sarts’munoebis, anu k’atolik’uris, droebit metaurad, 538 ts’els gamoatskhades . sik’vdilis uk’anask’neli dadgenileba its’inasts’armet’q’vela gamotskh. 13:15-17-shi da amerik’uli p’rot’est’ant’uli sarts’munoebis dominant’uri mokmedebis kvesh moektsa, romelsats evrop’uli k’atolik’uri sarts’munoeba uch’erda mkhars.
mukhli 6: „da gamovida t’adzridan shvidi angelozi, romlebsats shvidi ts’q’luli hkondat, shemosilni ts’minda da tetri selis samosit da mk’erdze okros sart’q’lebit shemosilni “ .
ts’inasts’armet’q’velebis simbolik’ashi „ shvidi angelozi “ ts’armoadgens mkholod ieso krist’es an mis msgavsad misi banak’is ertgul „ shvid angelozs “. „ ts’minda da k’ashk’asha seli “ ts’armoadgens „ ts’mindanta martal sakmeebs “ gamotskh. 19:8-shi. „ okros sart’q’eli mk’erdze “, shesabamisad, gulis doneze, its’vevs ch’eshmarit’ebis siq’varuls, romelits uk’ve mokhseniebulia gamotskh. 1:13-shi ts’armodgenili krist’es khat’shi. ch’eshmarit’ebis ghmerti emzadeba t’q’uilis banak’is dasasjelad. am shekhsenebit, suli mianishnebs „ did ubedurebaze “, romlis sakhets gamovlinda misi sakhit „ mzestan, rotsa is tavisi dzalit anatebs “. ieso krist’esa da meambokhe ts’armart mzis taq’vanismtsemlebs shoris saboloo dap’irisp’irebis dro dadga.
mukhli 7: „ otkhi tskhovelidan ertma shvid angelozs shvidi okros tasi mistsa, savse uk’uniti uk’unisamde tsotskhali ghvtis riskhvit “ .
tavad ieso iq’o magaliti, romelsats gamoasakhavda gamotskh. 4-shi mokhseniebuli „ otkhi tsotskhali arseba “. is aseve aris „ ghmerti, romelits maradiulad tsotskhlobs da „ ganriskhebulia “. amgvarad, misi ghvtaebrioba mas q’vela rols anich’ebs: shemokmedi, gamomsq’idveli, shuamavali da samudamod, msajuli. shemdeg, tavisi shuamdgomlobis shets’q’vet’it, is khdeba samartlianobis ghmerti, romelits urt’q’ams da sik’vdilit sjis tavis meambokhe mots’inaaghmdegeebs, radgan mat aavses misi samartliani „ riskhvis tasi “ . „ sasmisi “ akhla savsea da es riskhva „ shvidi uk’anask’neli “ sasjelis sakhes miighebs, romelshits ghvtaebriv ts’q’alobas aghar ekneba tavisi adgili.
mukhli 8: „ da t’adzari aivso k’vamlit ghvtis didebisa da misi dzalidan; da veravin shedzlo t’adzarshi shesvla, sanam shvidi angelozis shvidi ts’q’luli ar aghsruldeboda “ .
madlis shets’q’vet’is am temis sailust’ratsiod, sulits’mida am mukhlshi ts’armogvidgens „ k’vamlit savse t’adzris “ khat’s q’opnis gamo. „ ghvtis “ da is ak’onk’ret’ebs: „ da veravin shevidoda t’adzarshi, sanam shvidi angelozis shvidi ts’q’luli ar dasruldeboda“ . amgvarad, ghmerti aprtkhilebs tavis rcheulebs, rom isini dedamits’aze darchebian misi riskhvis „ shvidi uk’anask’neli ts’q’lulis “ dros . uk’anask’neli rcheulebi khelakhla ganitsdian ebraelta gamotsdilebas „ ati ts’q’lulis “ dros, romlebmats daamartskhes meambokhe egvip’t’e. ts’q’lulebi mattvis k’i ara, aramed meambokheebistvisaa, ghvtaebrivi riskhvis samizneebistvis. magram amgvarad dadast’urebulia mati „t’adzarshi “ shesvlis moakhloeba , shesadzlebloba mietsemat, rogorts k’i „ shvidi uk’anask’neli ts’q’luli “ dasruldeba.
gamotskhadeba 16 : shvidi uk’anask’neli sasjeli
ghvtis riskhvis
shvidi uk’anask’neli ts’q’lulis “ gadmoghvras, romlitats „ ghvtis riskhva “ gamoikhat’eba.
ghvtis riskhvis “ samizneebi ident’uri ikneba imat ts’inaaghmdeg, vints p’irveli ekvsi „ saq’viris “ sasjelit dazaralda . amgvarad, sulits’mida amkhels, rom „ shvidi uk’anask’neli ch’iris “ da „ shvidi saq’viris “ sasjelebi erti da igive tsodvistvis isjeba: „meshvide dghis“ shabatis dasvenebis darghveva . gants’minda “ ghvtis mier samq’aros dasabamidan.
dagvianebit vkhsni prchkhilebs. q’uradgheba miaktsiet ganskhvavebas, romelits akhasiatebs ghvtaebriv „ saq’virebs “ da „ ch’irebs an ch’irebs“ . „ saq’virebi “ q’vela adamianis mk’vlelobaa, romlebits adamianebis mier aris gankhortsielebuli, magram ghvtis mier aris shek’vetili, mekhute k’i sulieri khasiatisaa. „ ch’irebi “ usiamovno kmedebebia, romlebits ushualod ghmertis mier aris dats’esebuli misi tsotskhali kmnilebis bunebrivi sashualebebit. gamotskhadebis 16-e tavi ts’armogvidgens „ shvid uk’anask’nel ch’irs “, rats dakhvets’ilad mianishnebs, rom mat ts’in udzghoda skhva „ ch’irebi “, romlebits adamianebs madlis zhamis dasrulebamde hkondat gantsdili, rats sulierad q’ops danielis 11:40-shi moq’vanil „ bolo zhams “ or nats’ilad. p’irvelshi es dasasruli aris erebis dro, kholo meoreshi - ashsh-s metvalq’ureobisa da initsiat’ivis kvesh organizebuli universaluri msoplio mtavrobis dro. am ganakhlebashi, romelits 2021 ts’lis 18 dek’embers, shabats gankhortsielda, shemidzlia davadast’uro es akhsna, radgan 2020 ts’lis dasats’q’isidan mteli k’atsobrioba ek’onomik’ur k’rakhs ganitsdis gadamdebi virusis, k’oronavirus Covid-19-is gamo, romelits p’irvelad chinetshi gamochnda. globalist’uri gatsvlebisa da tsodnis k’ont’ekst’shi, romelits gonebrivad adzlierebs mis realur epekt’ebs, p’anik’ashi chavardnilma khalkhta liderebma shets’q’vit’es mteli dasavlet evrop’isa da amerik’is ek’onomik’is ganvitareba da uts’q’vet’i zrda. usamartlod p’andemiad michneuli dasavleti, romelits pikrobda, rom ert dghes sik’vdils daamartskhebda, shedzrts’unebuli da umts’eoa. p’anik’ashi mq’opma ughmertoebma sulita da skheulit miandes tavi akhal religias, romelits mas tsvlis: q’ovlisshemdzle sameditsino metsnierebas. kholo taghlitebis kveq’anam, dedamits’aze q’velaze mdidarma, isargebla shesadzleblobit, rata adamianebi t’q’ved da monebad ektsia mati diagnozebis, vaktsinebis, medik’ament’ebisa da k’orp’orat’iuli gadats’q’vet’ilebebistvis. amavdroulad, saprangetshi gvesmis direkt’ivebi, rbilad rom vtkvat, p’aradoksuli, romlebsats shemdegnairad shevajameb: „mizanshets’onilia binebis ganiaveba da damtsavi nighbis t’areba saatobit, ris shemdegats mat’arebeli ikhrchoba“. es khazs usvams saprangetis da skhva mimbadzveli kveq’nebis akhalgazrda mmartvelebis „saghi azrs“. saint’eresoa aghinishnos, rom kveq’ana, romelits am damangrevel ktsevas khelmdzghvanelobda, tavdap’irvelad israeli iq’o; p’irveli kveq’ana, romelits ghmertma dats’q’evla religiur ist’oriashi. nighbis t’areba, tavdap’irvelad ak’rdzaluli, rodesats is khelmisats’vdomi ar iq’o, shemdeg savaldebulo gakhda sasuntki sist’emis zegavlenis mkone daavadebisgan dasatsavad. ghvtis ts’q’evla moulodnel naq’ops idzleva , magram damangrevlad dzalian epekt’uria. darts’munebuli var, rom 2021 ts’lidan „ meekvse saq’viris “ dasats’q’isamde , mesame msoplio omamde, skhva „ ghvtis ch’irebi “ daat’q’deba damnashave k’atsobriobas dedamits’is skhvadaskhva adgilas, gansak’utrebit k’i dangreul dasavletshi; „ch’irebi“, rogoritsaa „ shimshili “ da skhva realuri universaluri p’andemiebi, romlebits uk’ve tsnobilia rogorts ch’iri da kolera. ghmerti am t’ip’is sasjels atskhadebs ezek’ielshi. 14:21: „diakh, ase ambobs upali iahve: tumtsa ierusalimis ts’inaaghmdeg otkh sashinel sasjels gamovavlen: makhvils, shimshils, mkhetsebsa da ch’irs, rata gavanadguro misgan adamiani da tskhoveli “. gaitvalists’inet, rom es sia amomts’uravi ar aris, radgan tanamedrove droshi ghvtaebrivi sasjelebi mravali pormit vlindeba: k’ibo, shidsi, chik’ungunia, altshaimeri... da a.sh.... aseve aghvnishnav globaluri datbobis gamo shishis gachenas. k’atsobriobis masebi sheshinebulebi da p’anik’ashi arian q’inulis dnobisa da shesadzlo ts’q’aldidobis pikris gamo. ghvtaebrivi ts’q’evlis k’idev erti naq’opi, romelits urt’q’ams adamianis gonebas da ashenebs gantsalk’evebisa da sidzulvilis k’edlebs. am prchkhilebs vkhurav, rata ganvaakhlo k’vleva madlis dasasrulis shemdgomi movlenebis shesakheb, romlebits akhasiatebs „ ghvtis riskhvis shvid uk’anask’nel ts’q’luls “.
k’idev erti mizezi amartlebs samizneebis archevas. „ shvidi uk’anask’neli ch’iri “ samq’aros dasasruls shekmnis ganadgurebas guliskhmobs. ghmertistvis, shemokmedistvis, dadga dro misi sakmis ganadgurebisa. amit’om is mihq’veba shekmnis p’rotsess, magram shekmnis natsvlad, anadgurebs. „ meshvide uk’anask’neli ch’irit “ dedamits’aze adamianis sitsotskhle chakreba, dedamits’as k’i k’vlav „upsk’ruli “ darcheba kaot’ur mdgomareobashi, misi ertaderti mk’vidrit, sat’anit, tsodvis avt’orit; gap’art’akhebuli dedamits’a misi tsikhe ikneba „ atasi ts’lis ganmavlobashi “ uk’anask’nel samsjavromde, rodesats q’vela skhva meambokhestan ertad, gamotskhadebis 20-is tanakhmad, is ganadgurdeba.
mukhli 1: „ da gavigone t’adzridan didi khma, romelits eubneboda shvid angelozs: ts’adit da daaskhuret ghvtis riskhvis shvidi tasi dedamits’aze “ .
es „ t’adzridan gamomavali khmamaghali khma “ shemokmedi ghmertis khmaa, romelits tavis q’velaze legit’imur uplebas ghalat’obs. rogorts shemokmedi ghmerti, mis avt’orit’et’s uzenaesi khasiati akvs da arts samartliania da arts gonivruli, ech’vkvesh davaq’enot misi survili, taq’vani vtset da gandiddes im dasvenebis dghis datsvit, romelits man am miznit „ ts’minda “. tavisi didi da ghvtaebrivi sibrdznit, ghmertma uzrunvelq’o, rom vints k’itkhulobs mis uplebebsa da avt’orit’et’s, ugulebelq’ops mis q’velaze mnishvnelovan saidumloebebs, sanam „ meore sik’vdilshi “ gamoisq’idis q’ovlisshemdzle ghmertis ts’inaaghmdeg chadenili sheuratskhq’opis pass.
mukhli 2: „ p’irveli ts’avida da tavisi tasi mits’aze daghvara. da sashineli da sazareli ts’q’luli gauchndat adamianebs, romlebsats mkhetsis nishani hkondat da mis khat’ebas stsemdnen taq’vans “ .
rogorts bolo ajanq’ebis dominant’uri dzala da ts’amq’vani avt’orit’et’i, am k’ont’ekst’shi p’riorit’et’uli samiznea „ mits’a “, datsemuli p’rot’est’ant’uli sarts’munoebis simbolo.
p’irveli ch’iri aris „ avtvisebiani ts’q’luli “, romelits pizik’ur t’anjvas its’vevs meambokheebis skheulebshi, romlebmats airchies daemorchilon adamianebis mier dats’esebul dasvenebis dghes. samizneebi arian k’atolik’eebi da p’rot’est’ant’ebi, romlebmats gadaurchnen birtvul k’onplikt’s da romlebmats, p’irveli dghis, romis k’vira dghis am archevanit, „ ... mkhetsis nishani “.
mukhli 3: „ meore k’atsma tavisi tasi zghvashi chaaskha da is siskhlad iktsa, rogorts mk’vdris siskhli; da q’oveli tsotskhali arseba, q’velaperi, rats zghvashi iq’o, mok’vda “ .
„ meore “ urt’q’ams „ zghvas “, romelsats is „ siskhlad “ gardakmnis , rogorts es moses dros egvip’t’is nilosis shemtkhvevashi gaak’eta; „ zghvas “, romauli k’atolitsizmis simbolos, romelits khmeltashua zghvas eskhmis tavs. am moment’shi ghmerti anadgurebs „ zghvashi “ arsebul q’vela tskhovelur arsebas. is its’q’ebs shekmnis p’rotsess sap’irisp’iro mimartulebit, sabolood, „ dedamits’a “ k’vlav „ upormo da tsarieli “ gakhdeba ; is daubrundeba tavis p’irvandel „ upsk’rulur “ mdgomareobas .
mukhli 4: „ mesamem tavisi tasi mdinareebsa da ts’q’lis ts’q’aroebs daaskha da isini siskhlad iktsnen “ .
„ mesame “ urt’q’ams „ mdinareebisa da ts’q’aroebis “ mt’k’nar „ ts’q’als “, romlebits moulodnelad „ siskhlad“ iktsevian . ts’q’urvilis mosak’lavad ts’q’ali aghar aris. sasjeli mk’atsri da damsakhurebulia, radgan isini rcheulta „siskhlis“ dasaghvrelad emzadebodnen. es sasjeli p’irveli iq’o, romelits ghmertma moses k’vertkhit daak’isra egvip’t’elebs, ebraelta „ siskhlis msmelebs“, romlebsats tskhovelebivit ep’q’robodnen sast’ik’ monobashi, sadats bevri k’vdeboda.
me-5 mukhli: „ da gavige, rogor tkva ts’q’lebis angelozma: martali khar shen, vints khar da vints iq’avi; ts’mida khar, radgan aghasrule es gank’itkhva “ .
uk’ve aghvnishnet am mukhlshi t’erminebi „ samartliani “ da „ ts’minda “, romlebits adast’ureben dan. 8:14-is gank’argulebis t’ekst’is chems sts’or targmans: „ 2300 saghamo da dila da sits’minde gamartldeba “; „ sits’minde “ moitsavs q’velapers, rasats ghmerti ts’mindad miichnevs. am saboloo k’ont’ekst’shi, mis „ ts’minda “ shabatze tavdaskhma sruli samartlianobit imsakhurebs ghvtis gank’itkhvas, romelits „ ts’q’als “ dasalevad „ siskhlad “ aktsevs. sit’q’va „ ts’q’lebi “ simbolurad da ormagad aghnishnavs adamianis ts’irvebsa da religiur sts’avlebas. p’ap’is romis mier damakhinjebuli, gamotskhad. 8:11-shi, orive „ argad “ gadaiktsa . sit’q’vebit „ shen samartliani khar... radgan es gank’itkhva ganakhortsiele “, angelozi amartlebs im zomas, romelits sach’iroa ch’eshmarit’i srulq’opili samartlianobit, romlis gankhortsielebats mkholod ghmerts sheudzlia. dakhvets’ilad da dzalian zust’ad, suli ghvtis sakhelidan kreba „ da vints modis “ porma, radgan is movida; da misi gamochena mistvis da misi gamosq’idulistvis mudmiv ats’mq’os khsnis, im samq’aroebis davits’q’ebis gareshe, romlebits suptad darchnen da ts’minda angelozebis, romlebits misi ertgulebi darchnen.
mukhli 6: „ radgan mat daghvares ts’mindanta da ts’inasts’armet’q’velta siskhli da shen mietsi mat siskhli dasalevad; isini ghirsni arian “ .
radgan ambokhebulebi mzad iq’vnen rcheulta mosak’lavad, romlebits tavianti khsnis mkholod iesos charevas umadlodebodnen, ghmertma mat aseve miats’era is danashaulebi, romelta chadenasats ap’irebdnen. imave mizezebis gamo, mat ise moep’q’rnen, rogorts gamosvlis dros egvip’t’elebs. es meored iq’o, rodesats ghmertma tkva: „ isini ghirsni arian “. am saboloo pazashi, advent’ist’ta rcheulta agresorad sardisis matsne vkhedavt, romelsats iesom utkhra: „ shen tsotskhlad itvlebi da mk’vdari khar “. magram amave dros, man 1843-1844 ts’lebis rcheulebze tkva: „ isini chemtan ertad ivlian tetr samosshi, radgan ghirsni arian “. amrigad, titoeuls ergeba ghirseba, romelits mas ek’utvnis misi rts’menis sakmeebis mikhedvit: „ tetri samosi “ ertguli rcheulebistvis, „ siskhli “ orguli datsemuli ambokhebulebistvis dasalevad.
mukhli 7: „ da gavige skhva angelozi samskhverp’lodan, romelits ambobda: „aseve, upalo ghmerto q’ovlisshemdzleo, ch’eshmarit’i da martali arian sheni gank’itkhvebi “ .
es khma, romelits „sak’urtkhevlidan “, jvris simbolodan, gamodis, jvartsmuli krist’es khmaa, romelsats gansak’utrebuli mizezebi akvs, rom daamt’k’itsos es samsjavro. radgan mat, visats is am moment’shi sjis, gabedes misi khsnis motkhovna, amavdroulad gaamartlon sazareli tsodva, adamianis mtsnebis morchilebit; es k’i ts’minda ts’erilis gaprtkhilebebis miukhedavad: esaia 29:13-shi: „ upalma tkva: rotsa es khalkhi momiakhlovdeba, p’at’ivs mtsemen p’irita da bageebit, magram mati guli shorsaa chemgan da mati shishi chemi mkholod adamianuri t’raditsiis mtsnebaa “ . mate 15:19: „ magram amaod memsakhurebian , radgan asts’avlian k’atsta mtsnebebs, rogorts modzghvrebas “ .
mukhli 8: „ meotkhem tavisi tasi mzeze daaskha da mas mietsa dzala, tsetskhlit daets’va adamianebi “ .
meotkhe mokmedebs „ mzeze “ da mas chveulebrivze met’ad atskhelebs. am dzlieri sitskhit ambokhebulta khortsi „ its’vis “. „ sits’mindis “ darghvevis dasjis shemdeg , ghmerti akhla dasjis k’onst’ant’ine I-isgan memk’vidreobit mighebul „mzis dghis“ k’erp’taq’vanismtsemlobas. „ mze “ , romelsats dghes bevri uneblied p’at’ivs stsems , ambokhebulta k’anis „ dats’vas “ its’q’ebs. ghmerti k’erp’s k’erp’taq’vanismtsemlebis ts’inaaghmdeg mimartavs. es aris gamotskh. 1-shi gamotskhadebuli „ didi ubedurebis “ k’ulminatsia. moment’i, rodesats „ mzis “ mbrdzanebeli mas tavisi taq’vanismtsemlebis dasasjelad iq’enebs.
mukhli 9: „ da its’vodnen adamianebi didi sitskhit da gmobdnen ghvtis sakhels, romelsats akvs dzalaupleba am ts’q’lulebebze, da ar moinanies, rom dideba miegot mistvis “ .
gamagrebis doneze, romelsats isini miaghts’ies, meambokheebi ar inanieben taviant tsodvas da ar imdableben tavs ghvtis ts’inashe, aramed sheuratskhq’open mas misi „ sakhelis gmobit “. es uk’ve mat bunebashi iq’o, chveuli ktseva, romelits zedap’irul morts’muneebshi gvkhvdeba; isini ar tsdiloben misi ch’eshmarit’ebis tsodnas da mis zizghit aghsavse dumils taviant sasargeblod ganmart’aven. kholo rodesats sirtuleebi ts’armoikmneba, isini ts’q’evlian mis „ sakhels “. „ monaniebis “ sheudzlebloba adast’urebs gamotskhadebis 9:20-21-is „ meekvse saq’viris “ „ gadarchenilebis “ k’ont’ekst’s . meambokhe urts’munoebi arian religiuri adamianebi an ar arian isini, vints ar sts’amt q’ovlisshemdzle shemokmedi ghmertis. mati tvalebi mattvis sasik’vdilo khapangad iktsa.
mukhli 10: „ mekhute mepem tavisi tasi mkhetsis t’akht’ze daaskha. sibnelem moitsva misi samepo da khalkhi t’k’ivilisgan enebs ik’benda. “
„ mekhute “ k’onk’ret’ulad „ mkhetsis t’akht’s “ isakhavs miznad, anu romis im regions, sadats vat’ik’ani mdebareobs, p’ap’izmis p’at’ara religiur sakhelmts’ipos, sadats ts’minda p’et’res bazilik’a dgas. tumtsa, rogorts vnakhet, p’ap’is namdvili „ t’akht’i “ dzvel romshi, k’eelias mtaze, msoplios q’vela ek’lesiis deda ek’lesiashi, ts’minda ioane lat’eranis bazilik’ashi mdebareobs. ghmerti mas melnisper „ sibneleshi “ dzirs utkhris, romelits nebismier mkhedvel adamians brmis mdgomareobashi aq’enebs. shedegi sashinlad mt’k’ivneulia, magram religiuri t’q’uilis am sats’q’isi ts’ert’ilistvis, romelits erti ghmertis sinatled da ieso krist’es sakhelit aris ts’armodgenili, is sruliad damsakhurebuli da gamartlebulia. „ monanieba “ aghar aris shesadzlebeli, magram ghmerti khazs usvams misi tsotskhali samizneebis gonebis gamk’vrivebas.
mukhli 11: „ da gmobdnen zetsier ghmerts tavianti t’k’ivilebisa da ts’q’lulebis gamo da ar moinanies tavianti sakmeebi “ .
es mukhli gvekhmareba gavigot, rom ch’irebi grdzeldeba da arasdros ts’q’deba. tumtsa, „ monaniebis “ ararsebobisa da „ ghvtismgmoblobis “ gagrdzelebis khazgasmit , sulits’mida gvekhmareba gavigot, rom ambokhebulta riskhva da borot’eba mkholod izrdeba. sts’ored ghvtis mizania isini zghvarze mihq’avs, rata rcheulta sik’vdili gank’argon.
mukhli 12: „ meekvsem tavisi tasi did mdinare evprat’ze daaskha da misi ts’q’ali dashra, rata gza gamzadebuliq’o aghmosavletidan mosuli mepeebistvis “ .
„ meekvse “ evrop’as isakhavs miznad, romelsats simboluri sakheli „ mdinare evprat’i “ akvs, rats, gamotskhadebis 17:1-15-shi motsemuli gamosakhulebis gatvalists’inebit, „ didi babilonis “ - k’atolik’uri p’ap’is romis - taq’vanismtsemel khalkhebs aghnishnavs. „ misi ts’q’lis dashroba “ shesadzloa misi mosakhleobis ganadgurebaze mianishnebdes, rats gardauvalia, magram amis tkma jer k’idev naadrevia. sinamdvileshi, es ist’oriuli shekhsenebaa, radgan „ mdinare evprat’is “ nats’ilobrivi dashrobis shedegad midielma mepe dariosma kaldevelta „ babiloni“ daip’q’ro. amit’om, sulits’mindis uts’q’eba romauli k’atolik’uri „ babilonis “ sruli damartskhebis gamotskhadebaa, romelsats jer k’idev akvs momkhreebi da damtsvelebi, magram mtsire khnit. „ didi babiloni “ amjerad namdvilad „ daetsema “, q’ovlisshemdzle ghmerti ieso krist’e daamartskhebs.
sami uts’minduri sulis k’onsult’atsia
mukhli 13: „ da vikhile sami uts’minduri suli, baq’aq’ebis msgavsi, romlebits gamovidnen drak’onis p’iridan, mkhetsis p’iridan da tsruts’inasts’armet’q’velis p’iridan “ .
armagedonis brdzolistvis “ mzadeba , romelits simbolurad gamokhat’avs gadats’q’vet’ilebas, sik’vdilit dasajon urchi shabatis damtsvelebi, romlebits urq’evad ertgulebi arian shemokmedi ghmertis mimart. tavdap’irvelad, sp’irit’izmis gzit, eshmak’i, ieso krist’es p’irovnebis imit’atsiit, rogorts chans, arts’munebs ambokhebulebs, rom k’vira dghis mati archevani gamartlebulia. amit’om, is mouts’odebs mat, sitsotskhle ts’aartvan ertgul mots’inaaghmdegeebs, romlebits p’at’ivs stsemen shabats. amgvarad, eshmak’uri sameuli aertianebs ertsa da imave brdzolashi eshmak’s, k’atolik’ur sarts’munoebas da p’rot’est’ant’ul sarts’munoebas, anu „ drak’ons, mkhetss da tsruts’inasts’armet’q’vels “. ak sruldeba gamotskhadebis 9:7-9-shi mokhseniebuli „ brdzola “. „ p’irebis “ khseneba adast’urebs k’onsult’atsiebis sit’q’vier gatsvlas, rats its’vevs ch’eshmarit’i rcheulebis mok’vlis gank’argulebas; rasats isini ugulebelq’open an sruliad ech’vkvesh aq’eneben. „ baq’aq’ebi “ udavod, ghmertistvis, uts’mindurebad k’lasipitsirebuli tskhovelebi arian, magram am uts’q’ebashi suli mianishnebs im did nakht’omebze, romelta gankhortsielebats am tskhovels sheudzlia. evrop’ul „ mkhetssa “ da amerik’el „tsruts’inasts’armet’q’vels“ shoris parto at’lant’is ok’eanea da am oris shekhvedra did nakht’omebs guliskhmobs. ingliselebsa da amerik’elebs shoris prangebi „baq’aq’ebad“ da „baq’aq’mch’amiebad“ arian ts’armochenilni. uts’minduri saprangetis sp’etsialobaa, romlis moraluri ghirebulebebi drota ganmavlobashi daingra, 1789 ts’lis revolutsiis shemdeg, rodesats tavisupleba q’velaperze maghla daaq’ena . uts’minduri suli, romelits sameuls amodzravebs, tavisuplebis sulia, romelsats „arts ghmerti surs da arts bat’oni“. isini q’velani ets’inaaghmdegebodnen ghvtaebriv nebas da mis avt’orit’et’s da amit’om gaertianebulni arian am sak’itkhshi. isini ertad arian, radgan isini msgavsni arian.
mukhli 14: „ radgan isini demonta sulebi arian, romlebits sasts’aulebs akhdenen da midian dedamits’is mepeebtan, rata shek’ribon isini q’ovlisshemdzle ghmertis didi dghis sabrdzolvelad “ .
dan. 8:14-is brdzanebulebis ts’q’evlis shemdeg, demonuri sulebi didi ts’armat’ebit gamochndnen inglissa da ashsh-shi. sp’irit’izmi im moment’is moda iq’o da khalkhi sheechvia am t’ip’is urtiertobas ukhilav, magram akt’iur sulebtan. p’rot’est’ant’ul sarts’munoebashi, mravali religiuri jgupi inarchunebs urtiertobas demonebtan, radgan sjerat, rom mat akvt urtiertoba iesostan da mis angelozebtan. demonebs didi simart’ivit sheudzliat ghvtis mier uarq’opili krist’ianebis mot’q’ueba da isini maints shedzleben advilad daarts’munon isini, sheik’ribon, rata bolo k’atsamde mok’lan ghvtismosavi krist’ianebi da iudevelebi, romlebits shabats itsaven. es uk’iduresi zoma, romelits orive jgups sik’vdilit emukreba, gaaertianebs mat ieso krist’es k’urtkhevashi. ghvtistvis, es shek’reba miznad isakhavs ambokhebulebis shek’rebas „ q’ovlisshemdzle ghmertis didi dghis brdzolistvis “. am shek’rebis mizania ambokhebulebs mistses ganzrakhva, mok’lan, rats mat ghirss gakhdis sik’vdilis t’anjvisa mat mier, vints shetsda da mot’q’uvda mati religiuri t’q’uilebit. brdzolis mtavari mizezi, sts’ored, dasvenebis dghis archeva iq’o da dakhvets’ilad, sulits’mida miutitebs, rom shemotavazebuli dgheebi ar aris tanabari. radgan ts’minda shabatis shesakheb praza tavisi bunebit araprit chamouvardeba „ q’ovlisshemdzle ghmertis did dghes “. dgheebi tanabari ar aris da arts mots’inaaghmdege dzalebi. iseve, rogorts man gandevna eshmak’i da misi demonebi zetsidan, ieso krist’e, rogorts dzlevamosili „ mikaeli “, tavis gamarjvebas tavis mt’rebs daak’isrebs.
mukhli 15: „ aha, movdivar rogorts kurdi. net’aria is, vints pkhizlad zis da itsavs tavis samosels, rata shishveli ar iaros da misi sirtskhvili ar dainakhon “ .
ghvtaebrivi shabatis damtsavebtan mebrdzoli banak’i tsru orguli krist’ianebia, mat shoris p’rot’est’ant’ebi, romlebsats iesom gamotskh. 3:3-shi utkhra: „ gakhsovdes, rogor miighe da moismine, daitsavi da moinanie. tu ar ipkhizleb, kurdivit moval da ar itsi, romel saatze mogak’itkhav “. meore mkhriv, sulits’mida utskhadebs advent’ist’ rcheulebs, romlebits „ laodik’eis “ bolo ep’okashi misi sruli ts’inasts’armet’q’veluri sinatlit sargebloben: „ net’aria is, vints pkhizladaa da itsavs tavis samoss “ da 1994 ts’lidan amonasuntk advent’ist’ur inst’it’ut’ze minishnebit, is aseve ambobs: „ rata shishveli ar iaros da mati sirtskhvili ar gamochndes! “ krist’es dabrunebisas gamotskhadebuli da „shishveli“ darchenit, is sirtskhvilisa da uarq’opis banak’shi ikneba, 2 k’or. 5:2-3-is shesabamisad: „ amit’om vk’vnesit am k’aravshi, vnat’robt chveni zetsiuri samq’oplit shemosvas, tuk’i shemosilni aghmovchndebit da ara shishvlebi “.
mukhli 16: „ shek’ribes isini im adgilas, romelsats ebraulad armagedoni hkvia “ .
„shek’reba“ geograpiul mdebareobas ar ekheba, radgan es sulieri „shek’rebaa“, romelits tavis sasik’vdilo p’roekt’shi ghvtis mt’rebis banak’s aertianebs. upro met’its, sit’q’va „har“ mtas nishnavs da shemtkhvevit israelshi martlats arsebobs megidos kheoba, magram am sakhelis mta ar arsebobs.
sakheli „ armagedoni “ nishnavs „dzvirpas mtas“, sakheli, romelits ieso krist’estvis aghnishnavs mis k’rebas, mis rcheuls, romelits agrovebs q’vela tavis rcheuls. me-14 mukhli k’i titkmis natlad gvimzhghavnebs, tu ras moitsavs „ armagedonis “ brdzola; ambokhebulebistvis samizne ghvtaebrivi shabati da misi damk’virveblebia; magram ghmertistvis samizne misi ertguli rcheulebis mt’rebi arian.
es „dzvirpasi mta“ amavdroulad aghnishnavs „sinais mtas“, saidanats ghmertma tavisi k’anoni p’irvelad gamoutskhada israels egvip’t’idan gamosvlis shemdeg. radgan ambokhebulebis samizne, pakt’obrivad, amavdroulad, misi meotkhe mtsnebis ts’minda meshvide dghe shabati da misi ertguli damk’virveblebi arian. ghmertistvis am „mtis“ „dzvirpasi“ khasiati udavoa, radgan mas k’atsobriobis ist’oriashi analogi ar hq’avs. adamianuri k’erp’taq’vanismtsemlobisgan dasatsavad, ghmertma k’atsobriobas misi namdvili mdebareobis shesakheb araperi akhsovda. t’raditsiis tanakhmad, is egvip’t’is nakhevark’undzulis samkhretit mdebareobs, sinamdvileshi k’i „ midianis “ chrdilo-aghmosavletit mdebareobs, sadats moses tsolis, „ seporas “ mama „ itro “ tskhovrobda, anu dghevandeli saudis arabetis chrdiloetit. misi matskhovreblebi namdvil sinas mtas „al lavzs“ uts’odeben, rats „k’anons“ nishnavs; gamartlebuli sakheli, romelits moses mier dats’erili bibliuri ist’oriis sasargeblod mots’mobs. magram am geograpiul „ adgilze “ ar daup’irisp’irdebian ambokhebulebi didebul da ghvtaebriv gamarjvebul krist’es. radgan sit’q’va „ adgili “ shetsdomashi shemq’vania da sinamdvileshi universalur elpers idzens, radgan rcheulebi am moment’shi jer k’idev gapant’ulebi arian mtel dedamits’aze. tsotskhali rcheulebi da aghmdgarebi ieso krist’es k’etili angelozebis mier „sheik’ribebian“ iesostan ertad zetsis ghrublebze.
mukhli 17: „ meshvidem tavisi tasi haershi gadmoghvara. t’adzridan, t’akht’idan, didi khma gamovida: „aghsrulda! ““
meshvide ch’iris haershi gadmoghvrili “ nishnis kvesh , sanam ambokhebulebi taviant danashaulebriv gegmas ganakhortsielebdnen, ieso krist’e, ch’eshmarit’i, q’ovlisshemdzle da didebuli gvevlineba ganumeorebel zetsier didebashi, angelozta utvalav tankhlebit. chven k’vlav aghmovchndebit „ meshvide saq’viris “ moment’shi , sadats, gamotskhadebis 11:15-is tanakhmad, ieso krist’e, q’ovlisshemdzle ghmerti, eshmak’s artmevs msoplios samepos. epeselta 2:2-shi p’avle sat’anas „ haeris dzalauplebis mtavris “ t’it’ulit moikhseniebs . „ haeri “ aris element’i, romelits q’vela mits’ier k’atsobriobas aertianebs da romelzets is martavs ieso krist’es didebul dabrunebamde. misi didebuli mosvlis moment’ia, rodesats misi ghvtaebrivi dzala eshmak’s artmevs am bat’onobasa da dzalauplebas adamianebze da bolos moughebs mas.
gaatsnobieret ghvtis motmineba, romelits 6000 ts’elia elodeba im moment’s, rodesats is it’q’vis: „ aghsrulda! “ da shemdeg gaiget, tu ra mnishvnelobas anich’ebs is „ts’minda meshvide dghes“, romelits ts’inasts’armet’q’velebs im moment’is dadgomas, rodesats misi orguli kmnilebistvis mitsemuli tavisupleba shets’q’deba. meambokhe kmnilebebi shets’q’vet’en mis imedgatsruebas, gaghizianebas, zizghs da sheuratskhq’opas, radgan isini ganadgurdebian. danielis 12:1-shi sulits’mindam its’inasts’armet’q’vela es didebuli mosvla, romelsats is „mikaels “ miats’ers , ieso krist’es zetsiur angelozur sakhels: „ im dros aghdgeba mikaeli , didi mtavari, romelits dgas sheni khalkhis shvilebis ts’inashe; da ikneba ubedurebis dro, rogorits ar q’opila eris gachenidan im dromde. im dros gadarcheba sheni khalkhi, q’vela, vints ts’ignshi ikneba chats’erili “. ghmerti ar aadvilebs tavisi khsnis gegmis gagebas, radgan biblia ar akhsenebs sakhels „ieso“ mesiis aghsanishnavad da mas simbolur sakhelebs adzlevs, romlebits mis parul ghvtaebriobas avlens: „ emanueli “ (ghmerti chventanaa) es. 7:14: „ amit’om tavad mogtsems upali nishans: aha, kalts’uli daorsuldeba da gaachens dzes da daarkmevs mas sakhelad emanuels “; „ maradiuli mama “ es. 9:5-shi: „ radgan shegvedzina shvili, mogvetsa dze da mis mkharze ikneba khelmts’ipeba; da mas daerkmeva sakheli: sak’virveli, mrcheveli, dzlieri ghmerti, maradiuli mama , mshvidobis mtavari “.
mukhli 18: „ da ikmna elva, khmebi da ch’eka-kukhili, da mokhda didi mits’isdzvra, romlis msgavsi ar momkhdara mas shemdeg, rats adamiani gachnda dedamits’aze, aseti didi mits’isdzvra “ .
ak chven vkhedavt gamotskh. 4:5-is dziritadi satsnobaro mukhlis prazas, romelits ganakhlebulia gamotskh. 8:5-shi. ghmerti gamovida tavisi ukhilavobidan, orguli da urts’muno morts’muneebi, aseve ertguli advent’ist’i rcheulebi, sheudzliat ikhilon shemokmedi ghmerti ieso krist’e misi dabrunebis didebashi. gamotskh. 6 da 7 gvamzhghavnebs ori banak’is sap’irisp’iro ktsevebs am sashinel da didebul k’ont’ekst’shi.
da dzlieri mits’isdzvris gantsdis shemdeg, isini sheshinebulebi khedaven krist’es rcheultatvis gank’utvnil p’irvel aghdgomas, gamotskhadebis 20:5-is mikhedvit, da mat zetsad amaghlebas, sadats isini iesos sheuertdebian. q’velaperi ise khdeba, rogorts es gamotskhadebulia 1 tes. 4:15-17-shi: „ radgan amas geubnebit tkven uplis sit’q’vit : chven, vints tsotskhlebi vart da vrchebit uplis mosvlamde, ar gavusts’rebt midzinebulebs. radgan tavad upali chamova zetsidan dzakhilit, mtavarangelozis khmit da ghvtis saq’virit. da krist’eshi mk’vdrebi p’irvelebi aghdgebian. shemdeg chven, vints tsotskhlebi vart da vrchebit, mattan ertad avit’atsebt ghrublebshi, rata shevkhvdet upals haershi da ase viknebit upaltan samudamod “. am mukhlit visargebleb, rata khazi gavusva „ mk’vdrebis “ mdgomareobis motsikulebriv k’ontseptsias : „ chven, tsotskhlebi, vints vrchebit uplis mosvlamde, ar gavusts’rebt mat“. „ mk’vdrebi “. p’avle da misi tanamedroveebi ar pikrobdnen, dghevandeli tsru krist’ianebis msgavsad, rom „ mk’vdrebi “ krist’es tandasts’rebit iq’vnen, radgan misi msjeloba achvenebs, rom, p’irikit, q’velas egona, rom „ tsotskhali “ rcheulebi „ mk’vdrebze “ adre shevidodnen samotkheshi .
mukhli 19: „ da didi kalaki sam nats’ilad gaiq’o da khalkhta kalakebi daetsa. da didi babiloni gaikhsenes ghvtis ts’inashe, rata mietsa mistvis misi riskhvis mdzvinvare ghvinis sasmisi “ .
„ sami nats’ili “ ekheba „ drak’ons, mkhetss da tsruts’inasts’armet’q’vels “, romlebits am tavis me-13 mukhlshia tavmoq’rili. meore int’erp’ret’atsia epudzneba zakarias 11:8-is am t’ekst’s: „ ert tveshi movsp’ob sam mts’q’emss; moutmenlad eloda chemi suli mat da mati sulits shemdzulda “. am shemtkhvevashi, „ sami mts’q’emsi “ ts’armoadgens israelis khalkhis sam k’omp’onent’s: mepes, sasuliero p’irebs da ts’inasts’armet’q’velebs. saboloo k’ont’ekst’is gatvalists’inebit, romelshits p’rot’est’ant’uli da k’atolik’uri sarts’munoebebi gaertianebuli da gaertianebulia, „ sami nats’ili “ ident’ipitsirdeba shemdegnairad: „ drak’oni “ = eshmak’i; „ mkhetsi “ = shetsdili k’atolik’e da p’rot’est’ant’i khalkhi; „ tsru ts’inasts’armet’q’veli “ = k’atolik’uri da p’rot’est’ant’uli sasuliero p’irebi.
damartskhebul banak’shi k’etili gageba kreba, „ didi kalaki sam nats’ilad gaiq’o “; mot’q’uebul da tsdunebul mskhverp’lta shoris, mkhetsisa da tsruts’inasts’armet’q’velis banak’ebshi, sidzulvili da ts’q’ena shurisdziebas its’vevs mat’q’uara matsduneblebis ts’inaaghmdeg, romlebits p’asukhismgebelni arian mati khsnis dak’argvaze. sts’ored mashin sruldeba „rtvelis “ tema siskhliani angarishsts’orebit, romlis mtavari samizneebi, logik’urad da samartlianad, religiuri masts’avleblebi arian. iak’obis 3:1-dan es gaprtkhileba shemdeg srul mnishvnelobas idzens: „ dzmebo, nu gakhdebit bevri tkvengani masts’avleblebi, radgan itsit, rom upro mk’atsrad ganvik’itkhavt “. „ ch’irebis “ am dros es mokmedeba gamots’veulia am tsit’at’it: „ da gaikhsena ghmertma didi babiloni, rata mietsa mistvis tavisi mdzvinvare riskhvis ghvinis sasmisi “. gamotskh. 18 mtlianad miedzghvneba urjulo religiurta am sasjelis gamodzakhils.
mukhli 20: „ da q’vela k’undzuli gaiktsa da mtebi agharsad iq’o “ .
es leksi ajamebs dedamits’is tsvlilebas, romelits uzarmazari rq’evebis shedegad, ighebs universaluri kaosis sakhes, romelits uk’ve „ upormoa “ da male „ tsarieli “ an „ gap’art’akhebuli “. es aris „ tsodvis “ shedegi, shedegi. „ gamanadgurebeli “, romelits dagmobilia danielis 8:13-shi da romlis saboloo sasjelits nats’inasts’armet’q’velebia danielis 9:27-shi.
mukhli 21: „ da zetsidan adamianebs tavze didi set’q’va daetsa, romlis ts’onats erti t’alant’i iq’o; da ghmerts gmobdnen set’q’vis ts’q’lulis gamo, radgan ts’q’luli dzalian didi iq’o “ .
mati borot’i davalebis shesrulebis shemdeg, dedamits’is mk’vidrni, tavis mkhriv, ganadgurdebian ch’irit, romlisgan tavis daghts’eva sheudzlebeli ikneba: matze set’q’va daetsema . sulits’mida mat „ erti t’alant’is “ anu 44,8 k’g-is ts’onas miats’ers. tumtsa, es sit’q’va „ t’alant’i “ upro sulieri p’asukhia, romelits „ t’alant’ebis igavzea “ dapudznebuli. am gzit, is datsemulebs miats’ers im adamianebis rols, romlebmats ar gamoighes naq’opi „ t’alant’shi “ anu ghvtis mier igavshi motsemuli nich’is gamoghebis shedegad. es tsudi saktsieli sabolood mat sitsotskhles ujdebat, p’irveli da meore, rats mkholod ch’eshmarit’ad rcheulebistvis iq’o khelmisats’vdomi. sitsotskhlis uk’anask’nel amosuntkvamde isini agrdzeleben „ gmobas “ (sheuratskhq’opas) zetsiuri „ ghmertis “, romelits mat sjis.
t’alant’ebis igavi “ mashin sit’q’vasit’q’vit akhdeba. ghmerti titoeuls mistsems misi rts’menis sakmeebis mots’mobis mikhedvit; orgul krist’ianebs k’i sik’vdils mistsems da isetive mk’atsri da sast’ik’i ikneba, rogorts mat egonat da gansajes igi. ertgul rcheulebs k’i maradiul sitsotskhles mistsems im rts’menis shesabamisad, romelits mat mis siq’varulsa da srulq’opil ertgulebashi daamk’vidres, romelits ieso krist’eshi gandidda mattvis; es q’velaperi im p’rintsip’is shesabamisad, romelits iesom mates sakharebashi, 8:13-shi moiq’vana: „tkveni rts’menisamebr mogegot “ .
am uk’anask’neli sasjelis shemdeg dedamits’a gauk’atsrieldeba da adamianuri sitsotskhlis q’vela pormas mok’ldeba. amgvarad, is k’vlav ibrunebs dabadebis 1:2-istvis damakhasiatebel „ upsk’ruls “.
tavi 17: medzavs nighabs khsnian da ident’ipitsireben
mukhli 1: „ mashin movida erti shvidi angelozidan, romlebsats shvidi tasi hkondat, damelap’arak’a da mitkhra: „modi da gichveneb samsjavros didi medzavisa, romelits mraval ts’q’alze zis “ .
am p’irveli mukhlidan sulits’mida miutitebs am me-17 tavis mizanze: „ didi medzavis “ „ gank’itkhvaze “. romelits „ mraval ts’q’alze zis “ an, romelits, me-15 mukhlis tanakhmad, martavs „ khalkhebs, brboebs, erebsa da enebs “, romlebits, „ evprat’is “ simboloti , uk’ve aghnishnavdnen evrop’as da krist’ianuli religiis mis p’lanet’arul gagrdzelebebs gamotskhadebis 9:14-is „ meekvse saq’virshi “: ashsh-s, samkhret amerik’as, aprik’as da avst’ralias. samsjavros sakme dak’avshirebulia ts’ina me-16 tavshi „ shvidi uk’anask’neli ts’q’lulis “ anu „ shvidi tasis “ k’ont’ekst’tan, romlebits „ shvidma angelozma “ gadmoghvara .
ritskhvi 17-is, rogorts „ gank’itkhvis “ mnishvneloba dadast’urebulia danielis 4:17-it: „ es ganacheni aris mzeradamtsavta ganchineba , gadats’q’vet’ileba“ . es ts’mindanta ts’esrigia, rata tsotskhlebma itsodnen, rom uzenaesi mepobs k’atsta samepoze da adzlevs mas, visats surs , da aq’enebs masze k’atsta shoris q’velaze damtsirebuls .
„ sasamartlo “ ekheba q’ovlisshemdzle ghmerts, romelsats q’vela kmnileba zetsashi da dedamits’aze p’asukhs agebs da mouts’evs k’idets; es gvichvenebs, tu ramdenad mnishvnelovania es tavi. me-14 tavshi mesame angelozis uts’q’ebashi vnakhet, rom es ident’ipik’atsia maradiul sitsotskhles an sik’vdils its’vevs. am „ sasamartlos “ k’ont’ekst’i, shesabamisad , me-13 tavshi „mkhetsis“ k’ont’ekst’ia, romelits „mits’idan amodis “.
ist’oriuli da ts’inasts’armet’q’veluri gaprtkhilebebis miukhedavad, tavis mkhriv, 1843 ts’els p’rot’est’ant’uli sarts’munoeba da 1994 ts’els opitsialuri advent’ist’uri sarts’munoeba ghmertma ieso krist’es mier shemotavazebuli khsnis ughirsad sheapasa. am ganachenis dasadast’ureblad, orive matgani shevida romis k’atolik’uri sarts’munoebis mier shemotavazebul ek’umenur aliansshi, miukhedavad imisa, rom orive jgupis p’ionerebma dagmes misi eshmak’uri buneba. am shetsdomis tavidan asatsileblad, rcheuli autsileblad unda iq’os darts’munebuli ieso krist’es mtavari mt’ris vinaobashi: romi, mteli misi ts’armartuli da p’ap’is ist’oriis ganmavlobashi. p’rot’est’ant’uli da advent’ist’uri religiebis danashauli k’idev upro didia, radgan orives p’ionerebi dagmobdnen da asts’avlidnen romis k’atolitsizmis am eshmak’ur bunebas. orives es shetsvla ts’armoadgens ghalat’s ieso krist’es, ertaderti mkhsnelisa da didi msajulis mimart. rogor gakhda es shesadzlebeli? orive religia mkholod mits’ier mshvidobasa da adamianebs shoris k’arg gagebas anich’ebda mnishvnelobas; aseve, radgan k’atolik’uri sarts’munoeba aghar devnis, is mattvis khshiri an k’idev uk’etesi, asotsirebuli khdeba im donemde, rom mastan shetankhmeba da aliansis dadeba sheudzliat. amgvarad, ghvtis gamotskhadebuli azri da samartliani samsjavro zizghit aris shep’q’robili da pekhkvesh gatelili. shetsdoma imashi mdgomareobda, rom gvjeroda, rom ghmerti arsebitad adamianebs shoris mshvidobas edzebs, radgan ch’eshmarit’ad is gmobs mis mimart chadenil usamartlobas, mis k’anons da mis mier mis mier dadgenilebebshi gamotskhadebul sik’etis p’rintsip’ebs. pakt’i k’idev upro seriozulia, radgan iesom dzalian natlad gamokhat’a sak’utari tavi am sak’itkhtan dak’avshirebit, rodesats mates 10:34-36-shi tkva: „ nu ggoniat, rom movedi dedamits’aze mshvidobis mosat’anad; ara mshvidobis mosat’anad, aramed makhvilis mosat’anad. radgan movedi, rom k’atsi mamamiss da asuli dedamiss da rdzali dedamtils daashoro. „ da k’atsis mt’rebi misive ojakhis ts’evrebi iknebian “. tavis mkhriv, opitsialurma advent’izmma ar mousmina ghvtis suls, romelmats 1843-1873 ts’lebshi meshvide dghis shabatis aghdgenit achvena mas romauli k’vira, romelsats is „ mkhetsis nishans “ uts’odebs 321 ts’lis 7 mart’s daarsebis dghidan. inst’it’utsiuri advent’izmis misia chaishala, radgan drota ganmavlobashi mati gank’itkhva romaul k’viraze megobruli da dzmuri gakhda, ghvtisgan ganskhvavebit, romelits utsvlelad igive rcheba ; mzis ts’armartobisgan memk’vidreobit mighebuli krist’ianuli k’vira misi riskhvis mtavar mizezs ts’armoadgens. ertaderti mnishvnelovani gank’itkhva ghvtisaa da misi ts’inasts’armet’q’veluri gamotskhadeba miznad isakhavs chvens chartvas mis gank’itkhvashi. shedegad, mshvidobam ar unda shenighbos tsotskhali ghmertis k’anonieri gaghizianeba. da chven unda vimsjelot ise, rogorts is gansjis da ganvsazghvrot samokalako an religiuri rezhimebi misi ghvtaebrivi mzeris mikhedvit. am midgomis shedegad, chven vkhedavt „ mkhetss “ da mis kmedebebs, tundats mat’q’uara mshvidobis dros.
mukhli 2: „ mastan medzaobdnen dedamits’is mepeebi da misi sidzvis ghvinit datvrnen dedamits’is mk’vidrni “ .
kal izebelis “ kmedebebtan, romelsats ieso krist’e brals sdebs tavis msakhurebs sulieri „ sidzvis (an garq’vnilebis) ghvinis “ dalevashi gamotskh. 2:20-shi; es dast’urdeba gamotskh. 18:3-shi. es kmedebebi aseve ak’avshirebs „ medzavs “ gamotskh. 8:10-11-shi mokhseniebul „abzindis varsk’vlavtan “; abzinda misi shkhamiani ghvinoa, romelsats sulits’mida adarebs mis romis k’atolik’ur religiur sts’avlebas.
am mukhlshi, ghvtis mier k’atolik’uri religiis sheuratskhq’opa gamartlebulia chveni mshvidobiani drois p’irobebshits k’i, radgan sheuratskhq’opili nak’li mis ghvtaebriv avt’orit’et’s eskhmis tavs. ts’minda bibliis nats’erebi, romlebits mis „ or mots’mes “ ts’armoadgenen, am romauli religiis tsru religiuri sts’avlebis ts’inaaghmdeg mots’moben. tumtsa, martalia, rom mis tsru sts’avlebas q’velaze tsudi shedegebi mohq’veba misi mot’q’uebuli mskhverp’listvis: maradiuli sik’vdili; rats gaamartlebs mat shurismadziebel kmedebas, romelits mokhseniebulia „ momts’ipebashi “, gamotskhadebis 14:18-20-shi.
mukhli 3: „ man ts’amiq’vana sulit udabnoshi. da vikhile kali, romelits ijda alisper mkhetsze, savse ghvtismgmobeli sakhelebit, shvidi tavita da ati rkit “ .
„ ... udabnoshi “, romelits simbolurad gamokhat’avs rts’menis gamotsdas, magram aseve chveni „ bolo zhamis “ (dan. 11:40) k’ont’ekst’is „mshral“ sulier k’limat’s“, amjerad, mits’ier ist’oriashi rts’menis bolo gamotsdas, sulits’mida gamosakhavs sulier mdgomareobas, romelits am saboloo k’ont’ekst’shi ch’arbobs. „ kali mepobs alisper mkhetsze “. am gamosakhulebashi romi mepobs „ mits’idan amomaval mkhetsze “, rats p’rot’est’ant’ul ashsh-s aghnishnavs im dros, rodesats isini „ taq’vans stsemen mkhetsis nishans “ k’atolik’eebis mier imp’erat’or k’onst’ant’ine I-isgan memk’vidreobit mighebuli dasvenebis dghis dats’esebit. am saboloo k’ont’ekst’shi aghar aris diademebi arts religiuri romis „ shvid tavze “ da arts „ at rkaze “, am shemtkhvevashi, evrop’uli da globaluri krist’iani khalkhebis samokalako dominant’ebis simboloebi, romlebsats is manip’ulirebs. magram mteli es asotsiatsia tsodvis peria: „ alisperi “.
shi vk’itkhulobt: „ da vikhile misi erti tavi, titkos sasik’vdilod iq’o dach’rili; da ganik’urna misi sasik’vdilo ch’riloba. da mteli msoplio gaotsda mkhetsis k’valdak’val “. chven vitsit, rom es gank’urneba nap’oleon I-is k’onk’ordat’is damsakhurebaa. am moment’idan romis k’atolik’uri p’ap’izmi aghar devnis, tumtsa, modit aghvnishnot mnishvneloba, ghmerti k’vlavats uts’odebs mas „ mkhetss “: „ da mteli dedamits’a gaotsda mkhetsis k’valdak’val “. es adast’urebs zemot motsemul akhsnas. ghvtis mt’eri rcheba mis mt’rad, radgan misi tsodvebi misi k’anonis ts’inaaghmdeg ar ts’q’deba, rogorts mshvidobianobis dros, aseve omis dros. amit’om ghvtis mt’eri aseve aris misi ertguli rcheulebi mshvidobianobisa da omis dros.
mukhli 4: „ kali shemosili iq’o iisperita da alisperit, mortuli okroti, dzvirpasi tvlebita da margalit’ebit. khelshi okros tasi ech’ira, savse misi sibilts’eebita da sidzvis sibilts’eebit “ .
akats, ts’armodgenili aghts’era dokt’rinalur sulier nak’lovanebebs ekheba. ghmerti gmobs mis religiur rit’ualebs; mis ts’irvebsa da sadzulvel ziarebas da, up’irveles q’ovlisa, mis pupunebisa da simdidrisadmi lt’olvas, rats mas mepeebis, didebulebisa da dedamits’is q’vela mdidris mier sasurvel k’omp’romisebamde mihq’avs. „ medzavma “ tavisi „k’lient’ebi“ an saq’varlebi unda daak’maq’opilos.
alisperi “ peri tavad „ medzavidan “ ighebs sataves : „ iisperi da alisperi “. t’ermini „ kali “ aghnishnavs „ ek’lesias “, religiur shek’rebas, epeselta 5:23-is mikhedvit, magram aseve „ did kalaks, romelsats mepobs dedamits’is mepeebi “, rogorts am me-17 tavis me-18 mukhli gvasts’avlis. shejamebistvis, chven shegvidzlia amovitsnot romis vat’ik’anis „k’ardinalebisa da ep’isk’op’osebis“ unipormebis perebi. ghmerti k’atolik’ur ts’irvebs simbolurad aktsevs „ okros “ sasmisis gamoq’enebit, romelshits alk’oholuri ghvino, savaraudod, ieso krist’es siskhls ts’armoadgens. magram ras pikrobs upali amaze? is gveubneba: misi gamomsq’idveli siskhlis natsvlad, is mkholod „ misi medzaobis sibilts’eebsa da uts’mindurebas “ khedavs. dan. 11:38-shi „ okro “ mokhseniebulia, rogorts misi ek’lesiebis samk’auli, romelsats suli „ tsikhesimagreebis ghmerts “ miats’ers.
mukhli 5: „ da mis shublze ets’era sakheli: saidumlo : didi babiloni, medzavebisa da mits’ieri sibilts’eebis deda “ .
am mukhlshi moq’vanili „ saidumlo “ mkholod mattvisaa „ saidumlo “, visats ieso krist’es suli ar anatlebs; samts’ukharod, isini q’velaze mravalritskhovannits arian. radgan p’ap’is rezhimis „ ts’armat’eba da khrik’ebis ts’armat’eba “, romelits dan. 8:24-25-dan gamotskhadda, dadast’urdeba misi gank’itkhvis zhamamde, samq’aros aghsasrulamde. ghmertistvis es aris „ usjuloebis saidumlo “, romelits eshmak’ma gamoatskhada da uk’ve ganakhortsiela motsikulebis dros, 2 tes. 2:7-is tanakhmad: „ radgan urjuloebis saidumlo uk’ve mokmedebs; mkholod is, vints mas plobs, unda ts’aertvas “. „ saidumlo “ dak’avshirebulia tavad sakhel „ babilontan “, rats logik’uria, radgan am sakhelis mkone udzvelesi kalaki aghar arsebobs. magram p’et’rem uk’ve mistsa es sakheli, sulierad, roms 1 p’et’. 5:13-shi da samts’ukharod, mot’q’uebuli brbostvis, mkholod rcheulebi arian q’uradghebian bibliis mier shemotavazebul am sizust’eze. prtkhilad iq’avit sit’q’va „ mits’is “ ormagi mnishvnelobisgan , romelits ak p’rot’est’ant’ul morchilebasats aghnishnavs, radgan ramdenadats k’atolik’uri rts’mena ertiania, p’rot’est’ant’uli rts’menats mravalmkhrivia da mat „ medzavebs “, k’atolik’e „ dedis “ kalishvilebs uts’odeben . kalishvilebi iziareben tavianti „ dedis “ „ sazizghrobebs “. am „ sazizghrobebidan “ mtavari k’viraa, misi religiuri avt’orit’et’is „ nishani “, romelits mas uk’avshirdeba.
sit’q’va „ dedamits’is “ p’irdap’iri mnishvnelobats gamartlebulia, radgan k’atolik’uri religiuri sheuts’q’narebloba didi saertashoriso religiuri agresiebis ts’amkezebelia. man shebilts’a da sadzulveli gakhada krist’ianuli sarts’munoeba mepeebis ts’akezebit, rata dedamits’is khalkhebi mis morchilebashi moektsnen. tumtsa, dzalauplebis dak’argvis shemdeg, misi „ sibilts’eebi “ gagrdzelda, ak’urtkhebda mat, visats ghmerti ts’q’evlis da ts’q’evlida mat, visats is ak’urtkhebs. misi ts’armartuli buneba vlindeba mashin, rodesats is „dzmobas“ uts’odebs muslimebs, romelta religia ieso krist’es ert-ert umtsires ts’inasts’armet’q’velad ts’armoachens.
mukhli 6: „ da vikhile kali, mtvrali ts’mindanta siskhlit da iesos mots’ameta siskhlit. da rodesats davinakhe, didi aght’atsebit ganvik’virdi “ .
es mukhli dan. 7:21-dan tsit’at’as ighebs da ak miutitebs, rom „ ts’mindanebi “, romlebsats is ebrdzvis da bat’onobs, namdvilad „ iesos mots’meebi “ arian. es didad natels hpens „ didi babilonis “ saidumlos . romauli religia rcheulta „ siskhls “ svams simtvralemde. vin iech’vebs, rom krist’ianuli ek’lesia, tanamedrove p’ap’is romis msgavsad, es „ medzavia “, romelits „datvra iesos mots’meebis mier daghvrili siskhlit “? rcheulebi, magram mkholod isini. radgan, ts’inasts’armet’q’velebis meshveobit, sulits’mindam mat mati mt’ris mk’vlelobis ganzrakhvebi auts’q’a. es dabruneba mis borot’ da sast’ik’ bunebastan ikneba madlis zhamis dasasrulis khiluli shedegi. magram es borot’eba, up’irveles q’ovlisa, k’idev upro gasaotsaria, ikneba am drois dominant’uri p’rot’est’ant’uli rts’menis buneba, samq’aros aghsasrulis. suli tsal-tsalk’e asakhelebs „ts’mindanebs “ da „ iesos mots’meebs “. p’irvelma „ ts’mindanebma “ ganitsades resp’ublik’uri da imp’eriuli ts’armartuli romis devna; „ iesos mots’meebma “, tavis mkhriv, daart’q’es imp’eriuli da p’ap’is ts’armartuli romi. radgan medzavi aris kalaki: romi; „ didi kalaki, romelits mepobda dedamits’is mepeebze “ mas shemdeg, rats is israelshi, iudeashi, 63 ts’els chavida, danielis 8:9-is tanakhmad: „ kveq’nebs shoris ulamazesi “. khsnis ist’oria dasruldeba rts’menis gamotsdit, romelshits „ iesos mots’meebi “ gamochndebian da imokmedeben am gamotkmis gasamartleblad; amgvarad, isini ghmerts mistsemen k’arg mizezs, chaerios da gadaarchinos isini dap’rogramebuli sik’vdilisgan. tavis droze ioanes hkonda k’argi mizezi, gaotsebuliq’o romis kalaktan dak’avshirebuli „saidumloebit “ . man es mkholod misi mk’atsri da daundobeli ts’armartuli imp’eriuli asp’ekt’it itsoda, romelmats igi p’at’mosis k’undzulze daak’ava. amit’om, religiuri simboloebi, rogoritsaa „ okros tasi “, romelsats „ medzavi “ uch’iravs, samartlianad sheidzleba gaak’virvos igi.
mukhli 7: „ da mitkhra angelozma: rat’om gik’virs? get’q’vi saidumlos kalisa da mkhetsisa, romelits mas at’arebs, romelsats shvidi tavi da ati rka akvs “ .
„ saidumlo “ maradiulad ar gagrdzeldeba da me-7 mukhlidan sulits’mida mogvats’vdis det’alebs, romlebits sashualebas mogvtsems, ioanesats da chvents avkhsnat „ saidumlo “ da natlad ganvsazghvrot romis kalaki da misi roli me-3 mukhlis gamosakhulebashi, romlis simboloebits k’idev ertkhel aris moq’vanili.
„ kali “ p’ap’is romis religiur bunebas aghnishnavs, mis mt’k’itsebas, rom is „ k’ravis p’at’ardzalia “, ieso krist’e. tumtsa, ghmerti uarq’ops am mt’k’itsebas da mas „ medzavs “ uts’odebs .
„ mkhetsi, romelits mas at’arebs “ ts’armoadgens rezhimebsa da khalkhebs, romlebits aghiareben da amartleben mis religiur p’ret’enziebs. mati ist’oriuli ts’armoshobaa „ ati rka “ samepoebisa, romlebits chamoq’alibda evrop’ashi mas shemdeg, rats isini gatavisupldnen imp’eriuli romis bat’onobisgan, danielis 7:24-shi motsemuli khat’is shesabamisad. isini tsvlian „ meotkhe mkhetsis “ imp’eriul roms. da es t’erit’oriebi utsvleli rcheba bolomde. sazghvrebi itsvleba, rezhimebi itsvleba, monarkiidan resp’ublik’ebze gadadis, magram tsru romauli p’ap’iseuli krist’ianobis norma uaresobisk’en aertianebs mat. me-20 sauk’unis ganmavlobashi , romis egidit es k’avshiri k’onk’ret’izebuli iq’o evrok’avshiris mier, romelits mighebuli ikna 1957 da 2004 ts’lebis 25 mart’is „romis khelshek’rulebebis“ sapudzvelze.
mukhli 8: „ mkhetsi, romelits ikhile, iq’o da aghar aris. is upsk’rulidan amova da daghup’vashi ts’ava. da gaotsdebian dedamits’is mk’vidrni, romelta sakhelebits ar aris chats’erili sitsotskhlis ts’ignshi samq’aros dasabamidan, rotsa ikhilaven mkhetss, radgan is iq’o da aghar aris da jer k’idev mova “ .
„ mkhetsi, romelits ikhile, iq’o da aghar aris “. targmani: krist’ianuli religiuri sheuts’q’narebloba 538 ts’lidan arsebobda da aghar arsebobs 1798 ts’lidan. sulits’mida gvtavazobs sheuts’q’narebeli p’ap’is mmartvelobis skhvadaskhva pormit nats’inasts’armet’q’veleb khangrdzlivobas dan. 7:25-dan moq’olebuli: „ dro, droebi da nakhevari dro; 42 tve; 1260 dghe “. miukhedavad imisa, rom misi sheuts’q’narebloba dasrulda „ upsk’rulidan amomavali mkhetsis “ mokmedebit , rats guliskhmobs saprangetis revolutsias da mis erovnul ateizms gamotskh. 11:7-shi, ak t’ermini „ upsk’ruli “ ts’armodgenilia, rogorts sakmianoba, romelits dak’avshirebulia eshmak’tan, „ damghup’veltan “, romelits anadgurebs sitsotskhles da amtsirebs p’lanet’a dedamits’as da romelsats gamotskh. 9:11 „ upsk’rulis angelozs “ uts’odebs. gamotskh. 20:1 ganmart’ebas idzleva: „ eshmak’i “ „ atasi ts’lis ganmavlobashi “ ikneba shek’ruli dehumanizebul dedamits’aze, romelsats „ upsk’rulis ormo “ ets’odeba. misi ts’armoshobis „ upsk’rulshi “ mits’erit , ghmerti amkhels, rom am kalaks arasdros hkonia mastan raime urtiertoba; arts misi ts’armartuli bat’onobis dros, rats dzalian logik’uria, arts misi p’ap’is religiuri sakmianobis ganmavlobashi, imis sap’irisp’irod, rasats mravali mot’q’uebuli adamiani tvlis tavis dak’argvashi , radgan isini mastan ertad gaiziareben mis saboloo „ daghup’vas “, romelits ak gamovlinda. ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’vis zizghis shemdeg, romis tsdunebebis mskhverp’lni gaotsdebian, radgan religiuri sheuts’q’narebloba „khelakhla gamochndeba “ gamotskhadebul da gamotskhadebul saboloo k’ont’ekst’shi. amgvarad, ghmerti ikhsenebs, rom man itsis rcheulta sakhelebi „ kveq’nierebis dasabamidan “. mati „ sakhelebi “ chats’erilia „ k’ravis sitsotskhlis ts’ignshi “, ieso krist’eshi. da mat gadasarchenad, man gakhsna mati goneba tavisi bibliuri ts’inasts’armet’q’velebebis saidumloebebisk’en.
ak me vtavazob am mukhlis meore analizs sit’q’va „ upsk’rultan “ dak’avshirebit. am repleksiashi me vitvalists’ineb sulits’mindis mier me-3 mukhlshi „ alisperi mkhetsis “ aghts’eris mikhedvit mizanmimartul saboloo k’ont’ekst’s. rogorts vnakhet, „ at rkaze “ da „ shvid tavze “ „ diademebis “ ararseboba mas „ bolo zhams “ - chveni drois zhams - atavsebs . didi khania vpikrob, rom tsneba „ mkhetsi “ mkholod sheuts’q’narebel da desp’ot’ur kmedebas sheidzleba ekhebodes da, shesabamisad, mkholod uk’anask’neli dgheebis sheuts’q’narebel rezhims sheidzleba mivats’erot, romelits saq’oveltao rts’menis bolo gamotsdit aris aghbech’dili. sinamdvileshi, 2020 ts’lis am zamtris bolos, ghvtaebriv dros, skhva idea michndeba. „ mkhetsi “ sinamdvileshi mudmivad k’lavs adamianta sulebs da misi gamts’vavebuli da aghmashpotebeli humanist’uri sts’avlebebis mskhverp’li gatsilebit met’ia, vidre misi sheuts’q’nareblobit gamots’veuli. saidan modis es akhali, matsduri da mat’q’uara humanist’uri ktseva? es aris revolutsiuri pilosoposebis tavisuplad moazrovne memk’vidreobis naq’opi, romlebsats ghmerti gamotskh. 11:7-shi „ upsk’rulidan amomavali mkhetsis “ sakhelit mimartavs. am tavis me-3 mukhlshi chveni drois „ mkhetss “ mimagrebuli „ alisperi “ peri gmobs tsodvas, romelits gamots’veulia tavisuplebis ch’arbi raodenobit, romelits adamianma sak’utar tavs mianich’a. vis ts’armoadgens is? krist’ianuli ts’armoshobis dominant’ur dasavlur dzalebs, romelta religiuri sapudzvlebi evrop’uli k’atolitsizmidan aris memk’vidreobit mighebuli: ashsh da evrop’a, romlebits mtlianad mot’q’uebulni arian k’atolik’uri religiit. „mkhetsi “ , romelsats ghmerti gvachvenebs, aris „mekhute saq’viris“ uts’q’ebashi nats’inasts’armet’q’velebi kmedebebis saboloo shedegi . p’rot’est’ant’uli rts’mena, mot’q’uebuli mshvidobiani k’atolik’uri rts’menit, aertianebs p’rot’est’ant’izmsa da k’atolitsizms ghvtis mier dats’q’evlil k’atolitsizms, romelsats sheuertda opitsialuri inst’it’utsiuri advent’izmi 1994 ts’els, gamotskh. 9:7-9-shi aghts’erili „ brdzolistvis mosamzadeblad “, „ armagedonis “, gamotskh . 16:16-is mikhedvit, romelsats isini ertad, „ meekvse saq’viris “ shemdeg, ts’aiq’vanen ghvtis uk’anask’neli ertguli msakhurebis ts’inaaghmdeg, romlebits itsaven da asruleben mis shabats; meshvide dghis danarcheni nats’ili misi ati mtsnebidan meotkhe mtsnebitaa dalagebuli. mshvidobianobis dros mati gamosvlebi dzmur siq’varulsa da sindisis tavisuplebas adidebs. tumtsa, libert’arianulad ktseuli es aghmashpotebeli da tsru tavisupleba „ meore sik’vdilamde “ mihq’avs dasavluri samq’aros mosakhleobas; romelits nats’ilobriv ateizmit, nats’ilobriv gulgrilobit da upro mtsire nats’ilit religiuri valdebulebebit aris dak’ninebuli, radgan isini dagmobilia ghmertis mier, mati tsru religiuri sts’avlebebis gamo. am gzit, am humanist’urma „ mkhetsma “ martlats miigho tavisi satave „ upsk’rulshi “, rogorts sulits’mida am mukhlshi avlens, im gagebit, rom krist’ianuli religia gakhda pilosoposebis, berdzeni, prangi an utskhoeli revolutsionerebis humanist’uri azrovnebis khat’i da gamoq’eneba. rogorts iudas k’otsna iesostvis, mshvidobiani drois tsru, matsduri humanist’uri siq’varuli makhvilze met’s k’lavs . chveni mshvidobiani drois „ mkhetsi “ aseve memk’vidreobit ighebs „ sibnelis “ khasiats, romelsats mas sit’q’va „ upsk’ruli “ anich’ebs dabadebis 1:2-shi: „ dedamits’a upormo da tsarieli iq’o, sibnele k’i upsk’ruls edo da ghvtis suli ts’q’lebs zemot livlivebda “. krist’ianuli ts’armoshobis sazogadoebebis es „ sibnelis “ khasiati, p’aradoksulad, tavad „ ganmanatleblobisgan “ aris memk’vidreobit mighebuli, sakheli, romelsats prangi revolutsioneri tavisuplad moazrovneebi edzakhian.
am sintezis shetavazebit, sulits’mida aghts’evs tavis mizans, romelits tavis ertgul msakhurebs avlens chveni dasavluri samq’aros shesakheb misi gank’itkhvisa da mis mimart mimartuli saq’vedurebis gamo. amit is gmobs mis mravalritskhovan tsodvebsa da ghalat’s ieso krist’es mimart, ertaderti mkhsnelis mimart, romelsats mati kmedebebi sheuratskhq’ops.
mukhli 9: „ ak aris sibrdznis mkone goneba: shvidi tavi shvidi mtaa, romlebzets kali zis “ .
es leksi adast’urebs im gamotkmas, romlitats romi didi khnis ganmavlobashi iq’o mokhseniebuli: „ romi, shvidi bortsvis kalaki “. es sakhelts’odeba 1958 ts’lis dzveli sk’olis geograpiul at’lasshi vip’ove. tumtsa, es sak’itkhi sadavo ar aris; „ shvidi “ „gorak’ebad“ ts’odebuli mtebi dghesats shemorchenilia shemdegi sakhelts’odebebit: k’ap’it’oliumi, p’alat’ini, k’eliani, avent’ini, viminali, esk’vilini da k’virinali. ts’armartul pazashi, am bortsvebze „maghal adgilebshi“ ghvtis mier dagmobili ghvtaebrivi k’erp’ebisadmi midzghvnili t’adzrebi iq’o gantavsebuli. „ tsikhesimagreebis ghmertis “ p’at’ivsatsemad, k’atolik’urma sarts’munoebam, tavis mkhriv, aago tavisi bazilik’a, k’elianis t’adzarze, romelits romis mikhedvit „tsas“ aghnishnavs. k’ap’it’oliumze, „tavze“, maghldeba meria, magist’rat’uris samokalako asp’ekt’i. davazust’ot, rom bolo dgheebis mok’avshire, amerik’a, aseve dominirebs vashingt’onshi mdebare „k’ap’it’oliumidan“. akats, simbolo „tavi“ gamartlebulia am maghali magist’rat’urit, romelits chaanatsvlebs roms da, tavis mkhriv, dominirebs dedamits’is mk’vidrebze, „ mis tandasts’rebit “, gamotskhadebis 13:12-is mikhedvit.
me-10 mukhli: „ da shvidi mepea: khuti daetsa, erti aris, meore jer ar mosula; da rotsa mova, tsot’a khans darcheba “ .
am mukhlshi, gamotkmit „ shvidi mepe “, sulits’mida roms miats’ers mmartvelobis „ shvid “ rezhims, romlebits p’irveli ekvsistvis tanmimdevruladaa: monarkia -753 ts’lidan -510 ts’lamde; resp’ublik’a, sak’onsulo, dikt’at’ura, t’riumvirat’i, imp’eria okt’avianes shemdeg, k’eisar avgust’usi, romlis drosats ieso daibada da t’et’rarkia (4 asotsirebuli imp’erat’ori) meshvide adgilzea 284 da 324 ts’lebs shoris, rats adast’urebs sizust’es „ es tsot’a khans unda gagrdzeldes “; pakt’obrivad, 30 ts’eli. akhali imp’erat’ori k’onst’ant’ine I sts’rapad dat’ovebs roms da dasakhldeba aghmosavletshi, bizant’iashi (turkebis mier k’onst’ant’inop’oli, romelsats st’amboli ets’oda). magram 476 ts’lidan romis dasavlet imp’eria ishleba da danielisa da gamotskhadebis „ ati rka “ damouk’ideblobas dasavlet evrop’is samepoebis chamoq’alibebit ighebs. 476 ts’lidan romi ost’gotebis barbarosebis ok’up’atsiis kvesh darcha, romeltaganats is 538 ts’els generalma belizariusma gaatavisupla, romelits aghmosavletshi, k’onst’ant’inop’olshi mtskhovrebi imp’erat’or iust’inianem tavisi jarebit gagzavna.
mukhli 11: „ da mkhetsi, romelits iq’o da ar aris, merve mepea da shvididan aris da dasaghup’avad midis “ .
„merve mepe“ aris p’ap’is religiuri mmartveloba, romelits 538 ts’els imp’erat’or iust’iniane I-is khelsaq’reli saimp’erat’oro brdzanebulebit damq’arda. amgvarad, man up’asukha tavisi meughlis, q’opili „medzavis“, teodoras tkhovnas, romelits chaeria misi ert-erti megobris, vigiliusis sakhelit. rogorts me-11 mukhli miutitebs, p’ap’is rezhimi chndeba tsit’irebuli „shvidi“ mmartvelobis dros, rats kmnis akhal, up’retsedent’o pormas, romelits danielma miutita, rogorts „ skhva “ mepe. rats ts’ina „shvidi“ mepis dros arsebobs, aris romaeli religiuri lideris t’it’uli, romelits uk’ve miets’ereba mis imp’erat’orebs da misi ts’armoshobidan moq’olebuli: „p’ont’ipeks maksimusi“, latinuri gamotkma, romelits itargmneba rogorts „uzenaesi p’ont’ipik’osi“, romelits aseve, 538 ts’lidan, romis k’atolik’e p’ap’is opitsialuri t’it’ulia. romis rezhimi, romelits arsebobs im dros, rodesats ioane ighebs khilvas, aris imp’eria, anu meekvse romis mmartveloba; da mis dros „suverenuli p’ont’ipik’osis“ t’it’uls tavad imp’erat’ori at’arebs.
romis ist’oriul stsenaze dabruneba ganp’irobebulia prank’ta mepis, khlodvig I-is , 496 ts’els imdroindeli tsru krist’ianuli sarts’munoebisadmi „moktsevit“, anu romis k’atolitsizmit, romelits k’onst’ant’ine I-s emorchileboda da romelsats 321 ts’lis 7 mart’idan ghvtis ts’q’evla uk’ve daat’q’da tavs. imp’eriuli bat’onobis shemdeg romi daip’q’res da daip’q’res masiuri migratsiebit chamosuli utskho khalkhebi. skhvadaskhva enisa da k’ult’uris gaugebroba im p’roblemebisa da shinagani brdzolebis satavea, ramats romis ertianoba da dzala gaanadgura. es kmedeba ghmertma chvens droshi evrop’ashi gamoiq’ena, rata daasust’os igi da mt’rebistvis gadastses. amrigad, „babilonis k’oshk’is“ gamotsdilebis ts’q’evla sauk’uneebisa da atasts’leulebis ganmavlobashi inarchunebs tavis q’vela epekt’s da epekt’urobas k’atsobriobis ubedurebashi chagdebashi. rats sheekheba roms, sabolood, is arianeli ost’gotebis bat’onobis kvesh moektsa, romlebits dokt’rinulad ets’inaaghmdegebodnen bizant’ieli imp’erat’orebis mier mkhardach’eril romis k’atolik’ur sarts’munoebas. is am bat’onobisgan unda gatavisuplebuliq’o, rata romis p’ap’is rezhimis damq’areba 538 ts’els mis t’erit’oriaze shesadzlebeli gamkhdariq’o. amis misaghts’evad, danielis 7:8-20-is tanakhmad, „ sami rka „ damtsirebulni iq’vnen “ p’ap’izmis ts’inashe ( p’at’ara rka ); sheshpotebuli khalkhi, romelits mt’rulad iq’o gants’q’obili romis ep’isk’op’osebis romis k’atolitsizmis mimart, tanmimdevrulad, 476 ts’els, herulebis, 534 ts’els, vandalebis da 538 ts’lis 10 ivliss, „karbukit“, iust’iniane I-is mier gagzavnili generali belizariusis mier ost’gotebis ok’up’atsiisgan gatavisuplebis shemdeg , roms sheedzlo shesuliq’o tavis eksk’luziur, dominant’ur da sheuts’q’narebel p’ap’is rezhimshi, romelits am imp’erat’orma daats’esa int’rigani vigiliusis, p’irveli mmartveli p’ap’is motkhovnit. am moment’idan romi k’vlav gakhda „ didi kalaki, romelsats akvs mepoba dedamits’is mepeebze “, me-18 mukhlis mikhedvit, romelits „ daghup’visk’en “ midis , rogorts sulits’mida gansazghvravs ak, meored, me-8 mukhlis shemdeg.
amgvarad, p’ap’oba ar tarighdeba ts’minda p’et’res droidan, rogorts is amt’k’itsebs, aramed bizant’iis imp’erat’oris , iust’iniane I-is brdzanebulebit , romelmats mas tavisi t’it’uli da religiuri avt’orit’et’i mianich’a. amrigad, k’vira dghe romis imp’erat’orma k’onst’ant’ine I-ma 321 ts’lis 7 mart’s daats’esa , kholo p’ap’oba, romelits mas amartlebs, bizant’iis imp’erat’orma iust’iniane I-ma 538 ts’els daats’esa ; ori tarighi, romelsats mteli k’atsobriobistvis q’velaze sashineli shedegebi mohq’va. aseve, 538 ts’els romis ep’isk’op’osma p’irvelad miigho p’ap’is t’it’uli.
mukhli 12: „ ati rka, romelits ikhile, ati mepea, romlebsats jer ar miughiat samepo, magram mkhetstan ertad erti saatit igheben khelmts’ipebas, rogorts mepeebi “ .
bolo zhamis “ dasasruls mdebareobs .
rogorts danielis dros, ioanes drosats, romis imp’eriis „ at rkas “ jer ar hkonda mop’ovebuli an aghdgenili tavisi damouk’idebloba. tumtsa, radgan am me-17 tavshi gankhiluli k’ont’ekst’i samq’aros aghsasrulia, sulits’minda sts’ored am k’ont’ekst’shi „ at rkas “ ak’isria roli, rasats shemdgomi mukhlebi daadast’urebs. ts’inasts’armet’q’velebuli „saati “ aghnishnavs rts’menis bolo gamotsdis dros, romelits gamotskhadebis 3:10-shi 1873 ts’lis meshvide dghis advent’izmis ertguli p’ionerebistvis iq’o gamotskhadebuli. es uts’q’eba chventvis iq’o, mati memk’vidreebistvis, ieso krist’es mier 2020 ts’els mis rcheulebs mitsemuli advent’ist’uri sinatlis ertgulebistvis.
ts’inasts’armet’q’vel ezek’ielistvis (ezek’. 4:5-6) motsemuli ts’inasts’armet’q’veluri k’odeksis tanakhmad, ts’inasts’armet’q’veluri „ dghe “ namdvili „ ts’lis “ t’olia da, shesabamisad, ts’inasts’armet’q’veluri „ saati “ 15 realuri dghis t’olia. sulits’mindis uts’q’ebis didi dazhinebuli motkhovna, romelits me-18 tavshi samjer moikhseniebs gamotkmas „ ert saatshi “, madzlevs imis dask’vnamde, rom es „ saati “ moitsavs dros „ shvidi uk’anask’neli ch’iridan “ me-6-is dasats’q’issa da chveni ghvtaebrivi uplis iesos didebit dabrunebas shoris, romelits mtavarangeloz „ mikaelis “ didebit brundeba, rata tavisi rcheulebi dap’rogramebuli sik’vdilisgan daikhsnas. amit’om, es „ saati “ „ armagedonis brdzolis “ khangrdzlivobaa .
mukhli 1 :3 „ amat erti azri akvt da taviant dzalasa da khelmts’ipebas mkhetss gadastsemen “ .
am uk’anask’neli gansatsdelis droze saubrisas, sulits’mida „ ati rkis “ shesakheb ambobs: „ mat erti azri akvt da taviant dzalasa da khelmts’ipebas mkhetss adzleven “. es saerto mizania uzrunvelq’os, rom mesame birtvuli msoplio omis q’vela gadarchenilma daitsvas k’vira dghis dasveneba. am nangrevebma mnishvnelovnad sheamtsira dzveli evrop’uli erebis samkhedro dzala. magram k’onplikt’is gamarjvebulebi, amerik’eli p’rot’est’ant’ebi, gadarchenilebisgan igheben tavianti suverenit’et’is srul datmobas. mot’ivi eshmak’uria, magram datsemulebi amas ar atsnobiereben da mati sulebi, romlebits sat’anas gadastsemen, mkholod misi nebis shesrulebas akherkheben.
drak’onis “, „ mkhetsisa “ da „ tsruts’inasts’armet’q’velis “ k’oalitsiidan utmoben „ ati rka “ taviant dzalauplebas „ mkhetss “. es uaris tkma gamots’veulia im t’anjvis int’ensivobit, romelsats ghvtis ts’q’lulebi ats’ukhebs. sik’vdilis gank’argulebis gamotskhadebasa da mis aghsrulebas shoris, shabatis damk’virveblebs 15 dghiani p’eriodi edzlevat „ mkhetsis nishnis “ misaghebad, misi romauli „k’vira“, romelits shebilts’ulia ts’armartuli mzis k’ult’it. ieso krist’es dabruneba dagegmilia 2030 ts’lis 3 ap’rilis ts’ina gazapkhulze, tu t’ermin „ saatis “ int’erp’ret’atsiashi shetsdoma ar aris , sik’vdilis gank’arguleba unda gamotskhaddes am tarighistvis an tarighistvis, romelits mdebareobs massa da chveni amzhamindeli chveulebrivi k’alendris 2030 ts’lis gazapkhulis dghes shoris.
imis srulad gasagebad, tu rogori ikneba sit’uatsia uk’anask’nel dgheebshi, gaitvalists’inet shemdegi pakt’ebi. madlis drois dasasruli mkholod rcheulebistvisaa ident’ipitsirebadi, romlebits mas k’vira dghis k’anonis gamotskhadebas uk’avshireben; upro zust’ad, mis shemdeg. urts’muno da meambokhe khalkhis jer k’idev tsotskhali jgupistvis k’vira dghis k’anonis gamotskhadeba mkholod zogadi int’eresis zomad gvevlineba mattvis shedegebis gareshe. da mkholod p’irveli khuti ch’iris gadat’anis shemdeg, mati shurismadziebeli riskhva aidzulebs mat srulad daamt’k’itson gadats’q’vet’ileba, „ mok’lan “ isini, vints mat zetsiuri sasjelis p’asukhismgebel p’irebad ts’arudgenen.
mukhli 14: „ eseni sheebrdzolebian k’ravs da k’ravi sdzlevs mat, radgan is aris upalta upali da mepeta mepe. da mastan ertad mq’opni, mots’odebulni, rcheulni da ertgulni, aseve sdzleven mat “ .
„ isini ebrdzvian k’ravs da k’ravi sdzlevs mat ...“, radgan is aris q’ovlisshemdzle ghmerti, romelsats veranairi dzala ver sheets’inaaghmdegeba. „ mepeta mepe da upalta upali “ tavis ghvtaebriv dzalas daak’isrebs dedamits’is q’velaze dzlier mepeebsa da mbrdzaneblebs. da rcheulebi, romlebmats es gaiges, mastan ertad gaimarjveben. sulits’mida ak ikhsenebs sam k’rit’eriums, romelsats ghmerti moitkhovs matgan, visats is ikhsnis da vints daadga khsnis gzas, romelits mattvis its’q’eba „mots’odebulis “ sulieri st’at’usit da romelits shemdeg, aset shemtkhvevashi, gardaikmneba „ rcheulta “ st’at’usad , shemokmedi ghmertisa da mteli misi bibliuri sinatlisadmi „ ertgulebis “ gamovlenit. sakme ekheba „ armagedonis “ brdzolas , gamotskhadebis 16:16-shi; „ saats“, rodesats „rcheulta“ „mots’odebulta “ „ ertguleba “ gamotsdas ekvemdebareba . gamotskhadebis 9:7-9-shi sulits’mindam gamoavlina p’rot’est’ant’uli rts’menis momzadeba am sulieri „ omistvis “. shabatis ertgulebis gamo sik’vdilistvis gants’irulni rcheulni adast’ureben ghvtis mier nats’inasts’armet’q’velebi aghtkmebisadmi ndobas da mistvis mitsemuli es mots’moba mas adzlevs „ didebas “, romelsats is itkhovs p’irveli angelozis uts’q’ebashi, gamotskhadeba 14:7-shi. savaldebulo k’vira dghis damtsvelebi da momkhreebi am gamotsdilebashi ip’ovian sik’vdils, romlis mitsemasats isini emzadebian ieso krist’es rcheulebistvis. ak shevakhseneb mat, vints sk’ep’t’ik’urad aris gants’q’obili da ech’vi ep’areba, rom ghmerti amden mnishvnelobas anich’ebs dasvenebis dgheebs, rom chvenma k’atsobriobam dak’arga maradisoba im mnishvnelobis gamo, romelits man mits’ieri baghis „or khes“ mianich’a. „armagedoni “ imave p’rintsip’zea dapudznebuli; „ori khis“ natsvlad, dghes gvakvs „k’etilisa da borot’ebis shetsnobis dghe“, k’vira, da „ts’minda sitsotskhlis dghe“, shabati anu shabati.
mukhli 15: „ da mitkhra: ts’q’lebi, romlebits ikhile, sadats medzavi zis, aris khalkhi, brbo, erebi da enebi “ .
me-15 mukhli gvadzlevs gasaghebs, romelits sashualebas gvadzlevs, „ ts’q’lebs “, romlebzets „ medzavi zis “, mivats’erot „krist’ianad“ ts’odebuli evrop’eli khalkhebis ident’oba, magram up’irveles q’ovlisa, tsrud da mot’q’uebit „krist’ianulad“. evrop’as akhasiatebs skhvadaskhva „ enaze “ molap’arak’e khalkhebis gaertianeba, rats asust’ebs damq’arebul k’avshirebsa da aliansebs. tumtsa, bolo dros inglisuri ena khidis rols asrulebs da khels uts’q’obs saertashoriso gatsvlebs; adamianta partod gavrtselebuli ganatleba amtsirebs ghvtaebrivi ts’q’evlis iaraghis epekt’urobas da ets’inaaghmdegeba misi shemokmedis chanapikrs. amit’om, misi p’asukhi upro sashineli ikneba: sik’vdili omit da, sabolood, misi didebuli mosvlis brts’q’invalebit.
mukhli 16: „ ati rka, romelits ikhile da mkhetsi, sheidzuleben medzavs, gaashishvleben, shech’amen mis khortss da tsetskhlit shech’amen mas “ .
me-16 mukhli atskhadebs momavali me-18 tavis p’rogramas. is adast’urebs „ ati rkis “ shetsvlas. da mkhetsi , „romelits, misi mkhardach’erisa da damt’k’itsebis shemdeg, sabolood „ medzavs “ anadgurebs . akve makhsendeba, rom „ mkhetsi “ aris samokalako da religiuri khelisuplebis gaertianebis rezhimi da rom is am k’ont’ekst’shi aghnishnavs opitsialurad p’rot’est’ant’i amerik’eli khalkhis da k’atolik’e da p’rot’est’ant’i evrop’eli khalkhebis dzalauplebas, kholo „ medzavi “ aghnishnavs sasuliero p’irebs, anu k’atolik’uri religiuri khelisuplebis masts’avlebel khelisuplebas: berebs, mghvdlebs, ep’isk’op’osebs, k’ardinalebs da p’ap’s. amrigad, sap’irisp’irod, k’atolik’e evrop’eli khalkhebi da p’rot’est’ant’i amerik’eli khalkhi, anu romauli t’q’uilis ori mskhverp’li, aghsdgeba p’ap’is romis k’atolitsizmis sasuliero p’irebis ts’inaaghmdeg. da isini „ tsetskhlit shtantkaven mas “, rodesats misi didebuli charevit ieso daamkhobs mis mat’q’uara, eshmak’ur matsdur nighabs. „ ati rka “ „ gashishvlebs da gaashishvlebs mas “, radgan is pupunebashi tskhovrobda, is gashishvlebuli ikneba da radgan man tavi sits’mindis sakhit sheimosa, is „ shishveli “ gamochndeba, anu sulier sirtskhvilshi, q’ovelgvari zetsiuri samartlianobis gareshe. sizust’e, „ isini shech’amen mis khortss “, gamokhat’avs misi sasjelis siskhliani sisast’ik’e. es mukhli adast’urebs gamotskh. 14:18-dan 20-mde „ rtvelis “ temas : vai riskhvis q’urdzens!
mukhli 17: „ radgan ghmertma chaudo mat gulebshi, aghasrulon misi neba, shetankhmdnen da mistsen tavianti samepo mkhetss, sanam ghvtis sit’q’vebi ar aghsruldeba “ .
me-17 mukhli, gank’itkhvis ritskhvis kvesh, gvamtsnobs zetsiuri ghmertis mnishvnelovan azrs, romlis damtsireba an gulgrilad mop’q’roba adamianebs tsdeba. ghmerti ak amt’k’itsebs, rata misi rcheulebi darts’mundnen, rom is aris „sashineli tamashis“ ertaderti mbrdzanebeli, romelits danishnul dros amokmeddeba. p’rograma ar iq’o shemushavebuli eshmak’is mier, aramed tavad ghmertis mier. q’velaperi, rats man gamoatskhada tavis did da amaghlebul gamotskhadebashi danielisa da gamotskhadebis shesakheb, an uk’ve shesrulebulia, an jer k’idev shesasrulebeli rcheba. da radgan „ raghatsis dasasruli uk’etesia, vidre misi dasats’q’isi “ ek’l. 7:8-is mikhedvit, ghmerti chventvis isakhavs miznad ertgulebis am uk’anask’nel gamotsdas, romelits gamogvarchevs tsru krist’ianebisgan da gvadzlevs ghirseuls, shevidet mis zetsiur maradisobashi mesame msoplio omis birtvuli ganadgurebis shemdeg. amit’om, chven mkholod ndobit unda velodot, radgan q’velaperi, rats dedamits’aze ikneba organizebuli, tavad ghmertis mier chapikrebuli „ ganzrakhvaa “. da tu ghmerti chvens mkharesaa, vin ikneba chvens ts’inaaghmdeg, garda imati, visi mk’vleli „ ganzrakhvebits “ mat ts’inaaghmdeg shebrundeba?
ras nishnavs sizust’e „ sanam ghvtis sit’q’vebi ar aghsruldeba “? suli miutitebs p’ap’iseuli „ p’at’ara rkistvis “ gank’utvnil saboloo bedze, rogorts es uk’ve its’inasts’armet’q’vela dan. 7:11-shi: „ mashin shevkhede rkis mier ts’armotkmuli amp’art’avnuli sit’q’vebis gamo; da rotsa shevkhede, mok’les da misi skheuli ganadgurda, tsetskhls mietsa dasats’vavad “; dan. 7:26-shi: „ mashin mova gank’itkhva da ts’aertmevat mati dzalaupleba, ganadgurdeba da samudamod ganadgurdeba “; da dan. 8:25-shi: „ tavisi k’etildgheobisa da tavisi khrik’ebis ts’armat’ebis gamo, is amp’art’avani ikneba tavis gulshi da gaanadgurebs mraval mshvidobianad mtskhovrebs da aghzevdeba mtavrta mtavris ts’inaaghmdeg, magram daimskhvreva khelis dzaliskhmevis gareshe “. romis aghsasrulis shesakheb „ ghvtis sit’q’vebis “ danarcheni nats’ili ts’armodgenili ikneba gamotskh. 18, 19 da 20-shi.
mukhli 18: „ kholo kali, romelits ikhile, aris didi kalaki, romelits mepobs dedamits’is mepeebze “ .
me-18 mukhli gvtavazobs q’velaze damajerebel mt’k’itsebulebas imisa, rom „ didi kalaki “ martlats romia. modit, gavigot, rom angelozi p’iradad mimartavs ioanes. amgvarad, mistvis natkvamit: „ da kali, romelits ikhile , aris didi kalaki, romelits mepobs dedamits’is mepeebze “, ioane khvdeba, rom angelozi saubrobs romze, „shvidi bortsvis kalakze“, romelits mis dros imp’eriuli ts’esit martavda misi uzarmazari k’oloniuri imp’eriis skhvadaskhva samepos. tavisi imp’eriuli sakhit, mas uk’ve akvs „ dedamits’is mepeebze samepo “ da sheinarchunebs mas tavisi p’ap’is mmartvelobis kvesh.
am me-17 tavshi tkven khedavt, rom ghmertma k’ontsent’rireba moakhdina tavis gamotskhadebebze, rats sashualebas gvadzlevs darts’munebit amovitsnot „ medzavi “, misi mt’eri krist’ianuli „didi t’ragediis“. amgvarad, is ritskhv 17-s tavisi samsjavros avtent’ur mnishvnelobas anich’ebs. sts’ored am dak’virvebam mibidzga, rom shemepasebina tsodvis damk’vidrebis me-17 sauk’unis iubile , rats ts’armoadgens mzis dghis, 321 ts’lis 7 mart’is (opitsialuri tarighi, magram ghmertistvis 320) mighebas, romelits chven ganvitsadet am 2020 ts’els, romelits uk’ve ts’arsulshia. chven vkhedavt, rom ghmertma es martlats aghnishna krist’ianuli ep’okis ist’oriashi up’retsedent’o ts’q’evlit (Covid-19), ramats gamoits’via globaluri ek’onomik’uri k’olapsi, romelits meore msoplio omze upro damangreveli iq’o. ghvtiuri samartliani samsjavros skhva ts’q’evlebits shemdeg modis, chven mat dghiti dghe aghmovachent.
gamotskhadeba 18: medzavi sasjels ighebs
medzavis ident’ipitsirebis det’alebis gamzhghavnebis shemdeg, me-18 tavi „ armagedonis brdzolis “ dasasrulis dzalian k’onk’ret’ul k’ont’ekst’shi migviq’vans . sit’q’vebi mis shinaarss gvimkhels: „ didi babilonis, dedamits’is medzavebis dedis, dasjis saati “; siskhliani „ rtvelis “ saati .
mukhli 1: „ amis shemdeg vikhile tsidan chamomavali skhva angelozi, romelsats didi khelmts’ipeba hkonda da ganatda dedamits’a misi didebit “ .
didi dzalauplebis mkone angelozi ghvtis mkharesaa, sinamdvileshi, tavad ghmertis mkhares. mikaeli, angelozta mtavari, k’idev erti sakhelia, romelits ieso krist’em zetsashi at’ara mits’ier msakhurebamde. sts’ored am sakhelit da ts’minda angelozebis mier minich’ebuli dzalauplebit gandevna man eshmak’i da misi demonebi zetsidan jvarze gamarjvebis shemdeg. amit’om, sts’ored am ori sakhelit brundeba is dedamits’aze, mamis didebit, rata gamoiq’vana tavisi dzvirpasi rcheulebi; dzvirpasebi, radgan isini ertgulebi arian da radgan es ertguleba, gamotsdis shemdeg, dadast’urebulia. sts’ored am k’ont’ekst’shi modis is tavisi ertgulebit p’at’ivis misagebad mat, vints gonivrulad daemorchila mas da mianich’a mas „ dideba “, romelits man moitkhova 1844 ts’lidan, gamotskhadebis 14:7-is mikhedvit. shabatis datsvit, misma rcheulebma ganadides igi shemokmedi ghmertis t’it’ulit, romelits mkholod mas ek’utvnis legit’imurad zetsiuri da mits’ieri tskhovrebis shekmnis dghidan.
mukhli 2: „ da shesdzakha man didi khmit da tkva: daemkho, daemkho didi babiloni da gakhda eshmak’ebis samq’opeli, q’oveli uts’minduri sulis samq’opeli da q’oveli uts’minduri da sadzulveli prinvelis sap’q’robile “ .
„ is didi babiloni daetsa, daetsa! am me-2 mukhlshi vkhvdebit tsit’at’as gamotskhadebis 14:8-dan, magram amjerad es ts’inasts’armet’q’velurad ar aris natkvami, aramed imit’om, rom misi datsemis dast’uri edzleva misi mat’q’uara da matsduri sakmianobis am bolo moment’is gadarchenil adamianebs. romis p’ap’is babilonis sits’mindis nighabits daetsema. is sinamdvileshi „ demonebis samq’opelia, q’oveli uts’minduri sulis tavshesapari, q’oveli uts’minduri da sadzulveli prinvelis galia“ . „ prinvelis “ khseneba gvakhsenebs, rom mits’ieri kmedebebis uk’an dgas sat’anis banak’is borot’i angelozebis zetsiuri shtagoneba, mati lideri da ghvtaebrivi kmnilebis p’irveli meambokhe.
mukhli 3: „ radgan q’vela erma dalia misi sidzvis riskhvis ghvino da dedamits’is mepeebi medzavobdnen mastan da dedamits’is vach’rebi gamdidrdnen misi nugbaris siukhvit “ .
„... radgan q’vela erma dalia misi sidzvis riskhvis ghvino... “ religiuri agresia romis k’atolik’uri p’ap’is khelisuplebis ts’akezebit gachnda, romelits, ieso krist’es samsakhurshi q’opnis p’ret’enziit, sruliad zizghit ek’ideboda im ktsevis gak’vetilebs, romlebsats is tavis mots’apeebsa da motsikulebs dedamits’aze asts’avlida. ieso savse iq’o tvinierebit, p’ap’ebi savse mriskhanebit; ieso, tavmdablobis magaliti, p’ap’ebi, amp’art’avnebisa da siamaq’is nimushebi, ieso tskhovrobda mat’erialur sigharibeshi, p’ap’ebi pupunebasa da simdidreshi tskhovrobdnen. iesom sitsotskhle gadaarchina, p’ap’ebma usamartlod da umizezod uamravi adamianis sitsotskhle sheits’ires. amit’om, romis k’atolik’uri p’ap’iseuli krist’ianoba aranairad ar hgavda iesos mier modelirebul rts’menas. danielis ts’ignshi ghmertma its’inasts’armet’q’vela „ tavisi khrik’ebis ts’armat’eba “, magram rat’om mights’euli ikna es ts’armat’eba? p’asukhi mart’ivia: imit’om, rom ghmertma mistsa mas es. radgan unda gvakhsovdes, rom sts’ored gamotskh. 8:8-shi mokhseniebuli „ meore saq’viris “ sasjelis sakhelts’odebit aghadgina man es sast’ik’i da mk’atsri rezhimi, rata daesaja shabatis darghveva, romelits 321 ts’lis 7 mart’idan iq’o mit’ovebuli. lev. 26:19-shi, ghvtis mtsnebebisadmi urchobis gamo israelze dat’rialebul ch’irebtan shedarebit, ghmertma tkva: „ me davamskhvrev sheni dzalis siamaq’es, shens samotkhes gavkhdi“. rogorts rk’ina da sheni mits’a „ rogorts sp’ilendzi “. akhal aghtkmashi p’ap’is rezhimi aghdga imave ts’q’evlis aghsasruleblad. mis gegmashi, ghmerti ertdroulad mskhverp’litsaa, msajulits da jalatits, rata daak’maq’opilos tavisi siq’varulis k’anonisa da srulq’opili samartlianobis motkhovnebi. shabatis darghveva k’atsobriobas dzvirad daujda 321 ts’lidan, romelmats tavisi khark’i gadaikhada usargeblo omebsa da khotsva-zhlet’ebshi, aseve shemokmedi ghmertis mier shekmnil damangrevel sasik’vdilo ep’idemiebshi. am mukhlshi „ uts’mindureba “ (an „ garq’vnileba “) sulieria da is ughirs religiur ktsevas ak’valipitsirebs. „ ghvino “ simbolurad gamokhat’avs mis sts’avlebas, romelits krist’es sakhelit askhivebs eshmak’ur „ mriskhanebas “ da sidzulvils q’vela im khalkhshi, romlebits amis gamo agresiis an agresoris mskhverp’li gakhdnen.
k’atolik’uri sts’avlebis danashauli ar unda malavdes mteli k’atsobriobis danashauls, romelits, titkmis mtlianad, ar iziarebs ieso krist’es mier amaghlebul ghirebulebebs. tu dedamits’is mepeebi svamdnen „ babilonis “ „ garq’vnilebis ghvinos “ , es imit’om khdeba, rom, rogorts „ medzavi “, misi ertaderti sazrunavi momkhmareblebis siamovneba iq’o; es ts’esia, momkhmarebeli unda iq’os k’maq’opili, ts’inaaghmdeg shemtkhvevashi is ar dabrundeba. k’atolitsizmma k’i umaghles doneze aamaghla sikharbe, danashaulis zghvaramdets k’i, da simdidrisa da pupunebis tskhovrebis siq’varuli. rogorts ieso asts’avlida, bumbulis prinvelebi ertad iq’rian tavs. borot’i da amaq’i adamianebi nebismier shemtkhvevashi daik’argebodnen mastan ertad an mis gareshe. shekhseneba: borot’eba adamianis tskhovrebashi shemovida k’aenis meshveobit, romelits dedamits’is ist’oriis dasats’q’isidanve mk’vleli iq’o misi dzma abeli. „ dedamits’is vach’rebi misi pupunebis dzalit gamdidrdnen “. es khsnis romauli k’atolik’uri p’ap’is rezhimis ts’armat’ebas. mits’is vach’rebi mkholod puls sjerat; isini ar arian religiuri panat’ik’osebi, magram tu religia amdidrebs mat, is khdeba misaghebi, tundats sasurveli p’art’niori. temis saboloo k’ont’ekst’i madzlevs sashualebas, dziritadad amerik’eli p’rot’est’ant’i vach’rebi gavigo, radgan mits’a sulierad gansazghvravs p’rot’est’ant’ul sarts’munoebas. me-16 sauk’unidan chrdiloet amerik’a, romelits tavisi ts’armoshobit arsebitad p’rot’est’ant’ulia, miesalma esp’anurenovan k’atolik’eebs da mas shemdeg k’atolik’uri sarts’munoeba isevea ts’armodgenili, rogorts p’rot’est’ant’uli sarts’munoeba. am kveq’nistvis, sadats mkholod „bizness“ akvs mnishvneloba, religiuri ganskhvavebebi aghar aris mnishvnelovani. gamdidrebis siamovnebit mokhibluli, zhenevis repormat’oris, zhan k’alvinis mier ts’akhalisebuli, p’rot’est’ant’i vach’rebi k’atolik’ur sarts’munoebashi p’ouloben gamdidrebis sashualebas, rasats tavdap’irveli p’rot’est’ant’uli norma ar stavazobda. p’rot’est’ant’uli ek’lesiebi tsarielia shishveli k’edlebit, kholo k’atolik’uri ek’lesiebi gadat’virtulia dzvirpasi masalebisgan damzadebuli relikviebit, okroti, vertskhlit, sp’ilos dzvlit, q’vela im masalit, romelsats es tema me-12 mukhlshi chamotvlis. amit’om, upali ghmertis azrit, k’atolik’uri taq’vanistsemis simdidre amerik’uli p’rot’est’ant’uli sarts’munoebis shesust’ebis akhsnaa. dolari, akhali mamona, gulebshi ghmertis chasanatsvleblad movida da dokt’rinebis saganma q’ovelgvari int’eresi dak’arga. op’ozitsia arsebobs, magram mkholod p’olit’ik’uri pormit.
mukhli 4: „ da k’idev erti khma momesma zetsidan, romelits ambobda: gamodit misgan, chemo khalkho, rata ar iq’ot misi tsodvebis moziareni da ar miighot misi ts’q’lulebi “ .
me-4 mukhli saboloo ganshorebis moment’s mogvitkhrobs: „ gamodit misgan, chemo khalkho “; es aris saati, rodesats rcheulni zetsad amaghldebian iesostan shesakhvedrad. es mukhli asakhavs „mk’is “ moment’s , romelits gamotskh. 14:14-16-is temaa. isini at’atsebulni arian, radgan, rogorts mukhli miutitebs, mat ar unda hkondet „ts’ili“ p’ap’is romsa da mis samghvdeloebas daat’q’debat tavs. tumtsa, t’ekst’i miutitebs, rom at’atsebul rcheulta shoris rom iq’o, ar unda „monats’ileobde mis tsodvebshi “. da radgan mtavari tsodva k’viraobit dasvenebaa, „ mkhetsis nishani “, romelsats k’atolik’eebi da p’rot’est’ant’ebi p’at’ivs stsemen rts’menis saboloo gamotsdashi, am ori dziritadi religiuri jgupis morts’muneebs ar sheudzliat monats’ileoba miighon rcheulta aght’atsebashi. „babilonidan gamosvlis“ sach’iroeba mudmivia , tumtsa am mukhlshi sulits’mida miznad isakhavs im moment’s, rodesats ghvtis am mtsnebis shesrulebis bolo shesadzlebloba chndeba , radgan k’vira dghis k’anonis gamotskhadeba aghnishnavs gamosatsdeli vadis dasasruls. es gamotskhadeba khels uts’q’obs „ meekvse saq’viris “ (mesame msoplio omis) q’vela gadarchenilis tsnobierebis amaghlebas, rats mat archevans shemokmedi ghmertis pkhizeli tvalis kvesh p’asukhismgebel gadats’q’vet’ilebas adzlevs.
me-5 mukhli: „ radgan misi tsodvebi tsas uts’vdis da ghmertma gaikhsena misi usamartloba “ .
misi sit’q’vebit, suli „babilonis k’oshk’is“ khat’s gvtavazobs, romlis sakhelits „babilonidan“ ighebs sataves. 321 da 538 ts’lebidan romi, „ didi kalaki “, sadats „ medzavs “ tavisi „ t’akht’i “ akvs , misi „ts’minda“ p’ap’is savardzeli 538 ts’lidan, ghvtis ts’inaaghmdeg chadenil tsodvebs amravlebs. zetsidan is 1709 ts’lis ganmavlobashi (321 ts’lidan) itvlida da its’erda dagrovil tsodvebs. tavisi didebuli dabrunebit iesom gamoaashk’arava p’ap’is rezhimi da romisa da misi tsru sits’mindistvis droa, gadaikhadon tavianti danashaulebistvis.
mukhli 6: „ mietsit mas, rogorts man gadaikhada, da ormagi mietsit mas misi sakmeebisamebr. im sasmisshi, sadats daaskha, ormagi mietsit mas “ .
gamotskh. 14-is temebis ganvitarebis shemdeg, mosavlis aghebis shemdeg modis rtveli . da sts’ored k’atolitsizmis t’q’uilis q’velaze borot’ k’atolik’e da p’rot’est’ant’ mskhverp’ls mimartavs ghmerti tavis sit’q’vebs: „ mietsit mas, rogorts gadaikhada da ormagi mietsit mas misi sakmeebisamebr “. ist’oriidan gvakhsovs, rom misi sakmeebi iq’o misi ink’vizitsiuri t’ribunalebis k’otsonebi da ts’ameba. amit’om, k’atolik’e religiuri masts’avleblebi, tu shesadzlebelia, ormagad ganitsdian am t’ip’is beds. igive gzavnili meordeba pormit: „ sasmisshi, sadats daaskha, ormagi daaskha “. sasmeli sasmisis gamosakhuleba gamoiq’ena iesom im ts’amebis aghsanishnavad, romelsats misi skheuli ganitsdida, saboloo t’anjvamde jvarze, romelits uk’ve aghmarta romma, golgotas mtis dzirshi. am gzit, ieso gvakhsenebs, rom k’atolik’urma sarts’munoebam sazizghari zizghi gamoavlina im t’anjvis mimart, romlis at’anazets datankhmda, amit’om akhla misi jeria, rom ganitsados es. dzveli andaza srul ghirebulebas am moment’shi miighebs: arasodes gauk’eto skhvebs is, rats ar ginda, rom gagik’eton. am mokmedebit ghmerti asrulebs shurisdziebis k’anons: tvali tvalis ts’il, k’bili k’bilis ts’il; sruliad samartliani k’anoni, romlis individualuri gamoq’enebats man mkholod tavistvis dait’ova. tumtsa, k’olekt’iur doneze, misi gamoq’eneba adamianebistvis iq’o dashvebuli, romlebits miukhedavad amisa, gmobdnen mas, pikrobdnen, rom sheidzleboda ghmertze upro samartlianebi da k’etilebi q’opiliq’vnen. shedegi k’at’ast’ropulia: borot’ebam da misma meambokhe sulma gauaresda da krist’ianuli ts’armoshobis dasavlel khalkhebze daimorchila.
gamotskh. 17:5-shi „ did babilons “, „ medzavs “, „ okros sasmisi hkonda savse tavisi sibilts’eebit “. es ganmart’eba mis religiur sakmianobas da ziarebis sasmisis k’onk’ret’ul gamoq’enebas ekheba. ieso krist’es mier asts’avlili da gants’mendili am ts’minda rit’ualisadmi misi up’at’ivtsemuloba mas gansak’utrebul sasjels anich’ebs. siq’varulis ghmerti adgils utmobs samartlianobis ghmerts da misi samsjavros azri natlad etskhadeba adamianebs.
me-7 mukhli: „ ramdenadats gandidda tavi da pupunebashi tskhovrobda, imdenive t’anjva da mts’ukhareba mietsit mas, radgan gulshi ambobs: „dedoplad vzivar, kvrivi ar var da mts’ukharebas ar vikhilav“ .
me-7 mukhlshi sulits’mida khazs usvams sitsotskhlesa da sik’vdils shoris dap’irisp’irebas. sik’vdilis t’anjvisgan khelukhlebeli tskhovreba mkhiaruli, udardeli, uazroa, akhali siamovnebebis dziebashi. p’ap’is romauli „babiloni“ edzebda simdidres, romelits pupunebis tskhovrebas q’idulobda. dzlierebisa da mepeebisgan mis misaghebad, is iq’enebda da dghemde iq’enebs ieso krist’es sakhels tsodvebis mit’evebis „indulgentsiebad“ gasaq’idad. es aris det’ali, romelits dzalian mdzimea ghvtis samsjavros sasts’orze, romelits akhla man psikologiurad da pizik’urad unda gamoisq’idos. am simdidrisa da pupunebis saq’veduri im pakt’zea dapudznebuli, rom ieso da misi motsikulebi gharibulad tskhovrobdnen, k’maq’opilni iq’vnen mkholod autsilebeli nivtebit. amgvarad, „t’anjva “ da „ glova “ tsvlis p’ap’is romis k’atolik’uri sasuliero p’irebis „simdidresa da pupunebas “.
tavisi mat’q’uara sakmianobis dros, babiloni gulshi ambobs: „ me dedoplad vzivar “, rats adast’urebs „ mis mepobas dedamits’is mepeebze “ gamotskhadebis 17:18-shi. kholo gamotskhadebis 2:7 da 20-is tanakhmad, misi „ t’akht’i “ vat’ik’anshia (vaticinate = prophesy), romshi. „ me kvrivi ar var “; misi kmari, krist’e, romlis p’at’ardzalits is atskhadebs, rom aris, tsotskhalia. „ da glovas ar vikhilav “. ek’lesiis garet khsna ar aris, eubneba is q’vela tavis mots’inaaghmdeges. man es imdenjer gaimeora, rom sabolood daijera. da is namdvilad darts’munebulia, rom misi mepoba maradiulad gagrdzeldeba. radgan is ik tskhovrobda, gana roms ar mienich’a „maradiuli kalakis“ sakheli? upro met’its, dedamits’is dasavluri dzalebis mkhardach’erit, mas hkonda sapudzvliani mizezi, rom tavi adamianurad khelsheukheblad da uvneblad epikra. arts ghvtis dzalis eshinoda, radgan atskhadebda, rom mas dedamits’aze emsakhureboda da ts’armoadgenda.
mukhli 8: „ amit’om ert dghes mova misi ts’q’lulebi: sik’vdili, glova da shimshili; da tsetskhlit shtantkavs. radgan dzlieria upali ghmerti, romelmats gansaja igi “ .
es mukhli mis q’vela iluzias dasasruls ashorebs: „ amit’om, ert dgheshi “; im dghes, rodesats ieso didebit dabrundeba, „ mova misi ts’q’lulebi “, anu ghvtis sasjeli mova; „ sik’vdili, glova da shimshili “ sinamdvileshi, q’velaperi sap’irisp’iro tanmimdevrobit sruldeba. chven ert dgheshi shimshilit ar vk’vdebit, amit’om, p’irvel rigshi, sulieri „ shimshili “ aris sitsotskhlis p’uris dak’argva, romelits krist’ianuli religiuri rts’menis sapudzvelia. shemdeg „ glova “ aghinishneba im adamianebis sik’vdilis aghsanishnavad, romlebits chventan akhlos arian, vistanats ojakhur grdznobebs viziarebt. da bolos, „ sik’vdili “ azianebs damnashave tsodvils, radgan „ tsodvis sazghauri sik’vdilia “, romaelta 6:23-is tanakhmad. „ da tsetskhlit shtantkavs mas “, danielisa da gamotskhadebis ts’ignebshi gameorebuli ts’inasts’armet’q’veluri gantskhadebebis shesabamisad. man tavad gamoits’via amdeni arsebis usamartlod dats’va k’otsonze, rom srulq’opili ghvtaebrivi samartlianobit, tavad unda daighup’os tsetskhlshi. „ radgan dzlieria upali, romelmats ganik’itkha igi “; tavisi matsduri moghvats’eobis dros, k’atolik’uri sarts’munoeba taq’vans stsemda mariams, iesos dedas, romelits mkholod p’at’ara bavshvis sakhit gamochnda, romelsats khelshi ech’ira. es asp’ekt’i atsdunebda sent’iment’alurobisk’en midrek’il adamianta gonebas. kali, upro sts’orad, deda, ramdenad damamshvidebeli gakhda religia! magram es ch’eshmarit’ebis saatia da krist’e, romelits mas gansjis, akhlakhan gamochnda q’ovlisshemdzle ghmertis didebit; da ieso krist’es es ghvtaebrivi dzala, romelmats nighabi gamoavlina, anadgurebs mas, gadastsems mas misi mot’q’uebuli mskhverp’lis shurismadziebel riskhvas.
mukhli 9: „ da it’ireben da igloveben masze dedamits’is q’vela mepe, vints medzaoba chaidina da pupunebashi tskhovrobda mastan, rodesats dainakhaven misi dats’vis k’vamls “ .
dedamits’is mepeebis“ saktsiels , romlebmats sidzva chaidines da pupunebashi tskhovrobdnen mastan “. eseni arian mepeebi, p’rezident’ebi, dikt’at’orebi, erebis q’vela lideri, romlebmats kheli sheuts’q’ves k’atolik’uri sarts’munoebis ts’armat’ebasa da akt’ivobas da romlebmats, saboloo sasamartlo p’rotsesze, daamt’k’itses shabatis damtsvelta mok’vlis gadats’q’vet’ileba. isini „it’ireben da igloveben masze, rodesats dainakhaven misi dats’vis k’vamls “. tskhadia, dedamits’is mepeebi khedaven, rogor shordeba mat sit’uatsia. isini agharavis martaven da mkholod ak’virdebian romis dats’vas, romelits mot’q’uebulma mskhverp’lebma, ghvtaebrivi shurisdziebis aghmasrulebelma inst’rument’ebma, daantes. mati t’irili da godeba gamartlebulia imit, rom mits’ieri ghirebulebebi, romlebmats isini umaghles dzalauplebamde miiq’vana, moulodnelad ishleba.
mukhli 10: „ misi t’anjvis shishit shors dadgebian da it’q’vian: vai! vai, dido kalako babilono, dzliero kalako! ert saatshi dadga sheni gank’itkhva! “
„maradiuli kalaki“ k’vdeba, its’vis da dedamits’is mepeebi romisgan shors ich’rebian. akhla mat eshiniat misi bedis gaziarebis. rats khdeba, mattvis uzarmazar ubedurebas ts’armoadgens : „ vai! vai! dido kalako babilono “, vai orjer meordeba, rogorts „ daetsa, daetsa, didi babiloni “. „ dzliero kalako! “; imdenad dzlieri, rom krist’iani erebis liderebze gavlenit martavda msoplios; sts’ored am k’avshiris gamo, romelits ghmertma dagmo, mepe lui XVI da misi avst’rieli tsoli mari ant’uanet’a giliot’inaze ts’avidnen taviant mkhardamch’erebtan ertad, „ didi gasach’iris “ mskhverp’lni, rogorts sulits’mindam gamoatskhada gamotskhadebashi 2:22-23. „ ert saatshi dadgeba sheni gank’itkhva! “; iesos dabruneba samq’aros aghsasrulis droze miutitebs . bolo gansatsdeli gamoavlina gamotskhadebis 3:10-shi nats’inasts’armet’q’velebi simboluri „ erti saati “, tumtsa sak’marisi ikneba ieso krist’es gamotskhadeba, rata mteli amzhamindeli sit’uatsia sheitsvalos da amjerad, sit’q’vasit’q’vit „ erti saati “ sak’marisi ikneba am gasaotsari tsvlilebis mosat’anad.
mukhli 11: „ mits’is vach’rebi t’irian da glovoben masze, radgan agharavin q’idulobs mat t’virts “ .
amjerad suli „ dedamits’is vach’rebs “ eskhmis tavs, gansak’utrebit k’i amerik’ul merk’ant’ilur sulisk’vetebas, romelits mtel msoplioshi gadarchenilebma miighes, rogorts zemot me-17 tavis shests’avlashia gankhiluli. isinits „ t’irian da glovoben mas, radgan agharavin q’idulobs mat t’virts ; ...“. es mukhli khazs usvams p’rot’est’ant’ebis mier k’atolik’uri sarts’munoebisadmi siq’varulis danashauls, ristvisats isini glovoben , ritats adast’ureben mat p’irad mijach’vulobas ek’onomik’uri int’eresebidan gamomdinare . mashin, rodesats, absolut’uri sap’irisp’irod, repormis sakme ghmertma aghdzra romauli k’atolik’uri p’ap’is danashaulis dagmobisa da gagebuli ch’eshmarit’ebis aghsadgenad; rats mat dros gaak’etes namdvilma repormat’orebma, rogorebits iq’vnen p’it’er uoldo, jon uik’lipi da mart’in luteri. vach’rebits mts’ukharebit khedaven, tu rogor ishleba tvalts’in mattvis dzvirpasi ghirebulebebi, radgan isini mkholod k’omertsiuli sakmianobit gamdidrebis siamovnebistvis tskhovroben; biznesis k’eteba mati arsebobis sikharuls ajamebs.
mukhli 12: „ okros, vertskhlis, dzvirpasi kvebis, margalit’ebis, selis, iisperis, abreshumis, alisperis, q’velanairi dzvirpasi khis, q’velanairi sp’ilos dzvlis, q’velanairi dzvirpasi khis, sp’ilendzis, rk’inisa da marmarilos t’virti “ .
romauli k’atolik’uri k’erp’taq’vanismtsemluri religiis sapudzvlad mq’opi skhvadaskhva masalis chamotvlamde, ak gavikhseneb ieso krist’es mier asts’avlili ch’eshmarit’i rts’menis am k’onk’ret’ul p’unkt’s. man samariel kals ganutskhada: „ kalo, - utkhra mas iesom, - merts’mune, modis zhami, rotsa mamas arts am mtaze da arts ierusalimshi ar stsemt taq’vans. tkven taq’vans stsemt imas, rats ar itsit; chven taq’vans vtsemt imas, rats vitsit, radgan khsna iudevelebisganaa . magram modis zhami da aha, rotsa ch’eshmarit’i taq’vanismtsemlebi taq’vans stsemen mamas sulita da ch’eshmarit’ebit, radgan mama aset taq’vanismtsemlebs edzebs. ghmerti sulia da misi taq’vanismtsemlebi sulita da ch’eshmarit’ebit unda stsemdnen taq’vans mas (ioane 4:21-23).“ amrigad, ch’eshmarit’ rts’menas ar sch’irdeba raime mat’erialuri an mat’erialuri, radgan is mkholod gonebis mdgomareobazea dapudznebuli. shedegad, es ch’eshmarit’i rts’mena nak’lebad saint’eresoa kharbi da kurduli samq’arostvis, radgan is aravis amdidrebs, garda sulierad, rcheulebisa. rcheulebi ghmerts sulit stsemen taq’vans, shesabamisad, tavianti pikrebit, magram aseve ch’eshmarit’ebit , rats nishnavs, rom mati pikrebi ghvtis mier mititebul st’andart’ze unda iq’os agebuli. q’velaperi, rats am st’andart’shi ar aris, k’erp’taq’vanismtsemluri ts’armartobis pormaa, sadats ch’eshmarit’ ghmerts k’erp’ad emsakhurebian. dap’q’robebis dros resp’ublik’urma romma dap’q’robili kveq’nebis religiebi miigho. misi religiuri dogmebis didi nats’ili berdznuli ts’armoshobisa iq’o, ant’ik’uri khanis p’irveli didi tsivilizatsia. chvens ep’okashi, p’ap’is sakhit, chven vkhedavt mtel am memk’vidreobas, romelits dak’avshirebulia akhal „krist’ian“ „ts’mindanebtan“, dats’q’ebuli uplis 12 motsikulit. magram, ghvtis meore mtsnebis chakhshobis shemdeg, romelits gmobs am k’erp’taq’vanismtsemlur p’rakt’ik’as, k’atolik’uri rts’mena agrdzelebs gamok’vetili, mokhat’uli an demonur khilvebshi gamochenili gamosakhulebebis taq’vanistsemas. amit’om, misi k’ult’ebis rit’ualebshi vkhvdebit am gamok’vetil k’erp’ebs, romelta pormis misaghebad masalebia sach’iro; masalebi, romelta siasats tavad ghmerti ts’armoadgens: „... ; ... t’virti : okro, vertskhli, dzvirpasi kvebi, margalit’i, seli, iisperi, abreshumi, alisperi, q’velanairi dzvirpasi khe, q’velanairi sp’ilos dzvlis nak’etoba, q’velanairi dzvirpasi khe, sp’ilendzi, rk’ina da marmarilo... “. „ okro, vertskhli, dzvirpasi kvebi da dzvirpasi nivtebi “ „ p’at’ivs stsems danis p’ap’is mepis tsikhesimagreebis ghmerts “. 11:38. shemdeg, „ iisperi da alisperi “ ak’ravs medzavs, did babilons, gamotskhadebis 17:4-shi; „ okro, dzvirpasi kvebi da margalit’ebi “ misi samk’aulebia ; „ ts’minda seli “ ekheba mis p’ret’enzias sits’mindeze, gamotskhadebis 19:8-is tanakhmad: „ radgan ts’minda seli ts’mindanta martali sakmeebia “. skhva moq’vanili masalebia is masalebi, saidanats is tavis k’vetil k’erp’ebs ak’etebs. es pupunebis masalebi gamokhat’avs k’atolik’e k’erp’taq’vanismtsemlis maghal ertgulebas.
mukhli 13: „ darichini, saneleblebi, nelsatskheblebi, muri, gundruk’i, ghvino, zeti, ts’minda pkvili, khorbali, kharebi, tskhvrebi, tskhenebi, et’lebi da adamianta skheulebi da sulebi “ .
„ sunamoebi“, „mirnis, gundruk’is, ghvinisa da zetis “, tsit’irebuli mis religiur rit’ualebze miutitebs. skhva nivtebi sak’vebi nivtierebebi da sakonelia, romlebits mianishnebs davitis dzis, solomonis mepobaze, romelits ghvtistvis ashenebuli p’irveli t’adzris mshenebeli iq’o, mepeta 1-is 4:20-28-is mikhedvit. am gzit, suli gmobs mis uk’anono mtsdelobas, gaimeoros „ ghvtis t’adzris “ mshenebloba, romelsats is „ gmobs “ gamotskhadebis 13:6-shi da „ amkhobs “ danielis 8:11-shi. mukhlis saboloo sizust’e, romelits ekheba „ adamianta skheulebsa da sulebs “, gmobs mis tanamshromlobas monarkebtan, romlebtanats is uk’anonod iziarebs saero dzalauplebas. krist’es sakhelit, man religiurad gaamartla sazizghari kmedebebi, rogoritsaa monoba, ts’ameba da ghvtis kmnilebebis mk’vleloba; is, rasats ghmerti tavistvis it’ovebs religiur speroshi; im donemde, rom is tavis kmedebebs am t’erminebit ajamebs: „ masshi aghmochnda q’vela im adamianis siskhli, vints dedamits’aze dakhotses “, am tavis 18-e mukhlis me-18 mukhlshi. tsit’irebit „ „adamianta sulebi “, ghmerti mas miats’ers im „ sulebis “ dak’argvas, romlebits eshmak’s misi sakmianobita da tsru religiuri p’ret’enziebit gadaetsa.
shekhseneba : bibliasa da ghvtaebriv azrovnebashi sit’q’va „ suli “ aghnishnavs adamians q’vela asp’ekt’shi, mis pizik’ur skheulsa da gonebriv an psikik’ur azrovnebas, int’elekt’sa da grdznobebs. teoria, romelits „suls “ sitsotskhlis element’ad ts’armoachens, romelits sik’vdilis shemdeg skheuls gamoeq’opa da misgan tsotskhlobs, ts’minda ts’armartuli berdznuli ts’armoshobisaa. dzvel aghtkmashi ghmerti „suls aigivebs tavisi adamianuri an tskhoveli arsebebis siskhltan“: lev. 17:14: „ radgan q’oveli khortsielis sitsotskhle misi siskhlia, romelits masshia. amit’om vutkhari israelis dzeebs: ar ch’amot arts erti khortsielis siskhli, radgan q’oveli khortsielis sitsotskhle misi siskhlia : vints mas shech’ams, moik’veteba “. amrigad, is sap’irisp’iro shekhedulebas ighebs momavali berdznuli teoriebisgan da amzadebs bibliur k’ont’rargument’s im pilosopiuri azrebis mimart, romlebits ts’armart khalkhebshi daibadeba. adamianisa da tskhovelis sitsotskhle siskhlis punktsionirebazea dapudznebuli. daghvrili an dakhrchobit dabindzurebuli siskhli aghar ats’vdis zhangbads pizik’uri skheulis element’ebs, mat shoris t’vins , azrovnebis saq’rdens. da tu es uk’anask’neli ar aris zhangbadit gajerebuli, azrovnebis p’rintsip’i cherdeba da am saboloo et’ap’is shemdeg araperi rcheba tsotskhali; garda mk’vdari „ sulis “ shemadgenlobis mogonebisa ghmertis maradiul azrovnebashi misi momavali „aghdgomis“ tvalsazrisit, rodesats is „aghadgens“ mas an, rodesats is „khelakhla aghadgens“ mas, rogorts sheidzleba iq’os, maradiuli sitsotskhlistvis an „ meore sik’vdilis “ saboloo ganadgurebistvis .
me-14 mukhli: „ gakra naq’opi, romelits shens suls surda; da q’velaperi, rats nat’ipi da lamazia, gakra da vegharasdros ip’ovi mat “ .
ts’ina mukhlshi akhsnis dasadast’ureblad, suli p’ap’is romis „ survilebs “ mis „ suls “, mis matsdur da mat’q’uara p’irovnebas miats’ers. berdznuli pilosopiebis memk’vidre, k’atolik’uri sarts’munoeba iq’o p’irveli, vints akhal mits’ebze aghmochenili tskhovelebisa da adamianebistvis sulis minich’ebis sak’itkhi dasva. sinamdvileshi, k’itkhvas tavisi p’asukhi akvs; is sts’ori damkhmare zmnis archevanzea damok’idebuli: adamians suli ar akvs , radgan is sulia.
sulits’mida ajamebs ch’eshmarit’i sik’vdilis shedegebs, romlebits man daadgina da gamoavlina ek’l. 9:5-6-10-shi. es det’alebi akhali aghtkmis ts’erilebshi aghar ganmeordeba. amit’om vkhedavt mteli bibliis shests’avlis mnishvnelobas. ganadgurebuli „ babiloni “ „ samudamod dak’argavs “ mis suls naq’ops da „ q’vela naz da mshvenier nivts “, rasats apasebda da edzebda. magram sulits’mida aseve gansazghvravs: „ shentvis “; radgan rcheulebs, misgan ganskhvavebit, sheedzlebat maradiulad gaagrdzelon im saotsrebebis dapaseba, romlebsats ghmerti shestavazebs mat gasaziareblad.
mukhli 15: „ am nivtebis vach’rebi, romlebits mis mier gamdidrdnen, shors dadgebian misi t’anjvis shishit; it’ireben da igloveben “.
15-19 mukhlebshi suli „ misi meshveobit gamdidrebul vach’rebs “ eskhmis tavs. gameorebebi khazs usvams prazas „ ert saatshi “, romelits am tavshi samjer meordeba, iseve rogorts shedzakhili „ vai! vai! “. ritskhvi 3 simbolurad gamokhat’avs srulq’opilebas. amit’om, ghmerti dazhinebit moitkhovs, daadast’uros ts’inasts’armet’q’veluri gantskhadebis sheuktsevadi buneba; es sasjeli aghsruldeba mteli tavisi ghvtaebrivi srulq’opilebit. vach’rebis mier ts’amodzakhili „ vai! vai! “ imeorebs gamaprtkhilebel shedzakhils, romelits misma rcheulebma gamoatskhades gamotskhadebis 14:8-shi: „ daemkho didi babiloni! daemkho “. es vach’rebi shoridan khedaven mis ganadgurebas, „ misi t’anjvis shishit “. da isini martlebi arian, rom eshiniat tsotskhali ghmertis samartliani riskhvis am naq’opis, radgan misi ganadgurebis sinanulit, isini tavs mis banak’shi atavseben da tavis mkhriv ganadgurdebian religiuri mot’q’uebis unugesho mskhverp’lta mk’vleli adamianuri riskhvit. es mukhli gvatsnobierebs k’omertsiuli int’eresebis uzarmazar p’asukhismgeblobas romis k’atolik’uri ek’lesiis mier mights’eul ts’armat’ebashi. „ vach’rebi “ mkhars uch’erdnen medzavs da mis q’velaze sast’ik’ da desp’ot’ur gadats’q’vet’ilebebs mkholod pinansuri da mat’erialuri gamdidrebis survilit. isini tvals khuch’avdnen mis q’vela sazizghar motkhovnaze da imsakhureben misi saboloo bedis gaziarebas. ist’oriuli magalitia p’arizelebi, romlebmats k’atolik’uri sarts’munoebis mkhare daik’aves repormat’orebis ts’inaaghmdeg repormatsiis dasats’q’isidan, mepe prantsisk’ I-is dros da mis shemdegats.
mukhli 16: „ da it’q’vian: vai! vai, dido kalako, romelits shemosili iq’o tetreulit, iisperita da alisperit da mortuli iq’o okroti, dzvirpasi tvlebita da margalit’ebit! ert saatshi ganadgurda amdeni simdidre! “
es mukhli adast’urebs samiznes; „ didi babiloni, shemosili tetreulit, iisperita da alisperit “; mepis samosis perebi, radgan sts’ored am tanamdebobaze apares damtsinavma romaelma jarisk’atsebma iesos mkhrebi „ iisperi “ mosaskhamit. mat ver ts’armoedginat, ra mnishvneloba mianich’a ghmertma mat kmedebas: rogorts gamomsq’idveli mskhverp’li, ieso gakhda tavisi rcheulebis tsodvebis mat’arebeli, romlebits am perebit, zholosperit an iisperit iq’o monishnuli . esaias 1:18-is tanakhmad. „ erti saati “ sak’marisi ikneba romis, misi p’ap’isa da misi samghvdeloebis gasanadgureblad, ieso krist’es didebuli dabrunebis shemdeg, romelits modis tavisi rcheulebis sik’vdilis tavidan asatsileblad. am saboloo gamotsdaze mati ertguleba q’velapers shetsvlis, amit’om shegvidzlia gavigot, tu rat’om dazhinebit moitkhovs ghmerti gansak’utrebit mati rts’menisa da absolut’uri ndobis gadzlierebas, romelsats isini unda sheechvion mis mimart. didi khnis ganmavlobashi adamians mkholod imashi sheedzlo darts’munebuliq’o, rom aseti ganadgureba „ ert saatshi “ sasts’auli iq’o da, shesabamisad, ghvtis p’irdap’iri chareva, rogorts sodomisa da gomoris shemtkhvevashi. chvens droshi, rodesats adamianma birtvuli tsetskhli daamartskha, es nak’lebad gasak’viria.
me-17 mukhli: „ da q’vela mezghvauri, q’vela, vints im adgilisk’en mitsuravs, mezghvaurebi da q’vela, vints zghvashi vach’robs, shors idga “ .
es mukhli k’onk’ret’ulad mimartulia „ zghvis eksp’luat’atsiis mkone p’irebis, mezghvaurebis, mezghvaurebis mimart, romlebits am adgilas mitsuraven, q’velani dist’antsias inarchunebdnen “. sts’ored mepeebis gamdidrebis survilis gamoq’enebit gamdidrda p’ap’is ek’lesia. is mkhars uch’erda da amartlebda adamianebistvis utsnobi mits’ebis dap’q’robas mati aghmochenis dromde, sanam misma k’atolik’e msakhurebma ieso krist’es sakhelit mosakhleobis sashineli khotsva-zhlet’a ar chaat’ares. es, dziritadad, samkhret amerik’ashi da general k’ort’esis mier khelmdzghvanelobit siskhlian eksp’editsiebshi iq’o. am t’erit’oriebidan mop’aruli okro evrop’ashi dabrunda k’atolik’e mepeebisa da tanamonats’ile p’ap’obis gasamdidreblad. upro met’its, sazghvao asp’ekt’ze aktsent’i gvakhsenebs, rom sts’ored „ zghvidan amomavali mkhetsis “ rezhimis dros gadzlierda misi k’avshiri „ mezghvaurebtan “ mati saerto gamdidrebistvis.
mukhli 18: „ da rodesats dainakhes misi ts’vis k’vamli, shehq’vires da tkves: romeli kalaki hgavda am did kalaks? “
„ romeli kalaki hgavda am did kalaks? “ - iq’vires mezghvaurebma, rodesats dainakhes „ misi ts’vis k’vamli “. p’asukhi mart’ivi da mok’le iq’o: artserts. radgan artsert kalakshi ar q’opila k’ontsent’rirebuli imdeni dzalaupleba, samokalako, rogorts imp’eriul kalakshi, shemdeg k’i religiurad 538 ts’lidan. k’atolitsizmi gavrtselda p’lanet’is q’vela kveq’anashi, rusetis garda, sadats aghmosavlet martlmadideblurma sarts’munoebam uarq’o igi. misi mighebis shemdeg, chinetmats ibrdzola da devna daits’q’o. tumtsa, is k’vlav dominirebs mtel dasavletze da mis gansht’oebebze amerik’ashi, aprik’asa da avst’raliashi. es aris msoplioshi ts’amq’vani religiuri t’urist’uli adgili, romelits izidavs vizit’orebs mteli msopliodan. zogi „udzvelesi nangrevebis“ sanakhavad modis, zogi k’i im adgilis sanakhavad, sadats p’ap’i da misi k’ardinalebi tskhovroben.
mukhli 1: 9: „ tavebze mt’veri daiq’ares, t’irodnen, glovobdnen da q’virodnen: vai! vai! ert saatshi ganadgurda es didi kalaki, romelshits misi simdidrit gamdidrdnen q’vela, visats zghvashi khomaldebi hkonda! “
es aris mesame gameoreba, sadats tavmoq’rilia q’vela ts’ina gamotkma, aseve sizust’e „ ert saatshi ganadgurda “ . „ didi kalaki, sadats q’vela, visats zghvashi gemebi hq’avs, misi simdidrit gamdidrda “. braldeba dzalian nateli khdeba, sts’ored p’ap’is rezhimis simdidris ts’q’alobit gamdidrdnen gemtmplobelebi, romshi msoplio simdidris mot’anit. romi tavis gamdidrebas ighebs mots’inaaghmdegeebis simdidris gaziarebit, romlebits mok’luli iq’o misi mudmivi mok’avshiris, samokalako monarkiuli khelisuplebis, misi sheiaraghebuli prtis mier. ist’oriuli magalitis sakhit gvakvs „t’amp’lierebis“ sik’vdili, romelta simdidrets gaiq’o pilip’e lamazis gvirgvinsa da romis k’atolik’ur sasuliero p’irebs shoris. mogvianebit, es ikneba „p’rot’est’ant’ebis“ shemtkhveva.
mukhli 20: „ ikharet mis gamo, tsano! da tkvents ikharet, ts’mindano, motsikulno da ts’inasts’armet’q’velno! radgan ghmertma shuri idzia tkvenze misi gank’itkhvit “ .
sulits’mida its’vevs zetsis mk’vidrt da dedamits’is ch’eshmarit’ ts’mindanebs, motsikulebsa da ts’inasts’armet’q’velebs, gaikharon romauli babilonis ganadgurebit. amit’om, sikharuli sheesabameba im t’k’ivilebsa da t’anjvas, romelits man aidzula an surda, rom ch’eshmarit’ebis ghmertis msakhurebs gadaet’anat, rats sheekheba ts’minda shabatis ertgul uk’anask’nel rcheulebs.
mukhli 21: „ mashin dzlierma angelozma aigho kva, didi dolabis msgavsi, zghvashi chaagdo da tkva: „aseve dzalit daemkhoba babiloni, didi kalaki, da agharasodes ikneba “.“
romis „ kvastan “ shedareba sam ideas gvtavazobs. p’irveli, p’ap’oba ejibreba ieso krist’es, romelits tavad simbolurad ts’armodgenilia „kvit “ dan. 2:34-shi: „ shen uq’urebdi, sanam kva ar gamot’q’da khelit ukmad da ar daart’q’a k’erp’s mis rk’inisa da tikhis pekhebze da ar daamt’vria isini “. bibliis skhva mukhlebits miats’eren „ kvis “ am simbolos mas zakar. 4:7-shi; „ mtavari k’utkhis kva “ psalm. 118:22-shi; mat. 21:42-shi; da sakmeebis 4:11-shi: „ ieso aris kva, romelits tkven, msheneblebma, uarq’avit , magram romelits gakhda mtavari k’utkhis kva “. meore idea aris minishneba p’ap’is p’ret’enziaze, rom memk’vidreobit miighos motsikuli „ p’et’re “; „ misi sakmeebis ts’armat’ebisa da misi khrik’ebis ts’armat’ebis “ mtavari mizezi , rats ghmertma dagmo dan. 8:25-shi. es k’idev upro martalia, radgan motsikuli p’et’re arasdros q’opila krist’ianuli ek’lesiis metauri, radgan es t’it’uli tavad ieso krist’es ek’utvnis. amit’om, p’ap’is „ khrik’i “ aseve „ t’q’uilia “. mesame varaudi ekheba p’ap’is religiuri tsikhesimagris, misi p’rest’izhuli bazilik’is sakhelts’odebas, romelsats „romis ts’minda p’et’re“ uts’odebdnen, romlis dzalian dzviradghirebulma msheneblobam „indulgentsiebis“ gaq’idvis amokmedeba gamoits’via, ramats igi repormat’ori beris, mart’in luteris tvalshi gamoaashk’arava. es akhsna mch’idro k’avshirshia meore ideastan. vat’ik’anis adgili sasaplaos ts’armoadgenda, magram uplis motsikulis, p’et’res savaraudo saplavi sinamdvileshi „simon p’et’re jadokris“ saplavi iq’o, romelits gvelis ghmertis, ask’lep’iosis, taq’vanismtsemeli da mghvdeli iq’o.
chvens droshi dabrunebisas, sulits’mida ts’inasts’armet’q’velebs romauli „ babilonis “ ts’inaaghmdeg. is mis momaval ganadgurebas adarebs „ didi dolabis kvis “ gamosakhulebas, romelsats „ angelozi zghvashi agdebs“ . am ilust’ratsiit is romis ts’inaaghmdeg ts’aq’enebul braldebas ts’auq’enebs, romelits mates 18:6-shia mititebuli: „ kholo vints ert am mtsiretagans, vints me merts’muneba, atsdunebs, mistvis umjobesia, k’iserze dolabis kva chamoek’idon da zghvis sighrmeshi chaidziros “. mis shemtkhvevashi k’i, es ara mkholod ert am mtsiretagans, vints mas sts’ams, aramed uamrav adamians abrk’olebs. erti ram tskhadia: ertkhel „ ganadgurebuli“ agharasodes ip’oveba . is agharasdros aravis avnebs.
mukhli 22: „ arpist’ta, musik’osta, salamurze damk’vrelta da mesaq’vireta khma aghar gaismis shenshi; aravin ikneba shenshi, vints raime khelobas misdevs; dolabis khma aghar gaismis shenshi “ .
shemdeg suli its’vevs musik’alur bgerebs, romlebits gamokhat’avda romis matskhovreblebis udardelobasa da sikharuls. ganadgurebis shemdeg, isini ik aghar gaigoneben. sulieri gagebit, es mianishnebs ghvtis matsneebze, romelta sit’q’vebits igive epekt’it ismoda, rogorts „ pleit’is an saq’viris damk’vrelebis “ musik’aluri bgerebi; es surati igavshi motsemulia mates 11:17-shi. is aseve its’vevs „ khmaurs “, romelsats gamostsemdnen samushao davalebebit gadat’virtuli khelosnebi, radgan udzvelesi kalakidan mkholod p’ropesiuli sakmianobis „ khmauri “ modioda, mat shoris „ dolabis khmauri “, romelits brunavda martsvleulis martsvlis dasapkvad an sach’reli inst’rument’ebis, rogoritsaa namgali da tseli, danebi da khmlebi, gasalesad; es uk’ve dzvel kaldeur babilonshi iq’o, ieremias 25:10-is tanakhmad.
mukhli 23: „ lamp’aris nateli ar gaanatebs shenshi da arts sidzisa da p’at’ardzlis khma gaismeba shenshi, radgan sheni vach’rebi dedamits’is didebulebi iq’vnen da q’vela khalkhi atsdunebda shens jadokrobas “ .
„ lamp’aris shuki aghar gaanatebs shenshi “. sulieri enit, suli aprtkhilebs roms, rom bibliis shuki aghar mova, rata shestavazos mas ganmanatleblobis shesadzlebloba, rata sheitsnos ghvtis ch’eshmarit’eba. ieremias 25:10-shi motsemuli gamosakhulebebi meordeba, magram „ sidzisa da p’at’ardzlis simgherebi “ ak khdeba „ sidzisa da p’at’ardzlis khma, romelits aghar gaismis shenshi “. sulierad, es aris krist’esa da misi rcheuli k’rebis mier dak’arguli sulebisadmi mots’odebis khmebi, rata isini moktseuliq’vnen da gadarchnen. es shesadzlebloba samudamod gakreba misi ganadgurebis shemdeg. „ radgan sheni vach’rebi dedamits’is didebulebi iq’vnen “. sts’ored dedamits’is didebulebis mot’q’uebit shedzlo romma tavisi k’atolik’uri religia dedamits’is mraval khalkhze gaevrtselebina. man isini tavisi religiuri vach’robis ts’armomadgenlebad gamoiq’ena. shedegad, „ q’vela eri mot’q’uvda sheni shelotsvebit “. ak ghmerti k’atolik’ur ts’irvebs aghts’ers, rogorts „ shelotsvebs “, romlebits akhasiatebs eshmak’uri jadokrebisa da jadokrebis ts’armartul k’ult’ebs. martalia, pormalist’uri, ganmeorebadi pormulebisa da amao gameorebebis gamoq’enebit, k’atolik’uri religia shemokmed ghmerts mtsire adgils ut’ovebs sak’utari tavis gamokhat’vistvis. is amas arts k’i tsdilobs, radgan danielis 11:39-shi mas „ utskho ghmerts “ miats’ers da arasdros ughiarebia igi msakhurad; „ghvtis dzis moadgile“, p’ap’is t’it’uli, shesabamisad, misi moadgilis t’it’uli ar aris. shemdegi mukhli amis mizezs mogvtsems.
mukhli 24: „ da radgan masshi aghmochnda ts’inasts’armet’q’velta, ts’mindanta da q’vela mok’lulis siskhli dedamits’aze “ .
„... da radgan masshi ts’inasts’armet’q’velta da ts’mindanta siskhli aghmochnda “: mteli tavisi ist’oriis ganmavlobashi mk’atsri, urq’evi, ugrdznobi da sast’ik’i romi tavisi mskhverp’lta siskhlit gzas ak’vamlebda. es simartle iq’o ts’armartuli romistvis, magram aseve p’ap’is romistvis, romlis mots’inaaghmdegeebs mepeebi, ghvtis ganmanatlebeli msakhurebi k’lavdnen, romlebits bedavdnen misi eshmak’uri bunebis dagmobas. zogi ghmertis mier iq’o datsuli, rogoritsaa valdo, vik’lipi da luteri; skhvebi k’i ara da isini sitsotskhles rts’menis mots’ameebad asrulebdnen, k’otsonebze, blok’ebze, svet’ebze an sakhrchobelaze. misi mokmedebis sabolood shets’q’vet’is ts’inasts’armet’q’veluri p’ersp’ekt’iva mkholod zetsis mk’vidrta da dedamits’is ch’eshmarit’ ts’mindanebs akharebs. „... da q’vela matganis, vints dedamits’aze daikhotsa “: vints am ganachens gamoit’ans, itsis, raze saubrobs, radgan is romis kmedebebs ak’virdeba misi daarsebidan, dzv. ts’. 747 ts’lidan. bolo dgheebis globaluri vitareba aris uakhlesi naq’opi, romelits damp’q’robelma da dedamits’is skhva khalkhebze dominant’ma dasavletma moit’ana. monarkiulma da shemdeg resp’ublik’urma romma shtantka mis mier damorchilebuli dedamits’is khalkhebi. am sazogadoebis modeli darcha 2000 ts’liani ch’eshmarit’i da tsru krist’ianobis modeli. ts’armartuli romis shemdeg, p’ap’iseulma romma gaanadgura krist’es mshvidobis khat’i da k’atsobriobas ts’aartva is modeli, romelits khalkhebs bednierebas mout’anda. ch’eshmarit’i k’ravebis, ieso krist’es mots’apeebis khotsva-zhlet’is gamartlebit, man gza gaukhsna religiur shet’ak’ebebs, romlebits k’atsobriobas sashineli, genotsiduri mesame msoplio omisk’en mihq’avs. ar aris umizezo, rom khotsva-zhlet’is normas sajarod avlenen sheiaraghebuli islamuri dajgupebebi. islamis es sidzulvili dagvianebuli p’asukhia urban II-is mier k’lermon-peranidan 1095 ts’lis 27 noembers dats’q’ebuli jvarosnuli lashkrobebis omebze.
gamotskhadeba 19 : brdzola ieso krist’es armagedoni
mukhli 1: „ amis shemdeg gavige tsashi didi khma diddzali khalkhisa, romelits ambobda: „aliluia! khsna, dideba da dzali chvens ghmerts ek’utvnis! ““
ts’ina me-18 tavidan gagrdzelebit, gamosq’iduli da gadarchenili rcheulebi zetsashi aghmochndebian da mat akhal zetsiur bunebas „ akhali sakhelit “ moikhsenieben. sikharuli da lkhena supevs da ertguli zetsiuri angelozebi adideben mkhsnel ghmerts. es „ brbo “ „ uamravi khalkhi “ ganskhvavdeba gamotskh. 7:9-shi mokhseniebuli „khalkhisgan , romlis datvlats aravis sheedzlo “. is ts’armoadgens ghvtis ts’minda zetsieri angelozebis shek’rebas, romlebits adideben mis „ didebas “, radgan me-4 mukhlshi mits’ieri rcheulebi, romlebits simbolurad „ 24 ukhutsesit “ arian ts’armodgenili, gamoekhmaurebian da daadast’ureben natkvami sit’q’vebis ertgulebas: „ amin! “ rats nishnavs: ch’eshmarit’ad!
t’erminebis „ khsna, dideba, dzala “ tanmimdevrobas tavisi logik’a akvs. „ khsna “ mietsat mits’ier rcheulebs da ts’minda angelozebs, romlebmats „ dideba “ mianich’es shemokmed ghmerts, romelmats mat gadasarchenad gamoiq’ena tavisi ghvtaebrivi „ dzala “ saerto mt’rebis gasanadgureblad.
me-2 mukhli: „ radgan ch’eshmarit’i da martali arian misi gank’itkhvebi, radgan ganik’itkha didi medzavi, romelmats tavisi sidzvit gakhrts’na dedamits’a, da shuri idzia misi khelidan tavisi msakhurta siskhlistvis “ .
rcheulebi, romlebsats ch’eshmarit’ebisa da ch’eshmarit’i samartlianobis ts’q’urvili hkondat, akhla srulad dak’maq’opilebulebi da aghsrulebulebi arian. brma sisuleleshi, ghmertisgan mots’q’vet’ilma k’atsobriobam ipikra, rom samartlianobis st’andart’is sherbilebit uk’anask’neli khalkhebistvis bednierebis mot’ana sheedzlo; am archevanidan mkholod borot’eba isargebla da, gangrenis msgavsad, mteli k’atsobriobis skheulshi sheich’ra. k’etili da mots’q’ale ghmerti „ didi babilonis “ samsjavroshi achvenebs, rom sik’vdilis momt’anma sik’vdili unda ganitsados. es ar aris borot’ebis akt’i, aramed samartlianobis kmedeba. amrigad, rodesats man aghar itsis, rogor dasajos damnashave, samartlianoba usamartlobad iktseva.
mukhli 3: „ da meored tkves: aliluia! ... da misi k’vamli adis uk’uniti uk’unisamde “ .
es ts’armodgena shetsdomashi shemq’vania, radgan romis gamanadgurebeli tsetskhlis „ k’vamli “ misi ganadgurebis shemdeg gakreba. „ sauk’uneta sauk’uneebi “ maradisobis p’rintsip’s aghnishnavs, romelits mkholod universaluri tsiuri da mits’ieri gansatsdelebis gamarjvebulebs ekhebat. am gamotkmashi sit’q’va „ k’vamli “ ganadgurebas guliskhmobs, kholo gamotkma „ sauk’uneta sauk’uneebi “ mas maradiul epekt’s anich’ebs, anu saboloo ganadgurebas; is agharasdros aghdgeba. sinamdvileshi, uares shemtkhvevashi, „ k’vamli “ sheidzleba tsotskhlebis gonebashi aghimartos, rogorts ghvtis mier siskhliani mt’ris, romis ts’inaaghmdeg aghsrulebuli didebuli ghvtaebrivi kmedebis mogoneba.
mukhli 4: „ da daemkhnen otsdaotkhi ukhutsesi da otkhi tskhoveli, taq’vani stses t’akht’ze mjdom ghmerts da tkves: amin! aliluia! “
ch’eshmarit’ad! dideba iahves! ... ertad amboben dedamits’isa da samq’aroebis gamosq’idulebi, romlebmats ts’mindad sheinarchunes tavi. ghmertis taq’vanistsema taq’vanit aghinishneba; k’anonieri porma, romelits mkholod mistvisaa gank’utvnili.
mukhli 5: „ da t’akht’idan khma gamovida, romelits ambobda: adidet chveni ghmerti, q’vela misi msakhuri, misi moshishni, p’at’arebi tu didebi! “
mikaelis “, ieso krist’es khmaa , ori zetsiuri da mits’ieri gamokhat’uleba, romlitats ghmerti tavis kmnilebebs etskhadeba. ieso ambobs: „ tkven, vints misi geshiniat “, ritats ikhsenebs ghvtis „ shishs “, romelits moitkhoveba p’irveli angelozis uts’q’ebashi gamotskhadebis 14:7-shi. „ ghvtis shishi “ mkholod ajamebs kmnilebis gonier damok’idebulebas misi shemokmedis mimart, romelsats akvs sitsotskhlisa da sik’vdilis dzalaupleba masze. rogorts biblia gvasts’avlis 1 ioanes 4:17-18-shi: „ srulq’opili siq’varuli shishs adzevebs “: „ rogorts is aris, aseve vart chvents am kveq’nad. amashi siq’varuli chvenshi srulq’opilia, rata gvkondes ndoba gank’itkhvis dghes. siq’varulshi shishi ar aris, aramed srulq’opili siq’varuli shishs adzevebs, radgan shishs sasjeli mohq’veba, kholo moshishs siq’varuli ar akvs srulq’opili “. amrigad, rats upro met’ad uq’vars rcheuli ghmerts, mit upro met’ad emorchileba mas da mit upro nak’lebi mizezi akvs misi shishis. rcheulebs ghmerti irchevs umdablestagan, rogoritsaa motsikulebi da tavmdabali mots’apeebi, magram aseve didtagan, rogoritsaa didi mepe nabukodonosori. tavisi drois mepeta mepe shesanishnavi magalitia imisa, tu rogor, rats ar unda didi iq’os is adamianebs shoris, mepe mkholod sust’i arsebaa q’ovlisshemdzle shemokmedi ghmertis ts’inashe.
mukhli 6: „ da mesma khma, titkos didi khalkhis khma, rogorts mravali ts’q’lis khma da rogorts dzlieri ch’eka-kukhili, romelits ambobda: aliluia! radgan mepobs upali, chveni ghmerti, q’ovlisshemdzle “ .
es mukhli aertianebs uk’ve nakhseneb gamotkmebs. „ didi khalkhi “ „ mravali ts’q’lis khmaurtan “ shedarebit ts’armodgenilia misi shemokmedis mier gamotskhadebis 1:15-shi. molap’arak’e „ khmebi “ imdenad „ mravalia “, rom mati shedareba mkholod ghrialtan, „ ts’q’lis khmaurtan “ sheidzleba. ch’eka-kukhili .“ „ aliluia! radgan mepobs upali, chveni ghmerti q’ovlisshemdzle“. es uts’q’eba aghnishnavs „ meshvide saq’viris “ mokmedebas gamotskh . 11:17-shi: „ ambobs: gmadlobt shen, upalo ghmerto q’ovlisshemdzle, romelits khar da iq’avi, radgan shen miitvise sheni didi dzala da imepe “.
me-7 mukhli: „ vikharot da vikharot da p’at’ivi mivagot mas, radgan dadga k’ravis korts’ili da misma tsolma tavi gaimzada “ .
„ sikharuli “ da „ mkhiaruleba “ sruliad gamartlebulia, radgan „ brdzolis “ dro dasrulda. zetsiur „ didebashi “, „p’at’ardzali “, dedamits’is gamosq’idul rcheulta k’reba sheuertda tavis „ sakmros “, krist’es, tsotskhal ghmerts „ mikaels “, iahves. q’vela mati zetsiuri megobris tandasts’rebit, gamosq’idulebi da ieso krist’e aghnishnaven „ sakorts’ilo “ nadims, romelits mat aertianebs. „ p’at’ardzalma tavi moamzada “ q’vela ghvtaebrivi ch’eshmarit’ebis aghdgenit, romlebits k’atolik’urma sarts’munoebam krist’ianuli sarts’munoebis mis versiashi gaakra. „ mzadq’opna “ khangrdzlivi iq’o, agebuli 17 sauk’unis religiur ist’oriaze, gansak’utrebit 1843 ts’lidan, skhvadaskhva aghdgenis ghvtaebrivi motkhovnis dats’q’ebis tarighidan, romlebits autsilebeli gakhda, anu q’vela ch’eshmarit’eba, romelits devnili p’rot’est’ant’i repormat’orebis mier ar aghdgenila. am momzadebis dasruleba ganakhortsieles uk’anask’nelma disident’ma meshvide dghis advent’ist’ebma, romlebits darchnen ghvtis mots’onebashi da im sinatleshi, romelits iesom mistsa mat bolomde da uk’ve 2021 ts’lis dasats’q’isamde, rodesats me vts’er misi sinatlis am versias.
mukhli 8: „ da mas mietsa shemosiliq’o ts’minda da tetri tetreulit, radgan tetreuli ts’mindanta martali sakmeebia “ .
„ ts’minda seli “ „ch’eshmarit’i uk’anask’neli“ ts’mindanebis martal sakmeebs“ ekheba . es „ sakmeebi “, romlebsats ghmerti „ martals “ uts’odebs, ghvtaebrivi gamotskhadebebis naq’opia, romlebits zedized 1843 da 1994 ts’lidan moq’olebuli mohq’avt. es sakme uakhlesi naq’opia, romelits avlens ghvtaebriv shtagonebebs, romlebits 2018 ts’lidan moq’olebuli mietsa mat, visats is uq’vars da ak’urtkhebs da „ amzadebs “ am mukhlshi nakhsenebi „ korts’ilistvis “. tu ghmerti ak’urtkhebs tavisi ch’eshmarit’i „ ts’mindanebis “ „ martal sakmeebs “, p’irikit, is ts’q’evlida da ebrdzoda, sanam ar gaanadgurebda, tsru ts’mindanta banak’s, romelta „ sakmeebi “ „usamartlo“ iq’o.
mukhli 9: „ da mitkhra angelozma: dats’ere: net’ar arian isini, vints k’ravis sakorts’ilo vakhshamze arian mits’veulni! da mitkhra: es aris ghvtis ch’eshmarit’i sit’q’vebi “.
es net’areba enich’ebat ieso krist’es siskhlit gamosq’idul ts’mindanebs, romelta p’ionerebzets zrunavdnen dan. 12:12-shi mokhseniebuli siskhli ( net’ar arian isini, vints 1335 dghemde elodebian ) p’ionerebi, romlebits zust’ad simbolurad iknebian gamotskhadeb. 7-shi mokhseniebuli „ 144 000 “-it an 12 X 12 X 1000-it. samotkheshi maradiulad shesvla martlats didi bednierebis mizezia, rats ghvtaebrivad „ bedniers “ gakhdis mat, visats es shansi ekneba. ighbali ar aris ertaderti pakt’ori am p’rivilegiit sargeblobistvis, aramed khsnis shetavazeba ghmertis mier gvtavazobs, rogorts „meore shanss“ p’irvelq’opili tsodvis memk’vidreobisa da dagmobis shemdeg. khsnisa da momavali zetsiuri sikharulis dap’ireba damots’mebulia, rogorts ghvtis zep’iri valdebuleba, romelits chveni rts’menis ghirsia, radgan is mudmivad asrulebs tavis valdebulebebs. bolo dgheebis gansatsdelebi moitkhovs darts’munebulobas , romelshits ech’vi aghar ikneba adgili. rcheulebs mouts’evt daeq’rdnon ghvtis gamotskhadebul dap’irebebze agebul rts’menas, radgan rats dats’erilia, p’irvelad itkva. sts’ored amit’om ets’odeba biblias, ts’minda ts’erils : ghvtis sit’q’va .
mukhli 10: „ da mis pekhebtan davetsi, rom taq’vani metse. magram man mitkhra: „prtkhilad nu iktsevi! me sheni da sheni dzmebis tanamsakhuri var, romlebsats akvt iesos mots’moba. taq’vani etsi ghmerts, radgan iesos mots’moba ts’inasts’armet’q’velebis sulia “.
ghmerti iq’enebs ioanes shetsdomas, rata gamogvitskhados tavisi gmoba k’atolik’uri sarts’munoebis mimart, romelits tavis ts’evrebs am t’ip’is arsebis taq’vanistsemas asts’avlis. tumtsa, is aseve mizanshi ighebs p’rot’est’ant’ul sarts’munoebas, romelits aseve ushvebs am shetsdomas romidan memk’vidreobit mighebuli ts’armartuli „mzis dghis“ p’at’ivistsemit. angelozi, romelits mas esaubreba, udavod „gabrielia“, ghmerttan akhlos mq’opi ghvtaebrivi misiis khelmdzghvaneli, romelits uk’ve gamoetskhada danielsa da mariams, iesos „surogat’“ dedas. rats ar unda maghali tanamdebobis mkone iq’os, „gabrieli“ imave tavmdablobas mots’mobs, rasats ieso. is mkholod ioanes „ tanamsakhuris “ t’it’uls atskhadebs bolo drois uk’anask’nel disident’ advent’ist’ rcheulebamde. 1843 ts’lidan rcheulebs tan akvt „ iesos mots’moba “, romelits, am mukhlis tanakhmad, „ts’inasts’armet’q’velebis suls“ aghnishnavs. zogiertma advent’ist’ma, sak’utari zianis miq’enebit, es „ ts’inasts’armet’q’velebis suli “ shezghuda elen j. uaitis, uplis matsnes mier 1843-1915 ts’lebshi shesrulebuli sakmit. amgvarad, mat tavad daats’eses zghvari iesos mier motsemul sinatles. tumtsa, „ts’inasts’armet’q’velebis suli “ aris mudmivi nich’i, romelits iesosa da mis mots’apeebs shoris namdvili urtiertobis shedegia da romelits up’irveles q’ovlisa epudzneba mis gadats’q’vet’ilebas, misia miandos msakhurs, romelsats is tavisi ghvtaebrivi bunebis mteli avt’orit’et’it irchevs. es nashromi amas adast’urebs: „ts’inasts’armet’q’velebis suli “ jer k’idev dzalian akt’iuria da sheidzleba gagrdzeldes samq’aros aghsasrulamde.
mukhli 11: „ mashin vikhile gakhsnili tsa da, aha, tetri tskheni. masze mjdoms erkva ertguli da ch’eshmarit’i, da simartlit ganik’itkhavs da ibrdzvis “ .
am stsenashi sulits’mida gvabrunebs dedamits’aze, „ didi babilonis “ saboloo gamarjvebamde da ganadgurebamde. sulits’mida asakhavs im moment’s, rodesats dabrunebis shemdeg didebuli krist’e up’irisp’irdeba mits’ier ambokhebulebs. gandidebul ieso krist’eshi ghmerti gamodis tavisi ukhilavobidan: „ gaikhsna tsa “. is chndeba gamotskh. 6:2-shi mokhseniebuli „ p’irveli bech’dis “ gamosakhulebashi , rogorts mkhedari, anu ts’inamdzgholi, romelits „ gamarjvebisa da gamarjvebistvis “ gaemarta „ tetr tskhenze “ amkhedrebuli, rats misi banak’is sits’mindita da sits’mindit gamorcheuli gamosakhulebaa. sakheli „ ertguli da ch’eshmarit’i “, romelsats is am stsenashi sak’utar tavs adzlevs, mokmedebas gamotskh. 3:14-shi „ laodik’eis “ sakhelit nats’inasts’armet’q’velebi bolo zhamis gagrdzelebashi atavsebs . es sakheli nishnavs „gank’itskhul khalkhs“, rats ak dast’urdeba sizust’it: „ is gansjis “. imis mititebit, rom is „ samartlianobit ibrdzvis “, sulits’mida ikhsenebs gamotskh. 16:16-shi mokhseniebul „ armagedonis brdzolis “ moment’s, romelshits is ebrdzvis eshmak’is mier khelmdzghvanelobit mokmed usamartlobis banak’s da gaertianebulia k’onst’ant’ine I-isa da romis k’atolik’e p’ap’ebisgan memk’vidreobit mighebuli „mzis dghistvis“ minich’ebuli p’at’ivit .
mukhli 12: „ misi tvalebi tsetskhlis alivit iq’o da tavze mravali gvirgvini edga; da sakheli ets’era, romelits aravin itsoda mis garda “ .
stsenis k’ont’ekst’is tsodnit, shegvidzlia gavigot, rom „ misi tvalebi “, „ tsetskhlis altan “ shedarebit, misi riskhvis samizneebs, gaertianebul meambokheebs, „ brdzolistvis momzadebulebs “ gamotskh. 9:7-9-dan, anu 1843 ts’lidan, uq’urebs. „ mis tavze “ nakhmari „ mravali diademis “ mnishvneloba am tavis me-16 mukhlshi ikneba motsemuli: is aris „ mepeta mepe da upalta upali “. misi „ dats’erili sakheli, romelits aravin itsis mis garda “, mis maradiul ghvtaebriv bunebas aghnishnavs.
mukhli 13: „ da mas siskhlit dasvelebuli samoseli emosa. misi sakheli ghvtis sit’q’vaa “ .
es „ siskhlshi amovlebuli samoseli “ or rames aghnishnavs. p’irveli aris misi simartle, romelits man moip’ova sak’utari „ siskhlis “ daghvrit tavisi rcheulebis gamosasq’idad. magram es mskhverp’li, romelits man nebaq’oplobit gaigho tavisi rcheulebis gadasarchenad, moitkhovs mati modzaladeebisa da mdevnelebis sik’vdils. misi „ samoseli “ k’vlav „ siskhlit “ ikneba daparuli , magram amjerad es ikneba misi mt’rebis samoseli, romlebits „ ghvtis riskhvis q’urdznis sats’nakhelshi gatlili “ ikneba esaias 63-e tavisa da gamotskh. 14:17-20-is mikhedvit. es sakheli „ ghvtis sit’q’va “ avlens iesos mits’ieri msakhurebis da misi gamotskhadebebis sasitsotskhlo mnishvnelobas, romlebits tanmimdevrulad mietsa dedamits’aze da zetsidan misi aghdgomis shemdeg. chveni mkhsneli tavad ghmerti iq’o mits’ier garegnobashi daparuli. misi rcheulebis mier mighebuli misi mudmivi sts’avleba gadamts’q’vet’ rols itamashebs gadarchenil da dak’argul banak’ebs shoris.
mukhli 14: „ mas mihq’veboda tetr tskhenebze amkhedrebuli zetsieri lashkari, tetri da supta tetreulit shemosili “ .
khat’i didebulia, sits’mindis „ tetri “ akhasiatebs ghvtis banak’isa da misi ertguli angelozebis simravlis sits’mindes. „ dzvirpasi seli “ mat „ martal “ da supta sakmeebs avlens.
mukhli 15: „ misi p’iridan gamodioda basri makhvili, rata daemartskhebina igi khalkhebi; da damts’q’emsavda mat rk’inis k’vertkhit da daats’vinebda q’ovlisshemdzle ghmertis mdzvinvarebisa da riskhvis sats’nakhels “.
„ ghvtis sit’q’va “ biblias, mis ts’minda „ sit’q’vas “ guliskhmobda , romelshits shek’rebili iq’o misi sts’avlebebi, romlebits rcheulebs mis ghvtaebriv ch’eshmarit’ebashi ts’armartavda. misi dabrunebis dghes, „ ghvtis sit’q’va “ „ basri makhvilivit “ modis, rata sik’vdili mistses mis meambokhe, modave da k’amatisk’en midrek’il mt’rebs, romlebits mzad arian daghvaron misi uk’anask’neli rcheulebis siskhli. misi mt’rebis ganadgureba natels hpens gamotkmas „ is mat rk’inis k’vertkhit imepebs “, romelits aseve aghnishnavs samsjavros sakmes, romelsats rcheulebi sheasruleben, romlebits gaimarjveben gamotskhadebis 2:27-is mikhedvit. ghvtaebrivi shurisdziebis gegma, romelsats „ dzveli “ ets’odeba gamotskhadebis 14:17-dan 20-mde, ak k’idev ertkhel dast’urdeba. es tema vitardeba esaias 63-shi, sadats sulits’mida miutitebs, rom ghmerti mokmedebs mart’o, q’ovelgvari adamianis gareshe. mizezi is aris, rom rcheulebi, romlebits uk’ve samotkheshi arian ts’aq’vanilni, ar khedaven dramas, romelits ambokhebulebs tavs daat’q’debat.
mukhli 16: „ da mis samoselze da bardzaq’ze ets’era sakheli: mepeta mepe da upalta upali “ .
„ samoseli “ tsotskhali arsebis sakmeebs ekheba, kholo „ misi bardzaq’i “ mis dzalasa da dzlevamosilebas mianishnebs, radgan mnishvnelovani det’alia is, rom is mkhedrad gvevlineba da tskhenze dgomisas, „bardzaq’ebis “ k’untebi , romlebits adamianshi q’velaze didia, gamotsdas ekvemdebareba da mokmedebas shesadzlebels khdis an ara. misi, rogorts mkhedris, khat’i ts’arsulshi mnishvnelovani iq’o, radgan sts’ored am garegnobas ighebdnen meomari mebrdzolebi. dghes chven am khat’is simbolik’a gvrcheba, romelits gveubneba, rom mkhedari masts’avlebelia, romelits martavs adamianta jgups, romlis simbolots tskhenze amkhedrebuli „ tskhenia “. is, romelzets ieso amkhedrebulia, ekheba mis rcheulebs, romlebits amzhamad mtel dedamits’aze arian mimopant’ulni. misi sakheli „ mepeta mepe da upalta upali “ namdvili nugeshis sagania misi saq’vareli rcheulebistvis, romlebits dedamits’is mepeebisa da mbrdzaneblebis usamartlo dikt’at’s ekvemdebarebian. es tema ganmart’ebas imsakhurebs. mits’ieri mepobis modeli ar iq’o shekmnili ghvtis mier damt’k’itsebul p’rintsip’ebze. martlats, ghmertma israels, misi tkhovnis tanakhmad , dedamits’aze mepis mier martuli neba mistsa, tsit’at’as vak’eteb, „rogorts skhva erebs“, ts’armartebs, romlebits im dros arsebobdnen. ghmerti mkholod mati borot’i gulebis tkhovnas p’asukhobda. radgan dedamits’aze sauk’eteso mepe mkholod „sadzageli“ arsebaa, romelits „ imk’is ik, sadats ar dautesavs “ da is, vints ghmerts itsnobs, ar elodeba misi khalkhis mier damkhobas, rata tavad gamoasts’oros sak’utari tavi. iesos mier ts’armodgenili modeli gmobs dedamits’aze taobidan taobas gadatsemul models, romelsats usindiso, umetsari da borot’i khalkhi gadastsems. ghvtis zetsiur samq’aroshi lideri tavisi khalkhis msakhuria da mtel didebas akedan ighebs. srulq’opili bednierebis gasaghebi ik aris, radgan artserti tsotskhali arseba ar it’anjeba tavisi moq’vasis gamo. tavisi didebuli dabrunebisas ieso modis, rata gaanadguros borot’i mepeebi da bat’onebi da mati borot’eba, romelsats isini mas miats’eren imis mt’k’itsebit, rom mati mepoba ghvtaebrivi uplebaa. ieso asts’avlis mat, rom es ase ar aris; ara mkholod mattvis, aramed k’atsobriobis masebistvisats, romlebits amartleben taviant usamartlobas. es aris „t’alant’ebis igavis“ akhsna, romelits shemdeg sruldeba da gamoiq’eneba.
dap’irisp’irebis shemdeg
mukhli 17: „ da vikhile angelozi, romelits mzeze idga. man khmamaghla shesdzakha da utkhra tsis shuagulshi daprinavul q’vela prinvels: modit, sheik’ribet ghvtis did vakhshamze “ .
ieso krist’e „ mikaeli “ modis mzis khat’ad, ghvtaebrivi sinatlis simbolod, rata ebrdzolos tsru krist’ianebs, romlebits taq’vans stsemen mzis ghmerts, romelits amartlebs imp’erat’or k’onst’ant’ine I-is mier dasvenebis dghis shetsvlas. krist’e ghmerttan dap’irisp’irebisas isini aghmoachenen, rom tsotskhali ghmerti upro dzlieria, vidre mati mzis ghmerti. khmamaghla ieso krist’e its’vevs mt’atsebeli prinvelebis k’rebuls.
shenishvna : ak k’idev ertkhel unda aghvnishno, rom ambokhebulebi shegnebulad da nebaq’oplobit ar surt mzis ghvtaebis taq’vanistsema, magram isini arasak’marisad apaseben im pakt’s, rom ghmertistvis, p’irveli dghe, romelsats isini q’ovelk’vireuli dasvenebistvis p’at’ivs stsemen, inarchunebs ts’arsulshi ts’armartuli gamoq’enebis lakas. analogiurad, mati archevani avlens did zizghs drois ts’esrigis mimart, romelits man dedamits’is shekmnis dasats’q’isidan daats’esa. ghmerti itvlis dgheebs, romlebits aghinishneba dedamits’is misi gherdzis garshemo brunvit. tavisi khalkhistvis, israelistvis, charevisas, man gaikhsena k’viris ts’esrigi meshvide dghis, „shabatis“ sakhelit mititebit. bevri tvlis, rom ghmerti mat gamartlebas uts’evs mati gults’rpelobis gamo. arts gults’rpelobas da arts rts’menas ar akvs raime ghirebuleba mattvis, vints ech’vkvesh aq’enebs ghvtis mier natlad gamokhat’ul ch’eshmarit’ebas. misi ch’eshmarit’eba ertaderti st’andart’ia, romelits sashualebas idzleva sherigebisk’en ieso krist’es nebaq’oplobiti mskhverp’lis rts’menit. p’irad mosazrebebs shemokmedi ghmerti ar ismens an ar aghiarebs, biblia adast’urebs am p’rintsip’s esaias 8:20-is am mukhlit: „ mimartet k’anons da mots’mobas! tu ase ar ilap’arak’eben, khalkhistvis gantiadi ar ikneba “.
or „ nadims “ amzadebs: „ k’ravis sakorts’ilo nadimi “, romlis st’umrebits tavad rcheulebi arian individualurad, radgan isini ertad ts’armoadgenen „ p’at’ardzals“ . meore „ nadimi “ sazareli t’ip’isaa da misit mkholod mt’atsebeli „ prinvelebi “, svavebi, k’ondorebi, dzerebi da gvaris skhva sakheobebi isargebleben .
mukhli 18: „ rata vch’amo mepeta khortsi, metaurta khortsi, dzlierta khortsi, tskhenta khortsi da matze mjdomta khortsi, da q’vela adamianis khortsi, tavisupalisa da monisa, p’at’arisa da didisa “ .
mteli k’atsobriobis ganadgurebis shemdeg, aravin darcheba, vints mat gvamebs mits’is kvesh chaq’ris da ier. 16:4-is tanakhmad, „ isini mits’aze nak’elivit gaipant’ebian “. modit, movdzebnot mteli mukhli, romelits gvasts’avlis im beds, romelsats ghmerti ut’ovebs mat, visats ts’q’evlis: „ isini sneulebit daikhotsebian; tsremlebi da damarkhvebi ar eknebat; mits’aze nak’elivit daighup’ebian; makhvilita da shimshilit daighup’ebian; mati gvamebi k’i tsis prinvelebisa da mits’is mkhetsebis sach’meli gakhdeba “. am me-18 mukhlshi sulits’mindis mier ts’armodgenili chamonatvalis tanakhmad, sik’vdils veravin gadaurcheba. makhsovs, rom „ tskhenebi “ simbolurad gamokhat’aven im khalkhebs, romlebsats mati samokalako da religiuri liderebi khelmdzghvaneloben iak’. 3:3-is tanakhmad: „ tu tskhenebs p’irshi lagams chavudebt, rom dagvmorchildnen, mtel mat skheulsats vmartavt “ .
mukhli 19: „ da vikhile mkhetsi da dedamits’is mepeebi da mati lashkrebi, shek’rebilni, rata ebrdzolat tskhenze mjdomisa da misi lashkris ts’inaaghmdeg “ .
chven vnakhet, rom „ armagedonis brdzola “ sulieri iq’o da dedamits’aze misi asp’ekt’i ieso krist’es q’vela uk’anask’neli ch’eshmarit’i monis sik’vdilis gank’argulebas ts’armoadgenda. es gadats’q’vet’ileba ieso krist’es dabrunebamde ikna mighebuli da ambokhebulebi darts’munebulebi iq’vnen taviant archevanshi. magram misi dzalashi shesvlisas tsa gaikhsna da gamoavlina ghvtaebrivi shurismadziebeli krist’e da misi angelozuri lashkari. mas shemdeg aghar arsebobda brdzolis shesadzlebloba. veravin sheebrdzoleba ghmerts, rodesats is gamochndeba da shedegi isaa, rats gamotskhadeba 6:15-17-shia motsemuli: „ dedamits’is mepeebi, didebulebi, lashkris sardlebi, mdidrebi, dzlierebi, q’vela mona da q’vela tavisupali daimalnen gamokvabulebsa da mtebis k’ldeebshi. da utkhres mtebsa da k’ldeebs: dagvemkhet tavs da dagviparet t’akht’ze mjdomis sakhisgan da k’ravis riskhvisgan, radgan movida misi riskhvis didi dghe da vin gaudzlebs? “ bolo k’itkhvaze p’asukhi asetia: rcheulebi, romlebits ambokhebulebis mier unda mok’luliq’vnen; rcheulebi, romlebits gants’mendilni arian ts’minda shabatisadmi ertgulebit, romelits ts’inasts’armet’q’velebda iesos gamarjvebas q’vela mis mt’erze da mis gamosq’idulebze.
mukhli 20: „ da shep’q’robil ikna mkhetsi da mastan ertad tsruts’inasts’armet’q’veli, romelits mis ts’inashe sasts’aulebs akhdenda, ritats atsduna mkhetsis nishnis mimghebni da misi khat’is taq’vanismtsemlebi. oriveni tsotskhlad chaagdes gogirdit antebuli tsetskhlis t’bashi “ .
q’uradgheba! sulits’mida gvimkhels uk’anask’neli samsjavros saboloo beds, radgan ghmerti amzadebs mas „ mkhetsisa da tsruts’inasts’armet’q’velistvis “, k’erdzod, k’atolik’uri sarts’munoebisa da p’rot’est’ant’uli sarts’munoebistvis, romlebsats 1994 ts’lidan sheuertdnen tsru advent’ist’ebi. radgan „ tsetskhlita da gogirdit its’vis t’ba “ dedamits’as mkholod meshvide atasts’leulis bolos daparavs, rata sabolood gaanadguros da gaanadguros tsodvilebi uk’anask’neli samsjavros shemdeg. es mukhli gvimkhels chveni shemokmedi ghmertis srulq’opili samartlianobis saotsar mnishvnelobas. is adgens ganskhvavebas ch’eshmarit’ad p’asukhismgebel da mot’q’uebul, magram damnashave mskhverp’ls shoris, radgan isini p’asukhismgebelni arian taviant archevanze. religiuri dominant’ebi „ tsotskhlad arian chaq’rilni tsetskhlis t’bashi “, radgan, gamotskhadebis 14:9-is tanakhmad, mat ts’aakhalises dedamits’is mamak’atsebi da kalebi, p’at’ivi miegot „ mkhetsis nishans “, romlis sasjelits gamotskhadda.
mukhli 21: „ kholo nashtni mok’les tskhenze amkhedrebulis makhvilit, romelits misi p’iridan gamodioda; da q’vela prinveli gadzgha mati khortsit “ .
es „ skhvebi “ arakrist’ianebi an urts’muno adamianebi arian, romlebits saertashoriso modzraobas mihq’vebodnen da zogad ts’esrigs emorchilebodnen krist’iani religiuri ambokhebulebis mier gankhortsielebul kmedebebshi p’iradi monats’ileobis gareshe. ieso krist’es mier daghvrili siskhlis simartlit daparulni, isini krist’es dabrunebas ver gadaurchebian, magram maints ighup’ebian misi sit’q’vit, romelits simbolurad „ misi p’iridan gamomavali makhvilit “ aris ts’armodgenili. es datsemuli arsebebi, ch’eshmarit’i ghmertis gamochenis tvitmkhilvelebi, uk’anask’nel samsjavroze movlen, magram isini ar ganitsdian khangrdzliv sik’vdils „tsetskhlis t’bashi “, romelits ajanq’ebashi monats’ile didi religiuri damnashaveebistvisaa gank’utvnili. didi shemokmedi ghmertis, didi msajulis didebastan shekhvedris shemdeg, isini moulodnelad ganadgurdebian.
gamotskhadeba 20:
meshvide atasts’leulis atasi ts’eli
da uk’anask’neli ganacheni
eshmak’is sasjeli
mukhli 1: „ da vikhile angelozi, romelits zetsidan chamodioda da khelshi upsk’rulis gasaghebi da didi jach’vi ech’ira “ .
„ angelozi “ an ghvtis matsne „ zetsidan chamodis “ dedamits’aze, romelits, mok’lebuli q’vela sakhis mits’ier sitsotskhles, adamiansa da tskhovels, ak ighebs sakhels „ upsk’ruli “, rats mas dabadebis 1:2-shi aghnishnavs. „ gasaghebi “ khsnis an k’et’avs am uk’atsriel mits’aze shesasvlels. kholo „ didi jach’vi “, romelits „ mis khelshia “, mianishnebs, rom tsotskhali arseba mijach’vuli ikneba uk’atsriel mits’aze, romelits mis tsikhed iktseva.
mukhli 2: „ man sheip’q’ro drak’oni, dzveli gveli, romelits aris eshmak’i da sat’ana, da shek’ra igi atasi ts’lit “ .
gamotkmebi, romlebits aghnishnavs „ sat’anas “, meambokhe angelozs, gamotskhadebis 12:9-shi. isini gvakhseneben mis dzalian maghal p’asukhismgeblobas misi meambokhe khasiatit gamots’veul t’anjvashi; t’anjvasa da pizik’ur da moralur t’k’ivilebze, romlebits adamianebs miadgat misi shtagonebisa da gavlenis kvesh mq’opi dominant’ebis mier, radgan isini isetive borot’ebi iq’vnen, rogorts is. rogorts „ drak’oni “, is martavda ts’armartul imp’eriul roms, kholo rogorts „ gveli “, p’ap’is krist’ianul roms, magram repormatsiis dros nighabs aridebda tavs, is k’vlav iktseoda rogorts „ drak’oni “, romelsats emsakhurebodnen sheiaraghebuli k’atolik’uri da p’rot’est’ant’uli ligebi da lui XIV-is „drak’onadebi“. demonuri angelozebis banak’idan, „ sat’ana “ ertaderti gadarchenilia, romelits elodeba tavis gamomsq’idvel sik’vdils uk’anask’nel samsjavroze, is k’idev „ atasi ts’eli “ darcheba tsotskhali, izolirebuli, artsert arsebastan k’ont’akt’is gareshe, dedamits’aze, romelits upormo da tsariel udabnos tsikhed iktsa, dasakhlebuli mkholod damp’ali gvamebit da adamianebisa da tskhovelebis dzvlebit.
upsk’rulis angelozi uk’atsriel dedamits’aze: gamotskh. 9:11-is damangreveli .
mukhli 3: „ da chaagdo igi upsk’rulshi, dak’et’a da bech’edi daado masze, rata aghar atsdunos erebi, sanam atasi ts’eli ar dasruldeba; da shemdeg unda gatavisupldes mtsire droit “ .
motsemuli surati zust’ia, sat’ana motavsebulia uk’atsriel mits’aze, saparkvesh, romelits khels ushlis mas samotkheshi shesvlashi; amit’om is aghmochndeba adamianuri normis shezghudvebis kvesh, romlis dak’argvats man gamoits’via an ts’aakhalisa. skhva tsotskhali arsebebi, tsiuri angelozebi da adamianebi, romlebits tavis mkhriv angelozebad iktsnen, masze maghla arian, anu samotkheshi, sadats mas aghar akvs ts’vdoma ieso krist’es tsodvasa da sik’vdilze gamarjvebis shemdeg. magram misi mdgomareoba gauaresda, radgan mas aghar hq’avs tanmkhlebi p’irebi, arts angelozebi da arts adamianebi. samotkheshi arian „ khalkhebi “, romlebsats es mukhli tsit’irebas uk’etebs „dedamits’is“ khsenebis gareshe. es imit’om khdeba, rom am erebis gamosq’idulebi q’vela samotkheshi, ghvtis sameposhi arian. amgvarad vlindeba „jach’vis “ roli ; is aidzulebs mas darches mart’o da izolirebulad dedamits’aze. ghvtis p’rogramashi eshmak’i darcheba „ atasi ts’lis “ ganmavlobashi p’at’imrobashi, romlis bolosats is gatavisupldeba, ekneba ts’vdoma da k’ont’akt’i meore aghdgomisas aghmdgari borot’i mk’vdrebis mimart , saboloo samsjavros „ meore sik’vdilistvis “, dedamits’aze, romelits shemdeg, droebit, khelakhla dasakhldeba. is k’vlav daimorchilebs gants’irul, meambokhe erebs, rata ushedegod ibrdzolos gamosq’iduli ts’minda angelozebisa da didi msajulis, ieso krist’es ts’inaaghmdeg.
gamosq’iduli msajuli borot’mokmedi
mukhli 4: „ da vikhile t’akht’ebi da mat, vints matze ijda, mietsat gank’itkhvis khelmts’ipeba. da vikhile mati sulebi, romlebsats tavi mohk’vetes iesos mots’mobisa da ghvtis sit’q’vistvis, romlebmats ar stsemes taq’vani mkhetss, arts mis khat’ebas da arts miighes misi nishani shublze an khelebze. da gatsotskhldnen da imepes krist’estan ertad atas ts’els “.
„ t’akht’ebze mskhdomt “ akvt samepo „ dzalaupleba “ gansjistvis . es mnishvnelovani gasaghebia imis gasagebad, tu ras anich’ebs ghmerti sit’q’va „ mepes “. akhla, tavis sameposhi, ieso krist’e „ mikaelshi “, ghmerti tavis samsjavros uziarebs dedamits’idan gamosq’idul q’vela tavis adamianur arsebas. dedamits’aze da zetsashi borot’ebis samsjavro k’olekt’iuri ikneba da ghmerttan ertad ikneba gaziarebuli. es gamosq’iduli rcheulebis mepobis ertaderti asp’ekt’ia. bat’onoba ar aris gank’utvnili rcheulta erti k’at’egoriistvis, aramed q’velastvis da sulits’mida gvakhsenebs, rom dedamits’aze gasul droshi iq’o p’irveli sashineli, siskhliani devna, romelsats is tsit’irebit ikhsenebs: „ mat sulebs, romlebits tavi mohk’vetes iesos mots’mobisa da ghvtis sit’q’vis gamo “; p’avle ert-erti matgani iq’o. amgvarad, sulits’mida its’vevs romauli ts’armartobisa da 30-dan 1843 ts’lamde mokmedi sheuts’q’narebeli romauli p’ap’is sarts’munoebis krist’ian mskhverp’lebs. shemdeg is mizanshi ighebs uk’anask’nel rcheulebs, romlebsats sik’vdilit emukreba gamotskhadebis 13:11-15-shi mokhseniebuli „ mkhetsi, romelits dedamits’idan amodis “, mits’ieri drois bolo saatshi; 2029 ts’lis ganmavlobashi gazapkhulis p’irvel dghemde, romelits ts’in usts’rebs p’aseks 2030 ts’els.
gamotskhadebis 11:18-shi „ meshvide saq’viris “ gamotskhadebis shesabamisad , „ dadga mk’vdrebis gank’itkhvis dro “ da es aris me-4 mukhlshi nakhsenebi „ atasi ts’lis “ drois mizani. es ikneba gamosq’idulta sakmianoba, romlebits shevidnen ghvtis zetsiur maradisobashi. mat mouts’evt „ gansajon “ borot’i adamianebi da datsemuli zetsiuri angelozebi. p’avle atskhadebs 1 k’or. 6:3-shi: „ nutu ar itsit, rom angelozebs ganvsjit? mit umet’es amkveq’niur sakmeebs ganvik’itkhavt? “
meore aghdgoma datsemuli ajanq’ebulebistvis
mukhli 5: „ danarcheni mk’vdrebi ar gatsotskhldnen, sanam atasi ts’eli ar shesrulda. es aris p’irveli aghdgoma “ .
prtkhilad iq’avit khapangshi! ts’inadadeba „ danarcheni mk’vdrebi ar gatsotskhldnen, sanam atasi ts’eli ar shesrulda “ prchkhilebs ts’armoadgens, kholo mas mosdevs gamotkma „ es aris p’irveli aghdgoma “ da ekheba krist’eshi p’irvel mk’vdrebs, romlebits aghdgnen tsit’irebuli „ atasi ts’lis “ dasats’q’isshi . prchkhilebi, sakhelts’odebis gareshe, its’vevs meore „ aghdgomis “ gamotskhadebas, romelits gank’utvnilia borot’i mk’vdrebistvis, romlebits aghdgebian „ atasi ts’lis “ bolos uk’anask’neli samsjavrosa da „ tsetskhlisa da gogirdis t’bis “ mok’vdavi sasjelistvis ; rats asrulebs „ meore sik’vdils “.
mukhli 6: „ net’ari da ts’mindaa, visats ts’ili akvs p’irvel aghdgomashi! asetebze meore sik’vdils dzalaupleba ar akvs, aramed isini iknebian ghvtisa da krist’es mghvdlebi da imepeben mastan ertad atas ts’els “ .
es mukhli dzalian mart’ivad ajamebs ghvtis gamotskhadebul samartlian samsjavros. net’areba mimartulia ch’eshmarit’ rcheulta mimart, romlebits „ atasi ts’lis “ dasats’q’isshi monats’ileoben „ krist’eshi mk’vdretit aghdgomashi“ . isini ar movlen samsjavroze, aramed tavad iknebian msajulebi ghvtis mier organizebul samsjavroshi zetsashi „ atasi ts’lis ganmavlobashi“ . gamotskhadebuli „ atasi ts’lis “ „ mepoba “ mkholod samsjavro sakmianobis „ mepobaa “ da shemoipargleba am „ atasi ts’lit “. maradisobashi shesvlis shemdeg, rcheulebs ar unda eshinodet an ar unda it’anjon „ meore sik’vdili “, radgan p’irikit, sts’ored isini daak’isreben mas gank’itkhul borot’ mk’vdrebs. da chven vitsit, rom eseni arian udidesi da q’velaze borot’i, sast’ik’i da mk’vleli religiuri damnashaveebi. archeul msajulebs mouts’evt gansazghvron t’anjvis khangrdzlivoba, romelits titoeulma gank’itkhulma arsebam individualurad unda ganitsados „ meore sik’vdilit “ mati ganadgurebis p’rotsesshi, romelsats araperi akvs saerto amzhamindel p’irvel mits’ier sik’vdiltan. radgan sts’ored shemokmedi ghmerti adzlevs tsetskhls misi damangreveli mokmedebis pormas. tsetskhls aranairi gavlena ar akvs ghvtis mier datsul tsiur da mits’ier skheulebze, rasats danielis sami tanamgzavris gamotsdileba adast’urebs danielis sakharebis mesame tavshi. uk’anask’neli samsjavros dros aghdgomis skheuli ganskhvavebulad reagirebs amzhamindeli mits’ieri skheulisgan. mark’ozis sakharebis 9:48-shi ieso avlens mis gansak’utrebulobas da ambobs: „ sadats mati mat’li ar k’vdeba da tsetskhli ar kreba “. iseve, rogorts ch’iaq’elas skheulis khveulebi individualurad tsotskhldeba, dats’q’evlilta skheulebits sitsotskhles sheinarchuneben uk’anask’nel at’omamde. amit’om, mati ganadgurebis sichkare damok’idebuli ikneba ts’minda msajulebisa da ieso krist’es mier gansazghvruli t’anjvis drois khangrdzlivobaze.
saboloo dap’irisp’ireba
mukhli 7: „ da rotsa atasi ts’eli dasruldeba, sat’ana gatavisupldeba tavisi sap’q’robilidan “ .
„atasi ts’lis“ bolos is k’vlav maleve ip’ovis tanamgzavrs. es aris meore „ aghdgomis “ dro, romelits mits’ieri meambokheebistvisaa gank’utvnili.
mukhli 8: „ da gamova, rata shetsdomashi sheiq’vanos dedamits’is otkhive k’ideshi mtskhovrebi erebi , gogi da magogi, rata shek’ribos isini sabrdzolvelad, romelta ritskhvi zghvis kvishasavitaa “ .
es k’omp’ania ts’armoadgens mtel dedamits’aze aghmdgari „ khalkhebis “ sazogadoebas, rogorts es „ otkhi k’utkhis“ pormulit aris mititebuli. dedamits’is “ anu otkhi k’ardinaluri ts’ert’ili, romelits mokmedebas universalur khasiats anich’ebs. aset shek’rebas araperi akvs shesadarebeli, garda omis st’rat’egiis doneze msgavsebisa mesame msoplio omis k’onplikt’tan, romelits mokhseniebulia „ meekvse saq’virze “ gamotskhadebis 9:13-shi. sts’ored es shedareba aidzulebs ghmerts, uk’anask’neli samsjavros shek’rebilebs mianich’os sakhelebi „gogi da magogi“, romlebits tavdap’irvelad mokhseniebulia ezek’ielis 38:2-shi, kholo manamde - dabadebis 10:2-shi, sadats „magogi“ iapetis meore vazhia; tumtsa, mtsire det’ali am gamodzakhilis mkholod shedarebit asp’ekt’s avlens, radgan ezek’ielis ts’ignshi magogi gogis mits’aa da is aghnishnavs rusets, romelits mesame msoplio omis dros k’atsobriobis omis ist’oriashi q’velaze met’ jarisk’atss moizidavs; rats amartlebs mis uzarmazar gapartoebas da dasavlet evrop’is k’ont’inent’is mits’ebis sts’rap dap’q’robas.
sulits’mida mat „ zghvis kvishas “ adarebs, ritats khazs usvams uk’anask’neli samsjavros mskhverp’lta raodenobis mnishvnelobas. es aseve minishnebaa mat eshmak’isa da misi adamianuri agent’ebisadmi morchilebaze, rats gamotskhadebulia gamotskh. 12:18 an 13:1-shi (bibliuri versiis mikhedvit): „drak’onze “ saubrisas vk’itkhulobt: „ da dadga igi zghvis kvishaze “ .
gamousts’orebeli meambokhe sat’ana imedovnebs, rom shedzlebs ghvtis jaris damartskhebas da skhva gants’irul adamianebsats atsdunebs, rata isini ghvtisa da misi rcheulebis ts’inaaghmdeg brdzolashi chaerton.
mukhli 9: „ da avidnen dedamits’is p’irze da shemoart’q’es ts’mindanta banak’s da saq’varel kalaks. magram tsetskhli chamovida tsidan da shtantka isini “. magram t’erit’oriis dap’q’robas agharaperi akvs mnishvneloba, rodesats mots’inaaghmdegis dach’era sheudzlebelia, radgan is khelsheukhebeli gakhda; danielis tanamgzavrebis msgavsad, arts tsetskhli da arts skhva araperi azianebs mat. p’irikit, „ tsetskhli tsidan “ urt’q’ams mat „ ts’mindanta banak’shits “, romelzets mas aranairi gavlena ar akvs. magram es tsetskhli „ shtantkavs “ ghvtisa da misi rcheulebis mt’rebs. zakarias 14-shi suli ts’inasts’armet’q’velebs or oms, romlebits gamoq’opilia „ atasi ts’lit“ . is, romelits ts’in usts’rebs da sruldeba „meekvse saq’virit“, ts’armodgenilia mukhlebi 1-dan 3-mde, danarcheni ekheba meore oms, romelits ts’armoishveba uk’anask’neli gank’itkhvis saatze da mis shemdeg, akhal dedamits’aze damq’arebul saq’oveltao ts’esrigs. me-4 mukhlshi ts’inasts’armet’q’veleba krist’esa da misi rcheulebis dedamits’aze chamosvlaze shemdegi sit’q’vebit saubrobs: „ da misi pekhebi dadgebian im dghes zetiskhilis mtaze, romelits ierusalimis ts’in aris aghmosavletit; da zetiskhilis mta gaiq’opa orad, aghmosavletit da dasavletit, da ts’armoikmneba dzalian didi kheoba: mtis nakhevari chrdiloetisk’en gadainatsvlebs, nakhevari k’i samkhretisk’en“. amgvarad, uk’anask’neli samsjavros ts’mindanta banak’i ident’ipitsirebulia da ganlagebulia. aghvnishnot, rom mkholod zetsiuri „ atasi ts’lis “ bolos iesos „ pekhebi “ „ dadgeba „dedamits’aze“, zetiskhilis mtaze, romelits ierusalimis ts’in aris aghmosavletit “. arasts’orad int’erp’ret’irebuli, am mukhlma ts’armoshva ieso krist’es mits’ieri mepobis mtsdari rts’mena „atasts’leulis“ dros.
mukhli 10: „ da eshmak’i, romelmats atsduna isini, chaagdes tsetskhlisa da gogirdis t’bashi, sadats arian mkhetsi da tsruts’inasts’armet’q’veli. da dait’anjebian dghe da ghame uk’uniti uk’unisamde “ .
dadga dro, aghsruldes religiuri meambokheebis samsjavro, romelits gamotskhadebis 19:20-shia gamotskhadebuli. am mukhlis gantskhadebis shesabamisad, „ eshmak’i, mkhetsi da tsruts’inasts’armet’q’veli “ ertad „ tsotskhlad arian chaq’rilni tsetskhlisa da gogirdis t’bashi “, rats „ zetsiuri tsetskhlis “ mokmedebis shedegia, romelsats emat’eba gamdnari mits’iskvesha magma, romelits dedamits’is kerkis bzarebis shedegad gamoiq’opa p’lanet’is mtel zedap’irze. shemdeg dedamits’a ighebs „mzis“ sakhes, romlis „tsetskhlits“ shtantkavs meambokheebis khortss, romlebits tavad arian ghvtis mier shekmnili mzis taq’vanismtsemlebi (ugonod, magram damnashaved). sts’ored am mokmedebashi it’anjebian mits’ieri da zetsiuri damnashaveebi gamotskhadebis 9:5-6-dan moq’olebuli nats’inasts’armet’q’velebi „ meore sik’vdilis “ „ t’anjvas “. tsru dasvenebis dghis usamartlod mkhardach’eram gamoits’via es sashineli dasasruli. radgan, sabednierod, msjavrdebulebistvis, rats ar unda khangrdzlivi iq’os is, „ meore sik’vdilsats “ akvs dasasruli. da gamotkma „ sauk’unod da maradis “ ar ekheba tavad „ t’anjvas “, aramed mat gamomts’vevi „ tsetskhlis “ damangrevel shedegebs , radgan es aris shedegebi, romlebits saboloo da maradiuli ikneba.
uk’anask’neli gank’itkhvis p’rintsip’ebi
mukhli 11: „ da vikhile didi tetri t’akht’i da masze mjdomare. misi p’irisagan gaiktsnen tsa da dedamits’a da aghar ip’ova mattvis adgili “.
„ tetri “ srulq’opili sits’mindit, misi „ didi t’akht’i “ aris ghmertis, q’vela sitsotskhlisa da sagnis shemokmedis, idealurad supta da ts’minda khasiatis khat’eba. misi srulq’opileba ver ait’ans „ dedamits’is “ arsebobas mis ganadgurebul da shtantkmul sakheshi, romelits mas uk’anask’nelma samsjavrom mistsa. upro met’its, q’vela ts’armoshobis borot’mokmedi ganadgurda, simboloebis dro dasrulda da tsiur samq’aros da mis miliardobit varsk’vlavs aghar akvs arsebobis aranairi mizezi; amit’om, chveni mits’ieri ganzomilebis „ tsa “ da q’velaperi, rats masshia, aghmoipkhvra, araraobashi gakra. dadga dro maradiuli sitsotskhlistvis maradiul dghes.
mukhli 12: „ da vikhile mk’vdrebi, p’at’arebi da didebi, romlebits t’akht’is ts’in idgnen. da gaikhsna ts’ignebi. da gaikhsna skhva ts’ignits, romelits aris sitsotskhlis ts’igni. da ganisjnen mk’vdrebi ts’ignebshi chats’erilis mikhedvit, mati sakmeebisamebr “ .
es damnashave „ mk’vdrebi “ aghdgnen saboloo samsjavrostvis. radgan ghmerti gamonak’liss ar ushvebs, misi samartliani samsjavro gavlenas akhdens „ didebsa “ da „ p’at’arebze “, mdidrebsa da gharibebze da mat tskhovrebashi p’irvelad, tanabar beds, sik’vdils ak’isrebs.
shemdegi mukhlebi det’alebs gvats’vdis uk’anask’neli samsjavros mokmedebis shesakheb. uk’ve nats’inasts’armet’q’velebia danielis 7:10-shi, angelozta mots’mobebis „ ts’ignebi “ „ gaikhsna “ da am ukhilavma mots’meebma aghnishnes msjavrdebulta mier chadenili danashaulebi da danashaulebi. rcheulta da ieso krist’es mier titoeuli sakmis gansjis shemdeg, ertkhmad ikna mighebuli saboloo, ganmsazghvreli da sheuktsevadi ganacheni. uk’anask’neli samsjavros dros gamotskhadebuli ganacheni aghsruldeba.
mukhli 13: „ zghvam mistsa masshi mq’opi mk’vdrebi da sik’vdilma da jojokhetma mistses matshi mq’opi mk’vdrebi; da titoeuli gank’itkhul ikna tavisi sakmeebisamebr “ .
am mukhlshi gansazghvruli p’rintsip’i orive aghdgomas ekheba. „ mk’vdrebi “ krebian „zghvashi “ an „mits’aze“; es aris ori shesadzlebloba, romlebits am mukhlshia mititebuli. modit, q’uradgheba mivaktsiot „ mk’vdrebis samq’opelis “ pormas, romlitats gamoidzakheba arseba „mits’a“. radgan martlats, es sakheli gamartlebulia, radgan ghmertma tsodvil adamians gamoutskhada: „ mt’veri khar da mt’vers daubrundebi “ dab. 3:19-shi. „ mk’vdrebis samq’opeli “ amit’om aris „mits’is“ „ mt’veri “. sik’vdilma zogjer tsetskhlit shtantka adamianebi, romlebits shesabamisad, ar „ dabrundnen mt’vers “ chveulebrivi dak’rdzalvis rit’ualis mikhedvit. sts’ored amit’om, am shemtkhvevis gamoritskhvis gareshe, sulits’mida gansazghvravs, rom „ sik’vdili “, tavad, daabrunebs mat, visats is daart’q’a nebismieri pormit; mat shoris birtvuli tsetskhlit gamots’veul dashlas, romelits ar t’ovebs k’vals sruliad dashlili adamianis skheulisa.
mukhli 14: „ da sik’vdili da jojokheti chaq’ril iknen tsetskhlis t’bashi. es aris meore sik’vdili, tsetskhlis t’ba “ .
„ sik’vdili “ iq’o p’rintsip’i, romelits absolut’urad ets’inaaghmdegeboda sitsotskhlis p’rintsip’s da misi mizani iq’o im arsebebis ganadgureba, romelta tskhovrebiseuli gamotsdilebats ghmertma gansaja da dagmo. sitsotskhles skhva mizani ar akvs, garda imisa, rom ghmerts ts’arudginos akhali k’andidat’i maradiuli megobrebis sherchevistvis. am sherchevis shemdeg da borot’ebis ganadgurebis shemdeg, „ sik’vdils “ da „mits’as“, „ mk’vdarta samq’opels “, aghar akvt arsebobis aranairi mizezi. am ori ramis damangreveli p’rintsip’ebi tavad ganadgurebulia ghmertis mier. „ tsetskhlis t’bis “ shemdeg adgili etmoba sitsotskhles da ghvtaebriv natels, romelits anatebs mis kmnilebebs.
mukhli 15: „ da vints ar aghmochnda sitsotskhlis ts’ignshi chats’erili, tsetskhlis t’bashi chaagdes “ .
es mukhli adast’urebs, rom ghmertma ch’eshmarit’ad adamianis ts’inashe mkholod ori gza, ori archevani, ori bedists’era, ori bedists’era dado (k’an. 30:19). rcheulta sakhelebi ghmertma itsis samq’aros dasabamidan, an k’idev upro adre, mas shemdeg, rats man dagegma tavisi p’roekt’i, rata sak’utari tavistvis tavisupali da damouk’idebeli arsebebi hq’oloda. es archevani mas khortsiel skheulshi sashineli t’anjvis pasad daujdeboda, magram siq’varulis survili shishze didi iq’o, amit’om man daits’q’o tavisi p’roekt’i da ts’inasts’ar itsoda chveni zetsiuri da mits’ieri tskhovrebis ist’oriis det’aluri shesruleba. man itsoda, rom misi p’irveli arseba ert dghes misi mok’vdavi mt’eri gakhdeboda. magram am tsodnis miukhedavad, man mistsa mas q’vela shansi, rom uari etkva tavis p’roekt’ze. man itsoda, rom es sheudzlebeli iq’o, magram man es mokhdenili gakhada. amrigad, man itsoda rcheulta sakhelebi, mati kmedebebi, mati mteli tskhovrebis mots’moba da khelmdzghvanelobda da mihq’avda isini tavisk’en, titoeuli tavis drosa da ep’okashi. ghmertistvis mkholod erti ram aris sheudzlebeli: gaotseba.
man aseve itsoda im mravali gulgrili, meambokhe, k’erp’taq’vanismtsemeli adamianis sakheli, romlebits adamianis gamravlebis p’rotsesma shekmna. ghvtis samsjavros ganskhvaveba, romelits gamotskhadebis 19:19-20-shia gamovlenili, mis q’vela kmnilebas ekheba. zogierti matgani, vints nak’lebad damnashavea, „ ghvtis sit’q’vit “ mok’laven „ meore sik’vdilis tsetskhlis t’anjvis “ gantsdis gareshe, romelits mkholod damnashave krist’iani da iudeveli religiuri khalkhistvisaa gank’utvnili. magram meore „ aghdgoma “ ekheba mis q’vela adamianur kmnilebas, romlebits dedamits’aze daibadnen da zetsashi shekmnil angelozur kmnilebebs, radgan ghmertma romaelta 14:11-shi ganatskhada: „ radgan dats’erilia: „tsotskhali var, ambobs upali, q’oveli mukhli moikhreba chems ts’inashe da q’oveli ena aghiarebs ghmerts “.
ap’ok’alipsi 21: gandidebuli akhali ierusalimis simboluri
mukhli 1: „ mashin vikhile akhali tsa da akhali dedamits’a, radgan p’irveli tsa da p’irveli dedamits’a gadavida da zghva aghar iq’o “ .
sulits’mida chventan ertad iziarebs im grdznobebs, romlebits shtagonebulia akhali mravalganzomilebiani ts’esrigis damq’arebit me-7 atasts’leulis dasrulebis shemdeg . am moment’idan dro aghar ikneba datvlili, q’velaperi, rats tsotskhlobs, gadadis usasrulo maradisobashi. q’velaperi akhalia an, upro zust’ad, ganakhlebulia. tsodvis ep’okis „ tsa da mits’a “ gakra da „ zghva “, „ sik’vdilis “ simbolo , aghar arsebobs. rogorts shemokmedma, ghmertma shetsvala p’lanet’a dedamits’is iersakhe, gaakra q’velaperi, rats ts’armoadgenda risk’s, saprtkhes misi matskhovreblebistvis; amit’om agharts ok’eaneebi, agharts mtebi tsitsabo k’ldovani mts’vervalebit. is gakhda didi baghi, rogorts p’irveli „ edemi “, sadats q’velaperi dideba da mshvidobaa; rats dadast’urdeba gamotskh. 22-shi.
mukhli 2: „ da vikhile ts’minda kalaki, akhali ierusalimi, romelits zetsidan, ghvtisgan chamodioda, gamzadebuli, rogorts p’at’ardzali, mortuli tavisi kmristvis “ .
es akhali khelakhla shekmna miesalmeba dedamits’is gamosq’iduli ts’mindanebis k’rebas, romelsats am mukhlshi „ ts’minda kalaki “ ets’odeba, rogorts es gamotskhadebis 11:2-shia, „ akhali ierusalimi “, ieso krist’es „p’at’ardzali “, misi „ kmari “ . is „ zetsidan chamodis “, ghvtis sasupevlidan, romelshits shevida tavisi mkhsnelis didebuli dabrunebisas. shemdeg is p’irvelad chamovida dedamits’aze zetsiuri samsjavros „ atasi ts’lis “ bolos saboloo samsjavrostvis. ris shemdegats, zetsashi asvlis shemdeg, is daeloda, sanam „ akhali tsa da akhali dedamits’a “ mzad iknebodnen mis misaghebad. gaitvalists’inet, rom sit’q’va „ tsa “ mkholobit ritskhvshia, radgan is srulq’opil ertianobas its’vevs, mravlobiti ritskhvis „ tsa “ -sgan ganskhvavebit, romelits dabadebis 1:1-shi tsiuri arsebebis or sap’irisp’iro banak’ad daq’opas guliskhmobs.
mukhli 3: „ da gavigone tsidan didi khma, romelits ambobda: aha, ghvtis k’aravi adamianebtanaa da is mattan damk’vidrdeba, isini misi khalkhi iknebian da tavad ghmerti mattan ikneba “ .
„ akhali dedamits’a “ miesalmeba gamorcheul st’umars, radgan „ tavad ghmerti “, miat’ovebs tavis q’opil zetsier t’akht’s da modis dedamits’aze tavisi akhali t’akht’is dasamq’areblad, sadats man daamartskha eshmak’i, tsodva da sik’vdili. „ ghvtis k’aravi “ aghnishnavs ghmerti ieso krist’es zetsiur skheuls „ mikaels “ (= romelits ghmertis msgavsia). magram is aseve aris rcheulta k’rebis simbolo, romelzets ieso krist’es suli mepobs. „ k’aravi, t’adzari, sinagoga, ek’lesia “, q’vela es t’ermini ts’armoadgens ts’mindanta gamosq’iduli khalkhis simbolos, sanam isini adamianis mier ashenebuli shenobebi gakhdeboda; titoeuli matgani aghnishnavs ghvtaebrivi p’roekt’is ts’insvlis et’ap’s. da p’irvel rigshi, „ k’aravi “ aghnishnavs ebraelta egvip’t’idan gamosvlas, romlebsats ghmerti ts’armartavda da udabnoshi mihq’avda, rats tvalsachinod gamovlinda ghrublit, romelits svet’ivit eshveboda ts’minda k’aravze. mashin is uk’ve „ adamianebtan iq’o “, rats amartlebs am t’erminis gamoq’enebas am mukhlshi. shemdeg „ t’adzari “ aghnishnavs „ k’arvis “ mudmiv msheneblobas ; samushao, romelits mepe solomonis dros iq’o shek’vetili da shesrulebuli . ebraulad, mkholod, sit’q’va „ sinagoga “ nishnavs: shek’rebas. gamotskh. 2:9-sa da 3:9-shi krist’es suli meambokhe ebrael ers aghnishnavs gamotkmit „ sat’anis sinagoga “. bolo sit’q’va „ ek’lesia “ berdznulad aghnishnavs k’rebas (ecclesia); enas, sadats bibliis krist’ianuli sts’avleba gavrtselda. iesom sheadara „ misi “ skheulit „ ierusalimis t’adzarshi “ da epeselta 5:23-is tanakhmad, k’reba, misi „ ek’lesia “, aris „ misi skheuli “: „ radgan kmari tsolis tavia, rogorts krist’ea ek’lesiis tavi, romelits misi skheulia, romlis mkhsnelits is aris “. chven gvakhsovs iesos motsikulebis mier gantsdili mts’ukhareba, rodesats is matgan zetsad amaghlda. amjerad, „ chemi kmari chemtan imk’vidrebs “ - sheidzleba itkvas rcheulze „ akhal dedamits’aze “ misi danishvnisas. sts’ored am k’ont’ekst’shi gamokhat’avs gamotskh. 7-shi mokhseniebuli „ tormet’i t’omis “ tormet’i sakhelis tsnobebs mati gamarjvebis uzado sikharuli da bedniereba.
mukhli 4: „ mosts’mends mat q’ovel tsremls tvalebidan da aghar ikneba sik’vdili, agharts glova, godeba da t’k’ivili, radgan ts’inandeli q’velaperi moisp’o “ .
gamotskh. 7:17-tan k’avshiri dast’urdeba ak ghvtaebrivi aghtkmis p’ovnit, romlitats gamotskh. 7 mtavrdeba: „ mosts’mends mat q’ovel tsremls tvalebidan “. tsremlebis ts’amali sikharuli da lkhinia. chven vsaubrobt im droze, rodesats ghvtis aghtkmebi shesruldeba da shesruldeba. q’uradghebit daak’virdit am saotsar momavals, radgan chvens ts’inashea „ sik’vdilis, glovis, t’irilis, t’k’ivilebis “ dro, romelits aghar ikneba mkholod chveni amaghlebuli da saotsari shemokmedi ghmertis mier q’velapris ganakhlebisas. vazust’eb, rom es sashineli ram gakreba mkholod uk’anask’neli samsjavros shemdeg, romelits aghsruldeba „atasi ts’lis“ bolos. rcheulebistvis, magram mkholod mattvis, borot’ebis shedegebi shets’q’deba q’ovlisshemdzle uplis, ghmertis didebuli dabrunebisas.
mukhli 5: „ da tkva t’akht’ze mjdomma: aha, vkmni q’ovelive akhals. da tkva: dats’ere, radgan es sit’q’vebi sarts’muno da ch’eshmarit’ia. “
shemokmedi ghmerti, p’iradad, p’irobas debs da am ts’inasts’armet’q’velur sit’q’vas adast’urebs: „ aha, vkmni q’velapers akhals “. azri ar akvs chvens mits’ier realobashi gamosakhulebis dziebas imis ts’armodgenis misaghebad, tu ras amzadebs ghmerti, radgan akhlis aghts’era sheudzlebelia. akamde ghmerti mkholod gvakhsenebda chveni drois mt’k’ivneul movlenebs imis tkmit, rom isini aghar iknebian „ akhal mits’asa da akhal tsashi “, romlebits amgvarad inarchuneben q’vela tavis saidumlosa da siurp’rizs. angelozi am gantskhadebas umat’ebs: „ radgan es sit’q’vebi sarts’muno da ch’eshmarit’ia “. ghvtis mier ieso krist’eshi gamotskhadebuli madlis mots’odeba urq’ev rts’menas moitkhovs ghvtaebrivi dap’irebebis jildos misaghebad. es aris rtuli gza, romelits ets’inaaghmdegeba samq’aros normebs. is moitkhovs mskhverp’lis did suls, tavmdablobas, rogorts monis, romelits tavis bat’ons emorchileba. amit’om, ghvtis mtsdelobebi, gaadzlieros chveni ndoba, k’argad aris gamartlebuli: „darts’munebuloba gamotskhadebul da gamokhat’ul ch’eshmarit’ebashi“ aris ch’eshmarit’i rts’menis st’andart’i.
mukhli 6: „ da mitkhra: aghsrulda! me var alpa da omega, dasats’q’isi da dasasruli. mts’q’urvals usasq’idlod mivtsem sitsotskhlis ts’q’lis ts’q’arodan dalevas “.
shemokmedi ghmerti ieso krist’e kmnis „ q’ovelive akhals “. „ aghsrulda! “; psalm. 33:9: „ radgan tkva da aghsrulda; brdzana da aghsrulda “. misi shemokmedebiti sit’q’va aghsrulda, rogorts k’i sit’q’vebi misi p’iridan gamovida. 30 ts’lidan, chvens uk’an, danielsa da gamotskhadebashi gamotskhadebuli krist’ianuli ep’okis p’rograma umtsires det’alebamde sruldeba. ghmerti mogvits’odebs, k’vlav shevkhedot momavals, romelits man moamzada tavisi rcheulebistvis ; gamotskhadebuli ram shesruldeba analogiurad, sruli darts’munebit. ieso gveubneba, rogorts gamotskh. 1:8-shi: „ me var alpa da omega, dasats’q’isi da dasasruli “. „ dasats’q’isisa da dasasrulis “ ideas azri mkholod mits’ieri tsodvis chvens gamotsdilebashi akvs, romelits srulad dasruldeba meshvide atasts’leulis „bolos “ tsodvilta da sik’vdilis ganadgurebis shemdeg. savach’ro mits’aze mimopant’ul ghvtis shvilebs ieso „ usasq’idlod “ stavazobs „sitsotskhlis ts’q’lis ts’q’aros “ . is tavad aris am „ sitsotskhlis ts’q’lis ts’q’aro “, romelits maradiul sitsotskhles ganasakhierebs. ghvtis nich’i upasoa; es dazust’eba gmobs romis k’atolik’uri „indulgentsiebis“ gaq’idvas, romlebits p’ap’obisgan pulis sanatsvlod mighebul shets’q’alebas aghnishnavda.
me-7 mukhli: „ gamarjvebuli q’velapers daimk’vidrebs; me misi ghmerti viknebi da is chemi dze ikneba “.
ghvtis rcheulebi ieso krist’es tanamemk’vidreebi arian. p’irvel rigshi, sak’utari „ gamarjvebit“ , iesom „ daimk’vidra “ samepo dideba, romelits aghiarebulia misi q’vela zetsiuri kmnilebis mier. mis shemdeg, misi rcheulebi, aseve „ gamarjvebulebi “, magram misi „ gamarjvebit “, „ daimk’vidreben am akhals “, romelits ghmertma sp’etsialurad mattvis shekmna. iesom motsikul pilip’es daudast’ura tavisi ghvtaebrioba ioanes 14:9-shi: „ utkhra mas iesom: amden khans var tkventan da ar mitsnob, pilip’e? vints me mikhila, mama ikhila; rogor ambob: „machvene mama? “ k’atsma mesiam tavi ts’arudgina, rogorts „ maradiul mamas “, ritats daadast’ura esaias 9:6-shi (an 5-shi) mis shesakheb ts’inasts’armet’q’veleba. amit’om, ieso krist’e aris tavisi rcheulebistvis, rogorts mati dzmistvis, aseve mati mamistvis. da isini tavad arian misi dzmebi da misi dzeni. magram mots’odeba individualuria, ase ambobs suli, rogorts „ts’erilebis“ temis 7 ep’okis bolos: „ mas, vints gaimarjvebs “, „ is ikneba chemi dze “. tsotskhali ghmertis „ dzis “ st’at’usit sargeblobistvis tsodvaze gamarjvebaa sach’iro .
mukhli 8: „ kholo mshishrebs, urts’munoebs, sadzaglebs, mk’vlelebs, medzavebs, jadokrebs, k’erp’taq’vanismtsemlebsa da q’vela mat’q’uaras tavianti ts’ili t’bashi eknebat, romelits tsetskhlita da gogirdit its’vis. es aris meore sik’vdili “ .
adamianuri khasiatis es k’rit’eriumebi ts’armart k’atsobriobashi gvkhvdeba, tumtsa, ak sulits’mida tsru krist’ianuli religiis naq’ops isakhavs miznad; ebrauli religiis dagmoba natlad aris gamokhat’uli da gatskhadebuli iesos mier gamotskhadebis 2:9 da 3:9-shi.
gamotskh. 19:20-is tanakhmad, „... tsetskhlita da gogirdit its’vis t’ba “ uk’anask’neli samsjavros dros „ mkhetsisa da tsruts’inasts’armet’q’velistvis “ ikneba gank’utvnili: k’atolik’uri da p’rot’est’ant’uli sarts’munoebistvis. tsru krist’ianuli religia araprit ganskhvavdeba tsru ebrauli religiisgan. misi p’riorit’et’uli ghirebulebebi ghvtis ghirebulebebis sap’irisp’iroa. amrigad, mashin, rodesats pariseveli ebraelebi saq’vedurobdnen iesos mots’apeebs ch’amis ts’in khelebis ar dabanis gamo (mat. 15:2), iesom arasdros saq’veduri ar gamoutkvams mat da shemdeg mat. 15:17-20-shi tkva: „ nutu ar itsit, rom q’velaperi, rats p’irshi shedis, mutselshi shedis da saidumlo adgilebshi iq’reba? p’iridan gamomavali k’i gulidan gamodis da es bilts’avs adamians. radgan gulidan gamodis borot’i zrakhvebi, mk’vlelobebi, mrushoba, sidzva, kurdoba, tsrumots’meoba, tsilists’ameba “. eseni bilts’avs adamians, daubaneli khelebit ch’ama k’i ar bilts’avs adamians. „analogiurad, tsru krist’ianuli religia sulis ts’inaaghmdeg chadenil tsodvebs nighbavs khortsieli tsodvebis dagmobit. iesom tavisi azri gamotkva mates 21:3-shi ebraelebistvis natkvami sit’q’vebit: „ gadasakhadebis amk’repebi da medzavebi tkvenze adre shevlen tsata sasupevelshi “; tskhadia, im p’irobit, rom q’vela moinaniebs da ghmertisa da misi sits’mindisk’en moiktseva. sts’ored tsru religias uts’odebs ieso „ brma ts’inamdzgholebs “ mates 23:24-shi, „ k’och’is gats’urvisa da aklemis gadaq’lap’vistvis “ an „ moq’vasis tvalshi bets’vis khilvistvis da shens tvalshi diris khilvistvis“ luk’as 6:42-isa da mates 7:3-dan 5-mde mikhedvit.
iesos mier chamotvlili q’vela p’irovnuli tvisebis mkone adamianistvis imedi mtsirea. tu erti khasiati maints sheesabameba tkvens bunebas, mogits’evt mastan brdzola da tkveni nak’lovanebis dadzleva. rts’menis p’irveli brdzola sak’utari tavis ts’inaaghmdegaa; da es q’velaze rtuli dasadzlevi ubedurebaa.
am chamonatvalshi, mati sulieri mnishvnelobis minich’ebit, ieso krist’e, didi ghvtaebrivi msajuli, asakhelebs p’ap’iseuli romis k’atolitsizmis t’ip’is tsru krist’ianuli rts’menis nak’lovanebebs. „mshishrebis“ damiznebit, is aghnishnavs mat, vints uars ambobs gamarjvebaze rts’menis brdzolashi, radgan misi q’vela dap’ireba „ gamarjvebulistvisaa “ shenakhuli . akhla, brdzolaze uars ambobs gamarjveba. „ ertguli mots’me “ mamatsi unda iq’os; gamodi mshishara. „ rts’menis gareshe sheudzlebelia ghvtis asiamovno “ (ebr. 11:6); gamodi, „ urts’muno “. kholo rts’mena, romelits ar sheesabameba iesos rts’menas, romelits misabadz modelad aris motsemuli, mkholod urts’munoebaa. „ sibilts’eebi “ ghvtistvis sadzagelia da isini ts’armartebis naq’opad rchebian; gamodi, „ sibilts’e “. es aris danashauli, romelits miets’ereba „ did babilons, medzavebisa da dedamits’is sibilts’eebis dedas“ , gamotskhadebis 17:4-5-is mikhedvit. „ mk’vlelebi “ arghveven meekvse mtsnebas; gasasvleli, „ mk’vleli “. dan. 11:34-is mikhedvit, mk’vleloba k’atolik’ur sarts’munoebas da „ tvaltmaktsta “ p’rot’est’ant’ul sarts’munoebas miets’ereba. „ medzavebs “ sheudzliat shetsvalon tavianti gzebi da dadzlion tavianti borot’eba; gasasvleli, „ medzavi “. magram k’atolik’ur sarts’munoebas „ medzavtan “ shedarebit, k’atolik’ur sarts’munoebas miets’ereba sulieri „ sidzva “, romelits mas sulier „ mrushobamde “ mivq’avart : eshmak’tan vach’robamde. „ jadokrebi “ arian k’atolik’e mghvdlebi da p’rot’est’ant’ebi, romlebits demonur sp’irit’izmshi arian chakhedulni; gasasvleli, „ jadokari “; es kmedeba „ did babilons “ miets’ereba gamotskh. 18: 23 -shi. „ k’erp’taq’vanismtsemlebi “ aseve ekheba k’atolik’ur sarts’munoebas, mis gamok’vetil k’erp’ebs, rogorts taq’vanistsemisa da lotsvis obiekt’ebs; gasasvleli, „ k’erp’taq’vanismtsemeli “. da bolos, ieso moikhseniebs „ mat’q’uarebs “, romelta sulieri mamaa „ eshmak’i, dasabamidan mat’q’uara da mk’vleli da t’q’uilis mama “ ioanes 8:44-is mikhedvit; gasasvleli, „ mat’q’uara “.
mukhli 9: „ mashin movida ert-erti shvidi angelozidan, romlebsats shvidi uk’anask’neli ts’q’lulit savse shvidi tasi hkondat, damelap’arak’a da mitkhra: „modi da gichveneb p’at’ardzals, k’ravis tsols ““.
am mukhlshi sulits’mida gamkhnevebis uts’q’ebas ugzavnis rcheulebs, romlebits gamarjvebulad gadait’anen ghvtaebrivi „ shvidi uk’anask’neli ch’iris “ t’ragik’ul da sashinel dros . mati jildo ikneba ikhilon („ me gachvenebt “) dideba, romelits gamarjvebuli rcheulebistvisaa gank’utvnili, romlebits tsodvis dedamits’is am uk’anask’nel ist’oriul pazashi ts’armoadgenen da ts’armoadgenen „ p’at’ardzals, k’ravis tsols “, ieso krist’es.
„ shvidi angelozi, romlebsats shvidi uk’anask’neli ts’q’lulit savse shvidi tasi hkondat “, miznad isakhavda im adamianebs, romlebits ak’maq’opilebdnen ts’ina mukhlshi tsit’irebul tsru krist’ianuli religiis k’rit’eriumebs. es „ shvidi uk’anask’neli ts’q’lulebi “ iq’o is nats’ili, romelsats ghmerti male mistsems datsemul banak’s. akhla is simboluri gamosakhulebit gvachvenebs im nats’ils, romelits daubrundeba gamarjvebul gamosq’idul rcheulebs. simbolurad, romelits avlens ghvtis grdznobebs mat mimart, angelozi gvachvenebs rcheulebs, romelta k’rebulits ertad ts’armoadgens „ k’ravis p’at’ardzals “. „ k’ravis tsolis “ mititebit, sulits’mida adast’urebs epeselta 5:22-dan 32-mde motsemul sts’avlebas. motsikuli p’avle aghts’ers idealur tsol-kmrul urtiertobas, romelits, samts’ukharod, mkholod rcheulisa da krist’es urtiertobashi aghsruldeba. da chven unda vists’avlot dabadebis ist’oriis khelakhla ts’ak’itkhva, tsotskhali ghmertis sulis, q’oveli sitsotskhlis shemokmedisa da misi srulq’opili ghirebulebebis brts’q’invale gamomgoneblis mier motsemuli am gak’vetilis shukze. sit’q’va „ kali “ ak’avshirebs „p’at’ardzals “, krist’es „ rcheuls “ gamotskhadebis 12-e tavshi ts’armodgenil „ kalis “ khat’tan .
gandidebuli rcheulis zogadi aghts’era
mukhli 10: „ da ts’amiq’vana sulit did da maghal mtaze da machvena ts’minda kalaki ierusalimi, romelits zetsidan ghvtisgan chamodioda da ghvtis didebas plobda “ .
sulit, ioane gadadis im moment’shi, rodesats ieso krist’e da misi rcheulebi meshvide atasts’leulis „ atasi ts’lis “ zetsiuri gank’itkhvis shemdeg zetsidan chamovlen. gamotskh. 14:1-shi krist’ianuli sulieri „ tormet’i t’omis “ „ 144 000 “ „ dabech’dili “ advent’ist’i „ sionis mtaze“ gamochnda. „ atasi ts’lis “ shemdeg ts’inasts’armet’q’veleba „ akhali dedamits’is “ realobashi sruldeba . ieso krist’es dabrunebis shemdeg, rcheulebma ghvtisgan miighes gandidebuli tsiuri skheuli, romelits maradiulad iktsa. amgvarad, isini asakhaven „ ghvtis didebas “. es t’ranspormatsia motsikulma p’avlem its’inasts’armet’q’vela 1 k’or. 15:40-44-shi: „ aris tsiuri skheulebi da mits’ieri skheulebi. magram ertia tsiuri skheulebis dideba da skhvaa mits’ieri skheulebis. ertia mzis dideba, skhvaa mtvaris dideba da skhvaa varsk’vlavebis dideba, radgan erti varsk’vlavi ganskhvavdeba varsk’vlavisgan didebit“. asevea mk’vdretit aghdgomis shemtkhvevashits. skheuli iteseba khrts’nilebashi; is aghdgeba ukhrts’nelobashi; iteseba zizghit, aghdgeba didebit; iteseba udzlurebashi, aghdgeba dzlierebit; iteseba mshvinvieri skheuli, aghdgeba sulieri skheuli. tu aris mshvinvieri skheuli, aris sulieri skheulits .
me-11 mukhli: „ da misi brts’q’invaleba iq’o rogorts udzvirpasesi kva, rogorts iasp’i, gamch’virvale, rogorts broli “ .
ts’ina mukhlshi moq’vanili „ ghvtis dideba “, romelits mas akhasiatebs, dast’urdeba, radgan „ iasp’is kva “ aseve aghnishnavs „ t’akht’ze mjdomis “ asp’ekt’s gamotskh. 4:3-shi. or mukhls shoris ganskhvavebas vamchnevt, radgan gamotskh. 4-shi, samsjavros k’ont’ekst’istvis, am „ iasp’is kvas “, romelits ghmerts simbolurad gamokhat’avs, aseve akvs „ sardionis “ asp’ekt’i . ak, tsodvis p’roblemis mogvarebis shemdeg, rcheuli ts’armogvidgeba srulq’opili sits’mindis asp’ekt’it, „ gamch’virvale rogorts broli “.
mukhli 12: „ mas hkonda didi da maghali galavani da tormet’i k’aribch’e, k’aribch’eebtan k’i tormet’i angelozi, da matze dats’erili sakhelebi, israelis dzeta tormet’i t’omis sakhelebi “ .
t’adzris “ simbolik’as. sulieri „ ts’minda “, romelits mokhseniebulia epeselta 2:20-dan 22-mde: „ tkven ashenebulni khart motsikulta da ts’inasts’armet’q’velta sadzirk’velze, romlis kvak’utkhedits tavad ieso krist’ea. masshi mteli shenoba, shesabamisad shek’ruli, izrdeba ts’minda t’adzrad upalshi. masshi tkvents ertad shendebit ghvtis samq’opelad sulshi “. magram es ganmart’eba mkholod motsikulta ep’okis rcheuls ekheboda. „ maghali k’edeli “ asakhavs krist’ianuli rts’menis evolutsias 30 ts’lidan 1843 ts’lamde; aghvnishnot, rom am tarighamde motsikulebis mier gagebuli da sts’avlebuli ch’eshmarit’ebis st’andart’i utsvleli rcheboda. sts’ored amit’om, 321 ts’els dats’esebuli dasvenebis dghis tsvlileba arghvevs ieso krist’es siskhlit ghmerttan dadebul ts’minda aghtkmas. rats sheekheba am ts’inasts’armet’q’velebis gamotskhadebis namdvil mimghebebs, simboloebi, romlebits ganasakhierebs advent’ist’ur rts’menas, romelits ghmertma 1843 ts’lidan gamoq’o, gamosakhulia „ tormet’i k’arit“ , „ ghia “ „ piladelpiis “ rcheulta ts’inashe (gamotskh. 3:7) da „ dak’et’ili “ „ sardisis “ datsemuli „ tsotskhali mk’vdrebis “ ts’inashe (gamotskh. 3:1). isini „ at’areben ghvtis bech’dit dabech’dili 12 t’omis sakhelebs “ gamotskh. 7-shi.
me-13 mukhli: „ aghmosavletit sami k’aribch’e, chrdiloetit sami k’aribch’e, samkhretit sami k’aribch’e da dasavletit sami k’aribch’e “ .
k’arebis “ es orient’atsia otkhi k’ardinaluri ts’ert’ilisk’en asakhavs mis universalur khasiats; romelits gmobs da aralegit’imurs khdis religias, romelits universalurobaze atskhadebs p’ret’enzias, rats berdznuli dzirit „k’atolik’os“ an „k’atolik’ur“-it itargmneba. amrigad, 1843 ts’lidan, ghmertistvis, advent’izmi ertaderti krist’ianuli religiaa, romelsats man miando tavisi „ maradiuli sakhareba “ (gamotskh. 14:6) dedamits’is mosakhleobis sts’avlebis universaluri misiistvis. ch’eshmarit’ebis garda, romelsats is tavis sulier rcheuls umkhels samq’aros aghsasrulamde, khsna ar arsebobs . advent’izmi daibada religiuri aghordzinebis modzraobis sakhit, romelits mot’ivirebuli iq’o ieso krist’es dabrunebis gamotskhadebit, romelits p’irvelad 1843 ts’lis gazapkhulze iq’o mosalodneli; da man es khasiati unda sheinarchunos ieso krist’es namdvil saboloo dabrunebamde, romelits 2030 ts’lis gazapkhulzea dagegmili. radgan „modzraoba“ aris sakmianoba mudmiv evolutsiashi, ts’inaaghmdeg shemtkhvevashi is aghar aris „modzraoba“, aramed „dablok’ili inst’it’ut’i“ da mk’vdari, romelits up’irat’esobas anich’ebs t’raditsias da religiur pormalizms; anu q’velapers, rats ghmerts sdzuls da gmobs; da uk’ve dagmo ambokhebul iudevelebshi, p’irvel urts’munoebshi.
det’aluri aghts’era kronologiuri tanmimdevrobit
krist’ianuli rts’menis sapudzvlebi
mukhli 14: „ kalakis galavans tormet’i sadzirk’veli hkonda da matze k’ravis tormet’i motsikulis tormet’i sakheli iq’o dats’erili “ .
es mukhli asakhavs samotsikulo krist’ianul rts’menas, romelits, rogorts vnakhet, moitsavs 30-dan 1843 ts’lamde p’eriods da romlis sts’avlebats romma daamakhinja 321 da 538 ts’lebshi. „ maghali k’edeli “ chamoq’alibebulia „ tsotskhali kvebis “ sauk’unovani shek’rebit, 1 p’et’res 2:4-5-is mikhedvit: „ midit mastan, tsotskhal kvastan , k’atstagan uarq’opiltan, magram ghvtis ts’inashe rcheultan da dzvirpastan; tkven k’i, rogorts tsotskhali kvebi , sulier sakhlad , ts’minda samghvdeloebad ashenebt , rata shests’irot sulieri mskhverp’li, romelits ghvtistvis misaghebia ieso krist’es meshveobit “.
mukhli 15: „ chemtan molap’arak’es okros lerts’ami hkonda kalakis, misi k’aribch’eebisa da galavnis gasazomad “ .
ak, iseve rogorts gamotskh. 11:1-shi, sakme ekheba gandidebuli rcheulis ghirebulebis, advent’ist’uri ep’okis ( 12 k’aribch’e ) da samotsikulo rts’menis ( sadzirk’veli da k’edeli ) „ gazomvas “ an gansjas. tu gamotskh. 11:1-shi motsemuli „ lerts’ami “ „ k’vertkhis msgavsi “ iq’o, sasjelis iaraghi, am mukhlis „ lerts’ami “ sruliad sap’irisp’iroa; „ okro “ aris „ gamotsdit gants’mendili rts’menis “ simbolo , 1 p’et’. 1:7-is tanakhmad: „ rata tkveni rts’menis gamotsda, romelits upro dzvirpasia, vidre ts’armaval okro (tumtsa tsetskhlit gamotsdadia), ieso krist’es gamotskhadebisas kebad, didebad da p’at’ivs mogagonebdet “. amit’om, rts’mena ghvtis samsjavros st’andart’ia.
mukhli 16: „ kalaki k’vadrat’is pormis iq’o da misi sigrdze misi siganis t’oli iq’o. man kalaki lerts’mit gazoma da aghmoachina, rom tormet’i atasi st’adioni iq’o; misi sigrdze, sigane da simaghle t’oli iq’o “ .
„ k’vadrat’i “ zedap’irulad idealuri pormaa. tavdap’irvelad is moses dros ashenebuli k’arvis „ts’mindata ts’midis“ an „uts’mindesi adgilis“ asp’ekt’shi gvkhvdeba. „k’vadrat’is “ porma int’elekt’ualuri mnishvnelobis dast’uria, buneba ar ts’armoadgens raime srulq’opil „ k’vadrat’s “. ghvtis int’elekt’i ebrauli sak’urtkhevlis ganzomilebebshi vlindeba, romelits sami „ k’vadrat’is “ ganlagebit chamoq’alibda. ori „ ts’minda adgilistvis “ gamoiq’eneboda , kholo mesame - „ts’mindata ts’midis “ an „ uts’mindesi adgilistvis “, romelits eksk’luziurad ghvtis tandasts’rebistvis iq’o gank’utvnili da shesabamisad, gamoq’opili iq’o „ pardit “, tsodvis khat’ad, romelsats ieso tavis saatshi gamoisq’idis. sami mesamedis es p’rop’ortsiebi 6000 an samjer 2000 ts’lis khat’ad iq’o, romelits ghvtis mier chapikrebuli khsnis p’roekt’is parglebshi rcheulta sherchevas miedzghvna. am sherchevis dasasruls, rcheulebi amgvarad gamosakhulni arian „ uts’mindesi adgilis “ „ k’vadrat’it “, romelits khsnis p’roekt’is k’ulminatsias ts’inasts’armet’q’velebda; es sulieri adgili khelmisats’vdomi khdeba krist’eshi aghtkmit mot’anili sherigebis ts’q’alobit. da aghts’erili t’adzris sulierma „ k’vadrat’ma “ sapudzveli 30 ap’rils, 3 ap’rils miigho, rodesats khsna daits’q’o chveni mkhsnelis, ieso krist’es nebaq’oplobiti gamomsq’idveli sik’vdilit. „ k’vadrat’is “ gamosakhuleba ar aris sak’marisi ch’eshmarit’i srulq’opilebis am ganmart’ebis srulq’opistvis, romlis simboluri ritskhvia „sami“. aseve, es aris „k’ubis“ gamosakhuleba, romelits ts’armodgenilia chventvis. igive zomebit, „sigrdzit , siganita da simaghlit “, amjerad gvakvs simbolo „sami“, romelits ts’armoadgens srulq’opil „k’ubur“ srulq’opilebas, ieso krist’es mier gamosq’idul rcheulta k’reba. 2030 ts’els dasruldeba „ k’vadrat’uli kalakis “ (da tundats k’uburi: „ misi simaghlis “), misi sadzirk’vlisa da tormet’i k’aribch’is ) mshenebloba. mistvis k’uburi pormis mik’utvnebit, suli k’rdzalavs „kalakis“ sit’q’vasit’q’vit int’erp’ret’atsias, romelsats mas uamravi adamiani adzlevs.
gazomil ritskhvs, „ 12 000 st’adions “, igive mnishvneloba akvs, rats gamotskh. 7-shi motsemul „ 12 000 bech’eddasmuls “. shegakhsenebt: 5 + 7 x 1000, anu adamiani (5) + ghmerti (7) x simravleshi (1000). sit’q’va „ st’adioni “ miutitebs mat monats’ileobaze rbolashi, romlis mizania „ zetsiuri mots’odebis jildos mop’oveba “, p’avles sts’avlebis tanakhmad, pil. 3:14-shi: „ me vists’rapvi miznisk’en, rata movigo ghvtis zetsiuri mots’odebis jildo krist’e iesoshi “. da 1 k’or. 9:24-shi: „ gana ar itsit, rom st’adionze morbenlebi q’vela garbenen, magram erti ighebs jildos? irbinet ise, rom moigot igi “. gamarjvebuli rcheulebi garbendnen da moiges ghvtis mier ieso krist’eshi minich’ebuli jildo.
mukhli 17: „ gazoma k’edeli da aghmoachina, rom as ormotsdaotkhi ts’q’rta iq’o, adamianis sazomit, rats angelozis sazomi iq’o “ .
ts’q’rtebis “, mat’q’uara zomebis mighma , ghmerti gvimzhghavnebs tavis gank’itkhvas da gvimzhghavnebs, rom rcheulis shemadgenlobashi mkholod is adamianebi shedian, romlebits simbolurad gamosakhulia ritskhvit „5“, romlebmats ghmerttan dades aliansi, romlis ritskhvits „7“-ia. am ori ritskhvis jami idzleva „12“-s, romelits „k’vadrat’shi“ idzleva ritskhvs „144“. zust’i „ adamianis sazomi “ adast’urebs ieso krist’es mier daghvrili siskhlit gamosq’iduli „ adamianebis “ gank’itkhvas . amrigad, ritskhvi „12“ ts’armodgenilia ghmerttan dadebuli ts’minda aliansis p’roekt’is q’vela pazashi: 12 ebraeli p’at’riarki, ieso krist’es 12 motsikuli da 12 t’omi, rats asakhavs 1843-1844 ts’lebshi damk’vidrebul advent’ist’ur rts’menas.
me-18 mukhli: „ galavani iasp’it iq’o nagebi, kalaki k’i - supta okrosgan, gamch’virvale minis msgavsi “ .
am simboloebis meshveobit ghmerti avlens tavis madlierebas mis mier rcheulta mier 1843 ts’lamde gamovlenili rts’menis mimart. mat khshirad mtsire sinatle hkondat, magram ghmertisadmi mati mots’moba anazghaurebda da siq’varulit avsebda mas. am mukhlis „supta okro da supta mina “ asakhavs mati sulebis sits’mindes. isini khshirad tmobdnen sitsotskhles im ndobis sakhelit, romelits mat ieso krist’es mier gamotskhadebuli ghvtis aghtkmebisadmi hkondat dadebuli. masze dadebuli ndoba imedgatsruebuli ar darcheba; is tavad miighebs mat „ p’irvel aghdgomaze “, ch’eshmarit’ad „ krist’eshi mk’vdrebis “ aghdgomaze, 2030 ts’lis gazapkhulze.
samotsikulo sapudzveli
mukhli 19: „ kalakis k’edlis sadzirk’veli q’velanairi dzvirpasi kvebit iq’o mortuli: p’irveli sadzirk’veli iasp’i iq’o, meore - sapironi, mesame - kaltsedoni da meotkhe - zurmukht’i “ .
me-20 mukhli: „ mekhute - sardoniksis, meekvse - sardionsis, meshvide - krizolitis, merve - berilis, metskhre - t’op’azis, meate - krizop’razis, metertmet’e - iak’intis, metormet’e - ametvist’os “ .
ghmertma itsis adamianebis pikrebi da ras grdznoben isini, rodesats aghprtovanebulni arian dzvirpasi kvebis silamazit, rodesats isini ch’rian an gap’rialebulia. am nivtebis shesadzenad zogi konebas kharjavs imdenad, rom sak’utar tavsats k’i anadgurebs, radgan mati siq’varuli imdenad didia mat mimart. analogiurad, ghmerti gamoiq’enebs am adamianur grdznobas, rata gamokhat’os grdznobebi, romlebits mas akvs tavisi saq’vareli da k’urtkheuli rcheulebis mimart.
es ganskhvavebuli „ dzvirpasi kvebi “ gvasts’avlis, rom rcheulebi ar arian ident’uri k’lonebi, radgan titoeul adamians akvs sak’utari p’irovneba, tskhadia, pizik’ur doneze, magram gansak’utrebit sulier doneze, mati khasiatis doneze. iesos „ tormet’i motsikulis “ mier moq’vanili magaliti adast’urebs am azrs. ioanesa da p’et’res shoris ra ganskhvavebaa! tumtsa, iesos uq’varda isini orive mati ganskhvavebulobit da mati ganskhvavebulobis gamo. ghvtis mier shekmnili sitsotskhlis namdvili simdidre mdgomareobs p’irovnebis am mravalperovnebashi, romlebmats q’velam itsoda, rogor mienich’ebina mistvis p’irveli adgili mat gulebsa da mtel mat sulshi.
advent’izmi
mukhli 21: „ tormet’i k’aribch’e tormet’i margalit’isgan iq’o; titoeuli k’aribch’e erti margalit’isgan iq’o damzadebuli. kalakis kucha k’i supta okrosgan iq’o, gamch’virvale minis msgavsi “ .
1843 ts’lidan moq’olebuli, rcheulebma ar gamoavlines rts’mena, romelits aghemat’eboda mat, vints mat ts’in usts’rebda mkhsneli msajulis samsjavroshi. „ erti margalit’is “ simbolo ganp’irobebulia k’urtkheuli advent’izmis ghvtaebrivi khsnis gegmis sruli gagebis ts’vdomit. ghmertistvis, 1843 ts’lidan, rcheulma advent’ist’ma rcheulebma tavi ghirsad achvenes, rom mieghot misi mteli nateli. magram es mudmivi zrdit khdeba, amit’om mkholod uk’anask’neli ganskhvavebuli shekhedulebis mkone advent’ist’ebi igheben ts’inasts’armet’q’veluri ganmart’ebebis bolo srulq’opil pormas. me vguliskhmob imas, rom uk’anask’neli archeuli advent’ist’i ar ikneba upro ghirebuli, vidre motsikulta drois skhva gamosq’idulebi. „ margalit’i “ ghvtis mier amokmedebuli khsnis gegmis k’ulminatsias aghnishnavs. is avlens k’onk’ret’ul gamotsdilebas, romelits guliskhmobda p’ap’is romis k’atolik’uri rts’menisa da gandgomilebashi chavardnili p’rot’est’ant’uli rts’menis mier damakhinjebuli da tavdaskhmis kvesh mq’opi q’vela dokt’rinuli ch’eshmarit’ebis aghdgenas. da bolos, es gvimzhghavnebs uzarmazar mnishvnelobas, romelsats ghmerti anich’ebs danielis 8:14-shi motsemuli gank’argulebis shesrulebas 1843 ts’lis gazapkhulze: „ or atas samas saghamomde da dilamde da gamartldeba sits’minde“ . „ margalit’i “ aris am „ gamartlebuli sits’mindis “ khat’i , romelits, skhva dzvirpasi kvebisgan ganskhvavebit, ar unda moich’ras misi silamazis gamosavlenad. am saboloo k’ont’ekst’shi, gants’mendil rcheulta k’rebuli harmoniulad, „ umts’ik’vlod “ gamoiq’ureba gamotskhadebis 14:5-is mikhedvit, rats ghmerts mtel didebas anich’ebs, romelsats is imsakhurebs. mis mier ts’inasts’armet’q’velebuli ts’inasts’armet’q’veluri shabati da meshvide atasts’leuli ertiandeba da sruldeba didi shemokmedi ghmertis mier chapikrebuli khsnis p’roekt’is sruli srulq’opilebit. mates 13:45-46-shi mokhseniebuli misi „ dzvirpasi margalit’i “ gamokhat’avs mtel im brts’q’invalebas, romlis minich’ebats mas surda mistvis.
akhali ierusalimis didi tsvlilebebi
sulits’mida ak’onk’ret’ebs: „ kalakis kucha iq’o supta okrosgan, gamch’virvale minis msgavsi “. am „ supta okros“ anu supta rts’menis kuchis moq’vanit, is gvtavazobs shedarebas p’arizis kuchastan, romelits tsodvis khat’s at’arebs, radgan gamotskh. 11:8-shi mas „ sodomi da egvip’t’e “ ets’odeba .
mukhli 22: „ me ver vikhile masshi t’adzari, radgan misi t’adzaria upali ghmerti, q’ovlisshemdzle, da k’ravi “ .
simboloebis dro dasrulda, rcheulebma ghvtaebrivi khsnis p’roekt’is ch’eshmarit’i shesruleba ganitsades. rogorts dghes dedamits’aze ts’armogvidgenia, shek’rebis „ t’adzars “ aghar ekneba sargebloba. maradisobasa da realobashi shesvla usargeblos gakhdis „ chrdilebs “, romlebits mat k’olaselta 2:16-17-is mikhedvit ts’inasts’armet’q’velebda: „ amit’om nuravin gansjit tkven sach’melshi, sasmelshi, dghesasts’aulshi, akhalmtvareobashi an shabatebshi: eseni momavalis chrdilia , kholo skheuli krist’eshia “. q’uradgheba! am mukhlshi pormula „ shabatebis “ ekheba religiuri dghesasts’aulebit gamots’veul „ shabatebs “ da ara „ q’ovelk’vireul shabats “, romelits ghmertma daats’esa da gants’minda samq’aros shekmnidan meshvide dghes. iseve, rogorts krist’es p’irvelma mosvlam usargeblo gakhada dzvel aghtkmashi masze nats’inasts’armet’q’velebi sadghesasts’aulo rit’ualebi, maradisobashi shesvla mits’ier simboloebs modzvelebuls gakhdis da rcheulebs sashualebas mistsems, dainakhon, moisminon da gahq’vnen k’ravs, anu ieso krist’es, ch’eshmarit’ ts’minda ghvtaebriv „ t’adzars “, romelits maradiulad ikneba shemokmedebiti sulis khiluli gamokhat’uleba.
mukhli 23: „ kalaks arts mze sch’irdeboda da arts mtvare mis gasanateblad, radgan ghvtis dideba anatebda mas da k’ravi iq’o misi lamp’ari “ .
ghvtaebriv maradisobashi rcheulebi tskhovroben mudmiv sinatleshi, sinatlis ts’q’aros gareshe, rogorits chveni amzhamindeli mzea, romlis arsebobats gamartlebulia mkholod „ dghe-ghamis “ monatsvleobit; „ ghame an sibnele “, romelits gamartlebulia tsodvis gamo. rogorts k’i tsodva mogvardeba da gakreba, mkholod „ sinatlistvis “ rcheba adgili, romelits ghmertma „ k’etilad “ gamoatskhada dabadebis 1:4-shi.
ghvtis suli ukhilavi rcheba da ieso krist’e aris is asp’ekt’i, romlitats mis kmnilebebs sheudzliat misi danakhva. sts’ored am rangshi aris igi ts’armodgenili, rogorts ukhilavi ghmertis „ chiraghdani “.
magram sulieri int’erp’ret’atsia did tsvlilebas avlens. samotkheshi shesvlis shemdeg, rcheulebs ushualod ieso asts’avlis, mat aghar dasch’irdebat „ mze “, akhali aghtkmis simbolo da „ mtvare “, dzveli ebrauli aghtkmis simbolo; orive, ts’minda ts’erilis gamotskhadebis 11:3-is tanakhmad, ghvtis bibliuri „ ori mots’mea “, romlebits sasargebloa adamianebis gasanatleblad misi khsnis gegmis aghmochenisa da gagebis sakmeshi. mok’led, rcheulebs aghar dasch’irdebat ts’minda biblia.
mukhli 24: „ khalkhebi mis natelshi ivlian da dedamits’is mepeebi taviant didebas masshi moit’anen “ .
„ khalkhebi “ arian „ khalkhebi “, romlebits zetsiuria an uk’ve zetsiuri gakhda. radgan „ akhali dedamits’a “ aseve ghvtis akhal samepod iktsa, sts’ored ik sheudzlia q’vela tsotskhal arsebas ip’ovos shemokmedi ghmerti. „ dedamits’is mepeebi “, romlebits rcheulebs ts’armoadgenen, „ moit’anen“ tavianti sulis sits’mindis didebas am maradiul tskhovrebashi, romelits „ akhal dedamits’azea “ damq’arebuli . es gamotkma „ dedamits’is mepeebi “, romelits q’velaze khshirad damamtsireblad mimartavs meambokhe mits’ier khelisuplebas, dakhvets’ilad aghnishnavs rcheulebs gamotskh. 4:4 da 20:4-shi, sadats isini ts’armodgenili arian „ t’akht’ebze mskhdomareni “ . analogiurad, gamotskh. 5:10-shi vk’itkhulobt: „ shen gakhade isini samepod da mghvdlebad chveni ghmertisa da imepeben dedamits’aze “.
mukhli 25: „ misi k’aribch’eebi dghisit ar daik’et’eba, radgan ghame ar ikneba ik “ .
es gzavnili khazs usvams amzhamindeli dautsvelobis gakrobas. mshvidoba da usaprtkhoeba srulq’opili ikneba maradiuli, dausrulebeli dghis shukze. sitsotskhlis ist’oriashi, sibnelis khat’i dedamits’aze sheikmna mkholod im brdzolis gamo, romelits ghvtaebriv „ sinatles “ eshmak’is banak’is „ sibneles “ daup’irisp’irdeboda.
mukhli 26: „ khalkhta dideba da p’at’ivi ik ikneba shemot’anili “ .
6000 ts’lis ganmavlobashi khalkhebi organizebulni iq’vnen t’omebad, khalkhebad da erad. krist’ianul ep’okashi, dasavletshi, khalkhebi taviant samepoebs erebad gardakmnidnen da rcheuli krist’ianebi matgan sheirchnen im „didebisa da p’at’ivis “ gamo, romelsats isini ghmerts ieso krist’eshi anich’ebdnen.
mukhli 27: „ ver sheva masshi veraperi shebilts’uli, verts sibilts’es chamdeni da verts t’q’uilis chamdeni, aramed mkholod isini, vints chats’erilia k’ravis sitsotskhlis ts’ignshi “.
ghmerti adast’urebs, rom khsna misi mkhridan didi motkhovnis sagania. mkholod idealurad supta sulebi, romlebits ghvtaebrivi ch’eshmarit’ebis siq’varuls mots’moben, sheidzleba sheirches maradiuli sitsotskhlis misaghebad. k’idev ertkhel, sulits’mida uarq’ops „shebilts’uls “ , romelits aghnishnavs datsemul p’rot’est’ant’ul sarts’munoebas „ sardisis “ tsnobashi gamotskhadebis 3:4-shi, da k’atolik’ur sarts’munoebas, romlis mimdevari „ tavs udzghvnis sibilts’esa da sitsrues “, religiur da samokalako. radgan isini, vints ghmerts ar ek’utvnian, eshmak’isa da misi demonebis mier manip’ulirebis sashualebas adzleven.
k’idev ertkhel, sulits’mida gvakhsenebs, rom siurp’rizebi mkholod adamianebistvisaa gank’utvnili, radgan ghmertma, samq’aros dasabamidan, itsis tavisi rcheulebis sakhelebi, radgan isini „chats’erilia misi sitsotskhlis ts’ignshi “. da „ k’ravis sitsotskhlis ts’ignshi “ mititebit , ghmerti gamoritskhavs q’vela arakrist’ianul religias tavisi khsnis gegmidan . tavis ap’ok’alipsshi tsru krist’ianuli religiebis gamoritskhvis gamotskhadebis shemdeg, khsnis gza isetive „ vits’ro da vits’ro “ chans, rogorts iesom ganatskhada mates sakharebashi 7:13-14: „ shedit vits’ro k’aribch’it, radgan partoa k’aribch’e da partoa gza, romelits daghup’visk’en midis, da mravali dadis masze. vits’roa k’aribch’e da vits’roa gza, romelits sitsotskhlisk’en midis, da tsot’ani p’ouloben mas “.
gamotskhadeba 22 : maradisobis dausrulebeli dghe
ghvtaebrivi sherchevis mits’ieri drois srulq’opa dasrulda gamotskh. 21:7 x 3-it. ritskhvi 22 p’aradoksulad aghnishnavs ist’oriis dasats’q’iss, tumtsa am ts’ignshi is mis ep’ilogs ts’armoadgens. es ganakhleba, romelits ghvtis tanakhmad „ q’velapers “ ekheba, dak’avshirebulia „ akhal dedamits’astan da akhal tsastan “, orive maradiultan.
mukhli 1: „ da machvena sitsotskhlis ts’q’lis supta mdinare, brolivit supta, romelits moedineboda ghvtisa da k’ravis t’akht’idan “ .
am amaghlebul, sitsotskhlis momnich’ebel siakhlisas, sulits’mida gvakhsenebs, rom rcheulta k’rebuli, romelits maradiulad iktsa da romelits „ sitsotskhlis ts’q’lis mdinarit “ aris ts’armodgenili, aris kmnileba, ghvtis sakme, sulierad khelakhla aghdgenili krist’eshi, romlis khilul q’opnasats misi „ t’akht’i “ guliskhmobs; da es „k’ravis “, ieso krist’es mskhverp’lshets’irvis meshveobit ; maradisoba k’i aris akhali shobis naq’opi, romelits am mskhverp’lma rcheulebshi ts’armoshva.
„ mdinare “ aris mt’k’nari ts’q’lis nak’adi dzlieri sichkarit. is ts’armoadgens sitsotskhles, romelits, iseve rogorts is, mudmiv akt’ivobashia. mt’k’nari ts’q’ali chveni mits’ieri skheulis 75%-s sheadgens; es gvichvenebs, tu ramdenad autsilebelia mt’k’nari ts’q’ali mistvis da sts’ored amit’om adarebs ghmerti tavis sit’q’vas, romelits isetive autsilebelia maradiuli sitsotskhlis mosap’oveblad, „ sitsotskhlis ts’q’lis ts’q’aros “ gamotskhadebis 7:17-is mikhedvit, radgan tavad aris es „ tsotskhali ts’q’lis ts’q’aro “ ieremias 2:13-is mikhedvit. mis gamotskhadebashi, gamotskhadebis 17:15-shi vnakhet, rom „ ts’q’lebi “ simbolurad gamoavlenen „ khalkhebs “; ak „ mdinare “ aris simbolo gamosq’iduli rcheulebisa, romlebits maradiulebi gakhdnen.
mukhli 2: „ misi kuchis shuagulshi da mdinaris orive mkhares iq’o sitsotskhlis khe, romelits tormet’ naq’ops idzleoda, q’oveltviurad idzleoda tavis naq’ops da misi potlebi khalkhebis gansak’urneblad iq’o “ .
am meore gamosakhulebashi, ieso krist’e, „sitsotskhlis khe “, mis garshemo shek’rebili rcheulta k’rebis „ shuashia “ , shek’rebis „ k’vadrat’shi “. is mat „ shuashia “, magram aseve mat gverdebzea ts’armodgenili, ts’armodgenilia „ mdinaris ori nap’irit “. radgan ieso krist’es ghvtaebrivi suli q’velganaa; q’velgan da q’velashi. am „ khis “ naq’opia „ sitsotskhle “, romelits mudmivad ganakhldeba, radgan „ misi naq’opi “ miigheba chveni mits’ieri ts’lis „ 12 tvis “ titoeulshi . es maradiuli sitsotskhlis k’idev erti lamazi gamosakhulebaa da shekhsenebaa imisa, rom is maradiulad shenarchundeba ghvtis nebit.
ieso khshirad adarebda adamians khilis „ kheebs “, romlebits „naq’opit ganisjebian “. tavidanve, dabadebis 2:9-shi, man sak’utar tavs miats’era „ sitsotskhlis khis “ simboluri gamosakhuleba . akhla kheebs „ samoselad “ akvt, mati „ potlebis “ mortuloba . iesostvis misi „ samoseli “ simbolurad gamokhat’avs mis martal sakmeebs da, shesabamisad, mis mier rcheulta tsodvebis gamosq’idvas, romlebits mas evalebat tavianti khsnis gamo. amrigad, iseve, rogorts „ kheebis “ „ potlebi “ k’urnavs daavadebebs, ieso krist’es mier shesrulebuli martali sakmeebi „ k’urnavs “ p’irvelq’opili tsodvis sasik’vdilo daavadebas, romelits memk’vidreobit miighes rcheulebma adamisa da evasgan, romlebmats khis „ potlebi “ gamoiq’enes tsodvis gamotsdilebit aghmochenili pizik’uri da sulieri sishishvlis dasaparad.
mukhli 3: „ aghar ikneba ts’q’evla. ghvtisa da k’ravis t’akht’i ikneba masshi; misi msakhurebi emsakhurebian mas da ikhilaven mis sakhes “ .
am mukhlidan moq’olebuli, sulits’minda momaval droshi saubrobs, rats tavis uts’q’ebas anich’ebs ts’akhalisebis mnishvnelobas rcheultatvis, romlebsats jer k’idev mouts’evt borot’ebisa da misi shedegebis ts’inaaghmdeg brdzola krist’es dabrunebamde da tsodvis mits’idan gandevnamde.
sts’ored „ anatemam “, evasa da adamis mier chadenili tsodvis ts’q’evlam, gakhada ghmerti ukhilavi adamianis tvalistvis. dzveli aghtkmis israelis shekmnam araperi shetsvala, radgan tsodvam ghmerti k’vlav ukhilavi gakhada. mas k’vlav uts’evda dghisit ghrublis kvesh damalva, romelits ghamit tsetskhlis alshi khdeboda. sats’mindris q’velaze ts’minda adgili mkholod mistvis iq’o gank’utvnili, damnashaves sik’vdilit emukreba. magram es mits’ieri p’irobebi aghar arsebobs. akhal dedamits’aze ghmerti khilulia tavisi q’vela msakhuristvis; rogori ikneba mati msakhureba, k’vlav saidumlod rcheba, magram mat eknebat mastan k’ont’akt’i, rogorts motsikulebi ieso krist’es gverdshi udgebodnen da p’irisp’ir esaubrebodnen.
mukhli 4: „ da misi sakheli mat shublze ikneba “ .
ghvtis sakheli ts’armoadgens tsotskhali ghmertis ch’eshmarit’ „bech’eds “. shabatis dasveneba mkholod misi garegani „nishania“. radgan ghvtis „ sakheli “ aghnishnavs mis khasiats, romelsats is simbolurad gamokhat’avs „ otkhi tskhovelis “ sakheebit : „ lomi, khbo, k’atsi da arts’ivi “, romlebits idealurad asakhavs ghvtis khasiatis harmoniul k’ont’rast’ebs: samepo da dzlieri, magram mskhverp’listvis mzad, adamianuri garegnobit, magram zetsiuri bunebit. iesos sit’q’vebi aghsrulda; isini, vints msgavsi azrovnebis arian, ertad ik’ribebian. aseve, isini, vints iziareben ghvtaebriv ghirebulebebs, ghmertma airchia maradiuli sitsotskhlistvis da mastan arian shek’rebilni. „ shublze “ motavsebulia adamianis t’vini, misi azrovnebisa da p’irovnebis mamodzravebeli tsent’ri. da es tsotskhali t’vini sts’avlobs, pikrobs da amt’k’itsebs an uarq’ops ch’eshmarit’ebis st’andart’s, romelsats ghmerti stavazobs mas misi khsnistvis. rcheulta gonebas uq’varda ghmertis mier ieso krist’eshi organizebuli siq’varulis demonst’rireba da isini ibrdzodnen, dadgenili ts’esebis mikhedvit, misi dakhmarebit borot’ebis dasamartskheblad, rata mieghot mastan tskhovrebis upleba.
saboloo jamshi, q’vela, vints iziarebs ieso krist’es mier gamovlenil ghvtis khasiats, mastan aghmochndeba, rata maradiulad emsakhuros mas. ghvtis „ sakhelis “ „ shublze dats’erili “ arseboba khsnis mat gamarjvebas; gansak’utrebit es advent’ist’ebis rts’menis bolo gamotsdashi mokhda, romlis drosats adamianebs archevani hkondat: „ shublze “ daets’erat „ ghvtis sakheli “ an meambokhe „ mkhetsis “ sakheli.
mukhli 5: „ da ghame aghar ikneba da aghar dasch’irdebat arts lamp’ari da arts sinatle, radgan upali ghmerti gaunatebs mat da imepeben uk’uniti uk’unisamde “ .
dabadebis 1:5-is tanakhmad, sit’q’va „ ghamis “ uk’an dgas sit’q’va „ sibnele “, tsodvisa da borot’ebis simbolo. „ lamp’ari “ ekheba biblias, ghvtis ts’minda dats’eril sit’q’vas, romelits avlens „ misi sinatlis “, sik’etisa da simartlis st’andart’s. is aghar ikneba sasargeblo; rcheulebs eknebat p’irdap’iri ts’vdoma mis ghvtaebriv shtagonebaze, magram amzhamad is inarchunebs tavis sheutsvlel „ ganmanatleblur “ rols tsodvis dedamits’aze , romelits mkholod maradiul sitsotskhlemde migviq’vans.
mukhli 6: „ da mitkhra: es sit’q’vebi sarts’muno da ch’eshmarit’ia; da upalma, ts’minda ts’inasts’armet’q’velta ghmertma, moavlina tavisi angelozi, rata echvenebina tavis msakhurebs is, rats unda mokhdes male “. „.
meored vkhvdebit am ghvtaebriv dadast’urebas: „ es sit’q’vebi sarts’muno da ch’eshmarit’ia “. ghmerti tsdilobs mk’itkhveli daarts’munos ts’inasts’armet’q’velebashi, radgan misi maradiuli sitsotskhle mis archevanzea damok’idebuli. am ghvtaebrivi dadast’urebebis ts’inashe mq’opi adamianebi ganp’irobebulni arian shemokmedis mier bodzebuli khuti grdznobit. tsdunebebi mravaljeradi da epekt’uria sulierebisgan mati gadasakhvevad. amit’om, ghvtis dazhinebuli tkhovna sruliad gamartlebulia. sulebistvis saprtkhe realuri da q’velganmq’opia.
mizanshets’onilia, ganvaakhlot am mukhlis chveni int’erp’ret’atsia, romelits am ts’inasts’armet’q’velebashi ishviat sit’q’vasit’q’vit khasiats ts’armoadgens. am mukhlshi simbolo ar aris, garda imisa, rom ghmertia bibliis ts’ignebis damts’eri ts’inasts’armet’q’velebis shtamagonebeli da rom tavis saboloo gamotskhadebashi man ioanes gaugzavna „gabrieli“, rata mas khat’ebit gamoetskhadebina mistvis, tu ra mokhdeba 2020 ts’els „ sts’rapad “ an uk’ve shesrulebulia, didts’ilad. tumtsa, 2020-dan 2030 ts’lamde q’velaze sashineli dro unda gadailakhos; sashineli dro, romelits aghinishneba sik’vdilit, birtvuli ganadgurebit da sashineli „ ghvtis riskhvis shvidi uk’anask’neli ts’q’lulit “; adamiani da buneba sashinlad dait’anjeba gakrobis p’iras.
mukhli 7: „ da aha, moval male . net’aria is, vints itsavs am ts’ignis ts’inasts’armet’q’velebis sit’q’vebs! “
iesos dabruneba 2030 ts’lis gazapkhulzea gamotskhadebuli. net’areba chventvisaa imdenad, ramdenadats „vitsavt “ am ts’ignis, „gamotskhadebis “ , ts’inasts’armet’q’velebis sit’q’vebs bolomde .
zmnizeda „ sts’rapad “ gansazghvravs krist’es uetsar gamochenas misi dabrunebis dros, radgan dro regularulad miedineba achkarebis an shenelebis gareshe. danielis 8:19-dan moq’olebuli, ghmerti gvakhsenebs: „ danishnulia aghsasrulis dro “: „ mashin mitkhra: get’q’vi, ra mokhdeba riskhvis uk’anask’nel nakhevarshi, aghsasrulis danishnul dros “. es sheidzleba mokhdes mkholod ghvtis mier rcheulta sherchevistvis dap’rogramebuli 6000 ts’lis bolos, anu gazapkhulis p’irvel dghes, 2030 ts’lis 3 ap’rilamde.
mukhli 8: „ me, ioanem, movismine da vnakhe es q’velaperi. da rotsa movismine da vnakhe, davetsi, rom taq’vani metsa da taq’vani metkva angelozis ts’inashe, romelmats es machvena “ .
meored modis sulits’mida, rata mogvmartos tavisi gaprtkhilebit. originalur berdznul t’ekst’ebshi zmna „proskunéo“ itargmneba, rogorts „taq’vani stse“ („ts’inasts’ar taq’vanistsema“). zmna „taq’vanistsema“ latinuri versiis, „vulgat’is“ memk’vidreobaa. rogorts chans, am arasts’orma targmanma gza gaukhsna gandgomili krist’ianobis religiur p’rakt’ik’ashi pizik’uri taq’vanis mit’ovebas, „dgomit lotsvamde“ („dgomit“) lotsvis donemde, mark’ozis 11:25-shi berdznuli zmnis „istemi“-s k’idev erti arasts’ori targmanis gamo. t’ekst’shi misi porma „stékété“ nishnavs „mt’k’itsed darchenas an sheup’ovrobas“, magram olt’ramares targmanshi, romelits L.Segond-is versiashia gamoq’enebuli, is targmnilia, rogorts „stasis“, rats sit’q’vasit’q’vit „dgomas“ nishnavs. bibliis arasts’ori targmani amgvarad mat’q’uarad amartlebs ughirs, amp’art’avan da aghmashpotebel damok’idebulebas didi shemokmedi ghmertis, q’ovlisshemdzleis mimart im adamianebis mkhridan, romlebits k’argaven ch’eshmarit’ad ts’mindaobis grdznobas . da es ertaderti ar aris... sts’ored amit’om unda iq’os chveni damok’idebuleba bibliuri targmanebis mimart saech’vo da prtkhili, gansak’utrebit mas shemdeg, rats gamotskhadebis 9:11-shi ghmerti avlens „ ebraul da berdznul enebze “ dats’erili bibliis „damangrevel“ gamoq’enebas ( abadon-ap’olions ) . ch’eshmarit’eba mkholod originalur t’ekst’ebshia nap’ovni, romlebits ebraulad aris shemonakhuli, magram gakra da akhali aghtkmis berdznuli nats’erebit sheitsvala. da ik, unda vaghiarot, rom „pekhze mdgomi“ lotsva p’rot’est’ant’ morts’muneebs shoris gamochnda, romlebits „... me-5 saq’viri . p’aradoksulad, mukhlmodrek’ili lotsva k’atolik’eebshi upro didkhans gagrdzelda, tumtsa es gasak’viri ar unda iq’os, radgan sts’ored am k’atolik’ur religiashi mihq’avs eshmak’i tavis mimdevrebsa da mskhverp’ls, rom tavi dakharon ghvtis ati mtsnebidan meoreti ak’rdzaluli k’vetili k’erp’ebis ts’inashe; mtsneba, romelsats k’atolik’eebi ugulebelq’open, radgan romaul versiashi is amoghebuli da chanatsvlebulia.
mukhli 9: „ magram man mitkhra: „prtkhilad nu gaak’eteb amas! me sheni tanamsakhuri var, sheni dzmebis, ts’inasts’armet’q’velebis, da am ts’ignis sit’q’vebis damtsvelta. taq’vani etsi ghmerts da taq’vani etsi “.
ioanes mier chadenili shetsdoma ghmertis mier shemotavazebulia, rogorts gaprtkhileba misi rcheulebis mimart: „prtkhilad iq’avit, rom k’erp’taq’vanismtsemlobashi ar chavardet!“ rats ts’armoadgens krist’ianuli religiebis mtavar shetsdomas, romlebits ghmertma uarq’o ieso krist’eshi. is am stsenas iseve ats’q’obs, rogorts man tavisi bolo gak’vetili ats’q’oba, rodesats tavis motsikulebs ubrdzana, rom iaraghi aeghot misi dap’at’imrebis saatistvis. rodesats dro dadga, man auk’rdzala mat misi gamoq’eneba. gak’vetili mietsa da ets’era: „ prtkhilad iq’avit amis gak’etebastan dak’avshirebit “. am mukhlshi ioane ighebs akhsnas: „ me var sheni tanamsakhuri “. „ angelozebi “, mat shoris „ gabrieli “, adamianebis msgavsad, shemokmedi ghmertis kmnilebebi arian, romelmats tavisi ati mtsnebidan meoreshi ak’rdzala misi kmnilebebis, gamok’vetili an mokhat’uli khat’ebis ts’inashe taq’vanistsema; q’vela is porma, rats k’erp’s sheudzlia miighos. amrigad, am mukhlidan shegvidzlia vists’avlot gak’vetili angelozebis sap’irisp’iro ktsevis aghnishvnit. ak gabrieli, mikaelis shemdeg q’velaze ghirseuli zetsiuri arseba, k’rdzalavs mis ts’inashe taq’vanistsemas. meore mkhriv, sat’ana, tavisi matsduri gamochenebit, „kalts’ulis“ sakhit, moitkhovs, rom aghimartos dzeglebi da sak’ult’o adgilebi misi taq’vanistsemisa da msakhurebis miznit... sibnelis manatobeli nighabi etsema.
angelozi aseve ak’onk’ret’ebs „ da tkveni dzmebis, ts’inasts’armet’q’velebis da am ts’ignis sit’q’vebis damtsvelta “. am ts’inadadebasa da gamotskhadebis 1:3-is ts’inadadebas shoris chven vamchnevt ganskhvavebas, romelits ganp’irobebulia gashipvris ep’okis dasats’q’iss, 1980 ts’els, da mimdinare 2020 ts’lis versias shoris gasuli droit. am or tarighs shoris, „ k’itkhulma “ gashipruli sinatle ghvtis skhva shvilebs gauziara da isinits, tavis mkhriv, „ ts’inasts’armet’q’velebis “ sakmeshi shevidnen . es gamravleba k’idev upro met’ skhva adamians sashualebas adzlevs, miaghts’ion archevans gamotskhadebuli ch’eshmarit’ebis mosmenit da misi k’onk’ret’uli p’rakt’ik’it gankhortsielebit.
mukhli 10: „ da mitkhra: nu dabech’dav am ts’ignis ts’inasts’armet’q’velebis sit’q’vebs, radgan akhloa zhami “ .
es tsnoba shetsdomashi shemq’vania, radgan is ioanesadmia mimartuli, romelits ghmertma ts’ignis dasats’q’isidan chvens uk’anask’nel droshi gadait’ana, gamotskhadebis 1:10-is tanakhmad. aseve, unda gvesmodes, rom ts’ignis sit’q’vebis dalukvis ararsebobis mtsneba p’irdap’ir me memarteba im dros, rodesats ts’igni mtlianad ikhsneba; shemdeg is gamotskhadebis 10:5-is „ p’at’ara ghia ts’ignad “ iktseva. da rodesats is ghvtis dakhmarebita da uplebamosilebit „ ikhsneba “, aghar aris sak’itkhi misi „bech’debit“ dakhurvis shesakheb. da es, „ radgan dro akhlosaa “; 2021 ts’lis gazapkhulze, upali ghmertis, ieso krist’es didebul dabrunebamde 9 ts’eli rcheba.
p’at’ara ts’ignis “ p’irveli gakhsna daits’q’o dan. 8:14-is brdzanebulebis shemdeg, anu 1843 da 1844 ts’lebis shemdeg; radgan advent’ist’uri rts’menis bolo gamotsdis temis mnishvnelovani gageba ganp’irobebulia gamotskhadebebit, romlebits ushualod tavad ieso krist’em an misma angelozma mistsa chvens das, elen j. uaits, misi msakhurebis dros.
me-11 mukhli: „ vints usamartloa, k’vlav usamartlo iq’os; da vints uts’minduria, k’vlav uts’minduri iq’os; da vints martalia, k’vlav martali iq’os; da vints ts’mindaa, k’vlav ts’minda iq’os “ .
p’irveli ts’ak’itkhvisas, es mukhli adast’urebs dan. 8:14-is gank’argulebis aghsrulebas. ghvtis mier 1843 da 1844 ts’lebs shoris archeuli advent’ist’ebis gamoq’opa adast’urebs „ sardisis “ uts’q’ebas, sadats p’rot’est’ant’ebs vkhedavt „ tsotskhlebs “, magram „ mk’vdrebs “ da sulierad „ shebilts’ulebs “, kholo advent’ist’i p’ionerebi „ sitetris ghirss “ am mukhlshi „ simartlesa da sits’mindes “ uts’odeben. magram „ p’at’ara ts’ignis “ gakhsna p’rogresulia, rogorts „ martalta gza, romelits dghis sinatlesavit izrdeba, gantiadidan mis zenit’amde “. p’ioner advent’ist’ebs ar itsodnen, rom rts’menis gamotsda 1991 da 1994 ts’lebs shoris mat tavs daat’q’deboda, rogorts es „ mekhute saq’viris “ shests’avlam gamogvitskhada. moulodnelad am mukhlis skhva ts’ak’itkhvebits shesadzlebeli gakhda.
bech’dis dasmis dro dasasruls uakhlovdeba, radgan gamotskh. 7:3-shi vk’itkhulobt: „ nu avnebt mits’as, nurts zghvas, nurts kheebs, sanam chveni ghvtis msakhurebs shublze ar davabech’davt “. sad unda movatavsot mits’is, zghvisa da kheebis dazianebis uplebamosileba? arsebobs ori shesadzlebloba. „ meekvse saq’viramde “ tu „ shvidi uk’anask’neli ts’q’lulis “ ts’in? „ meekvse saq’viri “, romelits ts’armoadgens meekvse gaprtkhilebas ghvtis mier mits’ieri tsodvilebistvis mitsemuli sasjelisa, am shemtkhvevashi logik’urad mechveneba meore shesadzleblobis shenarchuneba. radgan „ ghvtis riskhvis shvidi uk’anask’neli ts’q’lulis “ samizne p’rot’est’ant’uli „ dedamits’a “ da k’atolik’uri „zghva “ arian. ganvikhilot, rom „ meekvse saq’virit “ gankhortsielebuli ganadgurebebi khels ar ushlis, aramed khels uts’q’obs ieso krist’es siskhlit gamosq’idul rcheulta moktsevas.
amit’om, „ meekvse saq’viris “ shemdeg da „ shvidi uk’anask’neli ch’iris “ ts’in , da bech’dis dadebis shets’q’vet’is dros, romelits aghnishnavs k’olekt’iuri da individualuri madlis drois dasasruls, chven k’vlav shegvidzlia am mukhlis sit’q’vebis gantavseba: „ vints usamartloa, k’vlav usamartlo iq’os da vints uts’minduria, k’vlav uts’minduri iq’os; da vints martalia, k’vlav martali iq’os da vints ts’mindaa, k’vlav ts’minda iq’os “. q’velas sheedzleba ak dainakhos, tu rogor modis sulits’mida am mukhlshi, rata daadast’uros k’argi targmani, romelits me ts’armovadgine pundament’uri „advent’ist’uri“ mukhlistvis, anu danielis 8:14-istvis: „... sits’minde gamartldeba “. sit’q’vebi „ simartle da ts’minda “ mt’k’itsed aris mkhardach’erili da shesabamisad, dadast’urebuli ghmertis mier. amit’om, es uts’q’eba madlis drois dasasruls ts’inasts’armet’q’velebs, magram k’idev erti akhsna shemdegia. ts’ignis bolos miaghts’evs, sulits’mida miznad isakhavs im dros, rodesats srulad gashipruli ts’igni „ p’at’ara ghia ts’ignad “ iktseva da am moment’idan misi migheba an uarq’opa ganaskhvavebs „ martalsa da shebilts’uls “ shoris da chveni upali mouts’odebs „ ts’mindans, k’vlav ganits’mindos tavi “. k’idev ertkhel makhsovs, rom „ shebilts’uloba “ „ sardisis “ uts’q’ebashi p’rot’est’ant’izms miets’ereboda . sulits’mida tavisi sit’q’vebit miznad isakhavs am p’rot’est’ant’izmsa da inst’it’utsionalur advent’izms, romelits 1994 ts’lidan iziarebs tavis ts’q’evlas, im dghidan, rodesats is mas ek’umenur aliansshi shesvlit sheuertda. am ts’ignis gashipruli uts’q’ebis migheba, mal. 3:18-is tanakhmad, „ k’idev ertkhel , magram bolos, ganaskhvavebs mas, vints ghmerts emsakhureba da imas, vints ar emsakhureba mas “.
ase rom, me shevajameb am mukhlis gak’vetilebs. p’irvel rigshi, is adast’urebs advent’ist’ebis gamoq’opas p’rot’est’ant’izmisgan 1843 da 1844 ts’lebshi. meore ts’ak’itkhvisas is ekheba opitsialur advent’izms, romelits 1994 ts’lis shemdeg daubrunda p’rot’est’ant’ul da ek’umenur alianss. da me vtavazob mesame ts’ak’itkhvas, romelits gavrtseldeba 2029 ts’els ieso krist’es dabrunebamde, gazapkhulis dasats’q’isamde, romelits 2030 ts’lis 3 ap’rilamde, p’asekamde modis.
am ganmart’ebebis shemdeg, chven unda gavigot, rom inst’it’utsiuri advent’izmis datsemis mizezi, ramats gamoits’via misi „ aghreva “ ieso krist’es mier laodik’eisadmi midzghvnil kadagebashi, nak’lebad aris uari tkvas mis 1994 ts’els dabrunebaze, vidre uari tkvas gaitvalists’inos im sinatlis ts’vlili, romelmats gaanata danielis 8:14-is ch’eshmarit’i targmani; sinatle, romelits udavo gzit gamochnda tavad ebrauli bibliis originaluri t’ekst’it. es tsodva mkholod samartlianobis ghmerts sheedzlo dagmo, romelits damnashaves udanashaulod ar miichnevs.
mukhli 12: „ aha, moval male da chemi sazghauri chemtanaa, rata titoeuls misi sakmisamebr mivago “.
9 ts’elits’adshi ieso aghuts’ereli ghvtaebrivi didebit dabrundeba. gamotskh. 16-20-shi ghmertma gagvatsno tavisi sasjelis is nats’ili, romelits tsodvili k’atolik’eebistvis, p’rot’est’ant’ebistvis, usamartlo da sheuts’q’narebeli advent’ist’i meambokheebistvis iq’o gank’utvnili. gamotskh. 7:14, 21 da 22-shi man aseve ts’armogvidgina is nats’ili, romelits mis ertgul advent’ist’ rcheulebs ek’utvnit, romlebits p’at’ivs stsemen mis ts’inasts’armet’q’velur sit’q’vas da mis ts’minda meshvide dghes, shabats. „ sazghauri “ „ titoeuls misi sakmisamebr miuzghavs “, rats damnashaveebs krist’es tvalshi tavis gamartlebis mtsire shesadzleblobas ut’ovebs. tvitgamartlebis sit’q’vebi usargeblo khdeba, radgan shemdeg uk’ve gvian ikneba ts’arsuli archevanis shetsdomebis gamosts’oreba.
mukhli 13: „ me var alpa da omega, p’irveli da uk’anask’neli, dasats’q’isi da dasasruli “ .
rasats dasats’q’isi akvs, aseve akvs dasasruli. es p’rintsip’i ekheba ghvtis mier rcheulta sherchevistvis dagegmil mits’ier drois khangrdzlivobas. alpasa da omegas shoris 6000 ts’eli gaivlis. 30 ts’els, 3 ap’rils, ieso krist’es nebaq’oplobiti gamomsq’idveli sik’vdili aseve aghnishnavs 2000-ts’liani krist’ianuli aghtkmis alpa dros; 2030 ts’lis gazapkhuli dzlierad darek’avs tavis omega dros.
magram alpa aseve aris 1844 tavisi omega 1994-it. da bolos, alpa chemtvis da bolo rcheulebistvis aris 1995 tavisi omegati, 2030-it.
mukhli 14: „ net’ar arian isini, vints mis mtsnebebs itsaven (da ara...“) gairetskhon tavianti samoseli ) , rata hkondet upleba sitsotskhlis kheze da shevidnen kalakshi k’aribch’idan !
didi gasach’iris “ meore porma chvens ts’inashea, rasats tan akhlavs mravali sik’vdili. amit’om, sasts’rapod unda mivighot ghvtis datsva da dakhmareba ieso krist’es meshveobit. rogorts khat’i gvtavazobs, tsodvilma unda „ daitsvas tavisi mtsnebebi“. »; ghvtisa da iesos, „ ghvtis k’ravis “, rats nishnavs, rom man unda uarq’os tsodvis q’vela porma. am mukhlis shenighbuli targmani, romelits chvens amzhamindel bibliebshia shemonakhuli, vat’ik’anidan momdinare romis k’atolitsizmis damsakhurebaa. skhva khelnats’erebi, udzvelesi da, shesabamisad, upro ertguli, gvtavazobs: „ net’ar arian isini, vints mis mtsnebebs itsavs “. da radgan tsodva k’anonis darghvevaa, uts’q’eba damakhinjebulia da autsilebel da sasitsotskhlod mnishvnelovan morchilebas krist’ianuli k’utvnilebis mart’ivi p’ret’enziit tsvlis. vin sargeblobs danashaulit? isini, vints shabats ieso krist’es didebul dabrunebamde ibrdzoleben. namdvili uts’q’eba asea shejamebuli: „net’ar aris is, vints emorchileba tavis shemokmeds“. es uts’q’eba mkholod imeorebs gamotskhadebis 12:17 da 14:12-shi tsit’irebuls, k’erdzod: „ isini, vints ghvtis mtsnebebs da iesos rts’menas itsavs “. eseni arian iesos mier mimartuli bolo uts’q’ebis mimghebebi. shedegis msajuli tavad ieso krist’ea da misi motkhovnebi sheesabameba im t’anjvas, romelits man gadait’ana mots’ameobrivad. rcheulta jildo dzalian didi ikneba; isini moip’oveben uk’vdavebas da shevlen maradiul sitsotskhleshi advent’ist’uri gzit, rats simbolurad „ akhali ierusalimis “ „ tormet’i k’aribch’it “ aris ts’armodgenili .
mukhli 15: „ gadzevebulni arian dzaghlebi, jadokrebi, medzavebi, mk’vlelebi, k’erp’taq’vanismtsemlebi da q’vela, vints t’q’uilis moq’varuli da mkadagebelia! “
vin arian isini, visats ieso ase uts’odebs? es paruli braldeba ekheba mtel krist’ianul sarts’munoebas, romelmats gandgomileba ganitsada; k’atolik’ur sarts’munoebas, mravalmkhriv p’rot’est’ant’ul sarts’munoebas, mat shoris advent’ist’ur sarts’munoebas, romelits mis aliansshi 1994 ts’lidan shevida; advent’ist’ur sarts’munoebas, romelits man ase ukhvad ak’urtkha tavisi arsebobis dasats’q’isshi da k’idev upro met’ad misi uk’anask’neli ts’armomadgenlebis mimart, romlebits idzulebulni iq’vnen, ar mosts’ondet. „ dzaghlebi “ arian ts’armartebi, magram aseve, da up’irveles q’ovlisa, isini, vints atskhadeben, rom misi dzmebi arian da ghalat’oben mas . es t’ermini „ dzaghlebi “ p’aradoksulad tanamedrove dasavleli adamianebistvis aris tskhoveli, romelits ertgulebis simbolod itvleba, kholo aghmosavlelebistvis - ts’q’evlis khat’eba. da ak ieso ech’vkvesh aq’enebs mat adamianur bunebasats k’i da mat ugunur tskhovelebad miichnevs. skhva t’erminebi adast’urebs am ganachens. ieso adast’urebs gamotskhadebis 21:8-shi ts’armotkmul sit’q’vebs da ak t’ermini „ dzaghlebis “ damat’eba gamokhat’avs mis p’irad ganachens. siq’varulis amaghlebuli demonst’rirebis shemdeg, romelits man adamianebs mistsa, araperia upro sashineli, vidre ghalat’i mat mier, vints atskhadebs, rom misi da misi mskhverp’lia.
shemdeg ieso mat „ jadokrebs “ uts’odebs borot’ angelozebtan urtiertobis gamo, sp’irit’ualizmis gamo, romelmats p’irvelad k’atolik’uri rts’mena „ghvtismshoblis“ gamochenit sheatsdina, rats bibliurad sheudzlebelia. tumtsa, demonebis mier mokhdenili sasts’aulebi msgavsia paraonis „ jadokrebis “ mier mosesa da aaronamde mokhdenili sasts’aulebisa.
uzrdeloebad “ moikhseniebs da gmobs moralis gantavisuplebas, magram up’irveles q’ovlisa, p’rot’est’ant’uli ek’lesiebis mier k’atolik’ur sarts’munoebastan dadebul arabunebriv religiur aliansebs, romlebsats ghvtis ts’inasts’armet’q’velebi eshmak’is msakhurebad gmoben. isini, „rogorts kalishvilebi“, amravleben tavianti „ medzavi dedis, didi babilonis “ „uzrdelobas “, romelits dagmobilia gamotskhadebis 17:5-shi.
gandgomilebi aseve „ mk’vlelebi “ arian, romlebits iesos rcheulebis mok’vlas moemzadebian, tu is ar chaereva da ar sheacherebs mat tavisi didebuli mosvlit.
k’erp’taq’vanismtsemlebi “ arian , radgan mat’erialur tskhovrebas sulierze met’ mnishvnelobas anich’eben. isini gulgrilebi rchebian, rodesats ghmerti mat tavis sinatles stavazobs, rasats isini tavkhedurad uarq’open misi ch’eshmarit’i matsneebis demonizatsiit.
da am mukhlis dasasruls, is ak’onk’ret’ebs: „ da vints uq’vars da iq’enebs t’q’uils! “ amit is gmobs mat, visi bunebats mijach’vulia t’q’uilze, im donemde, rom isini sruliad ugrdznobebi arian ch’eshmarit’ebis mimart. natkvamia, rom gemovneba da peri sak’amato ar aris; igive sheidzleba itkvas ch’eshmarit’ebis an t’q’uilis siq’varulze. magram tavisi maradisobistvis, ghmerti, eksk’luziurad, tavis kmnilebebs shoris, romlebsats adamianis gamravleba aghdzravs, irchevs mat, visats akvs ch’eshmarit’ebis siq’varuli.
ghvtis khsnis gegmis saboloo shedegi sashinelia. ertmanetis miq’olebit gandevnilni arian gakvavebuli, mounaniebeli ts’arghvnamdeli tsodvilebi, urts’muno ebrauli dzveli aghtkma, sazizghari p’ap’iseuli romauli k’atolik’uri rts’mena, k’erp’taq’vanismtsemluri martlmadidebluri rts’mena, k’alvinist’uri p’rot’est’ant’uli rts’mena da bolos, inst’it’utsiuri advent’ist’uri rts’mena, t’raditsiis sulisk’vetebis saboloo mskhverp’li, romelsats q’vela ts’inamorbedi tanabrad emkhroboda.
„advent’ist’ur“ uts’q’ebas sabedists’ero shedegebi mohq’va, p’irvel rigshi, ebraelebistvis, romlebits daetsnen dan. 9:24-dan 27-mde gamotskhadebuli mesiis p’irveli mosvlis rts’menis uarq’opis gamo. meorets, iesos mier gandevnili krist’ianebi, romlebits q’velani iziareben danashaulis grdznobas, rom ugulebelq’open uakhles „advent’ist’ur“ uts’q’ebas, romelits mis meored mosvlas atskhadebs. mati ch’eshmarit’ebisadmi siq’varulis nak’leboba mattvis sabedists’eroa. 2020 ts’els, es dziritadi opitsialuri religiebi q’vela iziarebs im sashinel uts’q’ebas, romelits iesom 1843 ts’els „ sardisis “ ep’okis p’rot’est’ant’izms mimarta gamotskhadebis 3:1-shi: „ shenze amboben, rom tsotskhali khar da mk’vdari khar “.
mukhli 16: „ me, iesom, movavline chemi angelozi, rata dagamots’mot es ek’lesiebshi. me var davitis pesvi da shtamomavali, k’ashk’asha da tsisk’ris varsk’vlavi “ .
iesom tavisi angelozi gabrieli ioanestan gagzavna da ioanes meshveobit chventan, uk’anask’neli dgheebis tavis ertgul msakhurebtan. radgan mkholod dghes es srulad gashipruli uts’q’eba gvadzlevs sashualebas gavigot is uts’q’ebebi, romlebsats is shvidi ep’okis an shvidi k’rebis tavis msakhurebsa da mots’apeebs ugzavnis. ieso ashorebs ech’vs gamotskh. 5-is simboluri gamodzakhebis shesakheb: „ davitis pesvi da shtamomavlebi “. is dasdzens: „ nateli da dilis varsk’vlavi “. es varsk’vlavi mzea, magram is mas mkholod simbolod aigivebs. radgan, aratsnobierad, gults’rpeli arsebebi, romlebits uq’vart ieso krist’e misi mskhverp’listvis, p’at’ivs stsemen chvens mzes, am varsk’vlavs, romelits ts’armartebma gaghmerteses. tu bevrma ar itsis amis shesakheb, bevri, tundats am sak’itkhshi ganatlebulebi, ar arian mzad an ar sheudzliat am ts’armartuli k’erp’taq’vanismtsemluri kmedebis simdzimis gageba. adamianma unda daivits’q’os sak’utari tavi, rata tavi ghmertis adgilas daaq’enos, romelits q’velapers dzalian ganskhvavebulad aghikvams, radgan misi goneba uk’ve titkmis 6000 ts’elia ak’virdeba adamianebis kmedebebs. is titoeul kmedebas imis mikhedvit aigivebs, rasats is sinamdvileshi ts’armoadgens; es ar ekheba im adamianebs, romelta khanmok’le sitsotskhle up’irveles q’ovlisa sak’utari survilebis, up’irveles q’ovlisa, khortsieli da mits’ieri survilebis dak’maq’opilebit aris shep’q’robili, aramed es ekheba matats, vints sulieri da dzalian religiuria da romlebits mamebis t’raditsiebis p’at’ivistsemit arian dablok’ilni.
tiat’iras kadagebis dasasruls , sulits’mindam utkhra „ gamarjvebuls “: „ da me mivtsem mas dilis varsk’vlavs “. ak ieso ts’armogvidgens tavs, rogorts „ dilis varsk’vlavs “. gamarjvebuli, shesabamisad, miighebs iesos da mastan ertad sitsotskhlis mtel natels, romlis ts’q’arots masshia. am t’erminis shekhseneba mianishnebs ch’eshmarit’i uk’anask’neli „advent’ist’ebis“ mtel q’uradghebaze 1 p’et’res 2:19-20-21-is am mukhlebze: „ da chven gvakvs ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’va, romelsats k’argad iktsevit, rom emorchilebit, rogorts natels, romelits anatebs bnel adgilas, sanam dghe ar gatendeba da tsisk’ris varsk’vlavi ar amovidos tkvens gulebshi. up’irveles q’ovlisa, itsodet es, rom ts’minda ts’erilis arts erti ts’inasts’armet’q’veleba ar aris sak’utari int’erp’ret’atsia, radgan ts’inasts’armet’q’veleba arasodes q’opila adamianis nebit, aramed ghvtis ts’minda k’atsebma ilap’arak’es, rogorts sulits’midis mier iq’vnen aghdzrulni “. uk’etesad tkma sheudzlebelia. am sit’q’vebis mosmenis shemdeg, rcheuli mat gardakmnis sakmeebad, romlebits gaitvalists’ina ieso krist’em.
mukhli 17: „ suli da p’at’ardzali amboben: modi! da vints ismens, tkvas: modi! da visats sts’q’uria, movides. visats surs, usasq’idlod miighos sitsotskhlis ts’q’ali “ .
mits’ieri msakhurebis dasats’q’isidanve iesom gamoatskhada shemdegi mots’odeba: „ modi “. tumtsa, „ ts’q’urvilis “ khat’is gamoq’enebit, man itsis, rom isini, visats „ ts’q’uria “, ver movlen dasalevad. mis mots’odebas mkholod isini gaigeben, visats „ ts’q’uria “ am maradiuli sitsotskhlistvis, romelsats misi srulq’opili samartlianoba gvtavazobs mkholod misi madlit, rogorts meore shansi. mkholod iesom gadaikhada pasi; amit’om is gvtavazobs mas „ tavisuplad “. veranairi k’atolik’uri an ghvtaebrivi „ganebivreba“ ver miighebs mas pulit. es universaluri mots’odeba amzadebs rcheulta shek’rebas q’vela eridan da q’vela ts’armoshobidan. mots’odeba „ modi “ khdeba rcheulta am shek’rebis gasaghebi, romelsats uk’anask’neli dgheebis rts’menis gamotsda shekmnis. magram isini ganitsdian dedamits’aze mimopant’ul gamotsdas da ar gaertiandebian manam, sanam ieso krist’e tavisi didebit ar dabrundeba, rata tsodvis kveq’nidan ar ts’aiq’vanos isini.
mukhli 18: „ vmots’mob q’velas, vints ismens am ts’ignis ts’inasts’armet’q’velebis sit’q’vebs: tu vinme amas rames daamat’ebs, ghmerti daamat’ebs mas am ts’ignshi chats’eril ts’q’lulebs “ .
gamotskhadeba ar aris chveulebrivi bibliuri ts’igni. es aris ghvtaebrivad k’odirebuli lit’erat’uruli nats’armoebi bibliur enaze, romlis amotsnobats sheudzliat mat, vints mtel biblias tavidan bolomde ik’vlevs. gamotkmebi ganmeorebiti k’itkhvis shemdeg etsnoba. kholo „bibliuri k’onk’ordansebi“ sashualebas gvadzlevs vip’ovot msgavsi gamotkmebi. magram sts’ored imit’om, rom misi k’odi aseti zust’ia, mtargmnelebi da gadamts’erebi gaprtkhilebulni arian: „ tu vinme rames daamat’ebs mas, ghmerti mouvlens mas am ts’ignshi aghts’eril ts’q’lulebs “.
mukhli 19: „ da tu vinme rames moak’lebs am ts’inasts’armet’q’velebis ts’ignis sit’q’vebs, ghmerti moak’lebs mas ts’ils sitsotskhlis khidan da ts’minda kalakidan, rats am ts’ignshia chats’erili “ .
imave mizezebis gamo, ghmerti emukreba q’velas, vints „ rames moak’lebs am ts’inasts’armet’q’velebis ts’ignis sit’q’vebs “. q’velas, vints am risk’ze midis, aseve aprtkhileben: „ ghmerti moak’lebs mis ts’ils sitsotskhlis khidan da ts’minda kalakidan, romlebits aghts’erilia am ts’ignshi “. amit’om, aghnishnul tsvlilebebs sashineli shedegebi mohq’veba mattvis, vints mat chadis.
tkvens q’uradghebas am gak’vetilze vamakhvileb. tu am gaugebari k’odirebuli ts’ignis shetsvla ieso krist’es mier am ori mk’atsri pormit daisjeba, ra daemarteba mas, vints uarq’ops mis idealurad gasageb gashiprul gzavnils ?
ghmerts sapudzvliani mizezi akvs, rom es gaprtkhileba natlad ts’armoadginos, radgan es gamotskhadeba, romlis sit’q’vebits man airchia, isetive ghirebulebisaa, rogorts misi „ati mtsnebis“ t’ekst’i, „romelits misi titit aris amot’vipruli kvis pilebze“. akhla, danielis 7:25-shi, man its’inasts’armet’q’vela, rom misi samepo „ k’anoni “ „ sheitsvleboda “, iseve rogorts „ dro “. rogorts vnakhet, es kmedeba shesrulda romis khelisuplebis mier, romelits tanmimdevrulad imp’eriuli iq’o 321 ts’els, shemdeg k’i p’ap’is, 538 ts’els. es kmedeba, romelsats man „ amp’art’avnulad “ miichnia, sik’vdilit daisjeba da ghmerti mogvits’odebs, rom ts’inasts’armet’q’velebis mimart ar gavimeorot am t’ip’is tsodva, romelsats is mt’k’itsed gmobs.
ghvtis sakme mis sakmed rcheba misi shesrulebis drois miukhedavad. misi ts’inasts’armet’q’velebis gashipvra sheudzlebelia misi khelmdzghvanelobis gareshe. es nishnavs, rom gashiprul sakmes igive ghirebuleba akvs, rats dashipruls. amit’om, gaatsnobieret, rom es sakme, sadats ghvtis azri gamzhghavnebulia mart’ivi enit, dzalian maghali „ sits’mindis “ mat’arebelia. is ts’armoadgens iesos saboloo „ mots’mobas “, romelsats ghmerti mimartavs tavis uk’anask’nel disident’ meshvide dghis advent’ist’ msakhurebs; da amavdroulad, ch’eshmarit’i shabatis p’rakt’ik’it, 2021 ts’els, es aris bolo „ gamartlebuli sits’minde “, romelits dagegmilia dan. 8:14-is brdzanebulebis dzalashi shesvlidan 1843 ts’els.
mukhli 20: „ vints amas mots’mobs, ambobs: „diakh, male moval “. amin! modi, upalo ieso! “
radgan masshi ieso krist’es mier mots’apeebistvis mimartuli bolo sit’q’vebia motsemuli, gamotskhadebis es ts’igni dzalian maghali sits’mindit gamoircheva. masshi vkhvdebit rjulis pikalebis ek’vivalent’s, romlebits ghvtis titit aris amot’vipruli da moses gadaetsa. ieso mots’mobs; vin gabedavs am ghvtaebrivi mots’mobis uarq’opas? q’velaperi natkvamia, q’velaperi gamotskhadebulia, mas met’i araperi akvs satkmeli, garda: „ diakh, me sts’rapad moval “. mart’ivi „ diakh “, romelits moitsavs mis mtel ghvtaebriv p’irovnebas, nishnavs imis tkmas, tu misi moakhloeba gardauvalia, radgan is aakhlebs tavis dap’irebas: „ me sts’rapad moval “; „ sts’rapad “. » datarighebuli, rats srul mnishvnelobas idzens: 2030 ts’lis gazapkhulze. da is adast’urebs tavis gantskhadebas „ amin “-is tkmit; rats nishnavs: „ch’eshmarit’ad“.
vin ambobs mashin: „ modi, upalo ieso “? am tavis me-17 mukhlis tanakhmad, es aris „ suli da p’at’ardzali “.
mukhli 21: „ upali iesos madli q’vela ts’mindastan! “
gamotskhadebis es bolo mukhli ts’igns asrulebs „ upali iesos madlis “ mokhmobit. es aris tema, romelits khshirad ets’inaaghmdegeboda k’anons adreul krist’ianul k’rebashi. im dros, madls ets’inaaghmdegebodnen isini, vints uarq’opda krist’es shetavazebas. iudevelebistvis k’anonis memk’vidreoba nishnavda, rom isini ghvtaebriv samartlianobas mkholod masshi khedavdnen. iesos ar surda mati gatavisupleba k’anonisadmi morchilebisgan, aramed is movida imistvis, rom „ aesrulebina “ is, rats tskhovelta mskhverp’lshets’irvam its’inasts’armet’q’vela misamde. sts’ored amit’om tkva man mates 5:17-shi: „ nu ipikrebdit, rom movedi k’anonis an ts’inasts’armet’q’velta gasaukmeblad; ara gasaukmeblad movedi, aramed aghsasruleblad “ .
q’velaze gasaotsari is aris, rom krist’ianebi rjuls madls up’irisp’ireben. radgan, rogorts motsikuli p’avle ganmart’avs, madlis danishnulebaa daekhmaros adamians rjulis shesrulebashi, im donemde, rom ieso ioanes 15:5-shi atskhadebs: „ me var vazi, tkven k’i - rt’oebi. vints chemshi rcheba da me masshi, did naq’ops idzleva, radgan chems gareshe arapris k’eteba ar shegidzliat “. ra „sakmeebze “ saubrobs is da ra „ naq’opze “ guliskhmobs? rjulis datsvaze, romelsats misi madli shesadzlebels khdis sulits’midis dakhmarebit.
sasurveli da sasik’eto ikneboda, rom „ upali iesos madli q’opiliq’o “ da mas sheedzlo emokmeda „ q’velashi “; magram es damakhinjebuli mukhli mkholod sheusrulebel survils gamokhat’avs. q’velas gvsurs, rom isini mravalritskhovanni iq’vnen; rats sheidzleba mravalritskhovanni; chveni saamaq’o ghmerti, shemokmedi da mkhsneli imsakhurebs amas; is uaghresad ghirsia amis. „ q’vela ts’mindantan ertad “-s mititebit, originaluri t’ekst’i q’ovelgvar bundovanebas ashorebs; uplis madli mkholod mattvis sheidzleba iq’os sasargeblo, „ visats is tavisi ch’eshmarit’ebit gants’mends “ (ioane 17:17). kholo mattvis, vints pikrobs, rom ieso krist’es mier motkhovnili gzis dadgomit miaghts’even maradiul sitsotskhles, shegakhsenebt, rom „ gzasa “ da „ sitsotskhles “ shoris arsebobs gardauvali „ ch’eshmarit’eba “, ioanes 14:6-is mikhedvit. am mukhlis k’urtkhevaze p’ret’enziis mkone meambokheebis mimart sruli p’at’ivistsemit, 1843 ts’lidan uplis madli mkholod mat sargeblobs, visats is gants’mends tavisi dasvenebis aghdgenit shabats, ts’minda shabats. sts’ored es kmedeba, romelits misi „ ch’eshmarit’ebis “ siq’varulis damots’mebastan aris dak’avshirebuli , rcheulebs ts’mindanebad aktsevs shesabamisi madlis ghirsad. amit’om, madli ar sheidzleba „q’velastvis“ iq’os midzghvnili. amit’om, prtkhilad iq’avit bibliis shetsdomashi shemq’vani tsudi targmanebisgan, rats sashinel saboloo imedgatsruebas its’vevs mattvis, vints, samts’ukharod, matzea damok’idebuli!
am nashromshi ts’armodgenili ghvtaebrivi gamotskhadeba adast’urebs dabadebis ts’ignshi nats’inasts’armet’q’veleb gak’vetilebs, romelta sasitsotskhlo mnishvnelobats aghvnishnet. am nashromis dasasruls, chemtvis sasargeblod mechveneba am dziritadi gak’vetilebis gakhseneba. es gamartlebulia da minda aghvnishno, rom chvens tanamedrove samq’aroshi krist’ianuli rts’mena masiurad aris ts’armodgenili damakhinjebuli pormit romis k’atolitsizmis k’ult’uri memk’vidreobis gamo. ghvtis mier motkhovnili ch’eshmarit’eba darcha im mart’iv da logik’ur mdgomareobashi, romelits ieso krist’es p’irvelma motsikulebma gaiges, magram es simart’ive, khshirad ignorirebuli, rtuli khdeba gautsnobiereblebistvis misi umtsiresobrivi bunebis gamo. martlats, uk’anask’neli dgheebis ieso krist’es uk’anask’neli ts’mindanebisa da ap’ok’alipsis sulieri st’rukt’uris ident’ipitsirebistvis autsilebelia danielis 8:14-is gank’arguleba. magram am gank’argulebis ident’ipitsirebistvis autsilebelia danielis mteli ts’ignis shests’avla da misi ts’inasts’armet’q’velebebis gashipvra. am q’velapris gagebis shemdeg, ap’ok’alipsi gvimkhels mis saidumloebebs. es autsilebeli k’vlevebi khsnis im sirtules, romelsats ats’q’debian dasavletshi, gansak’utrebit saprangetshi, chveni drois urts’muno adamianis darts’munebis mtsdelobisas.
iesom tkva, rom mastan veravin miva, garda mamisa, romelits mas ts’armartavs da aseve tkva tavis rcheulta shesakheb , rom isini ts’q’lisa da sulisgan unda ishvnen. es ori sts’avleba urtiertshemavsebeli gzit miutitebs, rom ghmertma itsis tavisi rcheulebis sulieri buneba q’vela tavis kmnilebas shoris. shesabamisad, titoeuli matgani reagirebs am bunebis shesabamisad, romelits mistvis damakhasiatebelia; amrigad, adamiani, romelsats akvs tsrurts’menebi shabatis sasargeblod, romelsats uk’ve ebraelebi itsaven, didi sirtulis gareshe miighebs ts’inasts’armet’q’velur gamotskhadebebs, romlebits achvenebs, rom es ghvtis mier 1843 ts’lidan aris savaldebulo. p’irikit, adamiani, romelsats akvs uarq’opiti tsrurts’menebi mis mimart, uarq’ops ts’armodgenil q’vela bibliur argument’s da ip’ovis k’arg mizezebs tavisi uaris gasamartleblad. am p’rintsip’is gageba gvitsavs nebismieri imedgatsruebisgan mat mimart, visats krist’es ch’eshmarit’ebas vtavazobt. ghvtis azris ch’eshmarit’ebis gamzhghavnebit, ts’inasts’armet’q’veleba mtel tavis dzalas anich’ebs „ maradiul sakharebas “, romelits iesos mots’apeebma unda „ asts’avlon erebs samq’aros aghsasrulamde “.
ap’ok’alipsis „ mkhetsebi “
mkhetsebis “ khat’ad gamochndnen .
p’irveli aghnishnavs imp’eriul roms, romelits ts’armodgenilia „ atrkiani da shvidi taviani drak’onit, romlebsats diademebi akvt “ (gamotskh. 12:3); „ nik’olaelebit “ (gamotskh. 2:6); „ eshmak’it “ (gamotskh. 2:10).
meore ekheba p’ap’is k’atolik’ur roms, romelits ts’armodgenilia „ zghvidan amomavali mkhetsit, ati rkit, diademita da shvidi tavit “ (gamotskh. 13:1); „ sat’anis t’akht’it “ (gamotskh. 2:13); „ iezabelis kalit “ (gamotskh. 2:20); „ siskhlit sheghebili mtvarit “ (gamotskh. 6:12); „ meotkhe saq’viris mtvaris dach’ril mesamedtan “ (gamotskh. 8:12); „ zghvit “ (gamotskh. 10:2); „ k’vertkhis msgavsi lerts’amit “ (gamotskh. 11:1); „ drak’onis k’udit “ ( gamotskh. 12:4); „ gvelit “ (gamotskh. 12:14); da „ drak’onit “ (me-13, me-16 da me-17 mukhlebshi); „ didi babilonit “ (gamotskh. 14:8 da 17:5).
mesame mimartulia pranguli revolutsiuri ateizmisk’en, romelits ts’armodgenilia „ upsk’rulidan amomavali mkhetsit “ (gamotskh. 11:7); „ didi gasach’irit “ (gamotskh. 2:22); „ meotkhe saq’virit “ (gamotskh. 8:12); „ p’irit, romelits mdinaris shtantkavs “, rats simbolurad gamokhat’avs k’atolik’e khalkhs (gamotskh. 12:16). es ekheba gamotskh. 11:14-shi tsit’irebuli „ meore vais “ p’irvel pormas. misi meore porma shesruldeba gamotskh. 9:13-shi mokhseniebuli „ meekvse saq’virit “, anu gamotskh. 8:13-is tanakhmad, „ meore vais “ sakhelts’odebit , 2021 da 2029 ts’lebis 7 mart’s shoris, birtvuli omit damtavrebuli mesame msoplio omis realuri asp’ekt’is parglebshi. adamianta genotsidi, romelits atsarielebs dedamits’as ( upsk’rulis upsk’ruli ), aris k’avshiri „ meotkhe da meekvse saq’virebs “ shoris. am omis ganvitarebis det’alebi gamovlinda daniel 11:40-45-shi.
meotkhe „ mkhetsi “ p’rot’est’ant’ul sarts’munoebas da mis mok’avshires, k’atolik’ur sarts’munoebas, ekheba mits’ier ist’oriashi rts’menis saboloo gamotsdashi. is „ mits’idan amodis “ gamotskhadebis 13:11-shi; rats nishnavs, rom is tavad gamovida k’atolik’uri sarts’munoebidan, romelits simbolurad „ zghvit “ aris ts’armodgenili. repormatsiis ep’okam udides gavlenas moakhdina p’rot’est’ant’uli religiis chamoq’alibebaze, mravali asp’ekt’it, romelits gandgomilebit iq’o gamorcheuli, rats zhan k’alvinis nashromebshi mots’mobs mis meomrul, mk’atsr, sast’ik’ da mdevnel khasiatze. dan. 8:14-is brdzanebulebis dzalashi shesvlam is globalurad dagmo 1843 ts’lis gazapkhulidan.
inst’it’utsiuri advent’ist’uri rts’mena, romelits 1843-1844 ts’lebis p’rot’est’ant’uli rts’menis gamotsdis shedegad gatsotskhlda, 1994 ts’lis shemodgomidan uk’an daikhia da p’rot’est’ant’uli rts’menisa da misi ghvtaebrivi ts’q’evlis st’at’uss daubrunda; es gamots’veulia 1991 ts’lidan am nashromshi gamovlenili ghvtaebrivi ts’inasts’armet’q’veluri sinatlis opitsialurad uarq’opit. inst’it’utsiuri pormis es sulieri sik’vdili nats’inasts’armet’q’velebia gamotskh. 3:16-shi: „ gamogatrev chemi p’iridan “.
ts’inasts’armet’q’velebebis saboloo aghsruleba chvens ts’inashea da q’velas rts’mena gamoitsdeba. upali ieso krist’e q’vela adamianshi amoitsnobs mat, vints mas ek’utvnis, anu mat, vints sikharulita da madlieri ertgulebit miesalmeba mis sasitsotskhlod mnishvnelovan gamotskhadebebs, ghvtaebrivi siq’varulis naq’ops.
bolo archevanis dros rcheulebi gamoirchevian imit, rom itsian, rat’om daetsnen datsemulebi. ghvtaebrivi gamotskhadeba amgvarad ganaskhvavebs gadarchenilebsa da dak’argulebs, romlebistvisats, motsikulta ep’okidan „ epesoshi “, gamotskhadebis 2:5-shi, ghmertma tkva: „ gakhsovdes, saidan daetsi “; kholo 1843 ts’els, „ sardisis “ ep’okashi, man aseve utkhra p’rot’est’ant’ebs, gamotskhadebis 3:3-shi: „ gakhsovdes, rogor miighe da moismine; daitsavi da moinanie “; es ekheba 1994 ts’lidan datsemul advent’ist’ebs, romlebits, tumtsa shabatis damtsvelebi arian, iesosgan igheben gamotskhadebis 3:19-shi motsemul am uts’q’ebas: „ visats miq’vars, mat vamkhel da vts’vrtni; amit’om iq’avit moshurneebi da moinaniet “.
am ts’inasts’armet’q’veluri gamotskhadebis momzadebisas, shemokmedma ghmertma, romelits ieso krist’es p’irovnebashi shekhvda, miznad daisakha, rom tavis rcheulebs mt’rebis mk’apiod amotsnobis sashualeba mietsat; sakme shesrulebulia da ghvtis mizani mights’eulia. amgvarad, sulierad gamdidrebuli, misi rcheuli khdeba „ p’at’ardzali, momzadebuli k’ravis sakorts’ilo vakhshmistvis “. man „ shemosa igi tetri tetreulit, rats ts’mindanta martali sakmeebia “ (gamotskh. 19:7). tkven, vints ts’aik’itkhet am nashromis shinaarsi, tu gagimartlat da k’urtkheuli khart, rom mat shoris khart, „ moemzadet tkveni ghmertis shesakhvedrad “ (amosi 4:12), mis ch’eshmarit’ebashi!
miukhedavad imisa, rom danielisa da gamotskhadebis idumali ts’inasts’armet’q’velebebis gashipvra srulad dasrulda da krist’es ch’eshmarit’i dabrunebis dro chventvis uk’ve tsnobilia, ieso krist’es shesakheb luk’as 18:8-shi moq’vanili es k’itkhva gark’veults’ilad shemashpotebel ech’vs t’ovebs: „ geubnebit tkven, is male shurs idziebs mat. magram rotsa k’atsis dze mova, hp’ovebs k’i rts’menas dedamits’aze? “ radgan ch’eshmarit’ebis int’elekt’ualuri tsodnis siukhve ver aanazghaurebs am rts’menis khariskhis sisust’es. k’atsobrioba, romelits ieso krist’es dabrunebas ts’aats’q’deba, ganvitarda iset garemoshi, romelits khelsaq’rel garemoshi emkhroba dzlier ts’akhalisebuli egoizmis q’vela pormas. individualuri ts’armat’eba gakhda mizani, romlis mights’evats nebismier pasad unda mokhdes, tundats moq’vasis ganadgurebit, da es k’i msoplio mshvidobis khangrdzlivi p’eriodis ganmavlobashi, romelits 70 ts’elze met’khans grdzeldeba. rodesats vitsit, rom ieso krist’es mier shemotavazebuli zetsiuri ghirebulebebi absolut’urad ets’inaaghmdegeba chveni drois am st’andart’s, misi k’itkhva t’ragik’ulad gamartlebulad gamoiq’ureba, radgan mas sheudzlia ekhebodes im adamianebs, romlebits tavs „rcheulad“ tvlidnen, magram samts’ukharod mkholod „mots’odebulebad“ darchebian; radgan ieso matshi ver ip’ovis rts’menis khariskhs, romelits sach’iroa misi madlis ghirsad q’opnistvis.
aso k’lavs, magram suli atsotskhlebs
es bolo tavi asrulebs gamotskhadebis gashipvras. sinamdvileshi, me akhlakhan ts’armovadgine bibliuri k’odebi, romlebits sashualebas gvadzlevs ganvsazghvrot simboloebi, romlebsats ghmerti iq’enebs tavis ts’inasts’armet’q’velebebshi, magram miukhedavad imisa, rom mati mizania gamoavlinos misi motkhovna shabatis dabrunebis shesakheb 1843-1844 ts’lebidan, sit’q’va shabati ertkhelats ar gvkhvdeba danielis an gamotskhadebis am ts’inasts’armet’q’velur t’ekst’ebshi. is q’oveltvis aris shemotavazebuli, magram ara natlad moq’vanili. misi natlad ar dasakhelebis mizezi is aris, rom shabatis p’rakt’ik’a samotsikulo krist’ianuli sarts’munoebis dziritadi normaa, radgan q’velas sheudzlia dainakhos, rom shabatis tema arasdros q’opila davis sagani ebraelebsa da p’irvel motsikulebs, ieso krist’es mots’apeebs shoris. tumtsa, eshmak’ma ar shets’q’vit’a masze tavdaskhma, jer ebraelebis „shebilts’vis“k’en ts’akezebit, shemdeg k’i krist’ianebis, mati sruli „ignorirebis“ idzulebit. am shedegis misaghts’evad, man shtaagona originaluri t’ekst’ebis tsru targmanebi, romlebshits is iq’o nakhsenebi. aseve, ghvtaebrivi ch’eshmarit’ebis es ts’armodgena arasruli ikneboda am sazizghari borot’mokmedebis dagmobis gareshe, romelta mskhverp’lnits, p’irvel rigshi, ghmertia ieso krist’eshi, shemdeg k’i isini, visats misi gamomsq’idveli sik’vdilit sheedzlo maradiuli sitsotskhlis shetavazeba.
dzveli da akhali aghtkmis ts’erilebshi, anu mtel bibliashi, ar arsebobs arts erti mukhli, romelits asts’avlis shabatis st’at’usis shetsvlas misi ati mtsnebidan meotkhedan; upro met’its, is gants’minda ghvtis mier, chveni mits’ieri samq’aros shekmnis dasats’q’isidan.
p’rot’est’ant’uli gandgomilebidan, romelits gamots’veuli iq’o danielis 8:14-is gank’argulebis aghsrulebit, 1843 ts’lis gazapkhulze, dghemde, bibliis k’itkhva k’lavs. davazust’eb, rom ara biblia k’lavs nebaq’oplobit, aramed misi gamoq’eneba targmanis shetsdomebis gamo, romlebits gvkhvdeba originaluri t’ekst’ebis „ ebrauli da berdznuli “ targmanebshi ; magram up’irveles q’ovlisa, es aseve p’roblemaa arasts’ori int’erp’ret’atsiebis gamo. tavad ghmerti adast’urebs amas, khat’ovnad, gamotskhadebis 9:11-shi: „ mat meped hq’avdat upsk’rulis angelozi, romelsats ebraulad abadoni erkva, berdznulad k’i ap’olioni. „ak makhsendeba am mukhlshi motsemuli daparuli gzavnili: „ abadoni da ap’olioni “ ebraulad da berdznulad „damghup’vels“ nishnavs . „ upsk’rulis angelozi “ anadgurebs rts’menas gamotskhadebis 11:3-shi motsemuli bibliuri „ ori mots’mis “ gamoq’enebit.
aseve, 1843 ts’lidan moq’olebuli, tsrumorts’muneebma bibliis ist’oriuli mots’mobis ts’ak’itkhvisas ori shetsdoma daushves. p’irveli aris is, rom ieso krist’es dabadebas mis sik’vdilze met’i mnishvneloba mianich’es, kholo meore adzlierebs am shetsdomas, mis aghdgomas sik’vdilze met’i mnishvnelobis minich’ebit. es ormagi shetsdoma mat ts’inaaghmdeg mots’mobs, radgan ghvtis siq’varulis demonst’rireba tavisi kmnilebebis mimart, arsebitad, mis nebaq’oplobit gadats’q’vet’ilebazea dapudznebuli, krist’eshi tavisi sitsotskhle gaighos tavisi rcheulebis gamosasq’idad. iesos aghdgomistvis p’riorit’et’is minich’eba ghvtis gadarchenis gegmis damakhinjebaa da es damnashaveebistvis misgan tavis mots’q’vet’isa da misi ts’minda, samartliani da k’etili aghtkmis darghvevis shedegs its’vevs. krist’es gamarjveba sik’vdilis mighebazea damok’idebuli, misi aghdgoma k’i misi ghvtaebrivi srulq’opilebis mkholod bednieri da samartliani shedegia.
k’olaselta 2:16-17: „ amit’om nuravin gansjit tkven sach’melad an sasmlit, an dghesasts’aulit, akhalmtvareobit an shabatit. eseni momavlis chrdilia, kholo skheuli krist’esi aris “ .
shabatis “ p’rakt’ik’is shets’q’vet’is gasamartleblad . am archevans ori mizezi gmobs. p’irveli is aris, rom gamotkma „ shabatebis “ aghnishnavs „ shabatebs “, romlebits gamots’veulia ghvtis mier levianebis 23-e tavshi dadgenili q’ovelts’liuri religiuri „ dghesasts’aulebit “. es aris modzravi „ shabatebi “, romlebits motavsebulia religiuri „ dghesasts’aulebis “ dasats’q’isshi da zogjer bolos . matze miutitebs gamotkma „ im dghes aranairi samushao ar gaak’eto “. mati ertaderti k’avshiri q’ovelk’vireul „shabattan “ aris mati sakheli „ shabati “, rats nishnavs „shecherebas, dasvenebas“ da romelits p’irvelad chndeba dabadebis 2:2-shi: „ ghmertma daisvena “. aseve unda aghinishnos, rom meotkhe mtsnebis ebraul t’ekst’shi moq’vanili sit’q’va „ shabati “ ar gvkhvdeba L.Segond-is targmanshi, romelits mas mkholod „ dasvenebis dghis “ an „ meshvide dghis “ sakhelit aghnishnavs . tumtsa, is sataves ighebs dabadebis 2:2-shi moq’vanili zmnidan: „ dasveneba “ an „ shabati “, romelits natlad aris dasakhelebuli bibliis JNDarby-is versiashi.
meore mizezi asetia: p’avlem „ dghesasts’aulebsa da shabatebze “ tkva, rom isini „ momavlis chrdilebia “, anu is, rats ts’inasts’armet’q’velebs realobas, romelits iq’o an mokhdeba. tu vivaraudebt, rom am mukhlshi „ meshvide dghis shabati “ iguliskhmeba, is „ momavlis chrdilad “ rcheba meshvide atasts’leulis dadgomamde, romelsats is ts’inasts’armet’q’velebs. ieso krist’es sik’vdilma gamoavlina „ meshvide dghis shabatis “ mnishvneloba, romelits tsodvasa da sik’vdilze misi gamarjvebis gamo ts’inasts’armet’q’velebs zetsiur „ atas ts’els “, romlis ganmavlobashits misi rcheulebi gansjian datsemul mits’ier da zetsier mk’vdrebs.
am mukhlshi „ dghesasts’aulebi, akhali mtvareebi “ da mati „ shabatebi “ dak’avshirebuli iq’o dzveli aghtkmis israelis erovnuli pormis arsebobastan. akhali aghtkmis sik’vdilit damq’arebit, ieso krist’em es ts’inasts’armet’q’veluri ram usargeblo gakhada; isini unda shets’q’vet’iliq’o da gamkraliq’o, rogorts „ chrdili “, romelits kreba misi mits’ieri msakhurebis realobis ts’inashe. mashin rodesats q’ovelk’vireuli „shabati“ elodeba meshvide atasts’leulis mosvlas, rata shekhvdes tavis ts’inasts’armet’q’velur realobas da dak’argos tavisi sargeblianoba.
p’avle aseve moikhseniebs „ ch’ama-smas “. rogorts ertguli msakhuri, man itsis, rom ghmertma am sak’itkhebze isaubra levianebis 11-e da meore rjulis 14-e tavebshi, sadats is gansazghvravs, tu romeli supta sak’vebia dashvebuli da romeli uts’minduri sak’vebi ak’rdzalulia. p’avles sit’q’vebi ar isakhavs miznad am ghvtaebrivi dadgenilebebis gamots’vevas, aramed mkholod am temaze gamotkmuli adamianuri mosazrebebis ( romlebsats aravin... ) gamots’vevas isakhavs miznad, romlebsats is ganavitarebs romaelta 14-e da 1 k’or. 8-e tavebshi, sadats misi azrebi upro natlad chans. tema ekheba k’erp’ebisa da tsru ghvtaebebisadmi shets’irul sak’vebs. is akhsenebs rcheulebs, romlebits kmnian ghvtis sulier israels, mat movaleobebs mis mimart, 1 k’or. 10:31-shi ambobs: „ ch’amt, svamt tu skhva rames ak’etebt, q’velaperi ghvtis sadideblad ak’etet “. gana ghmerts isini adideben, vints ugulebelq’ops da zizghit ek’ideba mis gamotskhadebul dadgenilebebs am sak’itkhebze?
sts’ored iak’obi, iesos dzma, saubrobs motsikulebis sakhelit ts’inadatsvetaze sakmeebis 15:19-20-21-shi: „ amit’om girchevt, nu sheats’ukhebt ts’armartebs, romlebits ghvtisk’en modian, aramed mists’erot mat, rom tavi sheik’avon k’erp’ebit shebilts’ulisgan, sidzvisgan, damkhrchvalisa da siskhlisgan. radgan moses udzvelesi droidan hq’avs q’vela kalakshi mkadageblebi, romlebits q’ovel shabats k’itkhuloben sinagogebshi “.
khshirad gamoiq’eneba shabatisgan moktseuli ts’armartebis tavisuplebis gasamartleblad, es mukhlebi k’i, p’irikit, ts’armoadgens motsikulebis mier ts’akhalisebuli da asts’avlili p’rakt’ik’is sauk’eteso dast’urs. sinamdvileshi, iak’obi miichnevs, rom mattvis ts’inadatsvetis dats’eseba ar aris sasargeblo da ajamebs arsebit p’rintsip’ebs, radgan sighrmiseuli religiuri sts’avleba mat ts’arudgenen, rodesats isini „ q’ovel shabats “ ts’avlen tavianti adgilebis ebraul sinagogebshi.
k’idev erti sababi, romelits gamoiq’eneba sak’vebis supta da uts’minduri k’lasipik’atsiis shets’q’vet’is gasamartleblad: p’et’restvis sakmeebis 10-e tavshi motsemuli khilva. misi akhsna damushavebulia sakmeebis 11-e tavshi, sadats is khilvis „uts’mindur tskhovelebs“ aigivebs ts’armart „k’atsebtan“, romlebits movidnen, rata stkhovon mas romael asistav „k’orneliustan“ ts’asvla. am khilvashi ghmerti ts’armoachens im ts’armartebis uts’mindur bunebas, romlebits mas ar emsakhurebian da tsru ghvtaebebs emsakhurebian. tumtsa, ieso krist’es sik’vdili da aghdgoma mattvis did tsvlilebas moakvs, radgan madlis k’ari igheba mattvis ieso krist’es gamomsq’idveli mskhverp’lis rts’menit. sts’ored am khilvit asts’avlis ghmerti p’et’res am siakhles. shesabamisad, ghvtis mier levianebis 11-e tavshi dadgenili supta da uts’minduri k’lasipik’atsia rcheba da grdzeldeba samq’aros aghsasrulamde. garda imisa, rom 1843 ts’lidan, danielis 8:14-is gank’argulebit, adamianebis k’veba ighebs dabadebis 1:29-shi damk’vidrebuli da mots’esrigebuli tavdap’irveli „ gants’mendis “ st’andart’s: „ da tkva ghmertma: aha, me mogetsit tkven q’oveli teslis momtsemi mtsenare, romelits mteli dedamits’is zurgzea, da q’oveli khe, romelsats akvs khis naq’opi, romelits teslis momtsemia; es iq’os tkventvis sach’melad “.
iesom tavisi sitsotskhle pizik’uri da gonebrivi ts’amebis mskhverp’lad gaigho tavisi rcheulebis gadasarchenad. nu shegep’arebat ech’vi im umaghles sits’mindeshi, romelsats es vnebiani sik’vdili moitkhovs misgan, visats is ikhsnis. ch’eshmarit’ad!
ieso krist’es mits’ieri dro
2021 ts’lis 20 mart’is shabatis margalit’i
chemi msakhurebis dasats’q’isidanve darts’munebuli viq’avi da vgalobdi k’idets, rom „ieso gazapkhulze daibada“. 2021 ts’lis 20 mart’s, am shabats, gazapkhulis bunioba dilis 10:37 saatze, religiuri shekhvedris dasats’q’isshi dadga. shemdeg sulits’mindam mimiq’vana imis dasamt’k’itseblad, rats manamde rts’menis ubralo rts’menas ts’armoadgenda. ebraulma k’alendarma sashualeba mogvtsa, ts’lis gazapkhulis buniobis dro - chveni mkhsnelis dabadebis opitsialur krist’ianul tarighamde 6 ts’lit adre - 21 mart’s, „shabats“ gangvesazghvra.
rat’om –6 ts’eli?
radgan ieso krist’es dabadebis chveni opitsialuri datarigheba or shetsdomaze iq’o agebuli. mkholod chveni ts’eltaghritskhvit VI sauk’uneshi daits’q’o k’atolik’e berma dionise mtsirem k’alendris shedgena. bibliuri an ist’oriuli sizust’is ararsebobis gamo, man es dabadeba mepe herodes gardatsvalebis tarighad daasakhela, romelits romis daarsebis shemdeg 753 ts’els daadgina. mas shemdeg ist’orik’osebma daadast’ures mis gamotvlashi 4-ts’liani shetsdoma; rats herodes sik’vdils romis daarsebis shemdeg 749 ts’els asakhelebs. tumtsa, ieso herodes sik’vdilamde daibada da mates sakharebis 2:16 gvats’vdis ganmart’ebas, romelits iesos asak’s „ ori ts’lit “ asakhelebs ganriskhebuli mepe herodes mier „udanashaulota khotsva-zhlet’is“ dros, radgan is it’anjeboda da grdznobda sik’vdils, romelits mas dzalauplebis sikharulisgan ts’aartmevda. det’ali mnishvnelovania, radgan t’ekst’i ak’onk’ret’ebs „ ori ts’eli, im tarighis mikhedvit, romelits man q’uradghebit gamok’itkha mogvebisgan “. ts’ina shetsdomis otkh ts’els romis daarsebidan -6, anu 747 ts’eli bibliurad aris dadgenili.
ts’lis gazapkhulis bunioba – 6
shabats, am ts’els - 6-shi, biblia gvasts’avlis, rom angelozi gamoetskhada „ mts’q’emsebs, romlebits taviant paras itsavdnen “. shabati k’rdzalavs vach’robas, magram ara tskhovelebis datsvasa da movlas; iesom es daadast’ura shemdegi sit’q’vebit: „ romeli tkvengani, tu tskhvari ormoshi chavardeba, ar miva da ar ikhsnis mas, tundats shabat dghes?“ ? ». amgvarad, angelozis mier „ k’etili mts’q’emsis “, adamianuri tskhvrebis mkhsnelisa da ts’inamdzgholis dabadeba, p’irvel rigshi, adamianur mts’q’emsebs, tskhovelebis mtsvelebsa da damtsvelebs auts’q’dat. angelozma daak’onk’ret’a: „ ...radgan dghes davitis kalakshi tkventvis daibada mkhsneli, romelits aris krist’e, upali “. es „ dghes “ shabati dghe iq’o da radgan gamotskhadeba ghamit gak’etda, iesos dabadeba saghamos 6 saats, shabatis dasats’q’iss, da angelozis mier mts’q’emsebistvis gamotskhadebis ghamis saats shorisaa. akhla unda davadginot zust’i dro, rodesats israelis drois tsiperblat’shi 6 ts’lis gazapkhulis bunioba aghsrulda. tumtsa, es jer k’idev sheudzlebelia, radgan am drois shesakheb inpormatsia ar gvakvs.
iesos dabadeba shabats ghvtis khsnis gegmas natelsa da sruliad logik’urs khdis. iesom tavi „ k’atsis dzed “ da „ shabatis upalad “ gamoatskhada. radgan shabati droebitia da misi sargeblianoba misi meored mosvlis dghemde grdzeldeba, amjerad dzlieri da didebuli. ieso shabats srul mnishvnelobas anich’ebs, radgan is meshvide atasts’leulis darchenil p’eriods ts’inasts’armet’q’velebs, romelits mkholod mis rcheulebs moup’ovebiat tsodvasa da sik’vdilze gamarjvebit.
zrdasrul asak’shi shesvlis aghsanishnavad, „tormet’i ts’lis“ asak’shi, ieso sulierad ereva religiur adamianebtan, romlebsats is ek’itkheba ts’minda ts’erilebshi gamotskhadebuli mesiis shesakheb. mshoblebisgan gantsalk’evebit, romlebits mas sami dghis ganmavlobashi edzeben, is mots’mobs tavis ghvtaebriv damouk’ideblobasa da mits’ieri adamianebis sasargeblod tavisi misiis shesakheb.
: 27-is sts’avlebebi mas ts’armogvidgens „ aghtkmis “ sakhit . „ k’vira “, romelits shvid ts’els simbolurad gamokhat’avs 26 ts’lis shemodgomasa da 33 ts’lis shemodgomas shoris. am or shemodgomas shoris, tsent’ralur adgilas, gazapkhuli da 30 ts’lis p’asekis dghesasts’aulia, sadats, aghdgomis „k’viris shuashi“, otkhshabats, 30 ts’lis 3 ap’rils, ieso krist’em shets’q’vit’a ebrauli rit’ualis „ tskhovelis mskhverp’lshets’irva da shesats’iravi “, sak’utari sitsotskhlis shets’irvit, rata mkholod tavisi rcheulebis tsodvebi gamoesq’ida. sik’vdilis dghes ieso 35 ts’lisa da 13 dghis iq’o. tsodvasa da sik’vdilze gamarjvebuli sik’vdilis shemdeg, iesos sheedzlo tavisi suli ghmertistvis mietsa da etkva: „ aghsrulda “. sik’vdilze misi gamarjveba shemdeg misi aghdgomit dadast’urda. amgvarad, is tan akhlda da asts’avlida tavis motsikulebsa da mots’apeebs, sanam mat tvalts’in ar amaghlda zetsad sultmopenobis dghesasts’aulamde, sakmeebis 1:1-dan 11-mde motsemuli mots’mobis tanakhmad. magram angelozebma am shemtkhvevashi moamzades misi didebuli dabrunebis shesakheb gantskhadeba da utkhres: „ galilevelebo, rat’om dgakhart ak da zetsas uq’urebt? es ieso , romelits tkvengan amaghlda zetsad, iseve mova , rogorts zetsad asvla nakhet. „sultmopenobis dghes man daits’q’o tavisi zetsiuri msakhureba, rogorts „sulits’midam“, rats mas sashualebas adzlevs, imokmedos samq’aros aghsasrulamde, amavdroulad, dedamits’aze mimopant’uli titoeuli misi rcheulis sulit.“ sts’ored mashin idzens misi sakheli, romelits nats’inasts’armet’q’velebia esaias 7:14, 8:8 da mates 1:23-shi, „ emanueli “, rats nishnavs „chventan ars ghmerti“, k’idev upro met’ mnishvnelobas.
am dok’ument’shi motsemuli det’alebi ts’armoadgens jildoebs, romlebsats ieso adzlevs tavis rcheulebs mati rts’menis demonst’rirebistvis madlierebis nishnad. sts’ored am gzit gvadzlevs misi gardatsvalebis tarighi sashualebas vitsodet da gavuziarot mas misi saboloo didebuli dabrunebis tarighi, romelits man dagegma 2030 ts’lis gazapkhulis p’irvel dghes; anu misi jvartsmis gazapkhulidan 2000 ts’lis shemdeg, 30 ap’rils.
sits’minde da gants’menda
sits’minde da gants’menda ganuq’opeli da ieso krist’eshi ghvtis mier shemotavazebuli khsnis p’irobebia. p’avle amas gvakhsenebs ebraelta 12:14-shi: „ mihq’evit mshvidobas q’velastan da sits’mindes, romlis gareshets veravin ikhilavs upals “.
gants’mendis “ es ghvtaebrivi k’ontseptsia idealurad unda iknas gagebuli, radgan is ekheba „q’velapers, rats ghmerts ek’utvnis“ da q’vela mplobelis msgavsad, is ar ushvebs, rom mas chamoertvas shedegebis gareshe mattvis, vints amas bedavs. akhla, usargebloa misi sak’utrebis chamonatvalis chamonatvalis dadgena da dadgena; sitsotskhlisa da masshi arsebuli q’velapris shemokmedi, q’velaperi mas ek’utvnis. amit’om, mas akvs sitsotskhlisa da sik’vdilis upleba q’vela tavis tsotskhal arsebaze. tumtsa, q’velas ut’ovebs mastan tskhovrebis an mis gareshe sik’vdilis uplebas, misi rcheulebi tavisupali da nebaq’oplobiti archevanit uertdebian mas, rata maradiulad ek’utvnodet mas. mastan es sherigeba mis rcheulebs mis sak’utrebad aktsevs. isini, visats is miesalmeba da aghiarebs, shedian mis gants’mendis k’ontseptsiashi , romelits uk’ve ekheboda q’vela k’anons, romelsats dedamits’aze sitsotskhle ekvemdebareba. amit’om, gants’menda guliskhmobs ghvtis mier dadgenil da shesabamisad damt’k’itsebul pizik’ur da moralur k’anonebs damorchilebas. sts’ored am ormag shesadzleblobashi gamokhat’avs shabati da ati mtsneba k’onk’ret’ulad am ghvtaebriv gants’mendas, romlis darghvevats moitkhovs mesiis iesos sik’vdils.
gants’mendis es k’ontseptsia imdenad pundament’uria, rom ghmertma sach’irod chatvala misi gansazghvra bibliis dasats’q’isidan, dabadebis 2:3-shi, meshvide dghis gants’mendit. amit’om gasak’viri ar aris, rom es ritskhvi shvidi mtel bibliashi, k’erdzod k’i gamotskh. 7:2-shi, mis „samepo bech’edad“ iktseva: „ da vikhile skhva angelozi, aghmosavletidan amomavali , tsotskhali ghmertis bech’edit“ . da khmamaghla shesdzakha otkh angelozs, romlebsats mietsat mits’isa da zghvistvis zianis miq’enebis neba, da tkva : „mat, visats q’urebi akvt ghvtis dakhvets’ili sulis rchevis mosasmenad, sheamchnies, rom es „ tsotskhali ghmertis bech’edi “ moq’vanilia gamotskhadebis am „me-7“ tavshi“.
2021 ts’lis 3 ap’rils, am p’aseksa da shabats, chveni mkhsnelis, ieso krist’es gardatsvalebis ts’listavze, ghvtis sulma chemi pikrebi moses ebrauli sak’urtkhevlisa da mepe solomonis mier ierusalimshi ashenebuli t’adzrisk’en mimarta. ik shevnishne det’ali, romelits mt’k’itsed adast’urebs am sak’urtkhevlis chems mier motsemul int’erp’ret’atsias; k’erdzod, ts’inasts’armet’q’veluri roli ghvtis mier gamosq’iduli rcheulebistvis momzadebul did khsnis p’roekt’shi.
1948 ts’lidan, ebraelebma k’vlav ghvtaebrivi ts’q’evlis t’arebit, radgan uari tkves ieso krist’es, rogorts ghvtis mier gamogzavnili „mesiis“, aghiarebaze, daibrunes tavianti erovnuli mits’a. mas shemdeg erti idea, erti azri ats’ukhebdat mat: ierusalimis t’adzris aghdgena. samts’ukharod, es arasdros mokhdeba, radgan ghmerts akvs sapudzvliani mizezi, rom es ar aek’rdzalos; misi roli dasrulda ieso krist’es sik’vdilita da aghdgomit. t’adzris sits’mindem sruli aghsruleba hp’ova „mesiis“ sulshi, mis khortssa da sulshi, srulq’opilsa da umank’oshi. iesom es gak’vetili gamoavlina ioanes 2:14-shi, tavisi skheulis shesakheb saubrisas: „ daangriet es t’adzari da sam dgheshi aghvadgen mas “.
t’adzris sargeblianobis dasasruli ghmertma ramdenime gzit daadast’ura. p’irvel rigshi, man is chveni ts’eltaghritskhvit 70 ts’els t’it’usis romaelma jarebma daangria, danielis 9:26-shi nats’inasts’armet’q’velebi gantskhadebis shesabamisad. shemdeg, ebraelebis gandevnis shemdeg, man t’adzris adgili islams gadastsa, romelmats ik ori mecheti aashena: udzvelesi, „al-aksa“ da k’ldis gumbati. amit’om, israels arts shesadzlebloba akvs da arts ghvtisgan uplebamosileba, aghadginos tavisi t’adzari, radgan es rek’onst’ruktsia daamakhinjebda misi khsnis nats’inasts’armet’q’veleb gegmas.
ierusalimis t’adzris namdviloba misi msheneblobis pormashi iq’o amot’vipruli. magram amis upro natlad dasanakhad, jer unda shevists’avlot am religiuri shenobis, sits’mindis mat’areblis, gamzhghavnebuli det’alebi. aghvnishnot, rom t’adzari mepe davits unda ashenebuliq’o, romelmats gamotkva survili da ierusalimi airchia mis masp’indzlad; ghmerti datankhmda. amisatvis man abraamis dros daamshvena da gaamagra es udzvelesi kalaki, romelsats „iebusi“ erkva. amrigad, davitsa da „davitis dzes“, „mesias“ shoris „atasi ts’eli“ gavida. magram ghmertma ar mistsa mas amis upleba da gaumkhila mizezi: is siskhlismsmeli gakhda tavisi ertguli msakhuris, „uria khetelis“, mok’vlit, rata misi tsoli, „batsheba“ ts’aeq’vana, romelits mogvianebit mepe solomonis deda gakhda. amrigad, davitma tavisi danashaulis sapasuri ik’isra, daisaja batshebasgan dabadebuli misi p’irmshos sik’vdilit, shemdeg k’i, ghvtis brdzanebis gareshe chaat’ara tavisi khalkhis aghts’era, daisaja da ghmertma shestavaza mas sami archevanidan erti sasjelis archeva. 2 sam. 24:15-is tanakhmad, man airchia ep’idemiuri ch’iris sik’vdilianoba, romelmats sam dgheshi 70 000 adamianis sitsotskhle sheits’ira.
mepeta 1-is me-6 tavshi vkhvdebit solomonis mier ashenebuli t’adzris aghts’eras. is mas „iahves sakhls“ uts’odebs. es t’ermini „sakhli“ ojakhuri shek’rebis adgils guliskhmobs. ashenebuli sakhli gamomsq’idveli shemokmedi ghmertis ojakhs ts’inasts’armet’q’velebs. is ori momijnave element’isgan shedgeba: sak’urtkhevlisa da t’adzrisgan.
dedamits’aze religiuri rit’ualebi adamianebistvis dadgenil adgilas sruldeba. solomoni mas t’adzars uts’odebs. t’adzris otakhi, romelits q’velaze ts’minda adgilidan, romelsats is sak’urtkhevels uts’odebs da romlisganats mkholod pardit aris gamoq’opili, ormotsi ts’q’rtaa sigrdzis, anu orjer aghemat’eba sak’urtkhevels. amrigad, t’adzari mteli sakhlis or mesameds moitsavs.
miukhedavad imisa, rom ebrauli aghtkma mogvianebit, moses dros sheikmna, igi mtlianad epudzneba ghmertsa da abraams shoris adamis droidan mesame atasts’leulis dasats’q’isshi dadebuli aghtkmis egidit. „mesia“ ebrael khalkhs mekhute atasts’leulis dasats’q’isshi, anu 2000 ts’lis shemdeg, ts’arudgeba. akhla, ghmertis mier dedamits’as rcheulta sherchevistvis mitsemuli dro 6000 ts’elia. amgvarad, drois p’rop’ortsias iahvehis sakhlis 2/3 + 1/3 ts’armoadgens. am shedarebashi, abraamis aghtkmis 2/3 sheesabameba iahvehis sakhlis 2/3-s, romelits gamq’op pardaze mtavrdeba. es parda mtavar rols asrulebs, radgan is mits’ieridan zetsiurze gadasvlas aghnishnavs; es imis tsodnaa, rom es tsvlileba mits’ieri t’adzris ts’inasts’armet’q’veluri rolis dasrulebas aghnishnavs. es tsnebebi gamq’op pardas tsodvis mnishvnelobas anich’ebs, romelits srulq’opil zetsiur ghmerts adamisa da evasgan arasrulq’opili da tsodvili mits’ieri adamianisgan hq’ops. gamq’op pardas ormagi khasiati akvs, radgan is unda sheesabamebodes ori sheertebuli nats’ilis zetsiur da mits’ier srulq’opilebas. sts’ored mashin chndeba mesiis roli, radgan is srulq’opilad ganasakhierebs am makhasiatebels. tavisi ghvtaebrivi srulq’opilebit, ieso krist’e tsodvad iktsa tavisi rcheulebis t’arebit. mat natsvlad, rata gamosq’iduliq’o isini da gadaekhada sik’vdilis sapasuri.
es analizi gvadzlevs sashualebas, sak’urtkhevelshi davinakhot didi sulieri pazebis ts’inasts’armet’q’veluri tanmimdevrobis gamosakhuleba, romelits q’ovel 2000 ts’elits’adshi ertkhel aghinishneba: adamis mier shets’iruli p’irveli mskhverp’li - abraamis mier shets’iruli mskhverp’li morias mtaze, momaval golgotaze - krist’es mskhverp’li golgotas mtis dzirshi - uk’anask’neli rcheulta mskhverp’li, romelits tavidan aitsila mkhsneli ieso krist’es didebulma dabrunebam mikaelshi.
ghmertistvis, romlistvisats, meore p’et’res 3:8-is tanakhmad, „ erti dghe atasi ts’elivitaa da atasi ts’eli - erti dghe “ (ikhilet agretve psalmuni 90:4), mits’ieri p’rograma agebulia k’viris khat’ze, romelits shemdegi tanmimdevrobit mimdinareobs: 2 dghe + 2 dghe + 2 dghe. da am tanmimdevrobis uk’an ikhsneba maradiuli „ meshvide dghe “.
ts’minda sakhlis ori otakhis shinaarsi uk’iduresad gamzhghavnebelia.
sak’urtkheveli an q’velaze ts’minda adgili
ori kerubimi gashlili prtebit
sats’mindari, romelsats ts’mindatats’minda ets’odeba, 20 ts’q’rta sigrdzisa da 20 ts’q’rta siganis zomit gamoircheva. is srulq’opili k’vadrat’ia. misi simaghlets 20 ts’q’rtaa; rats mas k’ubad aktsevs; srulq’opilebis sammagi gamosakhuleba (= 3 : L = W = H ); es hgavs „ akhali ierusalimis, romelits ghvtisgan zetsidan chamodis “ aghts’eras gamotskh. 20-shi. es ts’mindatats’minda ghmertma adamianebs sik’vdilit dasjis saprtkhis kvesh auk’rdzala. mizezi mart’ivi da logik’uria; es adgili mkholod imit’om it’evs ghmerts, rom is simbolurad gamokhat’avs zetsas da asakhavs ghvtis zetsiur khasiats. mis azrovnebashi aris misi khsnis gegma, romelshits q’vela simboluri element’i, romelits am sats’mindarshia damont’azhebuli, tavis rols asrulebs. realoba ghmertshia zetsiur ganzomilebashi da dedamits’aze is simboloebit idzleva am realobis ilust’ratsias. amgvarad, 2021 ts’lis p’asekis am k’onk’ret’uli aghmochenis temas mivadeki. mepeta 1-is 6:23-dan 27-mde vk’itkhulobt: „ man sats’mindarshi gaak’eta ori kerubimi veluri zetiskhilis khisgan, ati ts’q’rtis simaghlis. erti kerubimebis ori prta khuti ts’q’rta iq’o, erti prtis ts’veridan meoris ts’veramde ati ts’q’rta. meore kerubimits ati ts’q’rta iq’o. orive kerubimistvis zoma da porma ertnairi iq’o . titoeuli kerubimebis simaghle ati ts’q’rta iq’o. solomonma kerubimebi sakhlis shuashi, shignit ganatavsa. mati prtebi gashlili iq’o: p’irvelis prta ert k’edels sts’vdeboda, meoris prta k’i meore k’edels; mati skhva prtebi k’i sakhlis shuashi boloebshi khvdeboda ertmanets “.
es kerubimebi moses k’aravshi ar arsebobdnen, magram mati solomonis t’adzarshi gantavsebit, ghmerti ganmart’avs am uts’mindesi adgilis mnishvnelobas. misi siganis tvalsazrisit, otakhi gadak’vetilia ori kerubimis prtis ori ts’q’vilit, ritats mas anich’ebs zetsiur droshas, romelits pakt’obrivad miuts’vdomelia mkholod dedamits’aze mtskhovrebi adamianistvis. me viq’eneb am shesadzleblobas, rata dagmo da aghvadgino simartle am kerubimebtan dak’avshirebit, romlebsats mist’ik’ur ts’armartul bodvashi isetma tsnobilma mkhat’vrebma, rogoritsaa „mikelanjelo“, prtosani chvilebi ts’armoudgines, romlebits inst’rument’ebze uk’raven an mshvildidan isrebs isvrian. tsashi chvilebi ar arian. kholo ghmertistvis, psalmunis 50:5 an 7-is tanakhmad: „ aha, me urjuloebashi davibade da tsodvashi chamapikra dedachemma “ da romaelta 3:23-is tanakhmad: „ radgan q’velam shestsoda da mok’lebulni arian ghvtis didebas “, ar arsebobs iseti ram, rogoritsaa umank’o an ts’minda chvili, radgan adamidan moq’olebuli, adamiani memk’vidreobit tsodvilad ibadeba. zetsiuri angelozebi q’velani akhalgazrdebis mdgomareobashi sheikmnnen, iseve rogorts adami dedamits’aze. isini ar berdebian da maradiulad ertnairebi rchebian. rom. 6:23-is tanakhmad, sibere unik’aluri mits’ieri makhasiatebelia, tsodvisa da sik’vdilis shedegi, misi saboloo sazghauri.
ts’minda aghtkmis k’idobani
mepeta 1, tavi 8:9: „ k’idobanshi araperi iq’o, garda ori kvis pilisa , romlebits mosem khorebshi dado, rodesats upalma aghtkma dado israelianebtan, rodesats isini egvip’t’is kveq’nidan gamovidnen “.
sak’urtkhevelshi anu q’velaze ts’minda adgilas aris ori uzarmazari kerubimi gashlili prtebit, romlebits akt’iuri zetsiuri khasiatis simboloa, magram aseve da up’irveles q’ovlisa, aghtkmis k’idobani, romelits otakhis tsent’rshia gantavsebuli or did kerubims shoris. radgan sts’ored mis dasaparad shendeba sakhli. im tanmimdevrobit, romlitats ghmerti moses ts’arudgens religiur msakhurebas, romelta shesrulebats mas mouts’evs, p’irveli aris aghtkmis k’idobani. magram es k’ont’eineri nak’lebad dzvirpasia, vidre misi shigtavsi: ori kvis pila, romlebzets ghmertma titit amot’vipra tavisi ult’rats’minda k’anoni - ati mtsneba. es aris misi azris, misi st’andart’is, misi utsvleli khasiatis anarek’li. tsalk’eul k’vlevashi (2018-2030, advent’ist’ebis saboloo molodini), me uk’ve vachvene misi ts’inasts’armet’q’veluri khasiati krist’ianuli ep’okistvis. sak’urtkhevelshi chven vk’itkhulobt ghmertis saidumlo azrs. ik vkhvdebit element’ebs, romlebits khels uts’q’oben da shesadzlebels khdian mastan ziarebas. sak’marisia itkvas, rom tsodvili, romelits rcheba misi ati mtsnebis ganzrakh damrghvevad, tavs it’q’uebs, tu sjera, rom sheudzlia khsnis motkhovna. urtiertoba mkholod am uts’mindes adgilas simbolur realobashi chadebuli rts’menis sapudzvelzea dapudznebuli. at mtsnebashi ghmerti ajamebs mis mier dadgenili tskhovrebis st’andart’ebs mis khat’ad shekmnili adamianebistvis; rats nishnavs, rom tavad ghmerti p’at’ivs stsems da p’rakt’ik’ashi asrulebs tavis mtsnebebs. adamianistvis minich’ebuli sitsotskhle am mtsnebebis datsvazea dapudznebuli. mati darghveva k’i tsodvas ts’armoshobs, romelits damnashave mkharis sik’vdilit isjeba. adamisa da evasgan moq’olebuli, daumorchileblobam mteli k’atsobrioba am mok’vdav mdgomareobashi chaagdo. amgvarad, sik’vdili adamianebs daat’q’da tavs, rogorts uk’urnebeli daavadeba.
mots’q’alebis saq’dari
sak’urtkhevelshi, shets’q’alebis t’akht’is zemot, simbolurad gamosakhulia samskhverp’lo, romelzets ghvtis k’ravi unda shets’iruliq’o, ori skhva p’at’ara angelozi k’i samskhverp’los kvemot iq’ureba da mati prtebi shuashi khvdeba ertmanets. am gamosakhulebashi ghmerti achvenebs int’eress, romelsats ertguli angelozebi ichenen khsnis gegmis mimart, romelits ieso krist’es gamomsq’idvel sik’vdilzea dapudznebuli. radgan ieso zetsidan chamovida, rata adamianis chvilis sakhe miegho. is, vints sitsotskhle gasts’ira golgotas jvarze, tavdap’irvelad mati zetsiuri megobari „mikaeli“ iq’o, angelozebis ts’inamdzgholi da ghmertis, shemokmedi sulis, khiluli zetsiuri gamokhat’uleba da angelozebi samartlianad uts’odeben sak’utar tavs misi rcheulebis „ tanammsakhurebs “.
ts’mindatats’mindashi, shets’q’alebis k’idobani, romelits daparulia shets’q’alebis k’idobit, motavsebulia ori didi da p’at’ara kerubimis prtebis kvesh. am gamosakhulebashi chven vkhedavt am mukhlis ilust’ratsias malik’is 4:2-dan: „ magram tkventvis, vints chemi sakhelis moshishni khart, amova simartlis mze mis prtebshi k’urnebit ; tkven gamokhvalt da kht’ebit, rogorts khboebi sadgomidan “. shets’q’alebis k’idobani, simbolo, romelits ts’inasts’armet’q’velebs jvars, romelzets ieso jvars atsves, namdvilad moit’ans gank’urnebas tsodvis sasik’vdilo daavadebisgan. ieso mok’vda, rata ekhsna tsodvisgan da aghdga, rata ekhsna tavisi rcheulebi mounaniebeli da meambokhe tsodvilta borot’i khelidan. k’idobanshi shemavali k’anonis darghvevam sik’vdili mout’ana q’vela mits’ier adamianur arsebas. kholo ghvtis mier krist’eshi archeul rcheultatvis, mkholod mattvis, k’idobanze dadebulma shets’q’alebis k’idobnis zemot dadebulma shets’q’alebis k’idobam moit’ana maradiuli sitsotskhlis t’riumpi, romelshits isini shevlen p’irveli aghdgomis zhams; im ts’mindantatvis, romlebits gamoisq’idnen ieso krist’es mier am shets’q’alebis k’idobaze daghvrili siskhlit. mati gank’urneba sik’vdilisgan mashin ikneba sruli. malik’is tanakhmad. 4:2-shi, kerubimebi zetsiuri sulieri ghmertis khat’ebaa, romelsats gamotskh. 4 „ otkhi tsotskhali arsebis “ simboloti aghnishnavs. radgan shets’q’alebis savardzelze mimagrebuli gank’urnebis sashualeba martlats ori didi kerubimis ori tsent’raluri prtis kveshaa motavsebuli.
iseve, rogorts „gamosq’idvis dghis“ q’ovelts’liur ebraul rit’ualshi, tkhis tskhovelis siskhli aghmosavletisk’en da ts’ina mkhares askhures ts’q’alobis savardzelze, autsilebeli iq’o, rom ieso krist’es siskhlits imave ts’q’alobis savardzelze gadmosuliq’o. am miznit, ghmertma ar moitkhova adamiani mghvdlis msakhureba. man q’velaperi ts’inasts’ar gansazghvra da moats’q’o, ts’inasts’armet’q’vel ieremias dros k’idobani da ts’minda nivtebi ts’mindatats’mindadan da ts’minda adgilidan golgotas mtis dzirshi mdebare gamokvabulshi gadait’ana, ekvsi met’ris sighrmis k’ldovani iat’ak’is kvesh, k’ldeshi zedap’irze amotkhrili 50 sm k’uburi ghrus kvemot, romelshits romaelma jarisk’atsebma ieso jvars atsves. bibliashi mokhseniebuli mits’isdzvris shedegad shekmnili grdzeli da ghrma nap’ralis meshveobit, misi siskhli sit’q’vasit’q’vit ts’q’alobis savardzlis martskhena mkhares, anu jvartsmuli krist’es marjvena mkhares chaedineboda. ase rom, usapudzvlo ar aris, rom mates sakhareba 27:51 mots’mobs shemdegs: „ da aha, t’adzris parda orad gaikha zemodan dziramde da sheirq’a mits’a da k’ldeebi gaikhetka ... “. 1982 ts’els sametsniero gamok’vlevam achvena, rom ron uaiat’is mier shegrovebuli gamkhmari siskhli aranormalurad shedgeboda 23 X kromosomisa da erti Y kromosomisgan. ghvtaebriv shemokmeds surda daet’ovebina tavisi ghvtaebrivi bunebis dast’uri, romelits emat’eba mis ts’minda samosels, romelzets misi sakhisa da skheulis gamosakhuleba uarq’opitad chans. amrigad, k’idobanshi shemavalma darghveulma k’anonma sruli gamosts’oreba miigho chveni mkhsnelis ieso krist’es ch’eshmarit’ad supta siskhlis mighebit mis samskhverp’loze q’ovelgvari tsodvisgan. radgan ron uait’istvis am q’velapris gamzhghavnebit, ghmerts ar surda adamianis tsnobismoq’vareobis dak’maq’opileba, aramed surda ieso krist’eshi misi ghvtaebriobis gants’mendis dokt’rinis ganmt’k’itseba. radgan skhva adamianebisgan ganskhvavebuli siskhlis kona idzleva sapudzvels, gvts’amdes misi srulq’opili da supta bunebis, romelits tavisupalia tsodvis q’vela pormisgan. amgvarad, is adast’urebs, rom movida akhali an „ uk’anask’neli adami “ gansakhierebistvis, rogorts p’avle ambobs 1 k’or. 15:45-shi, radgan miukhedavad imisa, rom khiluli, mosmenili da mok’luli iq’o chvensavit khortsiel skheulshi, mas aranairi genet’ik’uri k’avshiri ar hkonda adamianta modgmastan. misi khsnis gegmis shesrulebisas det’alebisadmi aseti q’uradgheba avlens im mnishvnelobas, romelsats ghmerti anich’ebs tavisi sts’avlebis simboloebs. da chven uk’et gvesmis, tu rat’om dasajes mose am ghvtaebrivi khsnis gegmis damakhinjebistvis, rodesats orjer daart’q’a khorebis k’ldes. meored, ghvtis brdzanebis tanakhmad, mas mkholod ts’q’lis misaghebad unda esaubra.
moses k’vertkhi, manana, moses gragnili
ritskhvni 17:10: „mashin utkhra upalma moses: daabrune aaronis k’vertkhi mots’mobis ts’in , rata iq’os nishnad urchobis dzeebistvis, rata shets’q’des mati drt’vinva chems ts’inashe da ar daikhotson “.
gam. 16:33-34: „ da utkhra mosem aarons: aighe kvabi da chaq’are masshi mananit savse gomeri da dade uplis ts’inashe shesanakhad taobidan taobashi. rogorts ubrdzana upalma moses, ise dado aaronma is aghtkmis ts’in shesanakhad “.
k’an. 31:26: „ aighet es k’anonis ts’igni da dadet igi uplis, tkveni ghmertis, aghtkmis k’idobantan da ikneba ik tkvens ts’inaaghmdeg mots’med “.
am mukhlebis sapudzvelze, modit, vap’at’iot motsikul p’avles misi shetsdoma, rodesats es element’ebi k’idobanshi moatavsa da ara mis gverdit an ts’in, ebr. 9:3-4-shi: „ meore pardis uk’an iq’o k’arvis nats’ili, romelsats ts’midatats’mida ets’odeboda “. romelshits idga okros sak’mevlis samskhverp’lo da mtlianad okroti mop’irk’etebuli aghtkmis k’idobani. k’idobnis ts’in k’i okros kotani idga, romelshits manana ido, aarons k’vertkhi, romelmats k’virt’ebi gamoigho, da aghtkmis dapebi .“ analogiurad, sak’mevlis samskhverp’lo sak’urtkhevelshi k’i ara, t’adzris mkhares, pardis ts’in idga. tumtsa, k’idobnis gverdit gantavsebuli element’ebi ik iq’o, rata daemots’mebina ghvtis mier tavisi ebraeli khalkhistvis aghsrulebuli sasts’aulebi, romlebits israelad, tavisupal da p’asukhismgeblian erad iktsnen.
k’idobnis gverdit, mosesa da aaronis k’vertkhi moitkhovs ghvtis ch’eshmarit’i ts’inasts’armet’q’velebis ndobas. meore rjulis 8:3-is tanakhmad, manana akhsenebs iesos ts’inashe mq’op rcheulebs, rom „ k’atsi ar itsotskhlebs mkholod p’urita da ts’q’lit, aramed q’oveli sit’q’vit, romelits uplis p’iridan gamodis “. es sit’q’va aseve ts’armodgenilia moses mier ghvtis k’arnakhit dats’erili gragnilis sakhit. k’idobnis zemot , shets’q’alebis sak’urtkheveli gvasts’avlis, rom ieso krist’es sitsotskhlis nebaq’oplobiti mskhverp’lis rts’menis gareshe, ghmerttan k’avshiri sheudzlebelia. es q’velaperi ts’armoadgens ieso krist’es mier daghvrili adamianis siskhlis sapudzvelze dadebuli akhali aghtkmis teologiur sapudzvels. da dzalian logik’urad, im dghes, rodesats masshi ghvtis gegma shesrulda da shesrulda, simboloebis roli da „iom k’ip’uris“ anu „gamosq’idvis dghis“ dghesasts’auli, romelits amas ts’inasts’armet’q’velebda, modzvelebuli da usargeblo gakhda. realobis ts’inashe chrdilebi kreba. amit’om, t’adzari, romelshits ts’inasts’armet’q’veluri rit’ualebi sruldeboda, unda gamkraliq’o da agharasdros gamocheniliq’o. rogorts ieso asts’avlida, ghvtis taq’vanismtsemelma unda stsemdes taq’vans mas „ sulita da ch’eshmarit’ebit“ , ieso krist’es shuamavlobit hkondes „ tavisupali ts’vdoma “ mis zetsiur sultan. es taq’vanistsema ar aris dak’avshirebuli artsert mits’ier adgils, arts samarias, arts ierusalims da mit umet’es roms, sant’iago de k’omp’ost’elas, lurds an mekas.
miukhedavad imisa, rom rts’mena mits’ier adgils ar uk’avshirdeba, is im sakmeebit vlindeba, romlebits ghmertma ts’inasts’ar moamzada tavisi rcheulebistvis, sanam isini dedamits’aze tskhovroben. sats’mindris simbolik’a mekhute atasts’leulis dasats’q’isshi, 4000 ts’liani tsodvis shemdeg, shets’q’da. da tu ghvtis gegma 4000 ts’elze met’i khnis ganmavlobashi ashendeboda, rcheulebi shevidodnen ghvtis simshvideshi, romelits q’ovelk’vireuli shabatit iq’o nats’inasts’armet’q’velebi. magram es ase ar iq’o, radgan zakarias droidan moq’olebuli, ghmerti or aghtkmas ts’inasts’armet’q’velebs. is meore aghtkmas upro det’alurad aghts’ers da ambobs zakarias 2:11-shi: „ im dghes mravali eri sheuertdeba upals da ikneba chemi khalkhi; da me davmk’vidrdebi tkvens shoris da gaigebt, rom tsabaot upalma gamomgzavna tkventan“. » es ori aghtkma ts’armodgenilia „ ori zetiskhilis khit “ zakarias ts’ignshi. 4:11-dan 14-mde: „ me vup’asukhe da vutkhari mas: ra aris es ori zetiskhilis khe sasantlis marjvena da martskhena mkhares? meored vup’asukhe da vutkhari: ra aris es ori zetiskhilis rt’o, romlebits or okros miltan arian, saidanats okro moedineba? man mip’asukha: „ar itsi, ras nishnavs es?“ me vutkhari: „ ara, bat’ono chemo .“ man k’i tkva: „es ori tskhebulia, romlebits mteli dedamits’is uplis ts’inashe dganan “. am mukhlebis k’itkhva madzlevs shemokmedi ghmertis, sulits’midis, bibliuri sit’q’vis shtamagonebeli adamianis, udides dakhvets’ilobas aghmovachen. zakaria idzulebulia orjer ik’itkhos , ras nishnavs „ ori zetiskhilis khe “, rom ghmertma up’asukhos mas. es imit’om khdeba, rom ghvtaebrivi aghtkmis p’roekt’i or tanmimdevrul pazas gaivlis, magram meore pazas p’irvelis gak’vetilebi gvasts’avlis. isini oria, magram sinamdvileshi isini mkholod ertia, radgan meore mkholod p’irvelis k’ulminatsiaa. martlats, ra pasi akvs dzvel aghtkmas mesia iesos gamomsq’idveli sik’vdilis gareshe? araperi, mskhlis k’udits k’i, rogorts beri mart’in luteri it’q’oda. da es aris im t’ragediis mizezi, romelits dghemde ats’ukhebt ebraelebs. am mukhlebshi ghmerti aseve ts’inasts’armet’q’velebs akhali aghtkmis uarq’opas zakarias mier k’itkhvaze p’asukhit: „ ar itsit, ras nishnavs es? me vambob: ara, chemo bat’ono “. radgan martlats, ebraelebi ugulebelq’open am mnishvnelobas ieso krist’es dabrunebamde bolo gamotsdis moment’amde, rodesats isini moiktsevian an daadast’ureben taviant uarq’opas tavianti arsebobis pasad.
tskhadia, ts’armarti khalkhebis krist’ianobaze moktsevam daamt’k’itsa, rom ghvtaebrivi gegma martlats shesrulda ieso krist’es p’irovnebashi da es ertaderti nishania, romelsats ghmerti k’vlav stavazobs erovnul ebraelebs, darchnen mis ts’minda aghtkmashi. amgvarad, dadast’urebuli, es meore anu akhali aghtkma unda gagrdzelebuliq’o mits’ieri tsodvis 6000 ts’lis bolo mesamedze. da mkholod misi saboloo didebuli dabrunebit aghnishnavs ieso krist’e meore aghtkmis dasrulebis dros; radgan am dabrunebamde simboloebit nats’inasts’armet’q’velebi sts’avleba sasargeblo rcheba ghvtis mier momzadebuli saerto gegmis gasagebad, radgan chven mas valshi vart misi didebuli dabrunebis drois tsodna: 2030 ts’lis gazapkhulis dasats’q’isi. amrigad, 1844 ts’els, rcheuli rcheulebistvis shabatis mitsemit, ghmerti eq’rdnoba ebrauli sak’urtkhevlisa da solomonis t’adzris simbolik’ashi chats’eril gak’vetilebs. is gmobs k’atolik’uri k’vira dghis tsodvas, romelits memk’vidreobit miigho imp’erat’or k’onst’ant’inesgan 321 ts’lis 7 mart’idan, da miutitebs akhali „sak’urtkhevlis gants’mendis“ sach’iroebaze, romelits ch’eshmarit’ad ertkhel da samudamod shesrulda jvartsmul da aghmdgar ieso krist’eshi. sinamdvileshi, ghmertma 1844 ts’lamde daeloda, rata upro natlad dagmo „romauli k’vira“. radgan misma mighebam tavdap’irvelad supta krist’ianuli rts’mena tsodvis ts’q’evlis kvesh moaktsia, rats arghvevs ghmerttan urtiertobas, danielis 8:12-shi motsemuli gantskhadebis shesabamisad.
amgvarad, gants’menda autsileblad guliskhmobs ts’minda shabatis p’at’ivistsemas, romelits tavad ghmertma gants’minda mits’ieri sist’emis shekmnis p’irveli k’viris bolodan. mit umet’es, rom is ts’inasts’armet’q’velebs rcheulta shesvlas iesos gamarjvebit mop’ovebul simshvideshi da ts’armodgenilia ghvtis ati mtsnebidan meotkheshi, romelits motavsebulia mots’mobis k’idobanshi, ts’mindatats’mindashi, sak’urtkhevelshi, zetsiuri ghmertis samgzis ts’minda sulis simboloshi, ts’minda misi sami tanmimdevruli rolis - mamis, dzisa da sulits’midis - srulq’opilebit. q’velaperi, rats ik aris nap’ovni, dzvirpasia ghvtis gulistvis da isetive dzvirpasi unda iq’os misi rcheulebis, misi shvilebis, misi „ojakhis“ khalkhis azrebisa da gulebistvis. amgvarad, rcheulta ch’eshmarit’i sits’mindis shercheva dadgenili da ident’ipitsirebulia.
moses k’anonisgan ganskhvavebit, romelits ghvtis gegmis ts’insvlastan ertad adap’t’atsias ganitsdis, kvebze amot’vipruli nivtebi maradiul ghirebulebas idzens samq’aros aghsasrulamde. es ekheba mis at mtsnebas, romeltagan artsertis shetsvla da mit umet’es, amogheba sheudzlebelia, rogorts p’ap’ma romma gabeda am ati mtsnebidan meores shemtkhvevashi. maradisobis k’andidat’ebis mot’q’uebis eshmak’uri ganzrakhva ati mtsnebis shesanarchuneblad mtsnebis damat’ebashi vlindeba. tumtsa, ghvtaebrivi ak’rdzalva arsebebis, k’vetili khat’ebis an gamosakhulebis ts’inashe tavis dakhris shesakheb martlats amoghebulia. chven shegvidzlia vnanobdet am t’ip’is rames, magram es maints sashualebas gvadzlevs gamovavlinot tsru rts’mena. isini, vints ar tsdiloben gagebas da logik’urad zedap’irulad rchebian, ganitsdian tavianti ktsevis shedegebs; isini ugulebelq’open tavianti gank’itkhvis modalobebs manam, sanam ghvtis mier ar dagmoben.
t’adzari an ts’minda adgili
modit, zetsidan danakhuli zetsiuri religiuri asp’ekt’i davt’ovot da mas im p’ersp’ekt’ividan shevkhedot, rasats religiuri sits’minde mas dedamits’aze anich’ebs. mas „iahves sakhlis“ „t’adzris“ nats’ilshi gantavsebul element’ebshi vp’oulobt. moses drois k’aravshi es otakhi shekhvedris k’aravi iq’o. es sami element’ia da isini ekheba sachvenebeli p’uris magidas, shvidi milita da shvidi lamp’it savse sasantles da otakhis shuashi, pardis ts’in gantavsebul sak’mevlis samskhverp’los. garedan p’uris magida martskhniv , chrdiloetitaa, kholo sasantle marjvniv, samkhretit. es simboloebi im realobis simboloebia, romelits ieso krist’es mier daghvrili siskhlit gamosq’iduli rcheulebis tskhovrebashi q’alibdeba. isini idealurad avseben ertmanets da ganuq’opelni arian.
okros sasantle shvidi lamp’it
gam. 26:35: „ pardis garet dadgi supra, kholo sasantle - supris mop’irdap’ire mkhares, k’arvis samkhret mkhares; supra k’i chrdiloet mkhares dadgi “.
t’adzarshi is martskhena mkhares, samkhret mkharesaa gantavsebuli. simboloebis ts’ak’itkhva droshi khdeba, samkhretidan chrdiloetisk’en. sasantle ts’armoadgens ghvtis sulsa da natels dzveli aghtkmis dasats’q’isidan. ts’minda aghtkma uk’ve dapudznebulia p’asekis „ghvtis k’ravis “ mskhverp’lshets’irvaze, romelsats simbolurad da ts’in udzghvis adamidan shets’iruli tskhvrebi an akhalgazrda verdzebi. gamotskh. 5:6-shi mas sasantlis simboloebi ertvis: „ shvidi tvali, romlebits ghvtis shvidi sulia, mtel dedamits’aze ts’argzavnili “ da „ shvidi rka “, romlebits mas dzalis gants’mendas miats’eren.
sasantle rcheulta sinatlis motkhovnilebis dasak’maq’opileblad arsebobs. isini mas ieso krist’es sakhelit igheben, romelshits ghvtaebrivi sinatlis gants’mendaa (= 7). es gants’menda simbolurad gamokhat’avs ritskhv „shvids“, romelits bibliur gamotskhadebashi shviddghiani k’viris shekmnidan moq’olebuli arsebobs. zakarias sakharebashi sulits’mida „ shvid tvals “ miats’ers mtavar kvas, romelzets zerubabeli babilonelebis mier dangreul solomonis t’adzars aghadgens. am „ shvidi tvalis “ shesakheb is ambobs: „ es shvidi iahves tvalebia, romlebits mtel dedamits’aze mimoikhedaven“. gamotskh. 5:6-shi es tsnoba ieso krist’es, „ ghvtis k’ravs “ miets’ereba : „ da vikhile t’akht’isa da otkhi tsotskhali arsebis shuagulshi da ukhutsesta shuagulshi k’ravi, romelits titkos dak’luli iq’o. mas shvidi rka da shvidi tvali hkonda, romlebits ghvtis shvidi sulia, romlebits mtel dedamits’aze arian ts’armogzavnilni “. es mukhli khazgasmit adast’urebs mesiis iesos ghvtaebriobis gants’mendas. didma shemokmedma ghmertma gamogzavna tavi dedamits’aze, rata iesoshi sheesrulebina tavisi nebaq’oplobiti gamomsq’idveli mskhverp’li. sts’ored am ghvtaebrivi sulis mokmedebas vumadli chems nashromebshi ts’armodgenil ganmart’ebebs. sinatle p’rogresirebs da tsodna drota ganmavlobashi izrdeba. chven misi ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’vebis mtel chvens gagebas mas vumadlit.
sunamoebis sak’urtkheveli
tavisi pizik’uri skheulis sik’vdilistvis shets’irvit, sulisa da mteli sulis srulq’opil normashi, ieso krist’e ghmerts sasiamovno surnels stavazobs, romelsats ebrauli rit’uali surnelebit simbolurad gamokhat’avs. krist’e ts’armodgenilia am surnelebshi, magram aseve aris mghvdelmsakhuris roli, romelits mat stavazobs.
pardis ts’in, mots’mobis k’idobnisa da misi shets’q’alebis t’akht’is p’irisp’ir, dgas sak’mevlis samskhverp’lo, romelits mghvdelmtavars, mghvdelmtavars, anich’ebs shuamavlis rols, rogorts mkholod misi rcheulebis mier chadenili tsodvebistvis. radgan iesom ar aigho sak’utar tavze mteli msoplios tsodvebi, aramed mkholod mati rcheulebi, romlebsats madlierebis nishnebs adzlevs. dedamits’aze mghvdelmtavars mkholod simboluri ts’inasts’armet’q’veluri ghirebuleba akvs, radgan shuamdgomlobis upleba mkholod krist’e mkhsnels ek’utvnis. shuamdgomloba misi eksk’luziuri uplebaa da mas „ maradiuli “ khasiati akvs melkisedek’is ts’esis mikhedvit, rogorts es dats’vrilebit aris dak’onk’ret’ebuli daniel 8:11-12-shi: „ da man tavi lashkris metauramdets k’i aimaghla da ts’aartva mas mudmivi mskhverp’li da daangria misi sak’urtkhevlis adgili. lashkars mudmivi mskhverp’li tsodvis gamo mietsa ; rkam ch’eshmarit’eba mits’aze daangria da ts’armat’ebas miaghts’ia tavis sakmeshi “; da ebr. 7:23-shi. gadakhazuli sit’q’va „ mskhverp’li “ original ebraul t’ekst’shi ar aris moq’vanili. am mukhlshi ghmerti gmobs romis p’ap’is bat’onobis shedegebs. krist’ianis p’irdap’iri urtiertoba iesostan p’ap’is lideris sasargeblod gadadis; ghmerti k’argavs tavis msakhurebs, romlebits suls k’argaven. tavisi ghvtaebrivi srulq’opilebit, mkholod ghmerts krist’eshi sheudzlia tavisi shuamdgomlobis legit’imatsia, radgan is, vistvisats shuamdgomlobs, gamosasq’idad stavazobs tavis nebaq’oplobit tanamgrdznob mskhverp’ls, romelits t’k’bil surnels at’arebs ghmertis, siq’varulisa da samartlianobis msajulistvis, romelsats is ertdroulad ts’armoadgens. misi shuamdgomloba ar aris avt’omat’uri, is akhortsielebs mas tu ara, imisda mikhedvit, imsakhurebs tu ara mtkhovneli amas. ieso krist’es shuamdgomloba mot’ivirebulia misi tanagrdznobit tavisi rcheulebis bunebrivi khortsieli sisust’eebis mimart, magram veravin moat’q’uebs mas, is gansjis da ibrdzvis samartlianobita da simartlit da tsnobs tavis ch’eshmarit’ taq’vanismtsemlebsa da monebs; romlebits misi ch’eshmarit’i mots’apeebi arian. rit’ualshi sunamoebi simbolurad gamokhat’aven iesos sasiamovno surnels, romelsats amgvarad sheudzlia tavisi ertguli ts’mindanebis lotsvebi shestavazos tavisi p’iradi surnelit, romelits sasiamovnoa ghmertistvis. p’rintsip’i msgavsia k’erdzis sunelisa, romelits unda miirtvat. gamarjvebuli krist’es, mits’ieri mghvdelmtavris ts’inasts’armet’q’veluri khat’eba modzvelebulia da unda gakres, iseve rogorts t’adzari, sadats is tavis religiur rit’ualebs asrulebs. shuamdgomlobis p’rintsip’i amis shemdegats rcheba, radgan ts’mindanebis mier ghvtisadmi mimartuli lotsvebi ts’armodgenilia ieso krist’es sakhelit da misi damsakhurebit, romelits ertdroulad zetsiuri shuamavali da srulpasovani ghmertia.
sats’inauro p’uris supra
t’adzarshi is marjvniv, chrdiloet mkhares devs. sats’inadats’ero p’uri ts’armoadgens sulier sazrdos, romelits ieso krist’es sitsotskhles ts’armoadgens, ch’eshmarit’ zetsiur mananas, romelits rcheulebs edzlevat. tormet’i p’uria, iseve rogorts ieso krist’eshi shesrulebul ghvtaebriv da adamianur aghtkmashi tormet’i t’omia, srulad ghmerti (= 7) da srulad adamiani (= 5); ritskhvi tormet’i aris am aghtkmis ritskhvi ghmertsa da adamians shoris, ieso krist’e k’i misi gamoq’eneba da srulq’opili modelia. sts’ored masze aq’alibebs ghmerti tavis aghtkmebs 12 p’at’riarkze, iesos 12 motsikulze, gamotskhadebis 7-shi dabech’dil 12 t’omze. „t’adzris“ chrdiloetit orient’atsiis ts’ak’itkhvisas, es magida akhali aghtkmis mkharesaa da didi kerubimis mkhares, romelits sak’urtkhevelshi martskhniv dgas.
ts’ina ezo
mskhverp’lshets’irvis samskhverp’lo
gamotskhadebis 11:2-shi sulits’mida gansak’utrebul beds anich’ebs sats’mindris „ ezos “: „ t’adzris gareta ezos k’i tavi daanebet“. garet da nu gazomav, radgan is ts’armartebs mietsa da ts’minda kalaks ormotsdaori tvis ganmavlobashi pekhit gatelaven“ . „ ezo “ aghnishnavs gareta ezos, romelits ts’minda adgilis anu daparuli t’adzris shesasvlelis ts’in mdebareobs. ik vkhvdebit religiuri rit’ualis element’ebs, romlebits arsebebis pizik’ur asp’ekt’s ekheba. p’irvel rigshi, es aris mskhverp’lshets’irvis samskhverp’lo, romelzets mskhverp’lshets’irul tskhovelebs ts’vaven. ieso krist’es mosvlis shemdeg, romelits srulq’opili mskhverp’lis shesasruleblad movida, es rit’uali modzvelda da dasrulda danielis 9:27-is ts’inasts’armet’q’velebis shesabamisad: „ is mravaltan dadebs mt’k’itse aghtkmas erti k’viris ganmavlobashi da nakhevari k’viris ganmavlobashi shets’q’vet’s mskhverp’lshets’irvas da shesats’iravs ; gamanadgurebeli chaidens q’velaze sadzagel sakmeebs, sanam ganadgureba da gants’iruli ar daat’q’deba tavs gamanadgurebels “. ebr. 10:6-dan 9-mde dadast’urebulia: „ shen ar gsiamovnebda dasats’vavi shesats’iravi da tsodvistvis mskhverp’li . mashin vtkvi: „aha, movdivar ( ts’ignis gragnilshi chemze ts’eria ) sheni nebis shesasruleblad, ghmerto“. mas shemdeg, rats tavdap’irvelad tkva: „mskhverp’lni da shesats’iravebi, dasats’vavi shesats’iravebi da tsodvistvis shesats’iravebi (romlebits k’anonis tanakhmad its’ireba), shen ar isurve da arts moits’one isini“, shemdeg is ambobs: „aha, movdivar sheni nebis aghsasruleblad“. amgvarad, is aukmebs p’irvels, rata daadginos meore. am nebit chven ganvits’mindet ieso krist’es skheulis ertkhel da samudamod shets’irvit “. rogorts chans, p’avlem, „ebraelebis“admi mimartuli am ep’ist’oles savaraudo avt’orma, is ieso krist’es k’arnakhit dats’era; rats amartlebs mis uzarmazar sinatles da sheudarebel sizust’es. martlats, mkholod tavad ieso krist’es sheedzlo etkva mistvis: „( ts’ignis gragnilshi chemze ts’eria ) “. magram psalmunis 40-e mukhlis t’ekst’is me-8 mukhli ambobs: „ chemtvis dats’erili ts’ignis gragnilit “. am tsvlilebis gamartleba shesadzlebelia krist’es am p’iradi mokmedebit p’avlestan, romelits sami ts’lis ganmavlobashi izolirebuli darcha arabetshi, momzadebuli da darigebuli ushualod sulis mier. da shegakhsenebt, rom es uk’ve iq’o moses mier dats’erili gragnilis shemtkhvevashi, romelmats is ghvtis k’arnakhit dats’era.
zghva, sabanao auzi
ezos meore element’ia ganbanvis auzi, romelits natlobis rit’ualis ts’inasakhea. ghmerti mas „zghvas“ uts’odebs. adamianur gamotsdilebashi zghva „sik’vdilis“ sinonimia. man tavisi ts’q’aldidobit shtantka ts’arghvnamdeli p’eriodi da gamoits’via paraonis mteli k’avaleriis dakhrchoba, romelits mosesa da mis ebrael khalkhs misdevda. natlobisas, romelits srulad unda iq’os chadziruli ts’q’alshi, dzveli tsodvili adamiani unda mok’vdes, rata ts’q’lidan gamovides akhal arsebad, gamosq’iduli da aghordzinebuli ieso krist’es mier, romelits mas tavis srulq’opil simartles miats’ers. magram es mkholod teoriuli p’rintsip’ia, romlis gamoq’enebats damok’idebuli ikneba im k’andidat’is bunebaze, romelits ts’arsdgeba. modis tu ara is, iesos msgavsad, natlobaze ghvtis nebis shesasruleblad? p’asukhi individualuria da ieso miats’ers an ar miats’ers tavis simartles, shemtkhvevis mikhedvit. danamdvilebit sheidzleba itkvas, rom visats surs misi nebis shesruleba, sikharulita da madlierebit p’at’ivs stsems ts’minda ghvtaebriv k’anons, romlis darghvevats tsodvas ts’armoadgens. tu is natlobis ts’q’alshi unda mok’vdes, ech’vgareshea, rom is khelakhla daibadeba krist’es msakhurebashi, garda shemtkhvevitobisa, adamianis khortsieli sisust’is gamo.
amgvarad, tsodvebisgan gants’mendils da ieso krist’es mier chadenili simartlit shemosils, dzveli aghtkmis mghvdlis msgavsad, krist’ian rcheuls sheudzlia shevides ts’minda adgilas anu t’adzarshi, rata emsakhuros ghmerts ieso krist’eshi. ch’eshmarit’i ghvtaebrivi religiis gza amgvarad vlindeba am khat’ovani k’onst’ruktsiit, radgan es mkholod simboloebia, realoba k’i gamochndeba im sakmeebshi, romlebsats gamartlebuli rcheulebi ts’arudgenen adamianebs, angelozebsa da shemokmed ghmerts.
ghvtis gegma khat’ebit iq’o nats’inasts’armet’q’velebi
tavisi gegmis tanakhmad, ghmertma rcheulta tsodva mokhsna ieso krist’es siskhlit, romelits sats’mindris anu uts’mindesi adgilis ts’q’alobis t’akht’ze miit’anes. ierusalimshi, golgotas mtis adgilas 1982 ts’lamde gansak’utrebuli gatkhrebis nebartvis mkone advent’ist’ma arkeologma ron vaiat’ma gamoavlina, rom iesos siskhli sinamdvileshi krist’es jvartsmis jvridan ekvsi met’rit kvemot mdebare mits’iskvesha gamokvabulshi mdebare ts’q’alobis t’akht’is martskhena mkhares moedineboda; es golgotas mtis dzirshi mokhda. samghvdelo rit’ualis dros, ts’minda adgilas motavsebuli mghvdeli shets’q’alebis t’akht’isa da uts’mindesi adgilis, sats’mindris,k’enaa mimartuli. shedegad, rats adamianis martskhniv aris, ghvtis marjvnivaa. analogiurad, ebrauli ts’era marjvnidan adamianis martskhniv its’ereba, chrdiloetidan samkhretis mimartulebit, shesabamisad, martskhnidan ghvtis marjvniv. amrigad, ori aghtkmis gegma am uts’mindesi adgilis ts’ak’itkhvisas its’ereba, adamianis marjvnidan martskhniv; anu ghmertistvis p’irikit. dzveli aghtkmis ebraelebi ghmerts emsakhurebodnen kerubimebis simboluri khat’is kvesh, romelits sats’midarshi mat marjvniv iq’o gantavsebuli. mati aghtkmis dros, „gamosq’idvis dghes“ dak’luli tkhis siskhli mohkondat ts’ina mkhares da shendobis savardzelze mosaskhureblad. mghvdelmtavari shvidjer askhurebda tits aghmosavletis mimartulebit. martalia, dzveli aghtkma misi khsnis gegmis aghmosavleti paza iq’o. tsodvilebi, romlebits unda miet’evat, tavad aghmosavletshi, ierusalimshi iq’vnen. im dghes, rodesats iesom daghvara tavisi siskhli, is imave shendobis savardzelze daetsa da akhali aghtkma, romelits mis siskhlsa da mis simartleze iq’o damq’arebuli, daits’q’o meore kerubimebis nishnis kvesh, romelits martskhniv, samkhret mkhares mdebareobda. amrigad, ghmertma dainakha, rom es p’rogresi khdeboda misi martskhnidan mis „ marjvniv “, misi k’urtkhevis mkhares, rogorts es ts’eria psalmunebis 110:1-shi: „ davitis psalmuni. uplis sit’q’va chemi uplisadmi: dajeki chems marjvniv , sanam shens mt’rebs shens pekhsadgamad ar davaq’eneb “. da ebr. 7:17-is dadast’urebit, me-4-7 mukhlebi azust’ebs: „ iehovam daipitsa da ar moinaniebs: shen mghvdeli khar uk’unisamde, rogorts melkisedek’i. upali, shens marjvniv, amskhvrevs mepeebs tavisi riskhvis dghes. samartals aghasrulebs khalkhebs shoris; q’velaperi gvamebit aris savse; tavebs amskhvrevs mtel kveq’anashi; svams nak’adulidan, rotsa modzraobs; amit’omats maghla sts’evs tavs “. amrigad, nazi, magram samartliani ieso krist’e aidzulebs damtsinavebs da ambokhebulebs gadaikhadon pasi misi gamosq’iduli rcheulebisadmi misi tanamgrdznobi siq’varulis amaghlebuli mots’mobis zizghistvis.
imisatvis, rom sasamartloshi an t’adzarshi shesvlisas ebraelebi zurgs aktsevdnen „amomaval mzes“, romelsats mteli ist’oriis ganmavlobashi taq’vans stsemdnen ts’armartebi dedamits’is skhvadaskhva adgilas, ghmerts surda, rom sak’urtkheveli mtel sigrdzeze aghmosavlet-dasavletis gherdzze aeshenebinat. amit’om, misi siganit, ts’mindatats’mindis marjvena k’edeli „chrdiloetit“ iq’o ganlagebuli, kholo martskhena k’edeli „samkhretis“ mkhares.
mates 23:37-shi iesom sak’utar tavs „katamis sakhe mistsa, romelits ts’its’ilebs prtebis kvesh malavs “: „ ierusalimo, ierusalimo, ts’inasts’armet’q’velta mk’vlelo da shentan gamogzavnilta kvebis momtkhrelo, ramdenjer shemik’riba sheni shvilebi, rogorts katami agrovebs prtebis kvesh tavis ts’its’ilebs, magram ar shek’ribe! “ ai, ras gvasts’avlis ori zedized dadebuli aghtkmis titoeuli aghtkmistvis ori kerubimis gashlili prtebi. gamosvlis 19:4-is tanakhmad, ghmerti sak’utar tavs „arts’ivs “ adarebs : „ tkven nakhet, ra vuq’o egvip’t’es da rogor agit’anet arts’ivis prtebit da mogiq’vanet chemtan “. gamotskh. 12:14-shi is ak’onk’ret’ebs „ did arts’ivs “: „ dedak’atss k’i mietsa didi arts’ivis ori prta, rata gapreniliq’o udabnoshi, tavis adgilas, sadats ik’vebeba droit, droebit da nakhevari droit, gvelis p’irisagan shors “. es suratebi imave realobas asakhavs: ghmerti itsavs mat, visats uq’vars, radgan isini uq’vart igi or tanmimdevrul aghtkmashi, ieso krist’emde da mis shemdeg.
da bolos, simbolurad, ebrauli t’adzari ts’armoadgenda krist’es skheuls, rcheulis skheuls da k’olekt’iurad, krist’es p’at’ardzals, mis rcheuls, rcheulta k’rebuls. q’vela am mizezis gamo, ghmertma daats’esa sanit’aruli k’vebis ts’esebi, rata t’adzris es skhvadaskhva pormebi gants’mendiliq’o da p’at’ivistsemit q’opiliq’o; 1 k’or. 6:19: „ nutu ar itsit, rom tkveni skheuli aris t’adzari sulits’midisa, romelits tkvenshia da romelits ghvtisgan gakvt, da rom tkven ar ek’utvnit tkvens tavs? “
okro, mkholod okro
aseve unda aghinishnos am k’rit’eriumis mnishvneloba: q’vela aveji da ch’urch’eli, kerubimebi da tavad shida k’edlebi okrosgan aris damzadebuli an daparulia nach’edi okroti. okros damakhasiatebeli nishani misi utsvleli khasiatia; es aris ertaderti ghirebuleba, romelsats ghmerti anich’ebs mas. gasak’viri ar aris, rom man okro srulq’opili rts’menis simbolod aktsia, romlis unik’aluri da srulq’opili modelits ieso krist’e iq’o. t’adzrisa da sak’urtkhevlis int’erieri ieso krist’es sulis shinagan asp’ekt’s ganasakhierebs, romelits gants’mendit, ghvtis sulits’midis sits’mindit aris dasakhlebuli; misi khasiati utsvleli iq’o da es iq’o tsodvasa da sik’vdilze misi gamarjvebis mizezi. iesos mier moq’vanili magaliti ghmertis mier ts’armodgenilia, rogorts modeli, romelsats q’vela misi rcheuli unda mibadzos; es aris misi motkhovna, ertaderti p’iroba imisatvis, rom individualurad da k’olekt’iurad gavkhdet tavsebadi maradiul zetsiur tskhovrebastan, gamarjvebulta sazghaurtan da jildostan. misi ghirebulebebi chveni unda gakhdes, chven unda davemsgavsot mas k’lonebivit, rogorts ts’eria 1 ioanes 2:6-shi: „ vints ambobs, rom masshi rcheba, ise unda iaros, rogorts is dadioda “. okros mnishvneloba motsemulia 1 p’et’res 1:7-shi: „ rata tkveni rts’menis gamotsda, romelits upro dzvirpasia, vidre khrts’nadi okro, tumtsa tsetskhlit gamotsdis, ieso krist’es gamotskhadebisas kebad, didebad da p’at’ivsatsemad iktses “. ghmerti gamotsdis tavisi rcheulebis rts’menas. miukhedavad imisa, rom utsvlelia, okro sheidzleba sheitsavdes uts’minduri nivtierebebis k’vals da matgan gasatavisupleblad is unda gatskheldes da gadnes. shemdeg nadebi an minarevebi mis zedap’irze amodis da mati moshorebaa shesadzlebeli. es aris gamosq’iduli mots’apeebis mits’ieri tskhovrebis gamotsdilebis surati, romlis drosats krist’e anadgurebs borot’ebas da gants’mends mat, skhvadaskhva gamotsdas ukvemdebarebs. da mkholod gansatsdelshi gamarjvebis p’irobit, mati sitsotskhlis bolos, mat maradiul beds didi msajuli ieso krist’e ts’q’vet’s. es gamarjveba mkholod misi mkhardach’erita da dakhmarebit aris mights’euli, rogorts man ganatskhada ioanes 15:5-6 da 10-14-shi: „ me var vazi, tkven k’i t’ot’ebi. vints chemshi rcheba da me masshi, bevr naq’ops idzleva, radgan chems gareshe verapers gaak’etebt. tu vinme chemshi ar darcheba, t’ot’ivit gadaigdeben mas da gakhmeba; shemdeg t’ot’ebs agroveben, tsetskhlshi chaq’rian da its’vian“ . sach’iroa ghvtaebrivi mtsnebebis morchileba: „ tu daitsavt chems mtsnebebs, darchebit chems siq’varulshi, rogorts me davitsavi chemi mamis mtsnebebi da vrchebi mis siq’varulshi “. megobrebistvis sik’vdili misi amaghlebuli siq’varulis st’andart’is srulq’opil k’ulminatsiad iktseva: „ es aris chemi mtsneba: giq’vardet ertmaneti, rogorts me shegiq’varet tkven. aravis akvs amaze didi siq’varuli, rom k’atsma tavi dasdos tavisi megobrebistvis “. magram iesos mier es aghiareba p’irobitia: „ tkven chemi megobrebi khart, tu sheasrulebt imas, rasats gibrdzanebt “.
tavis mkhriv, shvidlamp’iani sasantle damzadebuli iq’o mq’ari okrosgan. mas mkholod ieso krist’es srulq’opilebis simbolo sheedzlo. romis k’atolitsizmis ek’lesiebshi nap’ovni okro mati tsru rts’menis p’ret’enziis khat’ebaa. sts’ored amit’om, amis sap’irisp’irod, p’rot’est’ant’uli t’adzrebi q’velanairi ornament’isgan, mok’rdzalebuli da mk’atsrisgan gadzartsves. sak’urtkhevlisa da t’adzris simbolik’ashi okros arseboba adast’urebs, rom sak’urtkhevels mkholod ghvtaebrivi ieso krist’es ts’armodgena sheudzlia. tumtsa, gapartoebit, epeselta 5:23-24-shi ts’eria, rom is aris tavi, ek’lesiis tavi, romelits misi skheulia: „ radgan kmari tsolis tavia, rogorts krist’ea ek’lesiis tavi, romelits misi skheulia , romlis mkhsnelits is aris“. rogorts ek’lesia emorchileba krist’es, aseve tsolebits unda daemorchilon taviant kmrebs q’velapershi. “ magram shemdeg sulits’mida ganmart’avs: „ kmrebo, giq’vardet tkveni tsolebi, rogorts krist’em sheiq’vara ek’lesia da tavi gasts’ira mistvis, rata gants’minda igi, gants’minda ts’q’lit ganbanit sit’q’vit , rata ts’aredgina igi didebit, lakis, naoch’is an raime msgavsis gareshe, aramed rata q’opiliq’o ts’minda da umank’o.“ „amgvarad, natlad aris gamokhat’uli, tu ras moitsavs ch’eshmarit’i krist’ianuli religia. misi st’andart’i ar aris mkholod teoriuli, aramed p’rakt’ik’a, romelits khortsieldeba mteli tavisi realobit. sach’iroa misi gamotskhadebuli „ sit’q’vis “ st’andart’tan tankhmoba; es guliskhmobs ghvtis mtsnebebisa da ts’es-chveulebebis p’at’ivistsemas da bibliashi mis ts’inasts’armet’q’velebebshi gamotskhadebuli saidumloebebis tsodnas. es k’rit’eriumi, rcheulta „ umts’ik’vlo an umank’o “, gakhsenebulia da dadast’urebulia gamotskh. 14:5-shi, sadats is miets’ereba krist’es ch’eshmarit’i saboloo dabrunebis „advent’ist’“ ts’mindanebs. isini aghnishnulia gamotskh. 7-shi „ ghvtis bech’dit “ dabech’dili „ as ormotsdaotkhi 000 “ -is simboloti . mati gamotsdileba mteli ... gants’menda . es k’vleva achvenebs, rom k’aravi, sak’urtkheveli, t’adzari da mati q’vela simbolo ts’inasts’armet’q’velebda ghvtis did khsnis gegmas. mat tavianti danishnuleba da shesruleba ip’oves ieso krist’es mits’ieri msakhurebis gamovlinebashi, romelits adamianebistvis gamotskhadda. amrigad, rcheulta urtiertoba mastan ts’inasts’armet’q’veluri khasiatisaa; umetsari adamiani eq’rdnoba q’ovlismtsodne shemokmed ghmerts; romelits ashenebs mis momavals da umkhels mas.
mepe solomonis mier ashenebuli t’adzris shests’avlam gvachvena, rom ar unda avuriot adamianebistvis khelmisats’vdomi „t’adzris“ nats’ili „sak’urtkheveltan“, romelits mkholod zetsiuri ghmertistvisaa gank’utvnili. shedegad, danielis 8:14-shi sit’q’va „sits’mindis“ natsvlad gamoq’enebuli sit’q’va „sak’urtkheveli“ amjerad k’argavs q’ovelgvar legit’imurobas , radgan is ekheba zetsiur adgils, sadats 1843 ts’els gants’menda sach’iro ar aris. p’irikit, sit’q’va „sits’minde“ ekheba ts’mindanebs, romlebmats unda daanebon tavi tsodvis chadenas dedamits’aze, rata ganits’mindon, anu ghvtis mier asarchevad airchion.
ieso krist’es sik’vdilis shemdeg, ghmertma dakhia parda, romelits „t’adzars“ „sak’urtkhevlisgan“ hq’opda, magram mkholod ts’mindanta lotsvebs sheedzlot sulieri ts’vdoma zetsiur sak’urtkhevelshi, sadats ieso mattvis shuamdgomlobda. t’adzris nats’ils unda gaegrdzelebina tavisi roli, rogorts dedamits’aze rcheulta shek’rebis adgilis. igive mokhda 1843 ts’els, p’rintsip’i ganakhlda. ts’mindanta „t’adzari“ dedamits’aze darcha da „sak’urtkhevelshi“, romelits unik’alurad zetsiuri iq’o, krist’es shuamdgomloba opitsialurad ganakhlda mkholod rcheuli advent’ist’i rcheulebis sakhelit. amit’om, akhal aghtkmashi dedamits’aze „sak’urtkheveli“ aghar arsebobs, sadats misi simbolo kreba. rcheba mkholod gamosq’iduli rcheulta sulieri „t’adzari“.
ertaderti sibilts’e, romelits gants’mendas moitkhovda, dedamits’aze mq’opi adamianebis tsodvebi iq’o, radgan mati artserti tsodva ar shebilts’avda zetsas. mkholod eshmak’isa da misi meambokhe demonebis tandasts’rebit iq’o shesadzlebeli amis gak’eteba da amit’om, gamarjvebulma mikaelshi, ieso krist’em gandevna isini zetsidan da tsodvis mits’aze, sadats isini sik’vdilamde unda darcheniliq’vnen.
sits’mindis simbolik’is gankhilvis shemdeg erti ram rcheba gasagebi. ramdenadats ts’mindaa es simboloebi, isini mkholod mat’erialuri sagnebia. ch’eshmarit’i sits’minde tsotskhlebshia, sts’ored amit’om ieso krist’e t’adzari ar iq’o mkholod, romelits mkholod ghvtis k’anonis gansatavseblad arsebobda, misi khasiatisa da mits’ieri tsodvilis mier sheuratskhq’opili samartlianobis khat’i. es mkholod misi rcheulebis sts’avlebis dasadast’ureblad iq’o gank’utvnili, rom ghmertma es q’velaperi mosesa da mis mushebs sheusrula. sts’ored k’erp’taq’vanismtsemluri saktsielis tavidan asatsileblad, ghmertma 1982 ts’els ert adamians, mis msakhurs, ron uait’s, upleba mistsa, ep’ova da shekheboda misi mots’mobis k’idobans. radgan „ iesos mots’moba “, romelits „ts’inasts’armet’q’velebis sulia “, mistvis gatsilebit uk’etesi da sasargebloa, radgan is p’iradad movida, rata gamoetskhadebina dedamits’aze misi rcheuli rcheulebistvis momzadebuli gadarchenis gegmis mnishvneloba. ron uaiat’s neba dartes, gadaegho angelozebis mier k’idobnidan ati mtsnebis amoghebis shesakheb, magram man uari tkva pilmis shenakhvaze. es pakt’ebi adast’urebs, rom ghmertma ts’inasts’ar itsoda tavisi uaris shesakheb, magram es archevani gvitsavs im k’erp’taq’vanismtsemlobisgan, romelits aset chanats’ers sheedzlo gamoets’via mis zogiert upro dautsvel rcheulshi. es realoba chventvis gamotskhadda, rata shevinakhot is chvens gulebshi, rogorts chveni mosiq’varule ghmertis mier motsemuli t’k’bili p’rivilegia.
dabadebis gantsalk’evebebi
akhla, rodesats am ts’ignis shests’avlam gamoavlina danielisa da gamotskhadebis ts’inasts’armet’q’velebebshi damaluli saidumloebebi, akhla unda gagatsnot dabadebis ts’ignshi gamotskhadebuli ts’inasts’armet’q’velebebi, sit’q’va, romelits „dasats’q’iss“ nishnavs.
q’uradgheba!!! chveneba, romelsats dabadebis ts’ignis am shests’avlisas ganvikhilavt, p’irdap’ir ghvtis p’iridan modioda, romelmats is tavis msakhur moses uk’arnakha. am tsnobis ardajereba udidesi sheuratskhq’opaa, rats k’i sheidzleba p’irdap’ir ghmerts miemartos, sheuratskhq’opa, romelits sabolood k’et’avs samotkhis k’ars, radgan is avlens rts’menis srul ararsebobas, „romlis gareshets sheudzlebelia ghvtistvis siamovnebis migheba “, ebraelta 11:6-is tanakhmad.
tavisi ap’ok’alipsis p’rologshi iesom khazgasmit aghnishna es gamotkma: „ me var alpa da omega, dasats’q’isi da dasasruli “, romelsats is k’vlav tsit’irebs tavisi gamotskhadebis bolos, gamotskh. 22:13-shi. chven uk’ve aghvnishnet dabadebis ts’ignis ts’inasts’armet’q’veluri khasiati, gansak’utrebit shviddghian k’virastan dak’avshirebit, romelits shvidi atasi ts’lis ganmavlobashi ts’inasts’armet’q’velebs. ak, me am dabadebis ts’igns „ gantsalk’evebis “ temis p’ersp’ekt’ividan vudgebi, rats mas gansak’utrebit akhasiatebs, rogorts mogvianebit vnakhavt.
dabadeba 1
p’irveli dghe
dabadeba 1:1: „ tavdap’irvelad ghmertma shekmna tsa da dedamits’a “.
rogorts sit’q’va „ dasats’q’isi “ miutitebs, „ dedamits’a “ martlats sheikmna ghmertma, rogorts akhali ganzomilebis tsent’ri da sapudzveli, p’aralelurad mas ts’inamorbedi tsiuri sitsotskhlis pormebisa. mkhat’vris khat’is gamoq’enebit, mas akhali nakhat’is shekmna da gankhortsieleba evaleba. tumtsa, uk’ve aghvnishnot, rom mati ts’armoshobidan „ tsa da dedamits’a “ gamoq’opilia . „ tsa “ aghnishnavs tsariel, bnel da usasrulo varsk’vlavtshoris k’osmoss; shemdeg k’i „ dedamits’a “ ts’q’lit daparuli burtis sakhit chndeba. „ dedamits’as “ shekmnis k’viramde aranairi ts’inare arseboba ar hkonia, radgan is am k’onk’ret’uli mits’ieri ganzomilebis shekmnis dasats’q’isshi an „ dasats’q’isshi “ sheikmna. is araprisgan ts’armoishoba da ghvtis brdzanebit ighebs pormas, rata sheasrulos roli, romelits autsilebeli gakhda im tavisuplebis gamo, romelits misi p’irveli kmnilebis mier zetsashi chadenili tsodvis satavea; is, visats esaia 14:12 „ dilis varsk’vlavs “ da „ gantiadis dzes “ uts’odebs, sat’anad iktsa mas shemdeg, rats ghvtis avt’orit’et’s daup’irisp’irda. mas shemdeg is aris arsebuli zetsiuri meambokhe banak’isa da momavali mits’ieri banak’is lideri.
dab. 1:2: „dedamits’a iq’o upormo da tsarieli, da sibnele iq’o upsk’rulis tavze, da ghvtis suli livlivebda ts’q’lebs zemot “.
iseve, rogorts mkhat’vari its’q’ebs t’iloze sabaziso saparis ts’asmit, ghmerti ts’armogvidgens uk’ve shekmnil zetsiur sitsotskhlesa da mis mier shekmnil mits’ier sitsotskhleshi arsebul sit’uatsias. amgvarad, sit’q’vit „ sibnele “ aghnishnavs q’velapers, rats mis mots’onebashi ar aris da romelsats absolut’ur sap’irisp’irod „ sinatles “ uts’odebs . modit, aghvnishnot k’avshiri, romelsats es mukhli amq’arebs sit’q’va „ sibneles “ shoris, romelits q’oveltvis mravlobit ritskhvshia, radgan misi asp’ekt’ebi ase mravaljeradia, da sit’q’va „ upsk’ruls “ shoris, romelits aghnishnavs dedamits’as, romelsats sitsotskhlis porma ar akvs. ghmertma es simbolo gamoiq’ena tavisi mt’rebis aghsanishnavad: „ughmerto“ revolutsionerebi da tavisuplad moazrovneebi gamotskhadebis 11:7-shi da p’ap’is k’atolitsizmis ambokhebulebi gamotskhadebis 17:8-shi. tumtsa, ambokhebuli p’rot’est’ant’ebi mat sheuertdnen 1843 ts’els, tavis mkhriv, sat’anis, gamotskhadebis 9:11-shi mokhseniebuli „ upsk’rulis angelozis “ bat’onobis kvesh gadavidnen; romlebsats 1995 ts’els orguli advent’izmi sheuertda.
am mukhlshi motsemul suratshi vkhedavt, rom „ sibnele “ q’ops „ ghvtis suls “ „ ts’q’lebisgan “, romlebits danielsa da gamotskhadebashi simbolurad its’inasts’armet’q’veleben „ khalkhebis, erebisa da enebis “ masebs „ zghvis “ simboloebis kvesh (dan. 7:2-3 da gamotskh. 13:1) da „ mdinareebis “ simboloebis kvesh (gamotskh. 8:10, 9:14, 16:12, 17:1-15). gantsalk’eveba male miets’ereba p’irvelq’opil „ tsodvas “, romelits evam da adamam chaidines. rogorts motsemul suratshi, ghmerti ebrdzvis sibnelis samq’aros, romelits dak’avshirebulia meambokhe angelozebtan, romlebits mihq’vebian sat’anas mis archevanshi, rata daup’irisp’irdnen ghvtis dzalauplebas.
dab. 1:3: „ da tkva ghmertma: iq’os nateli! “ da iq’o nateli .
sik’etis “ st’andart’s sak’utari suverenuli gansjis mikhedvit adgens. „ sik’etis “ es variant’i sit’q’va „ sinatles “ uk’avshirdeba misi didebuli asp’ekt’is gamo, romelits q’velastvis da q’velastvis khilulia, radgan sik’ete ar its’vevs „ sirtskhvils “, romelits adamians aidzulebs daimalos tavisi borot’i sakmeebis aghsasruleblad. am „sirtskhvils“ adami tsodvis shemdeg igrdznobs, dabadebis 3-is tanakhmad, dabadebis 2:25-tan shedarebit.
dab. 1:4: „ da ikhila ghmertma, rom k’argi iq’o nateli da gahq’o ghmertma nateli sibnelisgan “.
es aris ghvtis mier gamotkmuli p’irveli samsjavro . is avlens mis archevans sik’etis mimart , rats gamoikhat’eba sit’q’vit „ sinatle “ da mis dagmobas borot’ebis mimart , rats aghnishnulia sit’q’vit „ sibnele “.
ghmerti gvimkhels misi mits’ieri shekmnis mizans da shesabamisad, saboloo shedegs, romelsats misi gegma miaghts’evs: misi „ sinatlis “ moq’varulta saboloo gamoq’opa matgan, vints „ sibneles “ amjobinebs . „ sinatle da sibnele “ aris ori archevani, romelits shesadzlebeli gakhda tavisuplebis p’rintsip’it, romlis mitsemats ghmerts surda misi q’vela zetsiuri da mits’ieri kmnilebistvis. am or dap’irisp’irebul banak’s sabolood ori lideri hq’avs: ieso krist’e „sinatlistvis “ da sat’ana „sibnelistvis “ . da am or dap’irisp’irebul banak’s, dedamits’is ori p’olusis msgavsad, aseve ekneba ori ganskhvavebuli absolut’uri dasasruli; rcheulebi maradiulad itskhovreben ghvtis sinatleshi, gamotskhadebis 21:23-is mikhedvit; da krist’es dabrunebit ganadgurebulni, ambokhebulebi aghmochndebian „ mt’vris “ mdgomareobashi uk’atsriel dedamits’aze, romelits k’vlav gakhda „upsk’ruli “ dabadebis 1:2-is mikhedvit. gank’itkhvistvis aghdgenilni, isini sabolood ganadgurdebian, shtantkaven „ meore sik’vdilis “ „tsetskhlis t’bashi “ gamotskhadebis 20:15-is mikhedvit.
dab. 1:5: „da uts’oda ghmertma natels dghe da sibneles uts’oda ghame. da iq’o saghamo da iq’o dila - p’irveli dghe “.
es „ p’irveli dghe “ edzghvneba „ sinatlisa da sibnelis “ archevanit chamoq’alibebuli ori banak’is saboloo gamoq’opas, romlebits ertmanets daup’irisp’irdebian dedamits’aze ieso krist’es saboloo gamarjvebamde da mits’ieri shekmnis ganakhlebamde. amgvarad, „ p’irveli dghe “ „aghnishnulia “ im uplebamosilebit, romelsats ghmerti adzlevs ajanq’ebulebs, ebrdzolon mas mteli k’virit nats’inasts’armet’q’velebi „shvidi atasi“ ts’lis ganmavlobashi. amrigad, is idealurad sheepereba nishans , anu tsru ghvtaebrivi taq’vanistsemis „ nishans “, romelits ekvsi atasts’leulis ganmavlobashi gvkhvdeba ts’armart khalkhebsa tu urts’muno ebraelebshi, gansak’utrebit krist’ianul ep’okashi, mas shemdeg, rats „daup’q’robeli mzis dghe“ mighebul ikna q’ovelk’vireul dasvenebis dghed, romelits dats’esda k’onst’ant’ine I-is imp’eriuli khelisuplebis mier , 321 ts’lis 7 mart’s. amrigad, am tarighidan moq’olebuli, amzhamindeli „krist’ianuli“ k’vira „ mkhetsis nishanad “ iktsa mas shemdeg, rats mas religiuri mkhardach’era mistsa p’ap’is romis k’atolik’urma sarts’munoebam 538 ts’lidan. tskhadia, dabadebis ts’ignis „alpas “ bevri ram hkonda shestavazebeli „ omegas “ drois ieso krist’es ertgul msakhurebs . da es ar dasrulebula.
me -2 dghe
dab. 1:6: „ da tkva ghmertma: iq’os mq’arad ts’q’alta shoris da gaq’os ts’q’lebi ts’q’lebisgan “.
akats sakme gantsalk’evebas ekheba : „ ts’q’lebi ts’q’lebisgan “. mokmedeba ts’inasts’armet’q’velebs ghvtis kmnilebebis gantsalk’evebas , romlebits simbolurad „ ts’q’lebit “ aris ts’armodgenili . es mukhli adast’urebs zetsiuri sitsotskhlis mits’ieri tskhovrebisgan bunebriv gantsalk’evebas da orive shemtkhvevashi, „ghvtis dzeebis“ gantsalk’evebas „eshmak’is dzeebisgan“, romlebits mots’odebulni arian tanaarsebobistvis borot’i meambokhe angelozebistvis ieso krist’es sik’vdilit aghnishnul samsjavromde da ieso krist’es didebit dabrunebamde mits’ierebistvis. es gantsalk’eveba gaamartlebs im pakt’s, rom adamiani sheikmneba zetsiuri angelozebis mimart odnav dabla, radgan zetsiuri ganzomileba mistvis miuts’vdomeli ikneba. dedamits’is ist’oria ikneba khangrdzlivi dakhariskhebis ist’oria mis dasrulebamde. tsodvam daamq’ara areuloba da ghmerti ats’q’obs am areulobas shercheviti dakhariskhebis gzit.
dab. 1:7: „ da shekmna ghmertma samq’aro da gahq’o ts’q’lebi, romlebits samq’aros kvesh iq’vnen, ts’q’lebisgan, romlebits samq’aros zemot iq’vnen. da asets iq’o “.
motsemuli gamosakhuleba ganaskhvavebs „ kveda ts’q’lebit “ nats’inasts’armet’q’veleb mits’ier tskhovrebas zetsiuri sitsotskhlisgan, romelits „ samq’aros zemotaa “.
dab. 1:8: „ da uts’oda ghmertma sivrtses tsa. da iq’o saghamo da iq’o dila - meore dghe “.
es tsa aghnishnavs at’mosperul penas, romelits ts’armoikmneba ts’q’lis shemadgeneli 2 airisgan (ts’q’albadi da zhangbadi), ak’ravs dedamits’is mtel zedap’irs da romelits bunebrivad miuts’vdomelia adamianistvis. ghmerti mas ukhilavi zetsiuri sitsotskhlis arsebobas uk’avshirebs, rats asea, radgan tavad eshmak’i miighebs „ haeris dzalauplebis mtavris “ sakhels epeselta 2:2-shi: „... romelshits ts’arsulshi dadiodit am soplis ts’esis mikhedvit, haeris dzalauplebis mtavris mikhedvit, sulis mikhedvit, romelits akhla mokmedebs urchobis dzeebshi “; damok’idebuleba, romelits mas uk’ve hkonda zetsier samq’aroshi.
mesame dghe
dab. 1:9: „da tkva ghmertma: sheik’ribos tsis kvesh mq’opi ts’q’lebi ert adgilas da gamochndes khmeleti. da ikmna ase ...“
am moment’amde „ ts’q’lebi “ mtel dedamits’as paravda, magram isini jer k’idev ar sheitsavdnen zghvis tskhovelta sitsotskhlis raime pormas, romelits me-5 dghes sheikmneboda . es sizust’e mtel tavis avtent’urobas shesdzens dabadebis me-6 tavis ts’arghvnis mokmedebas, romelits shedzlebs zghvis tskhovelta sitsotskhlis pormis gavrtselebas ts’q’alkvesh chadzirul dedamits’aze; rats gaamartlebs ik zghvis namarkhebisa da nizharebis shemdgom aghmochenas.
dab. 1:10: „ ghmertma khmelets mits’a uts’oda da ts’q’lebis shek’rebas - zghvebi. da nakha ghmertma, rom k’argi iq’o “.
am akhal gamijvnas „ k’argad “ miichnevs, radgan ok’eaneebisa da k’ont’inent’ebis mighma, is am or t’ermins „ zghvasa da khmelets “ ori simbolos rols anich’ebs, romlebits shesabamisad aghnishnaven k’atolik’ur krist’ianul ek’lesias da p’rot’est’ant’ul krist’ianul ek’lesias, romelits p’irvelidan repormirebuli ek’lesiis sakhelit ts’armoishva. amit’om, mati gamijvna , romelits 1170-dan 1843 ts’lamde gankhortsielda, ghmertis mier „ k’argad “ miichneva. repormatsiis drois misi ertguli msakhurebisadmi misi ts’akhaliseba gamotskhadebulia gamotskhadebis 2:18-dan 29-mde. am mukhlebshi chven vkhvdebit 24-e da 25-e mukhlebis am mnishvnelovan ganmart’ebas, romelits mots’mobs gamonak’lis droebit sit’uatsiaze: „ tkven, vints tiat’irashi khart, visats ar gakvt es modzghvreba da ar itsit sat’anis sighrmeebi, rogorts mat uts’odeben, geubnebit tkven: skhva t’virts ar gak’isrebt tkvenze ; „ mkholod is, rats gakvs, chaech’ide, sanam moval“ . k’idev ertkhel, am dajgupebit, ghmerti ts’esrigs amq’arebs meambokhe angelozebisa da adamianebis sulebis mier shekmnil areulobashi. modit, q’uradgheba mivaktsiot am skhva sts’avlebas, rom „ dedamits’a “ mtel p’lanet’as mistsems tavis sakhels, radgan „ mshrali “ mzad aris iq’os adamianis sitsotskhlis bunebrivi garemo, romlistvisats es kmnileba ghmertma shekmna. zghvis zedap’iri otkhjer aghemat’eba mshrali mits’is zedap’irs, amit’om p’lanet’as sheedzlo miegho sakheli „ zghva “, romelits uk’etesad damsakhurebulad, magram ara gamartlebulad ghvtaebriv gegmashi. am „gamonatkvamis“ sit’q’vebi: „bumbulis prinvelebi ertad ik’ribebian da bumbulis prinvelebi ertad ik’ribebian“ am dajgupebebshi gvkhvdeba. amrigad, 1170-dan 1843 ts’lamde ertguli da mshvidobiani p’rot’est’ant’ebi gadarchnen krist’es simartlit, romelits mat miek’utvnebodat gamonak’lisis gareshe, ch’eshmarit’i meshvide dghis - shabatis - dasvenebisadmi morchilebis gareshe. da sts’ored am dasvenebis motkhovna aktsevs „ dedamits’as “ tsru krist’ianuli rts’menis simbolod 1843 ts’lidan, danielis 8:14-is mikhedvit. am ghvtaebrivi samsjavros dast’uri chans gamotskh. 10:5, radgan ieso „ pekhebs “ adgams „ zghvasa da khmeletze “, rata tavisi riskhvit gaanadgurebs mat.
dab. 1:11: „ da tkva ghmertma: aghmoatsenos mits’am mtsenareuloba, teslis mtesveli mtsenareuloba da naq’opieri kheebi, naq’opis mtesveli mits’aze mati gvarisamebr, sadats mati teslia. da ikmna ase ...“
dadast’urebulia ghvtis mier khmeletistvis minich’ebuli p’riorit’et’i: p’irvel rigshi, mas edzleva dzala, „ gamoimushaos “ mtsenareuloba, teslis momtsemi mtsenareebi da naq’opieri kheebi, romlebits naq’opis momtsemia mati sakheobebis mikhedvit “; q’velaperi, rats tavdap’irvelad adamianis sach’iroebebistvis aris shekmnili, kholo meore mkhriv, mis garshemo mq’opi khmeletisa da tsiuri tskhovelebistvis. dedamits’is es p’rodukt’ebi ghmertis mier gamoq’enebuli ikneba simboluri gamosakhulebebis sakhit, rata tavisi msakhurebi gak’vetilebi gaumzhghavnos. adamiani, „ khis “ msgavsad, naq’ops gamoighebs, k’args tu tsuds.
dab. 1:12: „ da aghmoatsena mits’am mtsenareuloba, teslis momtsemi mtsenareebi mati gvarisamebr da naq’opis momtsemi kheebi, romlebshits teslia mati gvarisamebr. da nakha ghmertma, rom k’argi iq’o “ .
am mesame dghes , ghvtis mier shekmnil sakmes aranairi nak’li ar abindzurebs, buneba srulq’opilia, anu „ k’argad “ shepasebulia. srulq’opili at’mosperuli da mits’ieri sits’mindis p’irobebshi, dedamits’a amravlebs tavis naq’ops. naq’opi gank’utvnilia im arsebebistvis, romlebits dedamits’aze itskhovreben: adamianebistvis da tskhovelebistvis, romlebits tavis mkhriv gamoigheben naq’ops mati p’irovnebis shesabamisad.
dab. 1:13: „ da iq’o saghamo da iq’o dila, mesame dghe “.
me -4 dghe
dab. 1:14: „ da tkva ghmertma: iq’os mnatobebi tsis mq’arze dghisa da ghamis gasaq’opad da iq’vnen isini nishnebad, droebad, dgheebad da ts’elits’adebad “.
akhali gamijvna : „ dghe ghamisgan “. am meotkhe dghemde, dghis sinatle tsiur skheuls ar hkonda. dghisa da ghamis gamijvna uk’ve arsebobda ghvtis mier shekmnili virt’ualuri pormit. imisatvis, rom misi kmnileba misi q’opnisgan damouk’idebeli iq’os, ghmerti meotkhe dghes shekmnis tsiur skheulebs, romlebits adamianebs sashualebas mistsems, shekmnan k’alendrebi am skheulebis varsk’vlavtshoris k’osmosshi mdebareobis mikhedvit. ase gamochndeba zodiakos nishnebi, ast’rologia tavis droze, magram mastan dak’avshirebuli amzhamindeli mk’itkhaobis gareshe, anu ast’ronomia.
dab. 1:15: „ da iq’vnen isini tsis mq’arze mnatobebad, rata gaanaton dedamits’a. da ikmna ase .“
„ dedamits’a “ iseve unda iq’os ganatebuli „ dghit “, rogorts „ ghamit “, magram „ dghis “ „ sinatle “ „ ghamis “ sinatles unda aghemat’ebodes, radgan is ch’eshmarit’ebis ghmertis, q’ovelive tsotskhalis shemokmedis simboluri khat’ebaa. „ ghamisa da dghis “ tanmimdevroba k’i mis saboloo gamarjvebas ts’inasts’armet’q’velebs q’vela misi mt’ris ts’inaaghmdeg, romlebits aseve misi saq’vareli da k’urtkheuli rcheulebi arian. „ dedamits’is ganatebis “ es roli am varsk’vlavebs shemokmedi ghmertis sakhelit ts’armodgenili ch’eshmarit’ebebis an t’q’uilebis sts’avlebis religiuri kmedebis simbolur mnishvnelobas mistsems.
dab. 1:16: „ da shekmna ghmertma ori didi mnatobi: didi mnatobi dghis samartavad da mtsire mnatobi ghamis samartavad; da varsk’vlavebits ...“
mzisa “ da „ mtvaris “, „ ori didi mnatobis “ gamodzakhebit , ghmerti mzes gamotkmit „ udidesi “ aghnishnavs, kholo dabnelebebi amas adast’urebs, ori mzisa da mtvaris disk’i erti zomit gvechveneba, erti meores paravs. magram ghmertma, romelmats is shekmna, adamianamde itsis, rom misi p’at’ara garegnoba ganp’irobebulia dedamits’idan dashorebit, mze 400-jer didia, magram mtvareze 400-jer upro shorsaa. am sizust’it is adast’urebs da adast’urebs tavis uzenaes t’it’uls, rogorts shemokmedi ghmertis. upro met’its, sulier doneze, is avlens tavis sheudarebel „sidides“ mtvaris , ghamisa da sibnelis simbolos, simtsirestan shedarebit. am simboluri rolebis gamoq’eneba sheekheba ieso krist’es, romelsats ioanes 1:9-shi „ sinatles “ uts’odeben: „ es sinatle iq’o ch’eshmarit’i sinatle, romelits, samq’aroshi mosvlisas, anatebs q’ovel adamians “. aghvnishnot, rom khortsieli ebraeli khalkhis udzvelesi aghtkma, romelits mtvaris k’alendarze iq’o agebuli, „bneli“ ep’okis nishnis kvesh iq’o motavsebuli; es krist’es p’irvel da meored mosvlamde. iseve, rogorts „akhali mtvaris dghesasts’aulebis“ aghnishvna, moment’i, rodesats gamkrali mtvare ukhilavi khdeba, ts’inasts’armet’q’velebda krist’es mzis ep’okis dadgomas, romelsats mal. 4:2 adarebs „ simartlis mzes “: „ magram tkventvis, vints chemi sakhelis moshishni khart, amova simartlis mze da mis prtebshi gank’urneba geknebat; tkven gamokhvalt da kht’ebivit kht’unavt, rogorts khboebi sadgomidan ...“. dzveli ebrauli aghtkmis shemdeg, „ mtvare “ tsru krist’ianuli sarts’munoebis simbolod iktsa, romelits tanmimdevrulad k’atolik’uri gakhda 321 da 538 ts’lidan, shemdeg p’rot’est’ant’uli 1843 ts’lidan da... inst’it’utsiuri advent’ist’uri 1994 ts’lidan.
leksi aseve ikhsenebs „ varsk’vlavebs “. mati shuki sust’ia, magram isini imdenad mravalritskhovania, rom miukhedavad amisa, isini anateben mits’ieri ghameebis tsas. amgvarad, „ varsk’vlavi “ khdeba religiuri matsneebis simbolo, romlebits pekhze rchebian an romlebits tsviva, rogorts ap’ost’olem 6:13-is „ me-6 bech’dis “ nishani, romelshits varsk’vlavebis datsema 1833 ts’lis 13 noembers rcheulebistvis its’inasts’armet’q’vela, p’rot’est’ant’izmis masiuri datsema 1843 ts’listvis. es datsema p’aralelurad ekheboda krist’es matsneebs, romlebits „ sardisis “ uts’q’ebis mimghebni iq’vnen , romlebsats ieso eubneba: „ shen tsotskhali khar da mk’vdari khar “. es datsema mokhseniebulia ap’ost’olem 9:1-shi: „ mekhute angelozma chahbera saq’virs. da vikhile varsk’vlavi, romelits tsidan dedamits’aze chamovarda . mas upsk’rulis gasaghebi mietsa “. p’rot’est’ant’ebis datsemamde, gamotskh. 8:10 da 11 mogvitkhrobs k’atolitsizmis shesakheb, romelits ghmertma sabolood dagmo: „ mesame angelozma chahbera saq’virs. da chamovarda tsidan didi varsk’vlavi, romelits chiraghdanivit its’voda , da daetsa mdinareebis mesamedsa da ts’q’lis ts’q’aroebze“. me-11 mukhli mas „ absent’is “ sakhels adzlevs : „ am varsk’vlavis sakhelia absent’i ; da ts’q’lis mesamedi abzindad gadaiktsa da mravali adamiani mok’vda ts’q’lebisgan, radgan gamts’ardnen “. es dast’urdeba gamotskh. 12:4-shi: „ misma k’udma tsis varsk’vlavebis mesamedi ts’aatria da mits’aze moisrola. drak’oni dadga kalis ts’inashe, romelits mshobiarobas ap’irebda, rata shtaentkas misi shvili mshobiarobis shemdeg “. religiuri matsneebi shemdeg gakhdebian prangi revolutsionerebis sik’vdilit dasjis mskhverp’lni (gamotskh. 8:12): „ meotkhe angelozma chahbera saq’virs. da mzis mesamedi da mtvaris mesamedi da varsk’vlavebis mesamedi daetsa, rata mati mesamedi dabnelebuliq’o da dghe aghar anatebda tavisi khangrdzlivobis mesamedshi, aseve ghamets“ . tavisuplad moazrovne revolutsionerebis samizneebi, romlebits mt’rulad arian gants’q’obilni religiis q’vela pormis mimart, aseve, q’oveltvis nats’ilobriv ( mesamedi ) arian „ mze “ da „ mtvare “.
dabadebis 15:5-shi „ varsk’vlavebi “ abraamistvis aghtkmul „ tesls “ ganasakhierebs : „ da gamoiq’vana igi da utkhra: tsas shekhede da varsk’vlavebi daitvale, tu shegidzlia mati datvla. “ da utkhra mas: „aseti ikneba sheni tesli“. prtkhilad iq’avi! uts’q’eba did raodenobaze miutitebs, magram arapers ambobs am khalkhis rts’menis khariskhze, romelshits ghmerti mates 22:14-is mikhedvit „ bevrs mots’odebuls da tsot’as rcheuls “ ip’ovis. „ varsk’vlavebi “ k’vlav rcheulebs ganasakhiereben danielis 12 :3-shi: „ da brdzenni gabrts’q’indebian rogorts tsis nateba da mravalni simartlisk’en moaktseven rogorts varsk’vlavebi uk’uniti uk’unisamde “.
dab. 1:17: „ da daadgina isini ghmertma tsis mq’arze, rata gaenatebinat dedamits’a “ .
ak chven vkhedavt, tu rogor dazhinebit moitkhovs ghmerti varsk’vlavebis am rols sulieri mizezit: „ dedamits’is gasanateblad “.
dab. 1:18: „ dghesa da ghameze mmartveloba da sinatlisa da sibnelis gaq’opa . da nakha ghmertma, rom k’argi iq’o “.
ak ghmerti adast’urebs am varsk’vlavebis sulier simbolur rols, erti mkhriv, „ dghesa da sinatles “, meore mkhriv k’i „ ghamesa da sibneles “ ertmanettan ak’avshirebs.
dab. 1:19: „ da iq’o saghamo da iq’o dila, meotkhe dghe “.
dedamits’as akhla sheudzlia isargeblos mzis sinatlita da sitboti, rata uzrunvelq’os misi naq’opiereba da mtsenareuli sak’vebis ts’armoeba. tumtsa, mzis roli mnishvnelovani mkholod evas da adamis mier chadenili tsodvis shemdeg gakhdeba. am t’ragik’ul moment’amde sitsotskhle ghvtis shemokmedebiti dzalis sasts’aulebriv dzalas eq’rdnoboda. mits’ieri tskhovreba ghmertis mier aris organizebuli im droistvis, rodesats tsodva dedamits’as mteli tavisi ts’q’evlit daat’q’deba tavs.
me -5 dghe
dab. 1:20: „ da tkva ghmertma: aputputdnen ts’q’lebi tsotskhali arsebebit da prinvelebi iprinon mits’is zemot, tsis sivrtseshi “.
am me-5 dghes , ghmerti „ ts’q’lebs “ adzlevs dzalas, „ ukhvad ts’armoshvan tsotskhali tskhovelebi “, imdenad mravalritskhovani da mravalperovani, rom tanamedrove metsnierebas uch’irs mati q’velas datvla. upsk’rulis psk’erze, srul sibneleshi, chven aghmovachent sitsotskhlis utsnob pormas - p’ats’ats’ina pluorestsent’ur tskhovelebs, romlebits tsimtsimeben, tsimtsimeben da itsvlian sinatlis int’ensivobas da persats k’i. analogiurad, tsis sivrtse miighebs „ prinvelebis “ prenis animatsias. ak chndeba „ prtebis “ simbolo , romelits prtian khortsiel tskhovelebs haershi modzraobis sashualebas adzlevs. simbolo mienich’ebat tsiur sulebs, romlebsats es ar sch’irdebat, radgan isini ar ekvemdebarebian mits’ier da tsiur pizik’ur k’anonebs. kholo dedamits’is prtian sakheobebshi ghmerti sak’utar tavs miats’ers „arts’ivis “ gamosakhulebas, romelits q’velaze maghal simaghleze prinvelta da mprinavi tskhovelebis q’vela sakheobas shoris maghla dgas. „ arts’ivi “ aseve imp’eriis simbolo khdeba, mepe nabukodonosorisa danielis 7:4-shi da nap’oleon I-is - gamotskh. 8:13- shi : „ shevkhede da gavigone arts’ivi, romelits tsis shuagulshi daprinavda da khmamaghla ambobda: vai, vai, vai dedamits’is mk’vidrt, sami angelozis saq’viris skhva khmebis gamo, romlebits chasdzakheben! “ am imp’eriuli rezhimis gamochenam its’inasts’armet’q’vela sami didi „ vai “, romelits daat’q’deboda dasavletis kveq’nebis matskhovreblebs gamotskh. 9 da 11-is bolo sami „ saq’viris “ simboloti , 1843 ts’lidan, im tarighidan, rodesats danielis 8:14-is brdzanebuleba dzalashi shevida.
„arts’ivis “ garda , skhva „ tsis prinvelebi “ ganasakhiereben zetsiur angelozebs, k’etilebsa da tsudebs.
dab. 1:21: „ da shekmna ghmertma didi zghvis arsebebi da q’oveli tsotskhali arseba, romelits ts’q’lebma ukhvad ts’armoshva, mati gvarisda mikhedvit, da q’oveli prtosani prinveli mati gvarisda mikhedvit. da nakha ghmertma, rom k’argi iq’o “.
ghmerti zghvis organizmebs tsodvis mdgomareobistvis amzadebs, im droistvis, rodesats „ upro didi tevzebi “ p’at’arebs sak’vebad aktseven; es aris dap’rogramebuli bedists’era da mati simravlis sargeblianoba titoeul sakheobashi. „ prtiani prinvelebi “ am p’rintsip’s ver gaektsevian, radgan isinits ertmanets sach’mlistvis mok’laven. magram tsodvamde artserti zghvis tskhoveli an prinveli ar azianebs meores; sitsotskhle mat q’velas atsotskhlebs da isini srulq’opil harmoniashi tanaarseboben. sts’ored amit’om apasebs ghmerti sit’uatsias „ k’argad“ . zghvis „ tskhovelebi “ da „ prinvelebi “ tsodvis shemdeg simbolur rols sheasruleben. sakheobebs shoris sasik’vdilo brdzolebi shemdeg „ zghvas “ „sik’vdilis“ mnishvnelobas mistsems, rasats ghmerti mas ebraeli mghvdlebis ganbanis rit’ualshi adzlevs. am miznit gamoq’enebuli ch’urch’eli „zghvas “ „ts’iteli zghvis“ gadak’vetis khsovnisadmi miighebs, rats orive krist’ianuli natlobis ts’inasakhea. amgvarad, gamotskhadebis 13:1-shi mistvis „ zghvidan amomavali mkhetsi “ sakhelis minich’ebit , ghmerti romis k’atolik’ur religias da mis mkhardamch’er monarkias „mk’vdari“ adamianebis k’rebulad moikhseniebs, romlebits k’laven da shtantkaven taviant mezoblebs, rogorts „ zghvis tevzebs “. analogiurad, arts’ivebi, korebi da shevardenebi shtantkaven mt’redebsa da t’redebs evasa da adamis tsodvisa da mati gatsilebit didi raodenobis adamianuri shtamomavlebis gamo krist’es didebul dabrunebamde.
dab. 1:22: „ da ak’urtkha isini ghmertma da utkhra: inaq’opieret da gamravldit, da aavset ts’q’lebi zghvebshi, da prinvelebi gamravldnen dedamits’aze “.
ghvtis k’urtkheva gamravlebit khortsieldeba, am k’ont’ekst’shi zghvis tskhovelebisa da prinvelebis, magram male adamianebisats. krist’es ek’lesiats mots’odebulia gaamravlos tavisi mimdevrebis raodenoba, magram ak ghvtis k’urtkheva sak’marisi ar aris, radgan ghmerti mouts’odebs, magram aravis aidzulebs up’asukhos mis khsnis shetavazebas.
dab. 1:23: „ da iq’o saghamo da iq’o dila, mekhute dghe “.
aghvnishnot, rom zghvis sitsotskhle mekhute dghes ikmneba, amgvarad, gamoq’opilia khmeletis sitsotskhlis shekmnisgan, misi sulieri simbolik’is gamo, romelits ekheba dats’q’evlili da gandgomili krist’ianobis p’irvel pormas; romelits ts’armoadgens romis k’atolik’ur religias 321 ts’lis 7 mart’idan, tsru ts’armartuli dasvenebis dghis, p’irveli dghisa da „mzis dghis“ mighebis dghidan, romelsats mogvianebit sakheli sheetsvala: k’vira, anu uplis dghe. es akhsna dast’urdeba romis k’atolitsizmis gamochenit me-5 atasts’leulshi da p’rot’est’ant’izmis gamochenit, romelits me-6 atasts’leulshi chndeba .
me -6 dghe
dab. 1:24: „ da tkva ghmertma: ts’armoshvas mits’am tsotskhali arseba mati gvarisamebr: p’irut’q’vi, kvets’armavali da mits’is mkhetsebi mati gvarisamebr. da ikmna ase .“
me-6 dghe aghinishneba khmeletis sitsotskhlis shekmnit, romelits, tavis mkhriv, zghvis shemdeg „ tsotskhal tskhovelebs ts’armoshobs “. „mati gvaris mikhedvit, p’irut’q’vi, kvets’armavali da mits’is tskhovelebi, mati gvaris mikhedvit . “ ghmerti its’q’ebs q’vela am tsotskhali arsebis gamravlebis p’rotsess . isini gavrtseldebian mtel dedamits’aze.
dab. 1:25: „ da shekmna ghmertma mits’is tskhovelebi mati gvarisamebr, p’irut’q’vi mati gvarisamebr da q’oveli kvets’armavali mits’aze mati gvarisamebr. da nakha ghmertma, rom k’argi iq’o “.
es mukhli adast’urebs ts’ina mukhlshi motsemul mokmedebas. amjerad aghvnishnot, rom ghmerti aris dedamits’aze ts’armoebuli am khmeletis tskhoveluri sitsotskhlis shemokmedi da direkt’ori. zghvis tskhovelebis msgavsad, khmeletis tskhovelebi harmoniashi itskhovreben adamianis tsodvis dromde. ghmerti am tskhovelur kmnilebas „ k’etilad “ miichnevs, romelshits simboluri rolebi ikmneba da is mat tsodvis damk’vidrebis shemdeg tavis ts’inasts’armet’q’velur uts’q’ebebshi gamoiq’enebs. kvets’armavlebs shoris „ gveli “ mtavar rols sheasrulebs, rogorts eshmak’is mier gamoq’enebuli tsodvis ts’akezebis sashualeba. tsodvis shemdeg, dedamits’is tskhovelebi ertmanets gaanadgureben sakheobebs sakheobebis ts’inaaghmdeg. da es agresia gaamartlebs, gamotskhadebis 13:11-shi, sakhelts’odebas „ mkhetsi, romelits dedamits’idan amodis “, romelits aghnishnavs p’rot’est’ant’ul religias mis uk’anask’nel mdgomareobashi, ghvtis mier dats’q’evlil mdgomareobashi, advent’ist’uri rts’menis saboloo gamotsdis k’ont’ekst’shi, romelits gamartlebulia ieso krist’es ch’eshmarit’i dabrunebit, romelits dagegmilia 2030 ts’lis gazapkhulze. tumtsa, aghvnishnot, rom p’rot’est’ant’izmi at’arebs am ts’q’evlas, romelits umravlesobis mier ignorirebulia 1843 ts’lidan.
dab. 1:26: „ da tkva ghmertma: shevkmnat k’atsi chvens khat’ad da chvens msgavsebad; da ep’at’ronon zghvis tevzebs, tsis prinvelebs, p’irut’q’vs, mtel dedamits’as da q’vela kvets’armavals, romelits mits’aze datsotsavs “.
shevkmnat “ -s tkmit , ghmerti tavis shemokmedebit sakmianobastan ak’avshirebs ertgul angelozur samq’aros, romelits misi mokmedebis mots’mea da entuziazmitaa garshemort’q’muli. gantsalk’evebis temis kvesh , ak, me-6 dghes dajgupebuli , mits’ieri tskhovelebis shekmna da adamianis shekmna, romelits am 26-e mukhlshia mokhseniebuli, ghvtis sakhelis ritskhvia, anu ritskhvi, romelits miigheba otkhi ebrauli asos damat’ebit: „iod = 10 +, he = 5 +, vav = 6 +, he = 5 = 26“; asoebi, romlebits kmnian mis t’ranslit’erirebul sakhels „iahveh“. es archevani k’idev upro gamartlebulia, radgan „ ghvtis khat’ad shekmnili “ „ adamiani “ adami simbolurad ts’armoadgens mas mits’ier shekmnashi, rogorts krist’es khat’s. ghmerti adzlevs mas pizik’ur da gonebriv asp’ekt’s, anu sik’etesa da borot’ebas shoris gansjis unars, rats mas p’asukhismgebels gakhdis. tskhovelebis msgavsad shekmnili „ adamiani “ miighebs tavisi „ msgavsebis “ archevans : ghmerti tu tskhoveli, anu „ mkhetsi “. akhla, sts’ored „tskhovelis“, „ gvelis “ mier tsdunebis dashvebit, eva da adami ghmerts mots’q’vet’en tavs da dak’argaven taviant „ msgavsebas “. adamians „ dedamits’aze mtsotsav kvets’armavlebze “ bat’onobis minich’ebit , ghmerti adamians mouts’odebs, ibat’onos „gvelze“ da shesabamisad, ar mistses mas sashualeba, ists’avlos. samts’ukharod, k’atsobriobistvis, eva izolirebuli da adamisgan dashorebuli ikneba, rodesats is tsdunebashi chavardeba da daumorchileblobis tsodvashi damnashaved chaitvleba.
ghmerti adamians andobs mtel tavis mits’ier kmnilebas im sitsotskhlit, romelsats is sheitsavs da ts’armokmnis zghvebshi, mits’asa da tsashi.
dab. 1:27: „ da shekmna ghmertma k’atsi tavis khat’ad, ghvtis khat’ad shekmna igi; mamak’atsad da dedak’atsad shekmna isini “.
me-6 dghe skhvebis msgavsad, 24 saats grdzeldeba da, rogorts chans, mamak’atsisa da kalis shemokmedeba ak dajgupebulia mati shekmnis shejamebis saganmanatleblo miznit. martlats, dabadeba 2 adamianis am shekmnas mravali kmedebis gamzhghavnebit ganikhilavs, romlebits, savaraudod, ramdenime dghis ganmavlobashi shesrulda. amrigad, am p’irveli tavis ist’oria normat’iul khasiats idzens da avlens simbolur mnishvnelobebs, romelta minich’ebats ghmerts k’viris p’irveli ekvsi dghistvis surda.
es k’vira k’idev upro simboluria imit, rom is asakhavs ghvtis khsnis gegmas. „k’atsi“ simbolurad gamokhat’avs da ts’inasts’armet’q’velebs krist’es, kholo „kali“ simbolurad gamokhat’avs „rcheul ek’lesias“, romelits misgan aghdgeba. upro met’its, tsodvamde realur dros aranairi mnishvneloba ar akvs, radgan srulq’opilebis mdgomareobashi dro ar itvleba da „6000 ts’lis“ atvla daits’q’eba p’irveli gazapkhulidan, romelits aghinishneba p’irveli adamianis tsodvit. srulq’opili regularobit, 12-saatiani ghameebi da 12-saatiani dgheebi ertmanets uts’q’vet’ad mihq’veba. am mukhlshi ghmerti khazs usvams adamianis msgavsebas, romelits shekmnilia misive khat’ad. adami ar aris sust’i; is savsea dzalit da shekmnilia eshmak’is tsdunebebis ts’inaaghmdegobis unarit.
dab. 1:28: „ da ak’urtkha isini ghmertma da utkhra mat ghmertma: inaq’opieret da gamravldit, aavset dedamits’a da daeuplet mas, da ep’at’ronet zghvis tevzebs, tsis prinvelebs da q’ovel tskhovels, romelits dakhokhavs dedamits’aze “.
es uts’q’eba ghmertis mier aris mimartuli mteli k’atsobriobisadmi, romlis tavdap’irveli nimushebits adami da eva arian. tskhovelebis msgavsad, isinits, tavis mkhriv, k’urtkheulni arian da ts’akhalisebulni arian gamravlebisk’en, rata gamravldnen adamianebi. adamiani ghvtisgan ighebs tskhovelebze bat’onobas, rats nishnavs, rom man ar unda daushvas, rom isini dominirebdnen sent’iment’alurobisa da emotsiuri sisust’is gamo. man ar unda daazianos isini, aramed unda itskhovros mattan harmoniashi. es im k’ont’ekst’shi, romelits tsodvis ts’q’evlas ts’in usts’rebs.
dab. 1:29: „ da tkva ghmertma: aha, mogetsit tkven q’oveli balakhi, teslis mtesveli, romelits mteli dedamits’is zurgzea, da q’oveli khe, romelshits khis naq’opia teslis mtesveli; es iq’os tkventvis sach’meli “.
mtsenareebis shekmnit, ghmerti avlens mtel tavis sik’etesa da k’etilshobilebas mtsenaris, khekhilis, martsvleulis, mts’vanilisa da bost’neulis titoeuli sakheobis teslis raodenobis gamravlebit. ghmerti adamians stavazobs srulq’opili k’vebis models, romelits khels uts’q’obs k’arg pizik’ur da psikik’ur janmrtelobas, rats sasargebloa mteli organizmisa da adamianis sulistvis, dghesats, iseve rogorts adamis dros. es sak’itkhi ghmertma 1843 ts’lidan ts’amoaq’ena, rogorts misi rcheulebis motkhovna da is k’idev upro did mnishvnelobas idzens chvens uk’anask’nel dgheebshi, rodesats sak’vebi kimiis, sasukebis, p’est’itsidebis da skhva nivtierebebis mskhverp’lia, romlebits sitsotskhles anadgureben misi khelshets’q’obis natsvlad.
dab. 1:30: „ mits’is q’vela mkhetss, tsis q’vela prinvels da q’velapers, rats k’i mits’aze dakhokhavs da romelshits sitsotskhlea, mivetsi q’oveli mts’vane balakhi sach’melad. da asets iq’o ...“
es mukhli ts’armogvidgens gasaghebs, romelits amartlebs am harmoniuli tskhovrebis shesadzleblobas. q’vela tsotskhali arseba vegania, amit’om mat ar akvt mizezi, rom ertmanets ziani miaq’enon. tsodvis shemdeg, tskhovelebi q’velaze khshirad eskhmian tavs ertmanets sak’vebis misaghebad da shemdeg sik’vdili q’velas daat’q’deba tavs, ase tu ise.
dab. 1:31: „ da ikhila ghmertma q’velaperi, rats shekmna, da aha, es q’velaperi dzalian k’argi iq’o. da iq’o saghamo da iq’o dila - meekvse dghe “.
dghis bolos ghmerti k’maq’opilia tavisi kmnilebit, romelits dedamits’aze adamianis q’opnit amjerad „ dzalian k’arg “ adamianad itvleba, mashin rotsa is „ k’argi “ mkholod me-5 dghis bolos iq’o .
ghvtis ganzrakhva, k’viris p’irveli 6 dghe meshvide dghisgan gamoeq’os , dabadebidan p’irveli tavis dajgupebit vlindeba. am gzit, is amzadebs tavisi ghvtaebrivi k’anonis me-4 mtsnebis st’rukt’uras , romelsats is tavis droze ts’arudgens egvip’t’is monobidan gatavisuplebul ebraelebs. adamidan moq’olebuli, adamianebs q’ovel k’viras shvididan 6 dghe hkondat mits’ieri sakmeebis shesasruleblad. adamistvis q’velaperi k’argad daits’q’o, magram misgan shekmnis shemdeg, kali, ghvtis mier bodzebuli „ damkhmare “, tsodvas sheit’ans mits’ier kmnilebashi, rogorts amas dabadeba 3 gvichvenebs. tsolis siq’varulis gamo, adami, tavis mkhriv, shech’ams ak’rdzalul naq’ops da mteli ts’q’vili tsodvis ts’q’evlashi aghmochndeba. am mokmedebit, adami ts’inasts’armet’q’velebs krist’es, romelits mova, rata gaiziaros da mis natsvlad gadaikhados misi saq’vareli rcheuli ek’lesiis danashauli. misi sik’vdili jvarze, golgotas mtis dzirshi, gamoisq’idis chadenil tsodvas da, tsodvasa da sik’vdilze gamarjvebuli, ieso krist’e miighebs uplebas, mistses tavis rcheulebs isargeblon misi srulq’opili samartlianobit. amgvarad, mas sheudzlia shestavazos mat maradiuli sitsotskhle, romelits adamisa da evasgan daik’arga. rcheulebi ertad da ertdroulad shevlen am maradiul tskhovrebashi me-7 atasts’leulis dasats’q’isshi , sts’ored mashin shesruldeba shabatis ts’inasts’armet’q’veluri roli. amrigad, shegidzliat gaigot, tu rat’om aris ts’armodgenili me-7 dghis darchenili nats’ilis es tema dabadebis ts’ignis me-2 tavshi, p’irvel tavshi ertad dajgupebuli p’irveli 6 dghisgan gantsalk’evebit .
dabadeba 2
meshvide dghe
dab. 2:1: „ ase dasrulda tsa da dedamits’a da mati mteli lashkari “.
p’irveli ekvsi dghe gamoq’opilia „ meshvidisgan “, radgan ghvtis shemokmedebiti sakme dedamits’asa da tsaze dasasruls uakhlovdeba. es simartle iq’o p’irvel k’virashi shekmnili sitsotskhlis sapudzvlis chaq’ristvis, magram k’idev upro met’ad es ekheba 7000 ts’els, romelsats is ts’inasts’armet’q’velebs. p’irveli ekvsi dghe atskhadebs, rom ghmerti 6000 ts’lis ganmavlobashi imushavebs eshmak’is banak’tan da mis damangrevel kmedebebtan gasach’irshi. misi sakme ikneba tavisi rcheulebis tavisk’en mozidva, rata isini q’vela adamianidan shearchios. is mat tavisi siq’varulis skhvadaskhva dast’urs mistsems da sheinarchunebs mat, vints uq’vars da its’onebs mas q’vela asp’ekt’sa da q’vela speroshi. radgan isini, vints amas ar gaak’eteben, sheuertdebian eshmak’is dats’q’evlil banak’s. nakhsenebi „ armia “ aghnishnavs ori banak’is tsotskhal dzalebs, romlebits daup’irisp’irdebian da ibrdzoleben ertmanettan „ dedamits’aze “ da „ tsaze “, sadats mat simbolurad „ tsis varsk’vlavebi “ ts’armoadgenen. da es brdzola sherchevistvis 6000 ts’eli gagrdzeldeba.
dab. 2:2: „ da meshvide dghes daasrula ghmertma tavisi sakme, romelits shekmna da daisvena meshvide dghes q’oveli tavisi sakmisgan, rats shekmna “.
mits’ieri ist’oriis p’irveli k’viris bolos, ghvtis simshvide p’irvel gak’vetils gvasts’avlis: adamma da evas jer ar sheutsodavt; rats khsnis ghmertis shesadzleblobas, ganitsados ch’eshmarit’i simshvide. amit’om, ghvtis simshvide ganp’irobebulia mis kmnilebebshi tsodvis ararsebobit.
meshvide dghis “ ts’inasts’armet’q’velur asp’ekt’shi, romelits ghvtis mier dap’rogramebuli didi khsnis p’roekt’is „ meshvide “ atasts’leulis gamosakhulebaa .
meshvide “ atasts’leulshi shesvla , romelsats gamotskh. 20:4-6-7-shi „ atas ts’els “ uts’odeben, rcheulta sherchevis dasrulebas aghnishnavs. kholo ghmertisa da misi rcheulebistvis, romlebits tsotskhlad gadarchebian an aghdgebian, magram q’vela gandiddeba, mop’ovebuli dasveneba ieso krist’eshi ghvtis q’vela mt’erze gamarjvebis shedegi ikneba. ebraul t’ekst’shi zmna „ daisvena “ aris „shavat’“, romelits imave pudzidan momdinareobs, rats sit’q’va „ shabati “.
dab. 2:3: „ da ak’urtkha ghmertma meshvide dghe da ts’midahq’o igi, radgan masshi daisvena q’oveli tavisi sakmisgan, rats shekmna da gaak’eta “.
sit’q’va shabati ar aris nakhsenebi, magram misi gamosakhuleba uk’ve gvkhvdeba „ meshvide dghis “ k’urtkhevashi . mash, gaiget ghvtis mier am k’urtkhevis mizezi . is ts’inasts’armet’q’velebs im moment’s, rodesats misi mskhverp’li ieso krist’eshi miighebs saboloo jildos: bednierebas, rom garshemort’q’muli iknebian misi q’vela rcheulit, romlebmats tavis droze daamots’mes tavianti ertguleba mots’ameobriv tskhovrebashi, t’anjvashi, gach’irvebashi, q’velaze khshirad sik’vdilamdets k’i. kholo „ meshvide “ atasts’leulis dasats’q’isshi isini q’vela tsotskhlebi iknebian da aghar mouts’evt sik’vdilis shishi. ts’armogvidgenia ghvtisa da misi ertguli banak’istvis amaze didi „ dasvenebis “ mizezi ? ghmerti aghar ikhilavs mis moq’varulta t’anjvas, aghar mouts’evs mati t’anjvis gaziareba; sts’ored am „ dasvenebas “ aghnishnavs is chveni maradiuli k’virebis titoeul „ meshvide dghes, shabats “. misi saboloo gamarjvebis es naq’opi mighebuli ikneba ieso krist’es tsodvasa da sik’vdilze gamarjvebit. masshi, dedamits’aze da skhva adamianebs shoris, man sheasrula sakme, romelits dznelad dasajerebelia: man aigho sik’vdili, rata sheekmna tavisi rcheuli khalkhi da shabatma adamidan moq’olebuli k’atsobriobas auts’q’a, rom is daamartskhebda tsodvas, rata tavisi simartle da maradiuli sitsotskhle shestavazos mat, vints mas uq’vars da ertgulad emsakhureba; is, rasats gamotskhadeba 6:2 atskhadebs da adast’urebs: „ shevkhede da, aha, tetri tskheni. da masze mjdoms hkonda mshvildi da mietsa mas gvirgvini, da gamovida gamarjvebuli da gamarjvebuli “.
meshvide atasts’leulshi shesvla aghnishnavs rcheulta shesvlas ghvtis maradisobashi, sts’ored amit’om, am ghvtaebriv tkhrobashi, meshvide dghe ar mtavrdeba gamotkmit „ iq’o saghamo, iq’o dila, iq’o... dghe “. ioanesadmi mitsemul ap’ok’alipsshi krist’e moikhseniebs am meshvide atasts’leuls da gamoavlens, rom is aseve shedgeba „ atasi ts’lisgan “ gamotskh. 20:2-4-is mikhedvit, iseve rogorts p’irveli ekvsi, romelits mas ts’in udzghoda. es ikneba zetsiuri samsjavros dro, romlis drosats rcheulebs mouts’evt gansajon dats’q’evlili banak’is mk’vdrebi. amit’om, tsodvis khsovna shenarchundeba q’ovel shabat-k’viras nats’inasts’armet’q’velebi didi shabatis am bolo „ atas ts’elits’adshi “. mkholod uk’anask’neli samsjavro shesadzlebels gakhdis tsodvis pikristvis ts’ert’ilis dasmas, rodesats meshvide atasts’leulis bolos q’vela datsemuli ganadgurdeba „ meore sik’vdilis tsetskhlis t’bashi “.
ghmerti ganmart’ebebs idzleva misi mits’ieri shekmnis shesakheb
gaprtkhileba: shetsdomashi sheq’vanili adamianebi ech’vkvesh aq’eneben dabadebis me-2 tavis am nats’ils meore mots’mobad ts’armodgenit, romelits ets’inaaghmdegeba dabadebis p’irveli tavis tkhrobas. am adamianebma ver gaiges ghmertis mier gamoq’enebuli tkhrobis metodi. dabadebis p’irvel tavshi is ts’armogvidgens tavisi shekmnis p’irveli ekvsi dghis mtlianobas. shemdeg, dabadebis 2:4-dan, is brundeba damat’ebiti det’alebis mosats’odeblad gark’veul sak’itkhebze, romlebits ar aris akhsnili dabadebis p’irvel tavshi.
dab. 2:4: „ es aris tsisa da dedamits’is dasabami, rodesats isini sheikmna “.
es damat’ebiti ganmart’ebebi absolut’urad autsilebelia, radgan tsodvis temam sak’utari ganmart’ebebi unda miighos. da rogorts vnakhet, tsodvis es tema q’velgan aris ts’armodgenili im pormebshi, romlebits ghmertma mistsa tavis mits’ier da zetsiur mights’evebs. shviddghiani k’viris k’onst’ruktsia tavad aris mravali saidumlos mat’arebeli, romelsats mkholod dro gamoavlens krist’es rcheulebistvis.
dab. 2:5: „ rodesats upali ghmerti kmnida dedamits’asa da tsas, jer ar iq’o mindvris buchki mits’aze da arts mindvris balakhi iq’o aghmotsenebuli, radgan jer ar ets’vima upal ghmerts dedamits’aze da arts k’atsi iq’o mits’is dasamushaveblad “.
iahves “ gamochenas, romlitats ghmertma sak’utari tavi moses tkhovnit daarkva gamosvlis 3:14-15-is mikhedvit. mosem es gamotskhadeba dats’era ghmertis k’arnakhit, romelsats man „ iahve “ uts’oda. ghvtaebrivi gamotskhadeba ak ist’oriul mititebas ighebs egvip’t’idan gamosvlidan da israelis eris shekmnidan.
mindvris buchkebisa da balakhebis “ zrdaze , rasats is umat’ebs „ ts’vimas “ da „ adamianis “ q’opnas, romelits „ mits’as daamushavebs “. 1656 ts’els, adamis tsodvis shemdeg, dabadebis 7:11-shi, „ ts’arghvnis ts’vima “ gaanadgurebs mtsenareul sapars, „ mindvris buchkebsa da balakhebs “ , aseve „ adamians “ da mis „ mosavals “ tsodvis gadzlierebis gamo.
dab. 2:6: „ magram nisli amodioda dedamits’idan da rts’q’avda mteli mits’is p’irs “.
tsodvis ganadgurebamde an mis chadenamde, ghmerti dedamits’as „mtel zedap’irze nislit apens “. es mokmedeba nazi da epekt’uria da shesaperisia utsodveli, didebuli da idealurad supta tskhovrebistvis. tsodvis shemdeg, zetsa tavisi ts’q’evlis nishnad damangrevel karishkhlebsa da k’ok’isp’irul ts’vimebs gamogzavnis.
adamianis chamoq’alibeba
dab. 2:7: „ da shekmna upalma ghmertma adamiani mits’is mt’vrisgan da shtabera mis nest’oebs sitsotskhlis suntkva da adamiani gakhda tsotskhali arseba “.
gamoq’opas epudzneba : „ mits’is mt’vris “ gamoq’opas , romlis nats’ilits ghvtis khat’ad shekmnili sitsotskhlis shesakmnelad gamoiq’eneba. am mokmedebit ghmerti avlens tavis gegmas, moip’ovos da sabolood airchios mits’ieri ts’armoshobis rcheulebi, romlebsats maradiulad aktsevs.
rodesats ghmerti kmnis mas, adamiani misi shemokmedis gansak’utrebuli q’uradghebis obiekt’ia. gaitvalists’inet, rom is „ kmnis “ mas „ mits’is mt’vrisgan “ da es erti ts’armoshoba ts’inasts’armet’q’velebs mis tsodvas, mis sik’vdils da mis „ mt’vris “ mdgomareobashi dabrunebas . es ghvtaebrivi mokmedeba shedarebadia „ metunis “ mokmedebastan, romelits „ tikhis ch’urch’els “ aq’alibebs ; khat’eba, romelsats ghmerti ier. 18:6-sa da rom. 9:21-shi atskhadebs. upro met’its, „ k’atsis “ sitsotskhle damok’idebuli ikneba mis „ suntkvaze “, romelsats ghmerti chahberavs mis „ nest’oebshi “. amit’om, bevrs sts’ored pilt’vis „ suntkva “ hgonia da ara sulieri suntkva. q’vela es det’ali gamzhghavnebulia imis shesakhseneblad, tu ramdenad mq’ipea adamianis sitsotskhle, romelits ghmertzea damok’idebuli misi gakhangrdzlivebistvis. is mudmivi sasts’aulis naq’opad rcheba, radgan sitsotskhle mkholod ghmertshi da mkholod masshia. sts’ored misi ghvtaebrivi nebit „ gakhda adamiani “. tsotskhali arseba ." tu k’argi an borot’i adamianis sitsotskhle gakhangrdzlivda, es mkholod imit’om khdeba, rom ghmerti ushvebs amas. da rodesats sik’vdili daat’q’deba tavs, maints misi gadats’q’vet’ilebaa sadavo.
tsodvamde adami sheikmna srulq’opili da umank’o, plobda dzlier sitsotskhlisunarianobas da shedioda maradiul tskhovrebashi, garshemort’q’muli maradiuli nivtebit. mkholod misi shekmnis porma ts’inasts’armet’q’velebs mis sashinel bedists’eras.
dab. 2:8: „ mashin upalma ghmertma baghi gaashena edemshi, aghmosavletit, da ik dasva k’atsi, romelits shekmna “.
baghi idealuri adgilis khat’ia adamianistvis, romelits ik p’oulobs q’vela tavis mk’vebav da momkhibvlel vizualur element’s; didebul q’vavilebs, romlebits ar ch’k’neba da arasdros k’argaven sasiamovno surnels, usasrulod gamravlebuls. baghshi shetavazebuli es sak’vebi ar ashenebs mis tskhovrebas, romelits tsodvamde ar iq’o damok’idebuli sak’vebze. amit’om, adamiani sak’vebs mkholod sak’utari siamovnebistvis moikhmars. sizust’e „ ghmertma baghi gaashena “ mots’mobs mis siq’varuls tavisi arsebis mimart. is mebaghe khdeba, rata adamians shestavazos es saotsari satskhovrebeli adgili.
sit’q’va „edemi“ „sikharulis baghs“ nishnavs da israelis tsent’ralur satsnobaro ts’ert’ilad aghebit, ghmerti am edems israelis aghmosavletit atavsebs. tavisi „sikharulistvis“ adamiani am sasiamovno baghshia motavsebuli ghmertis, misi shemokmedis mier.
dab. 2:9: „ iahve “ da aghmoatsena ghmertma mits’idan q’oveli khe, sanakhaobrivad sasiamovno da sach’melad vargisi; sitsotskhlis khets samotkhis shuagulshi da k’etilisa da borot’is shetsnobis khe .
baghis tavisebureba khilis kheebis arsebobaa, romlebits taviant naq’ops „mza sach’melad“ gvtavazoben mravali t’k’bili da shakris aromat’it. isini q’vela ik mkholod adamis siamovnebistvisaa, jer k’idev mart’o.
baghshi aseve aris ori khe diamet’ralurad sap’irisp’iro makhasiateblebit: „sitsotskhlis khe “, romelits tsent’ralur adgils ik’avebs, „ baghis shuagulshi “. amgvarad, baghi da misi mdidruli shesats’iravi mtlianad mastan aris dak’avshirebuli. mis makhloblad aris „k’etilisa da borot’ebis shetsnobis khe “. uk’ve mis aghnishvnashi sit’q’va „ borot’i “ tsodvisk’en mimaval gzas ts’inasts’armet’q’velebs. amis shemdeg shegvidzlia gavigot, rom es ori khe ori banak’is gamosakhulebaa, romlebits ertmanets tsodvis dedamits’aze daup’irisp’irdebian: ieso krist’es banak’i, romelits „ sitsotskhlis khit “ aris ts’armodgenili, eshmak’is banak’is ts’inaaghmdeg, romelmats, rogorts „khis “ sakheli miutitebs, shekmnidan zedized itsoda an ganitsada „ k’etili “ im dghemde, rodesats „ borot’ebam “ is shemokmedis ts’inaaghmdeg ajanq’ebashi chaagdo; rasats ghmerti „mis ts’inaaghmdeg tsodvas“ uts’odebs. shegakhsenebt, rom „ k’etilisa da borot’ebis “ es p’rintsip’ebi aris ori archevani an ori shesadzlo sap’irisp’iro uk’iduresi naq’opi, romelsats „ tsotskhali arsebis “ sruli tavisupleba ts’armokmnis. p’irveli angelozi rom ar gaek’etebina es, skhva angelozebi maints ajanq’debodnen, rogorts es uk’ve daamt’k’itsa adamianis ktsevis mits’ierma gamotsdilebam.
baghis q’vela gulukhvi shesats’iravis shoris, romelits ghmertma adamistvis moamzada, aris es khe „ k’etilisa da borot’ebis shetsnobisa “, romelits adamianis ertgulebis shesamots’meblad aris shekmnili. t’ermini „ tsodna “ k’argad unda iknas gagebuli, radgan ghmertistvis zmna „ tsodna “ ighebs „ k’etilis an borot’ebis “ gantsdis uk’idures mnishvnelobas, romelits morchilebis an daumorchileblobis kmedebebze ikneba dapudznebuli. baghis khe mkholod morchilebis gamotsdis mat’erialuri saq’rdenia da misi naq’opi borot’ebas mkholod imit’om gadastsems, rom ghmertma mas es roli mianich’a, rogorts ak’rdzalvis. tsodva naq’opshi k’i ara, mis ch’amashia imis tsodnit, rom ghmertma ak’rdzala.
dab. 2:10: „ mdinare gamodioda edemidan baghis mosarts’q’avad da ikidan otkh nak’adad iq’opa “.
gantsalk’evebis akhali uts’q’eba , iseve rogorts edemidan gamomavali mdinare iq’opa „ otkh t’ot’ad “, es khat’i ts’inasts’armet’q’velebs k’atsobriobis dabadebas, romlis shtamomavlebi mtel dedamits’aze gavrtseldebian an otkh k’ardinalur ts’ert’ilshi, an tsis otkh karshi. „ mdinare “ khalkhis simboloa, ts’q’ali k’i adamianis sitsotskhlis simboloa. am „ otkh t’ot’ad “ daq’opit, edemidan gamomavali mdinare mtel dedamits’aze gaavrtselebs sitsotskhlis ts’q’als da es idea ts’inasts’armet’q’velebs ghvtis survils, gaavrtselos tavisi tsodna mis mtel zedap’irze. misi gegma shesruldeba dabadebis 10-is mikhedvit, noesa da misi sami vazhis gantsalk’evebit ts’q’aldidobis dasrulebis shemdeg. ts’arghvnis es mots’meebi taobidan taobas gadastsemen sashineli ghvtaebrivi sasjelis khsovnas.
chven ar vitsit dedamits’is vizualuri iersakhe ts’arghvnamde, magram khalkhebis gantsalk’evebamde, dasakhlebuli dedamits’a unda gamocheniliq’o, rogorts erti k’ont’inent’i, romelits mkholod am ts’q’aroti irts’q’veboda, romelits edemis baghidan modioda. amzhamindeli shida zghvebi ar arsebobda da isini ts’arghvnis shedegia, romelmats mteli dedamits’a erti ts’lis ganmavlobashi moitsva. ts’arghvnamde mteli k’ont’inent’i am otkhi mdinarit irts’q’veboda da mati shenak’adebi mt’k’nar ts’q’als anats’ilebdnen mshrali dedamits’is mtel zedap’irze. ts’arghvnis dros gibralt’aris srut’e da ts’iteli zghva chamoingra, ritats moamzada khmeltashua zghvis da ts’iteli zghvis pormireba, romelsats ok’eaneebis mariliani ts’q’ali shemoich’reboda. itsodet, rom akhal dedamits’aze, sadats ghmerti daaarsebs tavis samepos, gamotskhadebis 21:1-is tanakhmad, zghva aghar ikneba, radgan sik’vdili aghar ikneba. gankhetkileba tsodvis shedegia da misi q’velaze int’ensiuri porma daisjeba ts’arghvnis damangreveli ts’q’lebit. am uts’q’ebis k’itkhvisas, mkholod misi ts’inasts’armet’q’veluri asp’ekt’it, mdinaris „ otkhi sht’o “ aghnishnavs otkh khalkhs, romlebits akhasiateben k’atsobriobas.
dab. 2:11: „ p’irvelis sakhelia pishoni; es aris is, romelits gars ert’q’a khavilas mtel kveq’anas, sadats okroa “.
p’irveli mdinaris sakheli, sakhelad pishoni an pishoni, nishnavs: ts’q’lis siukhves. ghvtis mier darguli edemis adgili, albat, ik iq’o, sadats amzhamindeli t’igrosi da evprat’i sataves igheben; evprat’i ararat’is mtazea, t’igrosi k’i k’urostan. turketis aghmosavletit da shuagulshi dghemde mdebareobs uzarmazari vanis t’ba, romelits mt’k’nari ts’q’lis uzarmazar marags ts’armoadgens. ghvtaebrivi k’urtkhevit, ukhvi ts’q’ali khels uts’q’obda ghvtis baghis uk’idures naq’opierebas. zogiertis azrit, okroti tsnobili havilas mits’a tanamedrove turketis chrdilo-aghmosavletit mdebareobda . is dghevandeli sakartvelos sanap’iromde iq’o gadach’imuli. tumtsa, es int’erp’ret’atsia p’roblemas kmnis, radgan dabadebis 10:7-is tanakhmad, „ havila “ tavad „ kushis dzea “ . „ kamis dze “ da es ekheba etiop’ias, romelits egvip’t’is samkhretit mdebareobs. es mapikrebinebs, rom es kveq’ana „havila “ etiop’iashi an iemenshi mdebareobs, sadats okros sabadoebi iq’o, romlebits shebas dedopalma mepe solomons shestavaza.
dab. 2:12: „ im kveq’nis okro ts’mindaa; ik aseve gvkhvdeba bdeliumi da oniksi “.
„ okro “ rts’menis simboloa da ghmerti etiop’iistvis supta rts’menas ts’inasts’armet’q’velebs. is uk’ve ertaderti kveq’ana ikneba msoplioshi, romelmats sheinarchuna sabas dedoplis religiuri memk’vidreoba mepe solomontan misi q’opnis shemdeg. mis sargebels davamat’ot isits, rom „krist’ianuli“ dasavlet evrop’is khalkhebistvis damakhasiatebeli religiuri sibnelis sauk’uneebis ganmavlobashi shenarchunebuli damouk’ideblobis p’irobebshi, etiop’elebma sheinarchunes krist’ianuli rts’mena da itsavdnen ch’eshmarit’ shabats, romelits solomontan shekhvedris shedegad miighes. motsikulma pilip’em monatla p’irveli etiop’ieli krist’iani, rogorts es sakmeebis 8:27-dan 39-mdea natkvami. is iq’o dedopal k’andak’es sach’urisi mghvdeli da mteli khalkhi ighebda mis religiur sts’avlebas. k’idev erti det’ali mots’mobs am khalkhis k’urtkhevaze: ghmertma daitsva isini mt’rebisgan tsnobili navigat’or vask’o da gamas mier nebaq’oplobit gankhortsielebuli da gadats’q’vet’ili saomari mokmedebebit.
etiop’ielta k’anis shavi peris dasadast’ureblad, „ oniksis kva “ „shavia“ da shedgeba silitsiumis dioksidisgan; es am kveq’nistvis damat’ebiti simdidrea, radgan misi gamoq’eneba t’ranzist’orebis ts’armoebashi mas dghesdgheobit gansak’utrebit paseuls khdis.
dab. 2:13: „ meore mdinaris sakhelia gikhoni; is mtel kushis kveq’anas gars ak’ravs “.
davivits’q’ot „mdinareebi“ da mat adgilas davaq’enot is khalkhebi, romlebsats isini simbolurad ts’armoadgenen. es meore khalkhi „ ak’ravs kushis mits’as“, anu etiop’ias. semis shtamomavlebi ganvitardebian arabetis mits’aze da sp’arsetamde. sinamdvileshi, is etiop’iis t’erit’orias ak’ravs, amit’om misi simbolizatsia da aghnishvna shesadzlebelia „ mdinaris “ - gikhonis sakhelit . chvens uk’anask’nel dgheebshi es garemo „muslimuria“, arabetisa da sp’arsetis religia. amrigad, shekmnis dasats’q’isis k’onpiguratsia drois aghsasruls rep’rodutsirdeba.
dab. 2:14: „ mesame mdinares khidek’eli hkvia; es aris is, romelits asuretis aghmosavletit moedineba. meotkhe mdinare k’i evprat’ia “.
„ hidek’eli “ nishnavs „mdinare t’igross“ da aghnishnuli khalkhi ikneboda indoeti, romelits simbolurad „bengalis vepkhvit“ ikneboda ts’armodgenili; azia da misi aghmosavluri tsivilizatsia, romelits tsrud „q’vitel rasad“ aris mokhseniebuli, amit’om ts’inasts’armet’q’velebulia da ekheba mas da is martlats „ asuretis aghmosavletit “ mdebareobs. danielis 12-shi ghmertma gamoiq’ena am k’atsismch’ameli „ mdinare “ „t’igrosis“ simbolo, rata 1828 da 1873 ts’lebs shoris momkhdari advent’ist’ebis gansatsdelis sailust’ratsiod gamoiq’ena, rats mis mier gamots’veuli mravali sulieri sik’vdilis gamo mokhda.
sakhelts’odeba „ evprat’i “ nishnavs: q’vavilovans, naq’opiers. gamotskhadebis ts’inasts’armet’q’velebashi „ evprat’i “ simbolurad gamokhat’avs dasavlet evrop’as da mis gansht’oebebs, amerik’asa da avst’ralias, romlebsats ghmerti ts’armogvidgens, rogorts romis p’ap’is religiuri rezhimis mier dominirebuls, romelsats is tavis kalaks, „ did babilons “ uts’odebs. noes es sht’o ikneba iapetis, romelits dasavletit saberdznetisa da evrop’isk’en da chrdiloetit rusetisk’en gadaich’imeba. evrop’a iq’o niadagi, sadats krist’ianulma sarts’munoebam israelis erovnuli datsemis shemdeg q’vela k’argi da tsudi ganvitareba ganitsada; zedsartavi sakhelebi „q’vavilovani, naq’opieri“ gamartlebulia da nishnis mikhedvit, leas, usaq’varlesi kalis, vazhebi upro mravalritskhovanni iknebian, vidre rakhelis, iak’obis saq’vareli tsolis, vazhebi.
k’argia, rom am gzavnilshi shekhsenebaa, rom miukhedavad mati saboloo religiuri daq’opisa, am otkhi t’ip’is mits’ier tsivilizatsias mamad erti da igive shemokmedi ghmerti hq’avda, rats mat arsebobas amartlebda.
dab. 2:15: „ aiq’vana upalma ghmertma k’atsi da daasakhla edemis baghshi, rata daemushavebina igi da daetsva igi “.
ghmerti adams stavazobs sakmianobas, romelits baghis „ damushavebasa da datsvas “ guliskhmobs. am damushavebis porma chventvis utsnobia, magram is tsodvamde q’ovelgvari daghlilobis gareshe khortsieldeboda. analogiurad, q’vela kmnilebashi agresiis raime pormis gareshe, misi datsva uk’iduresobamde gamart’ivda. tumtsa, mtsvelis es roli guliskhmobda saprtkhis arsebobas, romelits male realur da zust’ sakhes miighebda: adamianuri azrovnebis eshmak’uri tsduneba imave baghshi.
dab. 2:16: „ da ubrdzana upalma ghmertma adams da utkhra: baghis q’oveli khidan shegidzlia ch’amo “.
adamistvis tavisuplad khelmisats’vdomia khekhilis mravali sakheoba. ghmerti mas ara mkholod mis motkhovnilebebs ak’maq’opilebs, aramed skhvadaskhva gemoti da aromat’it sak’vebisadmi motkhovnilebebis dak’maq’opilebashits. ghvtis shetavazeba sasiamovnoa, magram es mkholod adamistvis mitsemuli „ mtsnebis “ p’irveli nats’ilia. am „ mtsnebis “ meore nats’ili mogvianebit modis.
dab. 2:17: „ k’etilisa da borot’ebis shetsnobis khidan k’i ar shech’amo, radgan rogorts k’i shech’am, im dghesve mok’vdebi “.
ghvtis „ brdzanebit “ es nats’ili dzalian seriozulia, radgan ts’armodgenili saprtkhe udrek’ad gankhortsieldeba, rogorts k’i daumorchilebloba, tsodvis naq’opi, dasruldeba da shesruldeba. da ar dagavits’q’det, rom tsodvis saq’oveltao mogvarebis p’roekt’is gansakhortsieleblad, adami unda daetses. uk’et rom gavigot, ra mokhdeba, gavikhsenot, rom adami jer k’idev mart’oa, rodesats ghmerti aprtkhilebs mas tavisi „ brdzanebit “, ar ch’amos „k’etilisa da borot’ebis shetsnobis khidan “, anu ar ik’vebos eshmak’is ideebit. upro met’its, maradiuli sitsotskhlis k’ont’ekst’shi, ghmerts mouts’ia mistvis aekhsna, tu ras nishnavs „sik’vdili“. radgan saprtkhe arsebobs, am „ mok’vdebi “-shi. mok’led, ghmerti adams t’q’es stavazobs, magram ert khes uk’rdzalavs. zogierti adamianistvis es ertaderti ak’rdzalva aut’anelia; sts’ored mashin malavs khe t’q’es, rogorts andaza gvasts’avlis. „k’etilisa da borot’ebis shetsnobis khidan “ ch’ama nishnavs eshmak’is sts’avlebebit k’vebas, romelits uk’ve ghvtisa da misi samartlianobis ts’inaaghmdeg ajanq’ebis sulit aris aghsavse. radgan baghshi motavsebuli ak’rdzaluli „khe “ misi p’irovnebis gamosakhulebaa, iseve rogorts „sitsotskhlis khe “ ieso krist’es p’ersonazhis gamosakhulebaa.
dab. 2:18: „ tkva upalma ghmertma: ar aris k’argi k’atsis mart’o q’opna; me shevukmni mas shesaperis shemts’es “.
ghmertma shekmna dedamits’a da adamiani, rata gamoevlina tavisi sik’ete da eshmak’is borot’eba. misi gadarchenis gegma chventvis shemdgomshi vlindeba. imis gasagebad, itsodet, rom adamiani tavad ghmertis rols asrulebs, romelits mas apikrebinebs , mokmedebs da lap’arak’obs ise, rogorts tavad pikrobs, mokmedebs da lap’arak’obs. es p’irveli adami krist’es ts’inasts’armet’q’veluri khat’ia, romelsats p’avle akhal adamad ts’armogvidgens.
eshmak’is borot’ebisa da ghvtis sik’etis gamosavlenad, adamistvis autsilebelia shestsodos, rata dedamits’a eshmak’ma daip’q’ros da misi borot’i sakmeebi saq’oveltaod gamovlindes. ts’q’vilis tsneba mkholod tsodvistvis shekmnil dedamits’aze arsebobs, radgan amgvarad chamoq’alibebuli duet’i sulieri mizezit arsebobs, romelits ts’inasts’armet’q’velebs ghvtaebrivi krist’es urtiertobas mis p’at’ardzaltan, romelits tavis rcheulebs nishnavs. rcheulma unda itsodes, rom is aris rogorts mskhverp’li, aseve ghvtis mier shekmnili khsnis gegmis benepitsiari; is aris tsodvis mskhverp’li, romelits ghmertma autsilebeli gakhada, rata sabolood dagmos eshmak’i da misi khsnis madlis benepitsiari, radgan, tsodvis arsebobistvis tavisi p’asukhismgeblobis gatsnobierebit, is tavad gadaikhdis tsodvis gamosq’idvis pass ieso krist’eshi. amrigad, tavidan ghmertma mart’ooba ar miichnia k’argad da misi siq’varulis motkhovnileba imdenad didi iq’o, rom mzad iq’o dzviri gadaekhada mis misaghebad. am tanamgzavrobas, am urtiertobas, romelits gaziarebis sashualebas idzleva, ghmerti mas „ dakhmarebas “ uts’odebs da adamiani am t’ermins gamoiq’enebs tavisi kaluri adamianuri analogis gamodzakhebisas. sinamdvileshi, dakhmareba, is mas siq’varulit daamartskhebs da tsodvashi chaitrevs. magram adamis es siq’varuli evas mimart krist’es siq’varulis khat’ia misi rcheuli tsodvilebis mimart, anu maradiuli sik’vdilis ghirsebis mkoneta mimart.
dab. 2:19: „ da shekmna upalma ghmertma mits’isgan velis q’vela tskhoveli da tsis q’vela prinveli da miiq’vana isini adamtan, rata enakha, rogor daarkmevda mat. da rasats daarkmevda adami q’ovel tsotskhal arsebas, is ikneboda misi sakheli “.
sts’ored uzenaesi arkmevs sakhels imas, rats masze dabalia. ghmertma sak’utar tavs mistsa sakheli da adamistvis am uplebis minich’ebit, amgvarad adast’urebs adamianis bat’onobas dedamits’aze q’vela tsotskhal organizmze. mits’ieri shekmnis am p’irvel pormashi, mindvris tskhovelebisa da tsis prinvelebis sakheobebi mtsirdeba da ghmerti mat adamtan mihq’avs, iseve rogorts ts’arghvnamde ts’q’vil-ts’q’vilad miiq’vans noestan.
dab. 2:20: „ da daarkva adamma sakhelebi q’vela p’irut’q’vs, tsis prinvels da velis q’vela tskhovels; magram adamistvis ar iq’o shesaperisi damkhmare “. egret ts’odebuli p’reist’oriuli urchkhulebi sheikmna tsodvis shemdeg, rata gaedzlierebinat ghvtaebrivi ts’q’evlis shedegebi, romelits mtel dedamits’as, mat shoris zghvasats daat’q’deboda tavs. umank’oebis dros tskhovelta samq’aro shedgeboda „ adamianistvis sasargeblo p’irut’q’visgan “, „ tsis prinvelebisgan “ da „ velis tskhovelebisgan “, upro damouk’ideblebisgan. magram am p’rezent’atsiashi man ver ip’ova adamianis analogi, radgan is jer ar arsebobs.
dab. 2:21: „ shemdeg upalma ghmertma ghrma dzili mohgvara adams da chaedzina; aigho misi erti nek’ni da khortsi chaudo mis adgilas “.
am kirurgiuli op’eratsiistvis minich’ebuli porma k’idev upro avlens khsnis p’roekt’s. mikaelshi ghmerti zetsidan gantavisupldeba, t’ovebs da ganshordeba tavis k’etil angelozebs, rats „ ghrma dzilis “ normaa, romelshits adamia chadziruli. khortsielad shobil ieso krist’eshi ghvtaebrivi nek’ni mok’vetilia da misi sik’vdilisa da aghdgomis shemdeg, tavis tormet’ motsikulze, is kmnis tavis „ damkhmares “, romlisganats man miigho khortsieli asp’ekt’i da misi tsodvebi da romelsats adzlevs tavis „sulits’midas“. am sit’q’va „ damkhmaris “ sulieri mnishvneloba didia, radgan is mis ek’lesias, mis rcheuls, anich’ebs „ damkhmaris “ rols khsnis gegmis realizebashi da tsodvebisa da tsodvilta bedis globalur universalur mogvarebashi.
dab. 2:22: „ da shekmna upalma ghmertma kali nek’nisgan, romelits adams aghebuli hkonda, da miiq’vana igi adamtan “.
amgvarad, kalis chamoq’alibeba krist’es rcheulis chamoq’alibebas ts’inasts’armet’q’velebs. radgan sts’ored khortsielad mosvlit kmnis ghmerti tavis ertgul ek’lesias, misi khortsieli bunebis mskhverp’ls. rcheulta khortsieli bunebisgan gadasarchenad, ghmerts khortsielad unda miegho porma. aseve, radgan sak’utar tavshi maradiuli sitsotskhle hkonda, is movida, rata is tavis rcheulebtan gaeziarebina.
dab. 2:23: „ da tkva adamma: es akhla dzvalia chemi dzvlebidan da khortsi chemi khortsidan. dedak’atsi erkvas mas, radgan k’atsisgan ikna aghebuli “.
ghmerti dedamits’aze movida, rata miegho mits’ieri normebi, rata tavis rcheulze etkva is, rats adamma tkva tavis mdedrobiti skesis ts’armomadgenelze, romelsats man sakheli „ kali “ daarkva . es upro ashk’araa ebraulshi, radgan mamak’atsis mamrobiti skesis sit’q’va „ish“ kalis mdedrobiti skesis sit’q’vad „isha“ iktseva. am mokmedebit is adast’urebs mis bat’onobas masze. magram mas shemdeg, rats mas ts’aartves, es „ kali “ mistvis sheutsvleli gakhdeba, titkos misi skheulidan amoghebuli „ nek’ni “ mastan dabrunebas da misi adgilis dak’avebas isurvebda. am unik’alur gamotsdilebashi adami tsolis mimart imave grdznobebs ganitsdis, rasats deda ganitsdis bavshvis mimart, romelsats is mutselshi t’arebis shemdeg gaachens. ghmerti am gamotsdilebasats ganitsdis, radgan mis garshemo shekmnili tsotskhali arsebebi misgan gamosuli shvilebi arian; rats mas dedasavit mamad aktsevs.
dab. 2:24: „ amit’om miat’ovebs k’atsi mamas da dedas da miek’vreba tsols, da iknebian isini ert khortsad “.
am mukhlshi ghmerti gamokhat’avs tavis gegmas tavisi rcheulebistvis, romlebsats khshirad mouts’evt khortsieli ojakhuri urtiertobebis gats’q’vet’a, rata dauk’avshirdnen ghvtis mier k’urtkheul rcheuls. da ar dagavits’q’det, rom, p’irvel rigshi, ieso krist’eshi, mikaelma miat’ova zetsieri mamis st’at’usi, rata mosuliq’o da moep’ovebina dedamits’aze tavisi rcheuli mots’apeebis siq’varuli; es im donemde, rom man uari tkva tavisi ghvtaebrivi dzalis gamoq’enebaze tsodvisa da eshmak’is ts’inaaghmdeg sabrdzolvelad. ak chven gvesmis, rom ganshorebisa da ziarebis temebi ganuq’opelia. dedamits’aze rcheuli khortsielad unda gamoeq’os saq’varel adamianebs, rata shevides sulier ziarebashi da gakhdes „erti“ krist’estan, mis q’vela rcheultan da mis k’etil, ertgul angeloztan.
nek’nis “ survili, daubrundes tavis p’irvandel adgils, azrs p’oulobs adamianebis seksualur shets’q’vilebashi, khortsisa da sulis akt’shi, sadats k’atsi da kali pizik’urad kmnian ert khortss.
dab. 2:25: „ k’atsits da misi tsolits shishvlebi iq’vnen da ar rtskhvenodat “.
pizik’uri sishishvle q’velas ar ats’ukhebs. arseboben nat’urizmis mimdevrebi. k’atsobriobis ist’oriis dasats’q’isshi pizik’uri sishishvle „ sirtskhvils “ ar its’vevda. „ sirtskhvilis “ gamochena tsodvis shedegi ikneba, titkos „k’etilisa da borot’ebis shetsnobis khis “ ch’amas sheedzlo adamianis gonebis gakhsna akamde utsnobi da ignorirebuli epekt’ebis gantsdit. sinamdvileshi, ak’rdzaluli khis naq’opi ar ikneba am tsvlilebis avt’ori, is mkholod sashualeba ikneba, radgan is, vints tsvlis sagnebis ghirebulebebsa da sindiss, aris ghmerti da mkholod is. sts’ored is gaaghvidzebs „ sirtskhvilis “ grdznobas, romelsats tsodvili ts’q’vili igrdznobs gonebashi pizik’uri sishishvlis gamo, romelits ar ikneba p’asukhismgebeli; radgan brali ikneba moraluri da sheekheba mkholod ghvtis mier shenishnul daumorchileblobas.
dabadebis me-2 tavis sts’avlebis shejamebit, ghmertma tavdap’irvelad ts’armogvidgina meshvide dghis dasvenebis anu shabatis k’urtkheva, romelits ts’inasts’armet’q’velebs did dasvenebas, romelits meshvide atasts’leulshi mietsema rogorts ghmerts, aseve mis ertgul rcheulebs. magram es dasveneba unda mop’ovebuliq’o mits’ieri brdzolis gzit, romelsats ghmerti tsodvisa da eshmak’is ts’inaaghmdeg ats’armoebs, ieso krist’eshi gank’atsebit. adamis mits’ierma gamotsdilebam ilust’rireba moakhdina ghvtis mier chapikrebuli am khsnis gegmaze. krist’eshi is khortssheskhmuli gakhda, rata sheekmna tavisi rcheuli khortsieli, romelits sabolood miighebs angelozebis skheulis msgavs zetsiur skheuls.
dabadeba 3
tsodvisgan ganshoreba
dab. 3:1: „ gveli k’i q’velaze tsbieri iq’o velis q’vela mkhetsze, romelits upalma ghmertma shekmna. da utkhra kals: ghmertma gitkhra, baghis arts erti khis naq’opi ar unda shech’amot? “
sats’q’al „ gvels “ ubedureba sheekmna, rom ghvtis mier shekmnili q’velaze „ tsbieri “ angelozebi mas mediumad iq’enebdnen. tskhovelebi, mat shoris kvets’armavlebi, rogoritsaa „ gveli “, ar lap’arak’obdnen; ena ghvtis khat’is tavisebureba iq’o, romelits adamians enich’eboda. sik’etis khazgasmit, eshmak’i aidzulebs mas kaltan saubars im dros, rodesats is kmrisgan gantsalk’evebulia. es izolatsia mistvis sabedists’ero ikneba, radgan adamis tandasts’rebit eshmak’s upro gauch’irdeboda adamianis ghvtis brdzanebis daumorchileblobashi ts’aq’vana.
ieso krist’em gamoavlina eshmak’is arseboba, romelsats ioanes 8:44-shi uts’odebs „ sitsruis mamas da mk’vlels dasabamidan “. misi sit’q’vebi miznad isakhavs adamianuri darts’munebulobebis sherq’evas da ghmertis mier motkhovnil „diakh“-s an „ara“-s is umat’ebs „magram“-s an „shesadzloa“-s, rats ashorebs darts’munebulobebs, romlebits ch’eshmarit’ebas adzlierebs. ghvtis mier motsemuli brdzaneba adamma miigho da shemdeg tsols gadastsa, magram kalma ar gaigo ghvtis khma, romelmats brdzaneba gastsa. aseve, misi ech’vi kmarzea damok’idebuli, magalitad: „mikhvda tu ara man, rats ghmertma utkhra?“
dab. 3:2: „ dedak’atsma utkhra gvels: „baghis kheebis naq’opi vch’amot “.
rogorts chans, mt’k’itsebulebebi adast’urebs eshmak’is argument’s; is gonivrulad msjelobs da saubrobs. „ kali “ p’irvel shetsdomas ushvebs molap’arak’e „ gvelis “ sap’asukhod, rats normaluri ar aris. tavdap’irvelad, is amartlebs ghvtis sik’etes, romelmats mat mistsa upleba, ech’amat q’vela khis naq’opi, garda ak’rdzalulisa.
dab. 3: 3: „ kholo im khis naq’opisgan, romelits samotkhis shuashia, ghmertma tkva: ar shech’amot da arts sheekhot, torem mok’vdebit “.
adamis mier ghvtaebrivi mtsnebis gadatsema ashk’araa prazashi „ torem mok’vdebi “. es ar aris ghvtis mier natkvami zust’i sit’q’vebi, radgan man adams utkhra: „ rodesats shech’am, autsileblad mok’vdebi “. ghvtis sit’q’vebis shesust’eba khels sheuts’q’obs tsodvis aghsasruls. ghvtisadmi morchilebis „ shishis “ mizezit gamartlebit , „ kali “ eshmak’s stavazobs shesadzleblobas, daadast’uros es „ shishi“, rats, misi azrit, gamartlebuli ar aris.
dab. 3:4: „ mashin gvelma utkhra kals: ar mok’vdebit “.
da mtavari mat’q’uara am gantskhadebashi avlens tavs, romelits ets’inaaghmdegeba ghvtis sit’q’vebs: „ shen ar mok’vdebi “.
dab. 3:5: „ magram itsis ghmertma, rom rogorts k’i shech’amt misgan, mashin agekhilebat tvalebi da iknebit ghmertebivit k’etilisa da borot’is shemtsnobelni “.
akhla man unda gaamartlos ghvtis mier motsemuli brdzaneba, romelsats is borot’ da egoist’ur azrs miats’ers: ghmerts surs, rom tkven umdables da arasrulpasovan mdgomareobashi darchet. is egoist’urad surs, rom ar dagemsgavsot. is k’etilisa da borot’is tsodnas up’irat’esobad ts’armoachens, romlis shenarchunebats ghmerts mkholod tavistvis surs. magram tu k’etilis tsodnashi up’irat’esobaa, sad aris borot’ebis tsodnashi up’irat’esoba? k’etili da borot’i absolut’uri sap’irisp’iroebia, rogorts dghe da ghame, sinatle da sibnele, da ghmertistvis tsodna gantsdas an mokmedebas guliskhmobs. sinamdvileshi, ghmertma uk’ve mistsa adamians k’etilisa da borot’ebis int’elekt’ualuri tsodna baghis kheebis avt’orizatsiisa da „k’etilisa da borot’ebis“ simbolos ak’rdzalvis gzit ; radgan is eshmak’is simboluri khat’ia, romelmats k’onk’ret’ulad ganitsada „ k’etili “, shemdeg k’i „ borot’i “ tavisi shemokmedis ts’inaaghmdeg ajanq’ebit.
dab. 3:6: „da rodesats dedak’atsma dainakha, rom khe k’argi iq’o sach’melad, saamo tvalistvis da sasurveli iq’o gonierebis gamosavlenad, aigho misi naq’opi da shech’ama; da mistsa tavis kmarsats, romelits mastan iq’o, da manats shech’ama “.
gvelisgan gamosuli sit’q’vebi tavis epekt’s idzleva, ech’vi kreba da kali sul upro da upro rts’mundeba, rom gvelma simartle utkhra. naq’opi mistvis k’argi da vizualurad sasiamovno chans, magram up’irveles q’ovlisa, is mas „ dzvirpasad miichnevs gonebis gasakhsnelad “. eshmak’i sasurvel shedegs aghts’evs, man ubralod daikirava tavisi meambokhe damok’idebulebis mimdevari. ak’rdzaluli khilis ch’amit, is tavad khdeba borot’ebis shetsnobis khe. tsolis siq’varulit savse adami, romlisganats ganshoreba ar aris mzad , amjobinebs misi sabedists’ero bedis gaziarebas, radgan itsis, rom ghmerti gamoiq’enebs tavis mok’vdav sanktsias. ak’rdzaluli khilis ch’amit k’i, mteli ts’q’vili ganitsdis eshmak’is t’iranul bat’onobas. miukhedavad amisa, p’aradoksulad, es vnebiani siq’varuli imis anarek’lia, rasats krist’e grdznobs tavisi rcheulis mimart da aseve datankhmdeba mistvis sik’vdils. aseve, ghmerts sheudzlia adamis gageba.
dab. 3:7: „ orives aekhilat tvalebi da mikhvdnen, rom shishvlebi iq’vnen; leghvis potlebi shek’eres da ts’insaprebi gaik’etes “.
im moment’shi, rodesats adamianuri ts’q’vili tsodvas aghasrulebda, daits’q’o ghvtis mier dagegmili 6000 ts’lis uk’utvla. p’irvel rigshi, ghmerti mat sindiss gardakmnis. tvalebi, romlebits p’asukhismgebelni iq’vnen „ sasurveli sanakhaobis “ naq’opis survilze , akhali gank’itkhvis mskhverp’lni arian. kholo sasurveli da nanat’ri up’irat’esoba arakhelsaq’rel mdgomareobashi gadaiktseva, radgan isini „ sirtskhvils “ grdznoben tavianti sishishvlis gamo, rats manamde arts mattvis da arts ghmertistvis p’roblemas ar ts’armoadgenda. aghmochenili pizik’uri sishishvle mkholod khortsieli asp’ekt’i iq’o sulieri sishishvlisa, romelshits urchi ts’q’vili imq’opeboda. es sulieri sishishvle mat ghvtaebriv samartals artmevda da matshi sik’vdilis sanktsia shevida, amit’om mati sishishvlis aghmochena ghvtis mier motsemuli sik’vdilis p’irveli shedegi iq’o. amrigad, sik’vdili borot’ebis gamotsdili tsodnis shedegi iq’o; rasats p’avle gvasts’avlis, rodesats rom. 6:23-shi ambobs: „ radgan tsodvis sazghauri sik’vdilia “. tavianti sishishvlis dasaparad, meambokhe meughleebi adamianur initsiat’ivas mimartavdnen, romelits „ leghvis potlebis shek’ervas “ guliskhmobda „ kamrebis “ dasamzadeblad . es kmedeba sulierad asakhavs adamianis tvitgamartlebis mtsdelobas. „ kamari “ epeselta 6:14-shi „ ch’eshmarit’ebis “ simbolod iktseva . amit’om, adamis mier „ leghvis potlebisgan “ gak’etebuli „ kamari “ op’ozitsiashia, im t’q’uilis simboloa, romlis uk’anats tsodvili tavs aparebs tavis dasamshvideblad.
dab. 3:8: „ da moesmat uplis khma, romelits dghis sigrileshi baghshi dadioda; da daimalnen adami da misi tsoli uplisgan baghis kheebs shoris “.
vints sadaveebsa da gulebs ik’vlevs, itsis, ra mokhda akhlakhan da ra sheesabameba mis khsnis gegmas. es mkholod p’irveli nabijia, romelits eshmak’s shestavazebs shesadzleblobas, gamoavlinos tavisi azrebi da borot’i buneba. magram mas unda shekhvdes adamians, radgan bevri ram akvs satkmeli. akhla adamiani ar chkarobs ghmerttan, mamastan, shemokmedtan shekhvedras, romlisganats akhla mkholod gaktsevas tsdilobs, imdenad eshinia misi saq’veduris mosmenis. da sad sheidzleba am baghshi ghvtis mzerisgan damalva? akats, rts’mena imisa, rom „ baghis kheebs “ sheudzliat misi sakhisgan damalva, mots’mobs im psikik’ur mdgomareobaze, romelshits adami chavarda mas shemdeg, rats tsodvili gakhda.
dab. 3:9: „ magram upalma ghmertma daudzakha adams da utkhra: sad khar? “
ghmertma shesanishnavad itsis, sad imaleba adami, magram is ek’itkheba mas: „ sad khar? “, rata dakhmarebis kheli gauts’odos da tsodvis aghiarebisk’en miizidos.
dab. 3:10: „ da tkva: sheni khma gavige baghshi da shemeshinda, radgan shishveli viq’avi, da davimale “.
adamis p’asukhi tavistavad misi daumorchileblobis aghiarebaa da ghmerti mis sit’q’vebs gamoiq’enebs tsodvis gantsdis sak’utari ts’armodgenis misaghts’evad.
dab. 3:11: „ da tkva upalma ghmertma: vin gitkhra, rom shishveli iq’avi? khom ar shech’ame im khis naq’opi, romlisganats gibrdzane, rom ar gech’ama? “
ghmerts surs, adami aidzulos, aghiaros tavisi danashauli. erti dask’vnis mikhedvit, is sabolood natlad svams mas k’itkhvas: „ ik shech’ame, saidanats gitkhari, rom ar gech’ama? “
dab. 3:12: „ da tkva k’atsma: dedak’atsma, romelits mometsi, man momtsa khis naq’opi da me shevch’ame “.
martalia, adamis p’asukhi didebuli ar aris. is eshmak’is nishans at’arebs da aghar itsis, rogor up’asukhos k’i an ara, magram sat’anis msgavsad, is gverdigverd p’asukhobs, rata ubralod ar aghiaros sak’utari uzarmazari danashauli. is imdenad shors midis, rom ghmerts akhsenebs tavis ts’vlils am gamotsdilebashi, radgan man mas tsoli mistsa, p’irveli damnashave, misi azrit, masze adre. ambis q’velaze dzlieri mkhare is aris, rom q’velaperi martalia da ghmerts es ar ainpormirebuli akvs, radgan tsodva autsilebeli iq’o mis gegmashi. magram is tsdeba, rom kalis magalitis mibadzvit, man achvena tavisi up’irat’esoba mis mimart ghvtis sazianod da es iq’o misi udidesi tsodva. radgan tavidanve ghvtis motkhovna iq’o, rom q’velaperze da q’velaze maghla uq’vardet.
dab. 3:13: „ da utkhra upalma ghmertma dedak’atss: rat’om gaak’ete es? dedak’atsma tkva: gvelma momat’q’ua da shevch’ame “.
shemdeg didi msajuli miubrundeba kals, romelsats mamak’atsi adanashaulebs da akats kalis p’asukhi sheesabameba pakt’ebis realobas: „ gvelma matsduna da me shevch’ame “. amit’om man sak’utar tavs neba darto, rom tsdunebashi q’opiliq’o da es misi momak’vdinebeli tsodvaa.
dab. 3:14: „ da utkhra upalma ghmertma gvels: rak’i es chaidine, ts’q’eulimts iq’avi q’vela p’irut’q’vsa da velis q’vela tskhovels shoris! mutselze ivli da mt’vers shech’am mteli sheni sitsotskhle “.
amjerad ghmerti ar ek’itkheba „ gvels “, tu rat’om gaak’eta es, radgan ghmertma itsis, rom mas sat’ana, eshmak’i, mediumad iq’enebda. bedi, romelsats ghmerti „ gvels “ anich’ebs, sinamdvileshi tavad eshmak’s ekheba. „ gvelistvis “ gamoq’eneba dauq’ovneblivi iq’o, magram eshmak’istvis es mkholod ts’inasts’armet’q’veleba iq’o, romelits ieso krist’es tsodvasa da sik’vdilze gamarjvebis shemdeg akhdeboda. gamotskhadebis 12:9-is tanakhmad, am gamoq’enebis p’irveli porma iq’o misi gandevna tsata sasupevlidan, misi banak’is borot’ angelozebtan ertad. isini dedamits’aze iknen gadmoq’rilni, saidanats sik’vdilamde ar ts’avidodnen da atasi ts’lis ganmavlobashi, uk’atsriel dedamits’aze ganmart’oebit, sat’ana mt’vershi dadzvreboda, romelits miesalmeboda mat, vints mis da mis mier borot’ad gamoq’enebuli tavisuplebis gamo daighup’a. ghvtis mier dats’q’evlil dedamits’aze isini gvelebivit moiktseodnen, rogorts sheshinebulebi, aseve prtkhilebi, radgan ieso krist’em daamartskha isini da gaektseodnen im k’atss, romelits mati mt’eri gakhda. isini zians miaq’eneben adamianebs, romlebits tavianti tsiuri skheulebis ukhilavobashi arian damalulni, ertmanetis ts’inaaghmdeg ts’akezebit.
dab. 3:15: „ mt’robas chamovagdeb shensa da dedak’atss shoris, shens teslsa da mis tesls shoris; is tavs gagich’ech’q’avs da shen mas kusls daugeslav “.
„gvelis“ mimart es ts’inadadeba adast’urebs natskhovreb da dak’virvebul realobas. eshmak’is mimart misi gamoq’eneba upro dakhvets’ilia. mis banak’sa da k’atsobriobas shoris mt’roba dadast’urebuli da aghiarebulia. „ kalis tesli, romelits tavs gauch’q’let’s “ ikneba krist’esa da misi ertguli rcheulebisa. sabolood, kali gaanadgurebs mas, magram manamde demonebs eknebat mudmivi shesadzlebloba, „ kalistvis “, tavad krist’es rcheulistvis, romelits p’irvelad am „ kuslit “ aris ts’armodgenili, „ kuslis“ „kuslis dach’ech’q’ianebis “, radgan „ kusli “ adamianis skheulis saq’rdenia, iseve rogorts „ kvak’utkhedi “ aris kva, romelzets ghvtis sulieri t’adzari ashenda.
dab. 3:16: „ kals utkhra: dzlier gagimravleb mshobiarobis t’k’ivils; t’k’ivilebit gaachen shvilebs da sheni kmrisk’en ikneba survili da is ibat’onebs shenze “.
sik’vdilamde kals mouts’evs „ orsulobis t’anjva “; is „ t’k’ivilebit imshobiarebs “, q’velaperi sit’q’vasit’q’vit shesrulebuli da dak’virvebuli ikneba. tumtsa, akats aghsanishnavia khat’is ts’inasts’armet’q’veluri mnishvneloba. ioanes 16:21-sa da gamotskh. 12 :2-shi „ mshobiarobis t’k’ivilebshi mq’opi kali “ simbolurad gamokhat’avs krist’es ek’lesias romis imp’eriis da shemdeg p’ap’is mier krist’ianuli ep’okis devnis dros.
dab. 3:17: „ da utkhra adams: radgan shen daemorchile sheni tsolis khmas da shech’ame im khis naq’opi, romlisganats gibrdzane da gitkhari, ar shech’amo misgan, ts’q’eulimts iq’os mits’a shens gamo; mts’ukharebit shech’am misgan mteli sheni sitsotskhle “ .
adamianstan dabrunebisas ghmerti mas ts’arudgens misi mdgomareobis namdvil aghts’eras, romlis damalvasats samartskhvinod tsdilobda. misi danashauli srulia da adami aseve aghmoachens, rom mis gatavisuplebamde mis sik’vdils ts’in usts’rebs ts’q’evlis seria, rats zogierts sik’vdils sitsotskhles aidzulebs. mits’is ts’q’evla sashineli ram aris da adami amas shublis oplit sheit’q’obs.
dab. 3:18: „ ek’lebsa da nargavebs aghmogitsenebs da mindvris mtsenareebs shech’am “.
edemis baghis mart’ivi damushaveba dasrulda, mis natsvlad k’i dausrulebeli brdzola daits’q’o divnis balakhtan, „ ek’lebtan, ek’lebtan “ da dedamits’is niadagshi gamravlebul sarevelebtan. mit umet’es, rom niadagis es ts’q’evla daachkarebs k’atsobriobis sik’vdils, radgan metsnieruli „p’rogresis“ ts’q’alobit, uk’anask’neli dgheebis adamiani tavs moits’amlebs tavisi k’ult’urebis niadagshi kimiuri shkhamis chadebit, rata gaanadguros sarevelebi da mavne mts’erebi. ukhvi da advilad khelmisats’vdomi sak’vebi aghar ikneba khelmisats’vdomi im baghis garet, saidanats is ghmertze met’ad tsoltan ertad gaadzeveben.
dab. 3:19: „ p’iroplit shech’am p’urs, sanam mits’as daubrundebi, saidanats khar aghebuli, radgan mt’veri khar da mt’vers daubrundebi “.
es bedi, romelits adamianebs ets’eva, amartlebs im pormas, romlitats ghmertma gamoavlina tavisi shekmna da chamoq’alibeba zust’ad „ mits’is mt’vridan “. adami sak’utari da chveni kharjebit sts’avlobs, tu ras ts’armoadgens sik’vdili, rogorts es ghmertma gamoits’via. aghvnishnot, rom mk’vdari adamiani mkholod „ mt’veria “ da rom am „ mt’vris “ garet ar rcheba tsotskhali suli, romelits am mk’vdari skheulidan gamodis. ek’l. 9 da skhva tsit’at’ebi adast’urebs mok’vdavi mdgomareobis am st’at’uss.
dab. 3:20: „ da uts’oda adamma tavis tsols sakheli eva, radgan is iq’o q’vela tsotskhlis deda “.
akats, adami aghnishnavs tavis bat’onobas „ kalze “ mas sakhelis „ evas “ an „sitsotskhlis“ darkmevit; sakheli, romelits gamartlebulia, rogorts k’atsobriobis ist’oriis dziritadi realoba. chven q’velani shoreuli shtamomavlebi vart, shobilni evasgan, adamis mot’q’uebuli tsolisgan, romlis meshveobitats sik’vdilis ts’q’evla gadaetsa da gadaetsema ieso krist’es didebul dabrunebamde 2030 ts’lis gazapkhulis dasats’q’isshi.
dab. 3:21: „ iahve “ ghmertma adamsa da mis tsols t’q’avis samoseli gauk’eta da shemosa isini .
ghmerti ar ivits’q’ebs, rom mits’ieri meughleebis tsodva misi khsnis gegmis nats’ili iq’o, romelits akhla uk’ve demonst’rirebuli sakhit gamoikhat’eba. tsodvis shemdeg, ghvtaebrivi mit’eveba krist’es sakhelit khdeba khelmisats’vdomi, romelsats romaeli jarisk’atsebi shests’iraven da jvars atsvamen. am mokmedebit, udanashaulo arseba, q’ovelgvari tsodvisgan tavisupali, datankhmdeba sik’vdils , rata mat natsvlad gamoisq’idos tavisi ertguli rcheulebis tsodvebi. tavidanve ghmerti udanashaulo tskhovelebs k’lavs, rata matma „ t’q’avma “ adamisa da evas sishishvle daparos. am mokmedebit, is adamianebis mier ts’armodgenil „samartlianobas “ tsvlis imit, rasats misi khsnis gegma mat rts’menit miats’ers. adamianis mier ts’armodgenili „ samartlianoba “ mkholod mat’q’uara t’q’uili iq’o da mis natsvlad, ghmerti mat miats’ers „ samosels “, romelits misi namdvili „samartlianobis“ simboloa , „ tavisi ch’eshmarit’ebis sart’q’els “, romelits dapudznebulia krist’es nebaq’oplobit mskhverp’lze da misi sitsotskhlis shets’irvaze mati gamosq’idvistvis, vints mas ertgulad uq’vars.
dab. 3:22: „ iahve “ da tkva ghmertma: aha, k’atsi gakhda rogorts erti chvengani, shemtsnobeli k’etilisa da borot’isa. akhla k’i avuk’rdzalot khelis gats’vdena, sitsotskhlis khisgan naq’opis agheba, ch’ama da uk’unisamde sitsotskhle .
mikaelis sakharebashi ghmerti mimartavs tavis k’etil angelozebs, romlebits dedamits’aze akhlakhan momkhdari dramis momsts’reebi arian. is eubneba mat: „ aha, k’atsi gakhda rogorts erti chvengani, rata sheitsnos k’etili da borot’i “. sik’vdilamde erti dghit adre ieso krist’e igive gamotkmas gamoiq’enebs iudastan dak’avshirebit, moghalat’estan, romelits mas religiur iudevelebs gadastsemda, shemdeg k’i romaelebs, rata jvars etsvat, ioanes 6:70-shi: „ iesom up’asukha mat: gana me ar agirchiet tkven, tormet’ni? da erti tkvengani eshmak’ia! “ am mukhlshi „ chven “ skhvadaskhva k’ont’ekst’is gamo „ tkven “-ad iktseva, magram ghvtis midgoma igivea. gamotkma „ ert-erti chvengani “ ekheba sat’anas, romelsats jer k’idev akvs tavisupali ts’vdoma da gadaadgileba ghvtis zetsiur sameposhi mits’ieri shekmnis dasats’q’isshi shekmnil q’vela angelozs shoris.
romaeli p’repekt’is, p’ont’ius p’ilat’esadmi natkvami sit’q’vebis tanakhmad, adamianis mier „sitsotskhlis khis “ ch’amisgan tavis shek’avebis autsilebloba im ch’eshmarit’ebis motkhovna iq’o, romlis dasamots’mebladats ieso movida. „ sitsotskhlis khe “ krist’e mkhsnelis khat’eba iq’o da misi ch’ama nishnavda misi sts’avlebita da mteli misi sulieri p’irovnebit k’vebas, anu mis shemtsvlelad da p’irad mkhsnelad aghebas. es iq’o ertaderti p’iroba, romelsats sheedzlo am „ sitsotskhlis khis “ ch’amis gamartleba. sitsotskhlis dzala ara kheshi, aramed imashi iq’o, visats khe simbolurad ts’armoadgenda: krist’eshi. upro met’its, es khe ganap’irobebda maradiul sitsotskhles da p’irvelkmnili tsodvis shemdeg es maradiuli sitsotskhle samudamod daik’arga krist’esa da mikaelis meshveobit ghvtis saboloo dabrunebamde. amit’om, „sitsotskhlis khe “ da skhva kheebi sheidzleba gakres, iseve rogorts ghvtis baghi.
dab. 3:23: „ da gaushva igi upalma ghmertma edemis baghidan, rata daemushavebina mits’a, saidanats iq’o aghebuli “.
shemokmeds mkholod isgha darchenia, rom saotsari baghidan gandevnos adamianta ts’q’vili, romlebits p’irveli adamisgan (sit’q’va, romelits adamianis sakheobas aghnishnavs: ts’iteli = siskhliani) chamoq’alibdnen da tavianti daumorchileblobit ughirsad gamoavlines tavi. baghis garet k’i mattvis mt’k’ivneuli tskhovreba, pizik’urad da gonebrivad dasust’ebul skheulshi daits’q’eba. dabruneba gamagrebul da meambokhe dedamits’aze adamianebs mat „ mt’vrisgan “ ts’armoshobas sheakhsenebs.
dab. 3:24: „ da gandevna adami da edemis baghis aghmosavletit daaq’ena kerubimebi, romlebits tsetskhlovan makhvils aknevdnen sitsotskhlis khisk’en mimaval gzaze “.
baghis mtsveli aghar aris adami, aramed angelozebi ushlian khels mis shesvlas. baghi sabolood gakreba ts’arghvnamde tsot’a khnit adre, romelits mokhda 1656 ts’els, evasa da adamis tsodvebis shemdeg.
am mukhlshi chven gvakvs sasargeblo ganmart’eba edemis baghis mdebareobis shesakheb. mparveli angelozebi ganlagebulni arian „ baghis aghmosavletit “, romelits tavad im adgilis dasavletit mdebareobs, sadats adami da eva isveneben. am tavis dasats’q’isshi ts’armodgenili savaraudo t’erit’oria sheesabameba am ganmart’ebas: adami da eva ararat’is mtis samkhretit mdebare mits’aze isveneben, kholo ak’rdzaluli baghi mdebareobs turketshi, vanis t’bastan akhlos, „ukhv ts’q’lebshi“, mati p’ozitsiis dasavletit.
dabadeba 4
sik’vdilit ganshoreba
es me-4 tavi sashualebas mogvtsems uk’et gavigot, tu rat’om iq’o autsilebeli ghmertistvis sat’anisa da misi meambokhe demonebistvis sademonst’ratsio laborat’oriis shetavazeba, romelits mati borot’ebis massht’abebs gamoavlenda.
zetsashi borot’ebas sazghvari hkonda, radgan tsiur arsebebs ertmanetis mok’vlis dzala ar hkondat; radgan q’vela matgani ts’amierad uk’vdavi iq’o. amit’om, am sit’uatsiam ar mistsa ghmerts sashualeba, gamoevlina borot’ebisa da sisast’ik’is is maghali done, romlis chadenats mis mt’rebs sheedzlot. amit’om, dedamits’a sheikmna im miznit, rom sik’vdili dashvebuliq’o misi q’velaze sast’ik’i pormebit, rats k’i sat’anis msgavsi arsebis gonebas sheedzlo ts’armoedgina.
es me-4 tavi, romelits am ritskhvis, universalurobis, simbolur mnishvnelobas ts’armoadgens, shesabamisad, mits’ieri k’atsobriobis p’irveli sik’vdilis garemoebebs mogvagonebs; sik’vdili misi gansak’utrebuli da unik’aluri universaluri khasiatia ghvtis mier shekmnil q’vela kmnilebas shoris. adamisa da evas tsodvis shemdeg, mits’ieri tskhovreba „ sanakhaoba iq’o samq’arosa da angelozebistvis “, rogorts natkvamia 1 k’or. 4:9-shi, shtagonebulma da ertgulma mots’mem p’avlem, t’arsoseli q’opili savlem, krist’es ek’lesiis p’irvelma mdevnelma.
dab. 4:1: „ da adamma sheitsno eva, tavisi tsoli; daorsulda kali da shva k’aeni; da tkva kalma: k’atsi shevidzine uplis shets’evnit “.
shetsnobas “ anich’ebs da es sak’itkhi sasitsotskhlod mnishvnelovania rts’menit gamartlebis p’rintsip’shi, rogorts es ioanes 17:3-shia dats’erili: „ da es aris sauk’uno sitsotskhle, rata gitsnobdnen shen, ertadert ch’eshmarit’ ghmerts, da ieso krist’es, romelits shen moavline “. ghmertis shetsnoba nishnavs mastan mosiq’varule urtiertobashi chartvas, am shemtkhvevashi suliers, magram adamisa da evas shemtkhvevashi khortsiels. p’irveli ts’q’vilis am nimushis shemdeg, am khortsieli siq’varulidan daibada „shvili“ da martlats, „shvili“ aseve unda daibados khelakhla ghmerttan chvens sulier mosiq’varule urtiertobashi. ghvtis realuri „ tsodnis “ ts’q’alobit es akhali dabadeba gamovlinda gamotskh. 12: 2-5-shi: „ da iq’o orsulad da shehk’ivla mshobiarobis t’k’ivilebita da t’anjvit... da shva dze, romelits rk’inis k’vertkhit unda imepos q’vela erze. da misi shvili at’atsebul ikna ghmerttan da mis t’akht’tan “. ghvtisgan shobilma shvilma mamis khasiati unda gaimeoros, magram es ase ar iq’o adamianebisgan shobili p’irveli dzis shemtkhvevashi.
sakheli k’aeni shedzenas nishnavs. es sakheli mas khortsiel da mits’ier bedists’eras uts’inasts’armet’q’velebs, rats misi umtsrosi dzma, abeli, sulieri adamianis sap’irisp’iroa.
aghvnishnot, rom k’atsobriobis ist’oriis dasats’q’isshi, deda, romelits mshobiarobs, am dabadebas ghmerts uk’avshirebs, radgan mas esmis, rom am akhali sitsotskhlis shekmna didi shemokmedi ghmertis, iahves mier aghsrulebuli sasts’aulis shedegia. chvens uk’anask’nel dgheebshi es aghar khdeba an ishviatad khdeba.
dab. 4:2: „ da shva man misi dzma abeli; abeli mts’q’emsi iq’o, k’aeni k’i - mkhvneli “.
abeli suntkvas nishnavs. k’aenze met’ad, chvili abeli ts’armodgenilia, rogorts adamis asli, p’irveli, vints ghvtisgan pilt’vis suntkva miigho. sinamdvileshi, tavisi sik’vdilit, dzmis mier mok’luli, is ts’armoadgens ieso krist’es, ghvtis ch’eshmarit’i dzis, rcheulta mkhsnelis khat’s, romlebsats is tavisi siskhlit gamoisq’idis.
ori dzmis sakmianoba mat sap’irisp’iro bunebas adast’urebs. krist’es msgavsad, „ abeli mts’q’emsi iq’o “ da mits’ieri mat’erializmis urts’munos msgavsad, „ k’aeni mkhvneli iq’o “. k’atsobriobis ist’oriis es p’irveli shvilebi ghvtis mier nats’inasts’armet’q’veleb bedists’eras atskhadeben. da misi gadarchenis gegmis det’alebs gvats’vdian.
dab. 4:3: „ da iq’o, rom gark’veuli drois shemdeg, k’aenma mits’is naq’opi shests’ira upals “ .
k’aenma itsis, rom ghmerti arsebobs da imis sachveneblad, rom mas surs misi p’at’ivistsema, is mas „ mits’is naq’opis shesats’iravs “ sts’iravs - anu imas, rats misma sakmianobam moit’ana. am rolshi is ighebs religiuri adamianebis, ebraelebis, krist’ianebis an muslimebis, mravalritskhovan khat’s, romlebits khazs usvamen mat k’etil sakmeebs imis tsodnisa da gagebis gareshe, tu ras uq’vars da ras elis ghmerti matgan. sachukrebi mkholod mashin aris saint’ereso, tu mat daapasebs mati mimghebi.
dab. 4:4: „ da abelmats miit’ana tavisi paris p’irmshoebi da mati koni. da mokheda upalma abels da mis shesats’iravs “ .
abeli badzavs tavis dzmas da, mts’q’emsis p’ropesiis gamo, is ghmerts sts’iravs „ tavisi paris p’irmshosa da mat kons “. es sasikharuloa ghvtistvis, radgan is am „ p’irmshoebis “ mskhverp’lad shets’irvashi khedavs ieso krist’eshi sak’utari mskhverp’lis mosalodnel da ts’inasts’armet’q’velebul khat’s. gamotskh. 1:5-shi vk’itkhulobt: „... da ieso krist’esgan, ertguli mots’misgan, mk’vdretit p’irmshosa da dedamits’is mepeta mmartvelisgan! mas, vints shegviq’vara da chveni tsodvebisgan gangvts’minda tavisi siskhlit ...“ ghmerti abelis shetavazebashi khedavs tavis khsnis gegmas da is sasiamovnod miachnia.
dab. 4:5: „ magram ar shekheda k’aens da mis shesats’iravs. k’aeni dzlier ganriskhda da sakhe daghonda “ .
abelis shetavazebastan shedarebit, logik’uria, rom ghmerti nak’lebad gaitvalists’inebda k’aenis shetavazebas, romelits, iseve logik’urad, mkholod imedgatsruebuli da damts’ukhrebuli ikneboda. „ misi sakhe gapitrda “, magram aghvnishnot, rom gaghizianebam is „ dzalian gabrazebamde “ miiq’vana da es normaluri ar aris, radgan es reaktsia imedgatsruebis naq’opia. gaghizianeba da siamaq’e male upro seriozul naq’ops gamoighebda: misi dzmis, abelis, mk’vlelobas, romelits misi ech’vianobis obiekt’i iq’o.
dab. 4:6: „ da utkhra upalma k’aens: rat’om ganriskhdi da rat’om gakvs sakhe moghushuli? “
mkholod ghmertma itsis, rat’om airchia k’aenma abelis shetavazeba. k’aens mkholod ghvtis reaktsia sheidzleba usamartlod moechvenos, magram gabrazebis natsvlad, man unda stkhovos ghmerts, rom mistses sashualeba gaigos am, erti shekhedvit, usamartlo archevanis mizezi. ghmerts srulad esmis k’aenis buneba, romelits aratsnobierad mistvis tamashobs mates 24:48-49-shi mokhseniebuli borot’i msakhuris rols: „ magram tu borot’i mona gulshi it’q’vis: „chemi bat’oni aq’ovnebs mosvlas“ da daits’q’ebs tavisi tanamonazvnebis tsemas da ch’ams da svams mtvralebtan ertad... “ ghmerti mas k’itkhvas usvams, romelzets man p’asukhi shesanishnavad itsis, magram akats, amit, is k’aens adzlevs shesadzleblobas, gauziaros mas tavisi t’anjvis mizezi. k’aeni am k’itkhvebze p’asukhs ar gastsems, amit’om ghmerti aprtkhilebs mas im borot’ebis shesakheb, romelits mas daeupleba.
dab. 4:7: „ tu k’argad moiktsevi, sakhes asts’ev, kholo tu borot’ebas chaiden, tsodva k’artan dagkhvdeba da shenk’en ikneba misi survili , shen k’i ibat’oneb masze “ .
mas shemdeg, rats evam da adamma shech’ames da eshmak’is st’at’usi miighes „ k’etilisa da borot’ebis shetsnobit “, is k’vlav chndeba, rata k’aens ubidzgos, moek’la tavisi dzma, abeli. mis ts’inashe ori archevania: „ k’etili da borot’i “; „ k’etili “ aidzulebs mas danebdes da miighos ghvtis archevani, mashinats k’i, tu is amas ver khvdeba. magram „ borot’ebis “ archevani mas ghvtis ts’inashe tsodvas aidzulebs, daarghvios misi meekvse mtsneba: „ ara mok’la “; da ara „ ara mok’la “, rogorts mtargmnelebma ts’armoadgines. ghvtis mtsneba gmobs danashauls da ara damnashave damnashaveebis mk’vlelobas, rats man k’anonierad aktsia misi brdzanebit da am shemtkhvevashi, ieso krist’es mosvlam araperi shetsvala ghvtis am samartlian samsjavroshi.
q’uradgheba miaktsiet, tu rogor saubrobs ghmerti „ tsodvaze “, titkos kalze saubrobdes, rogorts man utkhra evas dabadebis 3:16-shi: „ sheni survili sheni kmrisk’en ikneba da is imepebs shenze“. „ghmertistvis „ tsodvis chadenis “ tsduneba hgavs kalis tsdunebas, romelsats kmris shetsdena surs da man ar unda mistses sak’utar tavze kmris an misi „ bat’onobis “ upleba. amgvarad, ghmertma k’atss mistsa brdzaneba, rom ar mistses sak’utar tavs kalis mier ts’armodgenili „ tsodvis “ tsdunebis upleba.
dab. 4:8: „ da utkhra k’aenma tavis dzmas, abels. da iq’o, rotsa isini mindorshi iq’vnen, aghdga k’aeni tavis dzmaze, abelze da mok’la igi “ .
am ghvtaebrivi gaprtkhilebis miukhedavad, k’aenis buneba naq’ops gamoighebs. abeltan saubris shemdeg, k’aeni, romelits tavidanve mk’vleli sulit iq’o, iseve rogorts misi sulieri mama, eshmak’i, „ ajanq’da tavis dzmaze, abelze da mok’la igi “. es gamotsdileba k’atsobriobis beds ts’inasts’armet’q’velebs, sadats dzma dzmas mok’lavs, khshirad saero an religiuri shuris gamo, samq’aros aghsasrulamde.
dab. 4:9: „ da hk’itkha upalma k’aens: sad aris sheni dzma abeli? man up’asukha: ar vitsi, gana chemi dzmis mtsveli var? “
rogorts man utkhra adams, romelits misgan imaleboda: „ sad khar? “, ghmerti eubneba k’aens: „ sad aris sheni dzma abeli? “, rata q’oveltvis mistses mas shesadzlebloba, aghiaros tavisi danashauli. magram sulelurad , radgan mas ar sheudzlia ugulebelq’o is, rom ghmertma itsis, rom man mok’la, is tavkhedurad p’asukhobs: „ ar vitsi “ da ts’armoudgeneli amp’art’avnebit, tavis mkhriv, ghmerts k’itkhvas usvams: „ me chemi dzmis mtsveli var? “
dab. 4:10: „ da tkva ghmertma: ra chaidine? sheni dzmis siskhlis khma mits’idan medzakhis “.
ghmerti p’asukhobs mas, rats nishnavs: shen ar khar misi mtsveli, radgan misi mk’vleli khar. ghmertma k’argad itsis, ra chaidina da amas khat’ad ts’armogvidgens: „ sheni dzmis siskhlis khma mighaghadebs dedamits’idan “. es piguraluri pormula, romelits daghvril siskhls adzlevs khmas, romelits ghmerts shesdzakhis, gamoq’enebuli ikneba gamotskh. 6-shi, rata gamoidzakhos „me-5 bech’edshi “ , im mots’ameta dzakhili, romlebits romis p’ap’is mier k’atolik’uri religiis devnis shedegad mok’les: gamotskh. 6:9-10: „ rodesats man gakhsna mekhute bech’edi, sak’urtkhevlis kvesh davinakhe mati sulebi, romlebits dakhotses ghvtis sit’q’visa da mat mier datsuli mots’mobis gamo“. isini khmamaghla q’virodnen : „ rodemde, upalo, ts’mindao da ch’eshmarit’o, ar ganik’itkhav da ar idzieb shurs chveni siskhlistvis dedamits’is mk’vidrtagan? “ amgvarad, usamartlod daghvrili siskhli moitkhovs shurisdziebas damnashaveebisgan. es k’anonieri shurisdzieba mova, magram es aris is, rasats ghmerti mkholod tavistvis it’ovebs. is atskhadebs meore rjulis 32:35-shi: „ chemia shurisdzieba da sazghauri, rotsa pekhi ts’abordzik’deba, radgan akhloa mati ubedurebis dghe da mati ubedurebis mosvla ar daaq’ovnebs “. esaias 61:2-shi, „ k’etilgants’q’obis ts’eltan “ ertad , „ shurisdziebis dghe “ mesiis ieso krist’es p’rogramashia: „... man gamomgzavna... rata gamovatskhado iahves k’etilgants’q’obis ts’eli da chveni ghmertis shurisdziebis dghe ; rata vanugesho q’vela mgloviare ; ...“. veravin mikhvdeboda, rom am „ k’etilgants’q’obis ts’lis “ „ gamokveq’neba “ „ shurisdziebis dghidan “ 2000 ts’lit unda q’opiliq’o gamoq’opili .
amgvarad, mk’vdrebs aghar sheudzliat t’irili, garda ghmertis khsovnisa, romlis mekhsierebats usazghvroa.
k’aenis danashauli samartlian sasjels imsakhurebs.
dab. 4:11: „ akhla dats’q’evlili khar mits’isgan, romelmats gakhsna p’iri, rom miegho sheni dzmis siskhli sheni khelidan “.
k’aeni dats’q’evlili ikneba mits’idan da ar mok’laven. am ghvtaebrivi lmobierebis gasamartleblad unda vaghiarot, rom am p’irvel danashauls p’retsedent’i ar hkonia. k’aenma ar itsoda, ras nishnavda mok’vla da sts’ored riskhvam daabrmava q’vela gonieri goneba da sabedists’ero sisast’ik’es mihq’avda. akhla, rodesats misi dzma gardaitsvala, k’atsobriobas aghar sheedzleba tkvas, rom ar itsoda, ra aris sik’vdili. mashin amokmeddeba ghvtis mier gamosvlis 21:12-shi dadgenili k’anoni: „ vints k’atss sasik’vdilod daart’q’ams, sik’vdilit daisjeba “.
es mukhli aseve ts’armogvidgens am gamotkmas: „ mits’a, romelmats gakhsna p’iri, rata miegho sheni dzmis siskhli sheni khelidan “. ghmerti ganasakhierebs dedamits’as imit, rom mas miats’ers p’irs, romelits shtantkavs masze daghvril siskhls. shemdeg es p’iri esaubreba mas da akhsenebs mas im sasik’vdilo kmedebas, romelmats shebilts’a igi. es gamosakhuleba k’vlav gamoq’enebuli ikneba meore rjulis 26:10-shi: „ gaagho mits’am p’iri da shtantka isini k’orakhtan ertad, rodesats shek’rebilebi daikhotsnen da tsetskhlma shtantka oras ormotsdaati k’atsi: isini gaprtkhilebas adzlevdnen khalkhs “. shemdeg es ikneba ap’os. 12:16-shi: „ da daekhmara mits’as dedak’atss da gakhsna mits’am p’iri da shtantka mdinare, romelits drak’onma gamoq’o p’iridan “. „ mdinare “ simbolurad gamokhat’avs prangul k’atolik’ur monarkiul ligebs, romelta sp’etsialurad shekmnili „drak’onebis“ samkhedro k’orp’usi devnida ertgul p’rot’est’ant’ebs da devnida mat kveq’nis mtebshits k’i. am mukhls ormagi mnishvneloba akvs : p’rot’est’ant’uli sheiaraghebuli ts’inaaghmdegoba da shemdeg siskhliani saprangetis revolutsia. orive shemtkhvevashi, praza „ mits’am p’iri gaagho “ asakhavs mas, rogorts uamravi adamianis siskhlis mimghebs.
dab. 4:12: „ rotsa mits’as daamushaveb, is aghar mogtsems tavis naq’opierebas. lt’olvili da mokhet’iale iknebi dedamits’aze “ .
k’aenis sasjeli shemoipargleba mits’it, romelits man p’irvelma shebilts’a masze adamianis siskhlis daghvrit; adamianis sasjeli, romelits tavdap’irvelad ghvtis khat’ad iq’o shekmnili. tsodvis shemdeg, man sheinarchuna ghvtis tvisebebi, magram aghar plobs mis srulq’opil sits’mindes. adamianis sakmianoba dziritadad mits’is damushavebit sak’vebis ts’armoebashi shedioda. amit’om, k’aens mouts’evs k’vebis skhva sashualebebis p’ovna.
dab. 4:13: „ k’aenma utkhra upals: chemi sasjeli imdenad mdzimea, rom ver gadavit’an “.
rats nishnavs: am p’irobebshi chemtvis tvitmk’vleloba jobia.
dab. 4:14: „ aha, dghes ganmadevne dedamits’is p’irisagan; davimalebi shengan, lt’olvili da mokhet’iale dedamits’aze da vints shemkhvdeba, momk’lavs “.
akhla is dzalian lap’arak’obs da tavis sit’uatsias sik’vdilit dasjis sakhit ajamebs.
dab. 4:15: „ utkhra mas upalma: „vints k’aens mok’lavs, shvidmagad shurs idziebs“. da nishani daado upalma k’aens, rata aravis moek’la igi, vints mas ip’ovida “.
k’aenis sitsotskhlis shenarchunebis gadats’q’vet’ilebit, ghmertma utkhra mas, rom misi sik’vdili anazghaurdeboda, anu „ shurisdziebas “ miighebda, „ shvidjer “ . shemdeg is idzakhebs „ nishans “, romelits daitsavs mas. am mkhriv, ghmerti ts’inasts’armet’q’velebs ritskhvi „shvidis“ simbolur mnishvnelobas, romelits aghnishnavs shabats da dasvenebis gants’mendas, romelits, k’virebis bolos nats’inasts’armet’q’velebi, srulad aghsruldeba misi khsnis p’roekt’is meshvide atasts’leulshi. shabati ikneba shemokmedi ghmertisadmi k’utvnilebis nishani ezek’ielis 20:14-20-shi. kholo ezek’ielis 9-shi „ nishani “ edeba mat, vints ghmerts ek’utvnis, rata isini ar daighup’on ghvtaebrivi sasjelis saatze. dabolos, datsuli gantsalk’evebis am p’rintsip’is dasadast’ureblad, gamotskh. 7-shi „ nishani “ , „ tsotskhali ghmertis bech’edi “ modis ghvtis msakhurta „ shublis dasabech’dad “ da es „ bech’edi da nishani “ aris misi meshvide dghe - shabati.
dab. 4:16: „ da ts’avida k’aeni uplis p’irisagan da dasakhlda nodis kveq’anashi, edemis aghmosavletit “.
ghvtis baghidan gandevnis shemdeg adami da eva uk’ve edemis aghmosavletit gavidnen. am mits’as ak nodi ets’odeba, rats t’anjvas nishnavs. amgvarad, k’aenis tskhovreba psikik’uri da pizik’uri t’anjvit ikneba aghbech’dili, radgan ghvtisgan shors uarq’opa k’vals t’ovebs k’aenis gakvavebul gulshits k’i, romelmats me-13 mukhlshi, misi shishit, tkva: „ sheni sakhisgan shors davimalebi “.
dab. 4:17: „ da sheitsno k’aenma tavisi tsoli, daorsulda kali da shva enoki. da aashena kalaki da uts’oda kalaks sakheli enoki, tavisi dzis sakhelit “.
k’aeni gakhdeba kalakis mosakhleobis p’at’riarki, romelsats is tavisi p’irveli vazhis sakhels - enoks - arkmevs, rats nishnavs: initsirebas , sts’avlebas, varjishs da raimes gamoq’enebis dats’q’ebas. es sakheli ajamebs q’velapers, rasats es zmnebi ts’armoadgens da is k’argad aris gamoq’enebuli, radgan k’aeni da misi shtamomavlebi ghvtis gareshe sazogadoebis t’ip’s apudzneben, romelits samq’aros aghsasrulamde gagrdzeldeba.
dab.4:18: „ enokma shva iradi, iradma shva mekhujaeli, mekhujaelma shva metushaeli da met’ushkaelma shva lameki .
es mok’le genealogia ganzrakh pok’usirebulia lamekis sakhelad p’ersonazhze, romlis zust’i mnishvneloba utsnobia, tumtsa am dziridan ts’armoebuli sit’q’va ekheba inst’ruktsias, iseve rogorts sakheli enoki, da aseve dzalauplebis tsnebas.
dab. 4:19: „ lamekma ori tsoli moiq’vana: ertis sakheli iq’o ada, meores k’i - tsila “.
am lamekshi vkhvdebit ghmerttan ganshorebis p’irvel nishans, romlis mikhedvitats „ k’atsi miat’ovebs mamas da dedas da sheerts’q’meba tsols da orni ert khortsad iktsevian “ (ikh. dab. 2:24). magram lamekshi k’atsi or kals erts’q’mis da samive ert khortsad iktseva. tskhadia, ghmertisgan ganshoreba srulia.
dab. 4:20: „ adam shva jabali; da is iq’o k’arvebshi mtskhovrebta da p’irut’q’vtan mtskhovrebta mama “.
jabali momtabare mts’q’emsebis p’at’riarkia, rogorts es dghesats khdeba zogierti arabi khalkhis shemtkhvevashi.
dab. 4:21: „ misi dzmis sakheli iq’o iubali. is iq’o q’vela im adamianis mama, vints arpaze da salamurze uk’ravda “.
jubali iq’o q’vela im musik’osis p’at’riarki, romlebsats mnishvnelovani adgili uch’iravt ughvto tsivilizatsiebshi, dghesats k’i, sadats k’ult’ura, tsodna da khelovani chveni tanamedrove sazogadoebebis sapudzvelia.
dab. 4:22: „ tsilam shva tubal-k’aeni, romelits brinjaosa da rk’inis q’velanair iaraghs mch’edavda. tubal-k’aenis da iq’o naama “.
es mukhli ets’inaaghmdegeba ist’orik’osebis opitsialur sts’avlebebs, romlebits brinjaos khanas rk’inis khanamde varaudoben. sinamdvileshi, ghmertis tanakhmad, p’irvelma adamianebma itsodnen rk’inis damushaveba da shesadzloa tavad adamidan moq’olebuli, radgan t’ekst’shi ar aris natkvami, rom tubal-k’aeni iq’o rk’inis mch’edelta mama. tumtsa, es gamzhghavnebuli det’alebi chventvis aris motsemuli, rata gavigot, rom tsivilizatsia udzvelesi droidan arsebobda. mati ughvto k’ult’ura aranak’leb dakhvets’ili iq’o, vidre chveni dghevandeli.
dab. 4:23: „ utkhra lamekma tavis tsolebs: ada da tsila, isminet chemi khma! lamekis tsolebo, isminet chemi sit’q’vebi! k’atsi movk’ali chemi dach’ristvis da q’mats’vili chemi dashavebistvis. “
lameki tavis or tsoltan amaq’obs, rom k’atsi mok’la, rats mas ghvtis samsjavroshi sheuratskhq’ops. tumtsa, amp’art’avnebita da datsinvit dasdzens, rom man aseve akhalgazrda k’atsi mok’la, rats mis sakmes ghvtis samsjavroshi k’idev upro amdzimebs da mas namdvil ganmeorebit „mk’vlelad“ aktsevs.
dab. 4:24: „ k’aeni shvidgzis idziebs shurs da lameki samotsdashvidgzis “ .
shemdeg is dastsinis ghvtis mier k’aenisadmi gamovlenil lmobierebas. radgan k’atsis mok’vlis shemdeg k’aenis sik’vdilistvis „shvidgzis “ unda shuri edziat, k’atsisa da akhalgazrda k’atsis mok’vlis shemdeg k’i lamekis ghmerti „samotsdashvidgzis“ shurs idziebs. aseti sazizghari sit’q’vebi ts’armoudgenelia. ghmerts surda k’atsobriobistvis echvenebina, rom misi p’irveli ts’armomadgenlebi meore taobidan, k’aenis taobidan meshvide taobamde, lamekis taobamde, ughmertobis umaghles dones miaghts’ies. da es aris misi demonst’rireba, tu ra shedegebi mohq’veba misgan ganshorebas.
dab. 4:25: „ da k’vlav sheitsno adamma tavisi tsoli; da shva kalma vazhi da uts’oda mas sakhelad sheti, radgan tkva kalma: ghmertma momtsa skhva shtamomavali abelis natsvlad, romelits k’aenma mok’la “.
sakheli seti, romelits ebraulad „ket“-ad ts’armoitkmis, adamianis skheulis sapudzvels aghnishnavs. zogi mas „ek’vivalent’ad an aghdgenad“ targmnis, magram me am ts’inadadebis ebraulshi gamartleba ver vip’ove. amit’om, me „skheulis sapudzvels“ viq’eneb, radgan seti gakhdeba ertguli sht’os pesvi an dziritadi sapudzveli, romelsats dabadeba 6 gamotkmit „ ghvtis dze “ aghnishnavs, „kalebs“, k’aenis sht’os meambokhe shtamomavlebs, romlebits mat atsduneben, sap’irisp’irod, „ k’atsta asulebs “ uts’odebs.
setis shemtkhvevashi, ghmerti tesavs da zrdis akhal „ tesls “, romlis meshvide shtamomavali, k’idev erti enoki, magalitad moq’vanilia dabadebis 5:21-dan 24-mde. mas hkonda p’at’ivi, tsotskhali, sik’vdilis gareshe shesuliq’o samotkheshi, 365 ts’liani mits’ieri tskhovrebis shemdeg, romelits shemokmedi ghmertis ertgulebashi tskhovrobda. es enoki k’argad amartlebda tavis sakhels, radgan misi „modzghvreba“ ghvtis sadideblad iq’o, misi tanamodzme lamekis dzisgan ganskhvavebit, k’aenis sht’odan. da orive, meambokhe lameki da martali enoki, mati sht’odan „meshvide“ shtamomavali iq’vnen.
dab. 4:26: „ setsats sheedzina vazhi da uts’oda mas sakhelad enoshi. mashin daits’q’es uplis sakhelis khseneba “.
enoshi nishnavs: adamians, mok’vdavs, borot’s. es sakheli dak’avshirebulia im drostan, rodesats adamianebma iahves sakhelis mokhmoba daits’q’es. am ori ramis dak’avshirebit ghmerts surs gvitkhras, rom ertguli ts’armomavlobis adamianma gaatsnobiera tavisi bunebis borot’eba, romelits, upro met’its, mok’vdavia. da am gatsnobierebam miiq’vana igi tavisi shemokmedisk’en, rata p’at’ivi miego mistvis da ertgulad etsa taq’vani mistvis sasiamovno gzit.
dabadeba 5
gantsalk’eveba k’urtkhevis gzit
am me-5 tavshi ghmertma shek’riba misi ertguli shtamomavloba. ts’armogidgent mkholod p’irveli mukhlebis det’alur shests’avlas, rats sashualebas gvadzlevs gavigot am chamotvlis mizezi, romelits moitsavs adamsa da tsnobil noes shoris p’eriods.
dab. 5:1: „ es aris adamis shtamomavlobis ts’igni: rodesats ghmertma shekmna adamiani, ghvtis khat’ad shekmna igi “.
es mukhli adgens st’andart’s tsit’irebuli mamak’atsebis sakhelebis siistvis. q’velaperi epudzneba am shekhsenebas: „ rodesats ghmertma shekmna adamiani, shekmna igi ghvtis msgavsebad “. amit’om unda gvesmodes, rom am siashi shesasvlelad adamians unda sheenarchunebina tavisi „ ghvtis msgavseba “. amrigad, shegvidzlia gavigot, tu rat’om ar shedis am siashi iseti mnishvnelovani sakhelebi, rogoritsaa k’aenis. radgan sakme pizik’ur msgavsebashi k’i ara, khasiatis msgavsebashia da me-4 tavshi akhlakhans gamochnda k’aenisa da misi shtamomavlebis sakhelebi.
dab. 5:2: „ mamrobit da dedak’atsurad shekmna isini, ak’urtkha da uts’oda mat sakhelad adami, mati shekmnis dghes “.
akats, ghvtis mier mamak’atsisa da kalis k’urtkhevis shekhseneba nishnavs, rom mokhseniebuli sakhelebi ghvtis mier aris k’urtkheuli. mati ghmertis mier shekmnis dazhinebuli motkhovna khazs usvams im mnishvnelobas, rats mas enich’eba ghmertad, shemokmedad aghiarebas, romelits tavis msakhurebs shabatis nishnit gamoarchevs da gants’mends, danarchenebi k’i mati q’vela k’viris meshvide dghes aghinishneba. ghvtis k’urtkhevis shenarchuneba shabatis gants’mendit da misi khasiatis msgavsebit aris is p’irobebi, rasats ghmerti moitkhovs imisatvis, rom adamiani „adamianad “ ts’odebis ghirsi darches . am naq’opis garda, adamiani, misi azrit, skhva sakheobebtan shedarebit upro ganvitarebul da ganatlebul „tskhovelad“ iktseva.
dab. 5:3: „ da itsotskhla adamma as otsdaati ts’eli da shva dze, tavis msgavsebad, tavis khat’ad da uts’oda mas sakhelad sheti “.
rogorts chans, adamsa da sets shoris ori sakheli ak’lia: k’aenis (romelits ertguli sht’odan ar aris) da abelis (romelits shtamomavlis gareshe gardaitsvala). amgvarad, k’urtkheuli sherchevis norma demonst’rirebulia. igive ekheba q’vela skhva moq’vanil sakhelsats.
dab. 5:4: „ da iq’o adamis dgheebi shetis dabadebis shemdeg rvaasi ts’eli; da shva dzeni da asulni “.
unda gvesmodes, rom adamma „ shva vazhebi da kalishvilebi “ „ setis “ dabadebamde da mis shemdeg , magram mat ar gamoavlines mamis an „setis“ rts’mena. isini sheuertdnen „tskhovel adamianebs“, romlebits orguli da up’at’ivtsemulo iq’vnen tsotskhali ghmertis mimart. amrigad, abelis gardatsvalebis shemdeg mis mier dabadebul q’vela adamians shoris, „ seti “ p’irveli gamoircheoda tavisi rts’menita da ertgulebit ghmertis, iahves mimart, romelmats shekmna da chamoaq’aliba misi mits’ieri mama. mis shemdeg skhvebma, romlebits anonimurad darchnen, shesadzloa mis magalits mihq’vnen, magram isini anonimurad rchebian, radgan ghvtis mier shercheuli sia agebulia ts’armodgenili titoeuli shtamomavlis p’irveli ertguli mamak’atsebis memk’vidreobaze. es akhsna gasagebia adamistvis isedats maghali asak’is, „130 ts’lis“, rodesats misi vazhi „seti“ daibada. da es p’rintsip’i vrtseldeba titoeul rcheulze, romlebits moq’vanilia noetit damtavrebul grdzel siashi, radgan misi sami vazhi: semi, kami da iapeti ar iknebian rcheulebi, radgan ar iknebian mis sulier msgavsebashi.
dab. 5:5: „ adamis sitsotskhlis khangrdzlivoba tskhraas otsdaati ts’eli iq’o da mok’vda “.
p’irdap’ir meshvide rcheulze gadavdivar, romelsats enoki hkvia; enoki, romlis khasiatits k’aenis dzis, enokis, absolut’urad sap’irisp’iroa.
dab. 5:21: „ enokma samotsdakhuti ts’eli itsotskhla da shva metushalakhi “.
dab. 5:22: „ da enoki ghmerttan dadioda samasi ts’eli matusalas dabadebis shemdeg da shva dzeni da asulni “.
dab. 5:23: „ enokis sitsotskhlis khangrdzlivoba samas samotsdakhuti ts’eli iq’o “.
dab. 5:24: „ da dadioda enoki ghmerttan da aghar iq’o, radgan ts’aiq’vana igi ghmertma“. „.
sts’ored enokis shemtkhvevis am k’onk’ret’uli gamokhat’ulebit gvimkhels ghmerti: ts’arghvnamdel adamianebsats hkondat „elia“ zetsad aq’vanili sik’vdilis gareshe. martlats, am mukhlis pormula ganskhvavdeba q’vela skhva mukhlisgan, romelits, adamis sitsotskhlis shemtkhvevashi, sit’q’vebit „ shemdeg mok’vda “ mtavrdeba.
shemdeg modis metushala, dedamits’aze q’velaze didkhans mtskhovrebi adamiani, 969 ts’eli; shemdeg k’idev erti lameki am sht’odan, romelits ghmertma ak’urtkha.
dabadeba 5:28: „ lamekma as otkhmotsdatormet’i ts’eli itsotskhla da vazhi shva “.
dabadeba 5:29: „ da uts’oda mas sakhelad noe da tkva: es gvanugeshebs chvens shromasa da chveni khelebis t’anjvashi, romelits amodis im mits’idan, romelits dats’q’evla upalma “.
am mukhlis mnishvnelobis gasagebad, unda vitsodet, rom sakheli noe nishnavs: dasvenebas. lamekma namdvilad ver ts’armoidgina, tu ramdenad shesruldeboda misi sit’q’vebi, radgan is „ dats’q’evlil dedamits’as “ mkholod „ chveni daghlilobisa da chveni khelebis mt’k’ivneuli namokmedaris “ k’utkhit khedavda, ambobs is. magram noes dros ghmerti gaanadgurebs mas im adamianebis borot’ebis gamo, romlebsats is at’arebs, rogorts dabadebis 6 tavi gvadzlevs sashualebas gavigot. tumtsa, lameki, noes mama, rcheuli iq’o, romelits, tavisi drois ishviati rcheulebis msgavsad, albat damts’ukhrebuli iq’o garshemomq’opta borot’ebis zrdis danakhvaze.
dab. 5:30: „ da itsotskhla lamekma noes dabadebis shemdeg khutas otkhmotsdatkhutmet’i ts’eli da shva dzeni da asulni “.
dab. 5:31: „ lamekis sitsotskhlis khangrdzlivoba shvidas samotsdachvidmet’i ts’eli iq’o; da mok’vda “.
dab. 5:32: „ itsotskhla noem khutasi ts’eli da shva semi, kami da iapeti “.
dabadeba 6
ganshoreba ver kherkhdeba
dab. 6:1: „ rodesats k’atsebma gamravleba daits’q’es dedamits’is zurgze da kalishvilebi sheedzinat “
adre mighebuli gak’vetilebis tanakhmad, adamianuri simravle tskhoveluri normaa, romelits ghmerts sdzuls, amit’om masats akvs sapudzvliani mizezebi, rom uarq’os isini. adamis tsduneba misi tsolis, evas mier mtel am k’atsobriobashi rep’rodutsirdeba da es khortsieli normaa: gogonebi atsduneben mamak’atsebs da matgan igheben imas, rats surt.
dab. 6: 2: „ da ikhiles ghvtis dzeebma adamianta asulebi, rom mshvenierni iq’vnen, da moiq’vanes tsolad q’vela, vints moets’onat “.
sts’ored ak rtuldeba sakme. gants’mendil da urts’muno urts’munoebs shoris gamijvna sabolood kreba. gants’mendilebi, romlebsats ak logik’urad „ ghvtis dzeebs “ uts’odeben, „ adamianta asulebis “, anu „tskhovelta“ adamianta jgupis tsdunebis kvesh ektsevian . amrigad, korts’inebis gzit dadebuli aliansebi khdeba ghmertis mier sasurveli da dziebuli gamijvnis dashlis mizezi . sts’ored es dauvits’q’ari gamotsdileba aidzulebs mas mogvianebit, auk’rdzalos israelis dzeebs utskhoeli kalebis tsolad shertva. ts’arghvna, romelits amas mohq’veba, achvenebs, tu ramdenad unda daitsvat es ak’rdzalva. q’vela ts’ess akvs gamonak’lisebi, radgan zogiertma kalma ch’eshmarit’i ghmerti ebrael kmartan ertad sheirto, magalitad rutma. saprtkhe imashi k’i ar aris, rom kali utskhoelia, aramed imashi, rom is „ ghvtis dzes “ ts’armartuli gandgomilebisk’en mihq’avs, aidzulebs mas tavisi ts’armoshobis t’raditsiuli ts’armartuli religia miighos. upro met’its, sap’irisp’irots ak’rdzalulia, radgan kali „ghvtis asuli“ tavs sasik’vdilo saprtkheshi agdebs „adamianta dzeze“, „tskhovelebze“ da tsru religiaze dakorts’inebit, rats mistvis k’idev upro sashishia. radgan q’vela „kali“ an „gogona“ „kalia“ mkholod mits’ieri tskhovrebis ganmavlobashi da mat shoris rcheulebi mamak’atsebis msgavsad miigheben ghvtis angelozebis msgavs zetsiur uskeso skheuls. maradisoba uniseksia da ieso krist’es khasiatis, srulq’opili ghvtaebrivi modelis, khat’ebaa.
korts’inebis p’roblema dghesats akt’ualuria. radgan vints dakorts’indeba skhva religiis ts’armomadgenelze, sak’utari rts’menis sats’inaaghmdegod mots’mobs, ikneba es sts’ori tu arasts’ori. upro met’its, es kmedeba religiis da shesabamisad, tavad ghmertis mimart gulgrilobas achvenebs. rcheuls ghmerti q’velaperze met’ad unda uq’vardes, rata archevanis ghirsi iq’os. tumtsa, radgan utskhoeltan k’avshiri ar mosts’ons, rcheuli, romelits am k’avshirshi shedis, archevanis ghirsi ar khdeba da misi rts’mena k’adnierdeba, iluzia, romelits sashinel imedgatsruebas gamoits’vevs. rcheba erti saboloo dask’vna. tu korts’ineba k’vlav am p’roblemas ts’armoadgens, es imit’om khdeba, rom tanamedrove adamianuri sazogadoeba imave uzneobis mdgomareobashia, rogorts noes droindeli sazogadoeba. amit’om, es uts’q’eba chveni uk’anask’neli droistvisaa, rodesats t’q’uili bat’onobs adamianis gonebashi, romelits sruliad dakhuruli khdeba ghvtaebrivi „ch’eshmarit’ebistvis“.
chveni „bolo zhamistvis“ misi mnishvnelobis gamo, ghmertma mimiq’vana, rom bolos ganmevitarebina es uts’q’eba, romelits dabadebis ts’ignis am monatkhrobshia gamovlenili. ts’arghvnamdeli rcheulebis gamotsdileba shejamebulia bednieri „ dasats’q’isit “ da t’ragik’uli „ dasasrulit “ gandgomilebasa da sibilts’eshi. akhla, es gamotsdileba aseve ajamebs misi uk’anask’neli ek’lesiis gamotsdilebas misi inst’it’utsiuri pormit „meshvide dghis advent’ist’ebis“, opitsialurad da ist’oriulad k’urtkheuli 1863 ts’els, magram sulierad k’urtkheuli 1873 ts’els, „ piladelpiashi “, gamotskh. 3:7-shi, misi „ dasats’q’isistvis “ da „ amoghebuli “ ieso krist’es mier gamotskh. 3:14-shi, „ laodik’eashi “ 1994 ts’els, mis „ dasasrulze “, misi pormalist’uri neltbilobisa da ek’umenur mt’ris banak’tan aliansis gamo 1995 ts’els. am krist’ianuli religiuri inst’it’ut’is ghvtis mier mots’onebis dro amgvarad ganisazghvreba „ dasats’q’isita da dasasrulit “. magram iseve, rogorts ebrauli aghtkma iesos mier archeulma tormet’ma motsikulma gaavrtsela, advent’ist’ul sakmes me da q’vela is adamiani avrtselebs, vints am ts’inasts’armet’q’veluri mots’mobis mighebis shemdeg, atsotskhlebs rts’menis sakmeebs, romlebits ghmertma tavdap’irvelad ak’urtkha advent’izmis p’ionerebshi 1843 da 1844 ts’lebshi. vazust’eb, rom ghmertma ak’urtkha mati rts’menis mot’ivebi da ara mati ts’inasts’armet’q’veluri int’erp’ret’atsiebis st’andart’i, rats mogvianebit ech’vkvesh dadga. shabatis p’rakt’ik’is shesadzlo pormalist’uri da t’raditsiuli gakhdomis gamo, ghvtis samsjavros satseri aghar ak’urtkhebs mkholod mis rcheulebshi nap’ovni ch’eshmarit’ebis siq’varuls, „ dasats’q’isidan bolomde “ krist’es ch’eshmarit’ didebul dabrunebamde, romelits am uk’anask’nel jerze 2030 ts’lis gazapkhulzea dagegmili.
gamotskhadebis 1:8-shi sak’utari tavis, rogorts „ alpasa da omegas “, ts’armochenit ieso krist’e gvimkhels gasaghebs im st’rukt’urisa da asp’ekt’is gasagebad, romlitats is mtel bibliashi gvimkhels, tavis „ gank’itkhvas “. is q’oveltvis eq’rdnoba „ dasats’q’isis “ sit’uatsiis dak’virvebas da imas, rats chans tskhovrebis, aghtkmis an ek’lesiis „boloshi “ . es p’rintsip’i chans danielis 5-shi, sadats ghvtis mier k’edelze dats’erili sit’q’vebi „ datvlili, datvlili “, rasats mohq’veba „ ats’onili da gaq’opili “, ts’armoadgens mepe belshatsaris tskhovrebis „ dasats’q’iss “ da misi „ dasasrulis “ saats. am gzit, ghmerti adast’urebs, rom misi gank’itkhva dapudznebulia gansjili subiekt’is mudmiv k’ont’rolze. is misi dak’virvebis kvesh imq’opeboda tavisi „ dasats’q’isidan “ anu „ alpidan “ „bolomde“ , tavis „ omegamde “.
shvidi ek’lesiisadmi “ gagzavnili ts’erilebis temat’ik’ashi igive p’rintsip’i adgens q’vela shesabamisi „ ek’lesiis “ „ dasats’q’issa da dasasruls “ . p’irvel rigshi, chven vkhvdebit samotsikulo ek’lesias, romlis didebuli „ dasats’q’isi “ mokhseniebulia „ epesoshi “ mits’odebul uts’q’ebashi da romelshits misi „ dasasruli “ mas ghvtis sulis chamortmevis saprtkhis kvesh aq’enebs mondomebis nak’lebobis gamo. sabednierod, 303 ts’lamde „ smirnashi “ mits’odebuli uts’q’eba mots’mobs, rom krist’es mots’odeba monaniebisk’en shesmenili ikneba ghvtis sadideblad. shemdeg, p’ap’is romis k’atolik’uri ek’lesia its’q’eba „ p’ergamonshi “ 538 ts’els da mtavrdeba „ tiat’irashi “ p’rot’est’ant’uli repormatsiis dros, magram up’irveles q’ovlisa, opitsialurad p’ap’ p’ius 6-is gardatsvalebis dros, romelits 1799 ts’els saprangetshi, chems kalakshi, valensiashi iq’o dap’at’imrebuli. shemdeg modis p’rot’est’ant’uli sarts’munoebis shemtkhveva, romlis ghvtis mier mots’onebats droshi shezghudulia. misi „ dasats’q’isi “ mokhseniebulia „ tiat’irashi “, kholo „ dasasruli “ gamovlinda 1843 ts’lis „ sardisshi “, radgan misi k’vira dghis aghnishvna romauli religiidan memk’vidreobit miigho. ieso ver ikneboda upro nateli; misi gzavnili „ tkven mk’vdrebi khart “ ar aris damabneveli. da mesame, „ piladelpiisa da laodik’eis “ kvesh inst’it’utsiuri advent’izmis shemtkhveva, romelits adre vnakhet, khuravs „ shvidi ek’lesiis “ admi mimartuli gzavnilebis temas da mat mier simbolurad gamovlenili ep’okebis dros.
dghes chventvis imis gamzhghavnebit, tu rogor gansaja man uk’ve shesrulebuli sakmeebi da „dasats’q’isidan “ , rogorts es dabadebis ts’ignshia natkvami, ghmerti gvadzlevs gasaghebs imis gasagebad, tu rogor gansjis is chvens droshi pakt’ebsa da ek’lesiebs. amrigad, chveni shests’avlidan gamomdinare „ gansja “ at’arebs misi ghvtaebriobis sulis „ bech’eds “.
dab. 6:3: „ mashin tkva upalma: ar ibrdzolebs chemi suli samudamod adamiantan, radgan khortsielia igi; misi dgheebi iq’os as otsi ts’eli “.
krist’es dabrunebidan 10 ts’elze nak’lebi khnis shemdeg, es uts’q’eba dghes saotsrad akt’ualur khasiats idzens. ghvtis mier bodzebuli sitsotskhlis suli „ adamianshi samudamod ar darcheba, radgan is mkholod khortsielia, magram misi dgheebi as otsdatskhra ts’eli ikneba “. sinamdvileshi, es ar iq’o is mnishvneloba, rats ghmertma mis sit’q’vebs mistsa. gamiget me da gaiget igi: ghmerti ar uarq’ops rcheulta ekvsi atasi ts’lis mots’odebisa da sherchevis gegmas. misi p’roblema sitsotskhlis uzarmazar khangrdzlivobashia, romelits man ts’arghvnamdelebs mistsa adamidan, romelits 930 ts’lis asak’shi gardaitsvala, mis shemdeg k’idev erti metushalakhi 969 ts’lamde itsotskhlebs. tu es ertgulebis 930 ts’elia, es asat’ani da ghvtistvis sasiamovnots k’ia, magram tu es amp’art’avani da sazizghari lamekia, ghmerti tvlis, rom misi sashualod 120 ts’lis ganmavlobashi at’ana sak’marisze met’i ikneba. es int’erp’ret’atsia ist’oriit dast’urdeba, radgan ts’arghvnis dasrulebidan adamianis sitsotskhlis khangrdzlivoba chveni drois sashualod 80 ts’lamde shemtsirda.
dab. 6:4: „ im dgheebshi goliatebi iq’vnen dedamits’aze, mas shemdegats k’i, rats ghvtis dzeni shevidnen adamianta asulebtan da mat shvilebi gauchines. eseni iq’vnen dzlieri k’atsebi, romlebits dzvelad sakhelgantkmulebi iq’vnen “.
da aseve “ sizust’is damat’eba momits’ia , radgan gzavnilis mnishvneloba sheitsvala. ghmerti gvimkhels, rom misi p’irveli ts’arghvnamdeli kmnileba gigant’uri st’andart’is iq’o, tavad adami daakhloebit 4 an 5 met’ris simaghlis unda q’opiliq’o. dedamits’is zedap’iris martva sheitsvala da shemtsirda. am „ gigant’ebis “ erti nabiji chveni khuti donis ghirda da mas dedamits’idan khutjer met’i sak’vebis amogheba mouts’ia, vidre dghevandel adamians. amit’om, tavdap’irveli dedamits’a sts’rapad dasakhlda da dasakhlda mtel mis zedap’irze. „ da aseve “ sizust’e gvasts’avlis, rom „gigant’ebis “ es st’andart’i ar shetsvlila gants’mendilta da uarq’opilta, „ ghvtis dzeta “ da „ k’atsta kalishvilta “ aliansebit. amit’om, tavad noe 4-dan 5 met’ris simaghlis gigant’i iq’o, iseve rogorts misi shvilebi da mati tsolebi. moses dros es ts’arghvnamdeli st’andart’ebi jer k’idev kanaanis mits’aze iq’o da sts’ored es gigant’ebi, „anak’imebi“, ashinebdnen kveq’anashi gagzavnil ebrael jashushebs.
dab. 6:5: „ dainakha upalma, rom didi iq’o adamianta uk’etureba dedamits’aze da mati gulis q’oveli zrakhvi mkholod borot’eba iq’o mudam “.
aseti dak’virveba mis gadats’q’vet’ilebas gasagebs khdis. makhsovs, rom man shekmna dedamits’a da adamiani, rata gamoeashk’aravebina es borot’eba, romelits daparuli iq’o misi zetsiuri da mits’ieri kmnilebebis pikrebshi. amgvarad, sasurveli demonst’rireba mights’euli ikna, radgan „ mati gulis q’oveli zrakhva mudam mkholod borot’eba iq’o “.
dab. 6:6: „ da inana upalma, rom shekmna adamiani dedamits’aze da shets’ukhda gulshi “.
ertia ts’inasts’ar itsode, ra mokhdeba, magram meorea misi aghsruleba. kholo rodesats borot’ebis dominirebis realobas ts’aats’q’debi, monaniebis, upro zust’ad k’i sinanulis azri sheidzleba moment’alurad gachndes ghvtis gonebashi, imdenad didia misi t’anjva am moraluri k’at’ast’ropis ts’inashe.
dab. 6:7: „ da tkva upalma: movsp’ob dedamits’is p’irisagan adamians, romelits shevkmeni, adamiansats da p’irut’q’vsats, kvets’armavalsats da tsis prinvelsats, radgan vnanob, rom shevkmeni isini “.
ts’arghvnamde tsot’a khnit adre, ghmerti ak’virdeba sat’anisa da misi demonebis t’riumps dedamits’asa da mis mk’vidrebze. mistvis gamotsda sashinelia, magram man miaghts’ia sasurvel demonst’rirebas. mas mkholod sitsotskhlis am p’irveli pormis ganadgureba rcheba, romelshits adamianebi dzalian didkhans tsotskhloben da gigant’ur zomebshi dzalian dzlierebi arian. dedamits’is tskhovelebi, romlebits adamiantan akhlos arian, rogoritsaa p’irut’q’vi, kvets’armavlebi da tsis prinvelebi, mattan ertad samudamod gakrebian.
dab. 6:8: „ magram noem k’etilgants’q’oba hp’ova “ iahves tvalshi “.
da ezek’ielis 14-e tavis tanakhmad, mkholod man moip’ova ghvtis k’etilgants’q’oba, misi shvilebi da mati tsolebi k’i ar iq’vnen khsnis ghirsni.
dab. 6:9: „ es aris noes shtamomavloba: noe martali da umts’ik’vlo k’atsi iq’o tavis dros; noe ghmerttan dadioda “.
martal da umank’od “ shepasebulia . da mis ts’inashe mtskhovrebi martali enokis msgavsad, ghmerti masats miats’ers, rom is mastan ertad „ dadis “.
dab. 6:10: „ noes sami vazhi hq’avda: semi, kami da iapeti “.
dabadebis 5:22-is tanakhmad, 500 ts’lis asak’shi „ noem sami vazhi shva: semi, kami da iapeti “. es vazhebi gaizrdebian da k’atsebi iknebian da tsolebs moiq’vanen. amit’om, noes k’idobnis ashenebisas misi vazhebi daekhmarebian. mati dabadebidan ts’arghvnamde 100 ts’eli gava. es adast’urebs, rom me-3 mukhlis „120 ts’eli“ ar ekheba k’idobnis msheneblobis dasasruleblad mitsemul dros.
dab. 6:11: „ gakhrts’nil ikna dedamits’a ghvtis ts’inashe, savse iq’o dedamits’a dzaladobit “.
k’oruptsia sulats ar aris dzaladobrivi, magram rodesats dzaladoba mas aghnishnavs da akhasiatebs, siq’varulis ghmertis t’anjva int’ensiuri da aut’aneli khdeba. es dzaladoba, tavis p’ik’shi, im t’ip’isaa, romlitats lameki amaq’obda dabadebis 4:23-shi: „ k’atsi movk’ali chemi dach’ristvis da akhalgazrda k’atsi chemi dazhezhilobistvis “.
dab. 6:12: „ da shekheda ghmertma dedamits’as da, aha, gakhrts’nili iq’o igi, radgan q’ovel khortsiels gaekhrts’na tavisi gza dedamits’aze “.
10 ts’elze nak’leb droshi ghmerti k’vlav dakhedavs dedamits’as da aghmoachens, rom is imave mdgomareobashia, rogorts ts’arghvnis dros, „ q’ovelma khortsielma gaikhrts’na tavisi gza “. magram tkven unda gesmodet, ras guliskhmobs ghmerti, rodesats is khrts’nilebaze saubrobs. radgan tu am sit’q’vaze mititeba adamianuria, p’asukhebi imdenivea, ramdenits am sak’itkhze mosazrebebi. shemokmedi ghmertis shemtkhvevashi p’asukhi mart’ivi da zust’ia. is khrts’nilebas uts’odebs q’vela im gadakhras, romelsats mamak’atsi da kali stavazoben mis mier dadgenil ts’esrigsa da ts’esebs: khrts’nilebis dros mamak’atsi aghar ighebs tavis rols, rogorts mamak’atsi, da kali agharts kalis rols. k’aenis shtamomavali, bigamist’i lamekis shemtkhveva amis magalitia, radgan ghvtaebrivi norma mas eubneba: „ k’atsi miat’ovebs mamas da dedas, rata sheuertdes tavis tsols “. mati skheulebis agebulebis garegnoba avlens mamak’atsisa da kalis rols. magram adamis „ damkhmared “ mitsemuli adamianis rolis uk’et gasagebad , p’asukhs gvadzlevs krist’es ek’lesiis simboluri khat’i. ra „ dakhmarebis “ shetavazeba sheudzlia ek’lesias krist’es? misi rolia gazardos gadarchenil rcheulta ritskhvi da datankhmdes mis gamo t’anjvas. igive ekheba adamistvis mitsemul kalsats. adamis k’untovani dzalisgan mok’lebuli misi rolia gaachinos da aghzardos shvilebi manam, sanam isini, tavis mkhriv, ojakhs ar shekmnian da amgvarad, dedamits’a dasakhlebuli ar ikneba, ghmertis mier dabadebidan 1:28-shi motsemuli brdzanebis shesabamisad: „da ak’urtkha isini ghmertma da utkhra mat ghmertma: inaq’opieret da gamravldit, aavset dedamits’a da daeuplet mas da ep’at’ronet zghvis tevzebs, tsis prinvelebs da q’ovel tsotskhal arsebas, romelits mits’aze datsotsavs “. tanamedrove tskhovrebam tavisi garq’vnilebit zurgi aktsia am normas. kalakebshi k’ontsent’rirebulma tskhovrebam da samrets’velo dasakmebam ertad shekmna pulis mudmivad mzardi motkhovnileba. aman aidzula kalebi, rom uari etkvat dedebis rolze da ts’asuliq’vnen karkhnebsa da maghaziebshi samushaod. tsudad aghzrdili bavshvebi gakhdnen k’ap’rizebi da momtkhovnebi da 2021 ts’els dzaladobis naq’ops idzlevian da isini zust’ad sheesabameba p’avles mier t’imotesadmi me-2 t’im. 3:1-dan 9-mde. mogits’odebt, dautmot dro da srulad ts’aik’itkhot t’imotesadmi mits’erili ori ep’ist’ole, rata am ts’erilebshi ip’ovot ghvtis mier dasabamidan dadgenili st’andart’ebi, imis tsodnit, rom is ar itsvleba da arts sheitsvleba didebit dabrunebamde, 2030 ts’lis gazapkhulze.
dab. 6:13: „ mashin utkhra ghmertma noes: q’oveli khortsielis aghsasruli movida chems ts’inashe, radgan dzaladobit aavses dedamits’a; aha, me movsp’ob mat dedamits’astan ertad “.
borot’ebis sheuktsevadad damq’arebis shemdeg, dedamits’is mk’vidrta ganadgureba ertaderti ram rcheba, risi gak’etebats ghmerts sheudzlia. ghmerti tavis ertadert mits’ier megobars amtsnobs tavis sashinel gegmas, radgan misi gadats’q’vet’ileba mighebuli da sabolood gansazghvrulia. autsilebelia aghinishnos gansak’utrebuli bedi, romelsats ghmerti anich’ebs enoks, ertaderts, romelits sik’vdilis gareshe shedis maradisobashi, da noes, ertadert adamians, romelits gamanadgurebeli ts’arghvnis gadarchenis ghirsad ikna michneuli. radgan misi sit’q’vebit ghmerti ambobs: „ mat akvt ...“ da „ me gavanadgureb mat “. radgan is ertguli darcha, noe ar aris ghvtis gadats’q’vet’ilebis samizne.
dab. 6:14: „ gaak’ete pisovani khis k’idobani, gaq’avi k’idobani ganq’opilebebad da shignidan da garedan pisit dapare “.
noe unda gadarches da ara mart’o, radgan ghmerts surs, rom misi kmnilebebis sitsotskhle gagrdzeldes misi p’roekt’istvis 6000 ts’liani sherchevis dasrulebamde. ts’arghvnis dros shercheuli sitsotskhlis shesanarchuneblad, mtsuravi k’idobani unda ashendes. ghmerti noes mititebebs adzlevs. is gamoiq’enebs ts’q’algamdzle rbil khes da k’idobani ts’q’algaumt’ari gakhdeba pisit, pich’vis an nadzvis kheebidan aghebuli pisit daparvit. is aashenebs ujredebs ise, rom titoeul sakheobas sheedzlos tsalk’e tskhovreba, rata tavidan aitsilos gemze mq’opi tskhovelebistvis st’resuli dap’irisp’ireba. k’idobanshi q’opna mteli ts’eli gagrdzeldeba, magram sakmes ghmerti ts’armartavs, romlistvisats sheudzlebeli araperia.
dab. 6:15: „ ase gaak’ete: k’idobnis sigrdze samasi ts’q’rta iq’os, sigane - ormotsdaati ts’q’rta da simaghle - otsdaati ts’q’rta “.
tu „ ts’q’rta “ gigant’is iq’o, shesadzloa, is ebraelebisas khutjer met’i q’opiliq’o, rats daakhloebit 55 sm-s sheadgenda. ghmertma es zomebi ebraelebisa da moses mier tsnobili st’andart’it gamoavlina, romlebmats es ambavi ghmertisgan miighes. ashenda k’idobani, shesabamisad, 165 m sigrdzis, 27,5 m siganisa da 16,5 m simaghlis iq’o. martk’utkha q’utis pormis k’idobani, shesabamisad, shtambech’davi zomis iq’o, magram is aashenes k’atsebma, romelta simaghlets mis p’rop’ortsiuli iq’o. radgan misi simaghlistvis vkhvdebit sam sartuls, daakhloebit khuti met’ris sigrdzis, mamak’atsebistvis, romelta simaghlets tavad 4-dan 5 m-mde iq’o.
dab. 6:16: „ k’idobans sark’meli gauk’ete da erti ts’q’rta simaghlis . k’idobans gverdit k’ari gauk’ete . kveda sartuli, meore sartuli da mesame sartuli aashene .“
am aghts’erilobis tanakhmad, k’idobnis ertaderti „ k’ari “ p’irveli sartulis doneze, „ k’idobnis gverdze “ iq’o gantavsebuli . k’idobani mtlianad dakhuruli iq’o da mesame sartulis sakhuravis kvesh, dabadebis 8:6-is tanakhmad, 55 sm simaghlisa da siganis erti panjara ts’q’aldidobis dasrulebamde dakhuruli unda q’opiliq’o. k’idobnis matskhovreblebi ts’q’aldidobis mteli p’eriodis ganmavlobashi, e.i.
dab. 6:17: „ da aha, me movavlen ts’q’alta ts’arghvnas dedamits’aze, rata gavanadguro tsiskveshetis q’oveli khortsieli, romelshits sitsotskhlis suntkvaa; da q’velaperi, rats dedamits’azea, daighup’eba “.
am ganadgurebit ghmerts surs gamaprtkhilebeli gzavnili daut’ovos im adamianebs, romlebits khelakhla dasakhldebian dedamits’aze ts’arghvnis shemdeg da ieso krist’es didebul dabrunebamde, 6000-ts’liani ghvtaebrivi p’roekt’is dasasruls. q’vela tsotskhali arseba gakreba ts’arghvnamdeli normis shesabamisad. radgan ts’arghvnis shemdeg ghmerti tandatanobit sheamtsirebs tsotskhali arsebebis, adamianebisa da tskhovelebis zomas aprik’eli p’igmeebis zomamde.
dab. 6:18: „ magram me davdeb chems aghtkmas shentan; shen shekhval k’idobanshi shen da sheni vazhebi, sheni tsoli da sheni vazhebis tsolebi shentan ertad “.
matgan rva gadaurcha momaval ts’arghvnas, magram shvidi matgani gansak’utrebulad sargeblobs noes k’onk’ret’uli da individualuri k’urtkhevit. amis dast’uria ezek’ielis 14:19-20-shi, sadats ghmerti ambobs: „ an tu ch’irs movavlen im kveq’anaze, tu chems riskhvas ch’irit gadmovghvri masze, rata movsp’ot misgan adamiani da tskhoveli, da noe , danieli da iobi iknebian masshi, tsotskhali var me, ambobs upali iahve, isini arts vazhebs da arts asulebs ikhsnian, aramed sak’utar sulebs ikhsnian tavianti simartlit “. isini sasargeblo iknebian dedamits’is khelakhla dasakhlebistvis, magram noes sulier doneze ar q’opnis gamo, isini taviant arasrulq’opilebas akhal samq’aroshi sheit’anen, romelits male tavis tsud naq’ops gamoighebs.
dab. 6:19: „ da q’oveli tsotskhali arsebidan, q’oveli khortsielidan, or-ori sheiq’vane k’idobanshi, rata shentan ertad itsotskhlon: mamri da mdedri “.
tito ts’q’vili tito sakheobaze „ q’vela tsotskhalidan “ - es aris gamravlebistvis autsilebeli norma - eseni iknebian ertadertebi gadarchenilebi khmeletis tskhovelta gvars shoris.
dab. 6:20: „ prinveltagan mati gvarisda mikhedvit, p’irut’q’visa mati gvarisda mikhedvit da mits’is q’vela kvets’armavlidan mati gvarisda mikhedvit, q’vela sakheobidan or-or-ori mova shentan, rata tsotskhali dat’ovo isini “.
am mukhlshi, tavis chamotvlashi, ghmerti ar akhsenebs gareul tskhovelebs, magram isini mokhseniebuli ikneba, rogorts k’idobanshi chaskhdomebi dabadebis 7:14-shi.
dab. 6:21: „ da shen aighe q’oveli sach’melidan, rats k’i ich’meva, da sheinakhe shentan, rata iq’os sach’meli shentvisats da mattvisats “.
rva adamianisa da gemze mq’opi q’vela tskhovelis gamosak’vebad sach’iro sak’vebi k’idobanshi didi adgili unda daek’avebina.
dab. 6:22: „ da noem asets moiktsa da ise moiktsa, rogorts ghmertma ubrdzana “.
ghvtis ertgulad da mkhardach’erit, noe da misi vazhebi asruleben ghvtis mier dak’isrebul davalebas. ak unda gvakhsovdes, rom dedamits’a erti k’ont’inent’ia, romelits mkholod mdinareebita da nak’adulebit irts’q’veba. ararat’is mtis t’erit’oriaze, sadats noe da misi vazhebi tskhovroben, mkholod vak’ea da zghva ar aris. amit’om, misi tanamedroveebi khedaven, tu rogor ashenebs noe mtsurav nagebobas zghvis gareshe k’ont’inent’is shuagulshi. shemdeg shegvidzlia ts’armovidginot datsinva, sark’azmi da sheuratskhq’opa, romlitats isini, albat, ghvtis mier k’urtkheul mtsire jgups aq’enebdnen. magram damtsinavebi male shets’q’vet’en rcheulis datsinvas da isini daikhrchobian ts’arghvnis ts’q’lebshi, romlis rts’menats ar surdat.
dabadeba 7
ts’q’aldidobis saboloo gamoq’opa
dab. 7:1: „ utkhra upalma noes: shedi k’idobanshi shen da mteli sheni sakhli, radgan gnakhe martali chems ts’inashe am taobashi “.
dgeba ch’eshmarit’ebis moment’i da sruldeba shekmnis saboloo gamijvna . „ k’idobanshi shesvlit “ noesa da misi ojakhis sitsotskhle gadarcheba. arsebobs k’avshiri sit’q’va „ k’idobansa “ da „ simartles “ shoris, romelsats ghmerti noes miats’ers. es k’avshiri gadis momaval „ mots’mobis k’idobanshi “, romelits ikneba ts’minda sk’ivri, romelits sheitsavs ghvtis „ simartles “, gamokhat’uli ori pilas sakhit, romlebzets misi titi amot’vipravs mis „ at mtsnebas “. am shedarebashi noe da misi tanamgzavrebi tanasts’orni arian imit, rom isini q’velani sargebloben khsnit k’idobanshi shesvlit, mashinats k’i, tu mkholod noea ghirsi am ghvtaebriv k’anontan ident’ipitsirebisa, rasats ghvtaebrivi sizust’e miutitebs: „ me gnakhe martali “. amrigad, noe srul shesabamisobashi iq’o ghvtaebriv k’anontan, romelits uk’ve asts’avlida tavis p’rintsip’ebshi ts’arghvnamdeli msakhurebs.
dab. 7:2: „ ts’minda tskhovelidan shvidi ts’q’vili aiq’vane, mamali da dedali; uts’minduri tskhovelidan k’i - ts’q’vili, mamali da dedali “ .
chven ts’arghvnamdeli k’ont’ekst’shi vart da ghmerti tskhovelebs shoris ganskhvavebas akhsenebs, romlebits k’lasipitsirdeba, rogorts „ supta“ da „uts’minduri “. amgvarad, es st’andart’i isetive dzvelia, rogorts mits’ieri shekmna da levianebis 11-e tavshi ghmertma mkholod is st’andart’ebi gaikhsena, romlebits tavidanve daadgina. amit’om, ghmerts, iseve rogorts „ shabats “, chvens droshi akvs k’argi mizezebi, rom tavisi rcheulebisgan moitkhovos p’at’ivistsema im nivtebis mimart, romlebits adidebs mis mier adamianistvis dadgenil ts’esrigs. erti „ uts’minduri “ ts’q’vilistvis „ shvidi supta ts’q’vilis “ archevit , ghmerti achvenebs tavis up’irat’esobas sits’mindis mimart, romelsats is aghnishnavs tavisi „bech’dit“, ritskhvit „7“, romelits misi mits’ieri p’roekt’is drois gants’mendas adast’urebs.
dab. 7:3: „ tsis prinvelta shvidi ts’q’vili, mamali da dedali, rata mati shtamomavloba mteli dedamits’is zurgze gadarches “.
angelozuri zetsiuri tskhovrebis mati gamosakhulebis gamo, „ tsis prinvelta “ „ shvidi ts’q’vili “ aseve gadarcha.
dab. 7:4: „ radgan k’idev shvidi dghe da movavlen ts’vimas dedamits’aze ormotsi dghe da ormotsi ghame da movsp’ob mits’is p’iridan q’ovel tsotskhal arsebas, rats k’i shemikmnia .
ritskhvi „ shvidi “ (7) k’vlav moikhsenieba, rats aghnishnavs „ shvid dghes “, romelits tskhovelebisa da adamianebis k’idobanshi shesvlis moment’s p’irveli chanchkerisgan hq’ops . ghmerti „ 40 dghisa da 40 ghamis ganmavlobashi “ dausrulebel ts’vimas gamoits’vevs. es ritskhvi „40“ gamotsdis ritskhvia. is ekheba ebraeli mzveravebis kanaanis kveq’anashi gagzavnis „ 40 dghes “ da udabnoshi sitsotskhlisa da sik’vdilis „ 40 ts’els “, rats gamots’veulia gigant’ebit dasakhlebul mits’aze mati uarit. mits’ier msakhurebashi shesvlisas ieso „ 40 dghisa da 40 ghamis “ markhvis shemdeg eshmak’is tsdunebas gadaetsema . aseve „ 40 dghe “ ikneba krist’es aghdgomasa da sulits’mindis gadmosvlas shoris sultmopenobis dghes.
ghmertistvis am k’ok’isp’iruli ts’vimis mizania „ mis mier shekmnili arsebebis “ ganadgureba. amit is gvakhsenebs, rom rogorts shemokmedi ghmerti, misi q’vela kmnilebis sitsotskhle mas ek’utvnis, rata gadaarchinos an gaanadguros isini. mas surs momaval taobebs mts’are gak’vetili asts’avlos, romelits ar unda daivits’q’on.
dab. 7:5: „ noem q’velaperi gaak’eta, rats upalma ubrdzana “.
ertguli da morchili noe ar ats’q’enebs ghmerts imedebs da asrulebs q’velapers, rats man daavala.
dab. 7:6: „ noe ekvsasi ts’lis iq’o, rotsa ts’arghvna mokhda dedamits’aze “.
drois shesakheb damat’ebiti det’alebi mogvianebit ikneba motsemuli, tumtsa es mukhli ts’arghvnas uk’ve noes sitsotskhlis 600-e ts’els atavsebs. misi p’irveli vazhis 500-e ts’els dabadebidan 100 ts’eli gavida.
dab. 7:7: „ da shevidnen noe k’idobanshi, is da misi vazhebi, misi tsoli da misi vazhebis tsolebi, rata tavi daeghts’iat ts’arghvnis ts’q’lebs “.
ts’q’aldidobas mkholod rva adamiani gadaurcheba.
dab. 7:8: „ ts’minda da uts’minduri tskhovelebis, prinvelebisa da q’vela kvets’armavlisgan, rats k’i mits’aze datsotsavs “
q’velapris, rats dedamits’aze modzraobs “, ts’q’vili shedis k’idobanshi gadasarchenad. magram romeli „ dedamits’idan “, ts’arghvnamdeli tu ts’arghvnis shemdgomi? zmna „ modzraobs “-is ats’mq’o dro moses drois ts’arghvnis shemdgom dedamits’aze miutitebs, romelsats ghmerti tavis ist’oriashi mimartavs. am dakhvets’ilobas sheedzlo gark’veuli urchkhuli sakheobebis mit’oveba da sruli ganadgureba, romlebits arasasurveli iq’o khelakhla dasakhlebul dedamits’aze, tu isini martlats arsebobdnen ts’arghvnamde.
dab. 7:9: „ da or-orni shevidnen k’idobanshi noestan, k’atsi da kali, rogorts ghmertma ubrdzana noes “.
p’rintsip’i ekheba tskhovelebs, aseve sam adamianur ts’q’vils, romlebits chamoq’alibda misi sami vazhisa da mati tsolebis mier, da sak’utar ts’q’vils, rats ekheba mas da mis tsols. ghvtis archevani, rom mkholod ts’q’vilebi airchios, gvamzhghavnebs im rols, romelsats ghmerti mat mistsems: gamravlebas da gamravlebas.
dab. 7:10: „ da shvidi dghis shemdeg ts’arghvnis ts’q’lebi moedineboda dedamits’aze “.
am dazust’ebis tanakhmad, k’idobanshi shesvla noes sitsotskhlis 600-e ts’lis meore tvis meate dghes mokhda , anu me-17 tvis dadgomamde 7 dghit adre. mititebulia shemdeg me-11 mukhlshi. sts’ored am meate dghes dakhura ghmertma k’idobnis „ k’ari “ masshi mq’opi q’vela adamianistvis, am me-7 tavis me-16 mukhlshi moq’vanili sizust’is shesabamisad.
dab. 7:11: „ noes sitsotskhlis ekvsase ts’els, meore tveshi, tvis mechvidmet’e dghes, imave dghes amokhetka didi upsk’rulis q’vela ts’q’arom da gaikhsna tsis sark’mlebi “ .
ghmertma noes 600-e ts’lis „ meore tvis mechvidmet’e dghe “ airchia „ zetsis sark’mlebis gasaghebad “. ritskhvi 17 simbolurad ganachens gamokhat’avs bibliisa da misi ts’inasts’armet’q’velebebis ritskhobriv k’odshi.
dabadebis 6-shi mokhseniebuli rcheulta tanmimdevrobit dadgenili gamotvla ts’arghvnas 1656 ts’els atavsebs, evasa da adamis tsodvis shemdeg, anu 4345 ts’lit adre, 6001 ts’lis gazapkhulamde, romelits chveni chveulebrivi k’alendrit 2030 ts’lis gazapkhulze mokhdeba, da 2345 ts’lit adre ieso krist’es gamomsq’idvel sik’vdilamde, romelits chveni tsru da shetsdomashi shemq’vani adamianuri k’alendris 30 ap’rils mokhda.
shemdegi akhsna ganmeordeba dabadebis 8:2-shi. am mukhlshi „ upsk’rulis ts’q’aroebis “ shemavsebeli rolis mititebit, ghmerti gvimkhels, rom ts’arghvna ara mkholod tsidan mosuli ts’vimit iq’o gamots’veuli. imis tsodna, rom „ upsk’ruli “ nishnavs shekmnis p’irvelive dghidan ts’q’lit mtlianad daparul dedamits’as, misi „ ts’q’aroebi “ ts’q’lis donis ats’evaze miutitebs, rats tavad zghvis mier aris gamots’veuli. es penomeni miights’eva ok’eanis psk’eris donis tsvlilebit, romelits ats’evit ts’q’lis dones amaghlebs manam, sanam is ar miaghts’evs im dones, romelits p’irvel dghes mtel dedamits’as paravda. sts’ored ok’eanis sighrmis chadzirvit gamovida khmeleti ts’q’lidan mesame dghes da sts’ored sap’irisp’iro mokmedebit daipara khmeleti ts’arghvnis ts’q’lebma. ts’vima, romelsats „ tsis sark’meli “ ets’oda, mkholod imis mititebistvis iq’o sasargeblo, rom sasjeli zetsidan, zetsiuri ghmertisgan modioda. mogvianebit, „ tsis sark’mlis “ es gamosakhuleba miighebs sap’irisp’iro rols, im k’urtkhevebisa, romlebits imave zetsiuri ghmertisgan modis.
dab. 7:12: „ da ts’vimda dedamits’aze ormotsi dghe da ormotsi ghame “.
es penomeni albat gaaotsebda urts’muno tsodvilebs. mit umet’es, rom am ts’arghvnamde ts’vima ar arsebobda. ts’arghvnamdeli mits’a mdinareebita da nak’adulebit irts’q’veboda da irts’q’veboda; amit’om ts’vima sach’iro ar iq’o; dilis nami tsvlida mas. da es khsnis, tu rat’om uch’irdat urts’munoebs noes mier gamotskhadebuli ts’arghvnis dajereba, rogorts sit’q’vit, aseve sakmit, radgan man k’idobani mshral mits’aze aago.
40 dghe da 40 ghame “ gamotsdis droa . tavis mkhriv, khortsieli israeli, romelits egvip’t’idan dzlivs gamovida, moses arq’opnis dros gamotsdas gaivlis, romelsats ghmerti am p’eriodshi mastan sheinarchunebs. shedegad, aarontan, moses khortsiel dzmastan, tankhmobit, „okros khbo“ daits’veba. shemdeg ikneba kanaanis mits’is shests’avlis „ 40 dghe da 40 ghame “, ris shedegadats khalkhi uars it’q’vis ik shesvlaze ik mtskhovrebi gigant’ebis gamo. tavis mkhriv, ieso „ 40 dghe da 40 ghame “ gamotsdas gaivlis, magram amjerad, miukhedavad imisa, rom am khangrdzlivi markhvit dasust’ebulia, is ts’inaaghmdegobas gauts’evs eshmak’s, romelits mas tsdunebas sheukmnis da sabolood gamarjvebis mop’ovebis gareshe dat’ovebs mas. iesostvis sts’ored es iq’o is, ramats misi mits’ieri msakhureba shesadzlebeli da legit’imuri gakhada.
dab. 7:13: „ imave dghes shevidnen k’idobanshi noe, semi, kami da iapeti, noes dzeni, noes tsoli da misi sami dzis tsolebi mattan ertad .
es mukhli khazs usvams adamianuri, mits’ieri arsebebis ori skesis sherchevas. titoeul adamians, mamak’atss, tan akhlavs „ misi damkhmare “, misi kali, romelsats „ kali “ ets’odeba . amgvarad, titoeuli ts’q’vili ts’armogvidgens tavs krist’esa da misi ek’lesiis, „misi damkhmares“, misi rcheulis khat’ad, romelsats is gadaarchens. radgan „k’idobnis“ tavshesapari aris khsnis p’irveli khat’i, romelsats is gamoutskhadebs adamianebs.
dab. 7:14: „ isini da q’oveli tskhoveli tavisi gvaris mikhedvit, q’oveli p’irut’q’vi tavisi gvaris mikhedvit, q’oveli kvets’armavali, romelits mits’aze datsotsavs tavisi gvaris mikhedvit, q’oveli prinveli tavisi gvaris mikhedvit, q’oveli prinveli, romelsats prtebi akvs “.
sakheobis “ khazgasmit , ghmerti ikhsenebs tavisi bunebis k’anonebs, romlebsats k’atsobrioba chvens uk’anask’nel ep’okashi siamovnebit up’irisp’irdeba, arghvevs da k’itkhvis nishnis kvesh aq’enebs tskhovelebisa da tundats k’atsobriobistvis. sakheobis sits’mindis masze didi damtsveli ar arsebobs. da is moitkhovs, rom misma rcheulebma gaiziaron misi ghvtaebrivi azri am sak’itkhtan dak’avshirebit, radgan misi tavdap’irveli shekmnis srulq’opileba mdgomareobda am sits’mindesa da sakheobata absolut’ur gamijvnashi .
prtosani sakheobebis khazgasmit, ghmerti tsodvis mits’asa da haers mianishnebs, rogorts eshmak’is dakvemdebarebul samepos, romelsats tavad ets’odeba „ haeris dzalauplebis mtavari “ epeselta 2:2-shi.
dab. 7:15: „ da shevidnen k’idobanshi noestan, or-orad, q’oveli khortsielidan, romelshits sitsotskhlis suntkva iq’o “.
ghvtis mier shercheuli titoeuli ts’q’vili tavisive msgavsisgan gamoeq’opa , rata mati sitsotskhle ts’arghvnis shemdegats gagrdzeldes. am saboloo gantsalk’evebit , ghmerti amokmedebs ori gzis p’rintsip’s, romelsats is tavisupali adamianis archevanis ts’inashe aq’enebs: sik’ete sitsotskhlemde migviq’vans, borot’eba k’i sik’vdilamde.
dab. 7:16: „ da shemovidnen mamri da mdedri, q’oveli khortsielidan, rogorts ubrdzana ghmertma noes. da dakhura upalma k’ari mas “.
sakheobis “ gamravlebis mizani ak dast’urdeba „ mamri da mdedri “-s khsenebit .
ai, ra mokmedeba anich’ebs am gamotsdilebas mtel mis mnishvnelobas da ts’inasts’armet’q’velur khasiats ghvtaebrivi madlis drois dasasrulis shesakheb: „ mashin iahvem dakhura mas k’ari “. es aris moment’i, rodesats sitsotskhlisa da sik’vdilis bedi utsvlelad gantsalk’evdeba . igive ikneba 2029 ts’els, rodesats am drois gadarchenilebi gaak’eteben archevans, p’at’ivi stsen ghmerts da mis meshvide dghes, shabats, tu p’at’ivi stsen roms da mis p’irvel dghes, k’viras, meambokhe k’atsobriobis mier ts’ardgenili ult’imat’umis tanakhmad. ikats, „ madlis k’ars “ dakhuravs ghmerti, „ is, vints aghebs da vints khuravs “ gamotskhadebis 3:7-is mikhedvit.
dab. 7:17: „ ormotsi dghe iq’o ts’arghvna dedamits’aze. gamravlda ts’q’ali da asts’ia k’idobani, da amaghlda igi dedamits’as zemot “.
taghi ats’eulia.
dab. 7:18: „ dzlier adughda ts’q’ali dedamits’aze da k’idobani ts’q’lis zedap’irze t’ivt’ivebda “.
k’idobani t’ivt’ivebs.
dab. 7:19: „ da gadzlierda ts’q’ali da daipara tsis kvesh q’oveli maghali mta “.
mshrali niadagi universalurad kreba, ts’q’lit ipareba.
dab. 7:20: „ ts’q’ali mtebs tkhutmet’i ts’q’rtit avida da daipara “.
im dros q’velaze maghali mta daakhloebit 8 met’ris sighrmis ts’q’lit iq’o daparuli.
dab. 7:21: „ mok’vda q’velaperi, rats k’i dedamits’aze modzraobda, prinvelits, p’irut’q’vits, tskhovelits, q’velaperi, rats k’i mits’aze dakhokhavs da q’vela adamiani “.
q’vela haerit msuntkavi tskhoveli ikhrchoba. prinvelebtan dak’avshirebuli det’ali k’idev upro saint’eresoa, radgan ts’arghvna uk’anask’neli samsjavros ts’inasts’armet’q’veluri gamosakhulebaa, romlis drosats tsiuri arsebebi, rogoritsaa sat’ana, ganadgurdebian mits’ier arsebebtan ertad.
dab. 7:22: „ q’velaperi, rasats nest’oebshi sitsotskhlis suntkva hkonda da rats khmeletze iq’o, mok’vda “.
q’vela tsotskhali arseba, romelits adamianis msgavsad aris shekmnili da romlis sitsotskhlets mis suntkvazea damok’idebuli, ikhrchoba. es ts’arghvnis sasjelis ertaderti chrdilia, radgan danashauli mk’atsrad adamianzea da raghats gagebit, udanashaulo tskhovelebis sik’vdili usamartloa. magram meambokhe k’atsobriobis srulad dasakhrchobad, ghmerti idzulebulia mattan ertad mok’las is tskhovelebits, romlebits dedamits’is at’mosperos haerit mat msgavsad suntkaven. da bolos, am gadats’q’vet’ilebis gasagebad, gaitvalists’inet, rom ghmertma dedamits’a shekmna mis khat’ad shekmnili adamianistvis da ara tskhovelistvis, romelits mis garshemo iq’o, mastan ertad evlo da, p’irut’q’vis shemtkhvevashi, mistvis emsakhura.
dab. 7:23: „ ganadgurda q’oveli tsotskhali arseba, rats k’i dedamits’is zurgze iq’o, adamianidan p’irut’q’vamde, kvets’armavlebamde da tsis prinvelebamde; ganadgurdnen isini dedamits’idan. mkholod noe gadarcha da isini , vints mastan ertad iq’vnen k’idobanshi “.
es mukhli adast’urebs im ganskhvavebas, romelsats ghmerti avlens noesa da mis adamianur tanamgzavrebs shoris, romlebits tskhovelebtan ertad arian dajgupebulni, q’vela matgani nakhsenebia da daint’eresebulia „ ra iq’o mastan“. k’idobanshi .“
dab. 7:24: „ da ts’q’lebi as ormotsdaati dghe dzlierdeboda dedamits’aze “.
„ as ormotsdaati dghe “ daits’q’o 40 dghisa da 40 ghamis ganmavlobashi ganuts’q’vet’eli ts’vimis shemdeg, ramats ts’arghvna gamoits’via. ts’q’lis donem miaghts’ia maksimalur simaghles - „ 15 ts’q’rtas “, anu daakhloebit 8 met’rs im droistvis „ umaghles mtaze “, da st’abiluri darcha „ 150 dghis ganmavlobashi “. shemdeg is tandatan shemtsirda manam, sanam ghmertis mier sasurvel gashrobas ar miaghts’evda.
shenishvna : ghmertma sitsotskhle gigant’ur droshi shekmna, romelits ts’arghvnamdeli adamianebisa da tskhovelebis mdgomareobas ekheboda. tumtsa, ts’arghvnis shemdeg, misi p’roekt’i miznad isakhavs q’vela misi arsebis zomis p’rop’ortsiulad shemtsirebas, rata sitsotskhle ts’arghvnamdeli droshi daibados. kanaanshi shesvlisas ebraeli mzveravebi mots’moben, rom sak’utari tvalit nakhes q’urdznis iseti didi mt’evnebi, rom mat gadasat’anad mati zomis ori k’atsi iq’o sach’iro. amit’om, zomis shemtsireba autsileblad ekheba kheebs, khilsa da bost’neuls. amrigad, shemokmedi arasdros ts’q’vet’s shekmnas, radgan drota ganmavlobashi is tsvlis da adap’t’irebs tavis mits’ier kmnilebas akhal satskhovrebel p’irobebtan. man shekmna shavi p’igment’atsia im adamianebis k’anisa, romlebits tskhovroben dzlieri mzis radiatsiis zemokmedebis kvesh dedamits’is t’rop’ik’ul da ek’vat’orul regionebshi, sadats mzis skhivebi 90 gradusiani k’utkhit etsema dedamits’as. k’anis skhva perebi met’-nak’lebad tetri an ghia da met’-nak’lebad sp’ilendzisperia, mzis sinatlis raodenobis mikhedvit. tumtsa, adamis dziritadi ts’iteli peri (ts’iteli), romelits siskhlis gamoa, q’vela adamianshi gvkhvdeba.
biblia ar ak’onk’ret’ebs ts’arghvnamdeli tsotskhali tskhovelta sakheobebis det’alur sakhelebs. ghmerti am temas idumalebit t’ovebs, gansak’utrebuli gamotskhadebis gareshe, q’velas sheudzlia sak’utari ts’armosakhvis unari. tumtsa, me ts’amovaq’ene hip’oteza, rom ghmerts, romelsats surda mits’ieri sitsotskhlis am p’irveli pormistvis srulq’opili khasiatis minich’eba, im dros ar sheukmnia p’reist’oriuli urchkhulebi, romelta dzvlebsats dghes, metsnieri mk’vlevarebi, dedamits’is niadagshi p’ouloben. aseve, me ts’amovaq’ene es shesadzlebloba, rom isini ghmertma shekmna ts’arghvnis shemdeg, rata gaedzlierebina dedamits’is ts’q’evla adamianebistvis, romlebits sts’rapad k’vlav zurgs sheaktseven mas. misgan mots’q’vet’it, isini dak’argaven int’elekt’s da im did tsodnas, romelits ghmertma adamidan noemde mistsa. es im donemde, rom dedamits’is gark’veul adgilebshi adamiani aghmochndeba „mghvimis adamianis“ degradirebul mdgomareobashi, romelsats tavs daeskhebian da daemukrebian sast’ik’i tskhovelebi, romelta ganadgurebasats jgupurad, is maints shedzlebs bunebrivi tsudi amindisa da ghvtis tanamgrdznobi k’etili nebis dzvirpasi dakhmarebit.
dabadeba 8
k’idobnis mk’vidrta droebiti gantsalk’eveba
dab. 8:1: „ da gaikhsena ghmertma noe da q’vela tskhoveli da q’vela p’irut’q’vi, romelits mastan ertad iq’o k’idobanshi; da moavlina ghmertma kari dedamits’aze da dats’q’narda ts’q’ali “.
darts’munebuli iq’avit, mas es arasdros davits’q’ebia, magram martalia, rom mtsurav k’idobanshi gamok’et’ili sitsotskhlis es unik’aluri shek’reba k’atsobriobasa da tskhovelta sakheobebs imdenad shemtsirebuls khdis, rom titkos ghmertis mier mit’ovebulni arian. sinamdvileshi, es sitsotskhleebi sruliad usaprtkhoa, radgan ghmerti matze sagandzurivit zrunavs. isini misi q’velaze dzvirpasi sak’utrebaa: p’irveli naq’opi, romelits dedamits’as khelakhla daasakhlebs da mis zedap’irze vrtseldeba.
dab. 8:2: „ daikhshnen upsk’rulis ts’q’aroebi da tsis sark’mlebi da agharts ts’vima mosula tsidan “.
ghmerti tavisi sach’iroebebis shesabamisad kmnis ts’arghvnis ts’q’lebs. saidan modis isini? tsidan, magram up’irveles q’ovlisa, ghvtis shemokmedebiti dzalidan. sak’et’is mtsvelis khat’is aghebit, is aghebs simbolur zetsier ts’q’aldidobis k’aribch’eebs da dgeba dro, rodesats is k’vlav khuravs mat.
upsk’rulis ts’q’aroebis “ damat’ebiti rolis mititebit , ghmerti gvimkhels, rom ts’arghvna mkholod tsidan mosuli ts’vimit ar iq’o gamots’veuli. imis tsodna, rom „ upsk’ruli “ nishnavs shekmnis p’irvelive dghidan ts’q’lit mtlianad daparul dedamits’as, misi „ ts’q’aroebi “ ts’q’lis donis ats’evaze miutitebs, rats tavad zghvis mier aris gamots’veuli. es penomeni ok’eanis psk’eris donis tsvlilebit miights’eva , romelits ats’evit ts’q’lis dones manam amaghlebs, sanam is ar miaghts’evs im dones, romelits p’irvel dghes mtel dedamits’as paravda. sts’ored ok’eanis sighrmis chadzirvit gamovida khmeleti ts’q’lidan mesame dghes da sts’ored sap’irisp’iro mokmedebit daipara khmeleti ts’arghvnis ts’q’lebma. ts’vima, romelsats „ zetsis panjaras “ uts’odeben, mkholod imis mititebistvis iq’o sasargeblo, rom sasjeli zetsidan, zetsiuri ghmertisgan modioda. mogvianebit, „ zetsis panjris “ es gamosakhuleba sap’irisp’iro rols sheasrulebs imave zetsiuri ghmertisgan momdinare k’urtkhevebis.
rogorts shemokmeds, ghmerts sheedzlo ts’arghvna tvalis dakhamkhamebashi sheekmna, tavisi akhirebit. tumtsa, man amjobina tandatanobit emokmeda uk’ve shekmnil kmnilebaze. amit is k’atsobriobas achvenebs, rom buneba mis khelshia - dzlieri iaraghi, dzlieri sashualeba, romelsats is iq’enebs tavisi k’urtkhevis an ts’q’evlis shesatavazeblad, imisda mikhedvit, sik’etistvis mokmedebs tu borot’ebistvis.
dab. 8:3: „ da ts’q’ali uk’an daikhia mits’idan da gakra; da ts’q’lebi datskhra 150 dghis shemdeg “.
40 dghisa da 40 ghamis ganmavlobashi ganuts’q’vet’eli ts’vimebis shemdeg, rasats mohq’va ts’q’lis q’velaze maghali donis 150-dghiani st’abiluroba, ts’q’lis done its’q’ebs k’lebas. ok’eanis sighrmeebis done nel-nela k’vlav etsema, magram is ise ghrmad ar etsema, rogorts ts’arghvnamde.
dab. 8:4: „ meshvide tves, tvis mechvidmet’e dghes, ararat’is mtebze gacherda k’idobani “.
khuti tvis shemdeg, „ meshvide tvis mechvidmet’e dghes “, k’idobani ts’q’vet’s t’ivt’ivs; is ararat’is umaghles mtaze cherdeba. es ritskhvi „chvidmet’i“ adast’urebs ghvtaebrivi samsjavros dasasruls. am sizust’idan irk’veva, rom ts’arghvnis dros k’idobani ar gadaadgilebula im adgilidan shors, sadats is noem da misma vazhebma aashenes. ghmerts surda, rom ts’arghvnis es mt’k’itsebuleba khiluli darcheniliq’o samq’aros aghsasrulamde, ararat’is mtis imave mts’vervalze, romelzets shesvla ak’rdzaluli iq’o da rcheba rusetis da turketis khelisuplebis mier. magram mis mier archeul dros ghmertma up’irat’esoba mianich’a aeropot’oebis gadaghebas, ramats daadast’ura k’idobnis nats’ilis arseboba q’inulsa da tovlshi. dghes tanamgzavruli dak’virvebit sheidzleba dzlierad dadast’urdes es q’opna. magram mits’ieri khelisupleba zust’ad ar tsdilobs shemokmedi ghmertis gandidebas; isini mis mimart mt’rebivit iktsevian da sruli samartlianobit, ghmerti mat k’argad ukhdis, ep’idemiita da t’erorist’uli tavdaskhmebit dart’q’mit.
dab. 8:5: „ da ts’q’ali ganuts’q’vet’liv mtsirdeboda meate tvemde; da meate tveshi, tvis p’irvel dghes, gamochnda mtebis mts’vervalebi “.
ts’q’lis donis shemtsireba shezghudulia, radgan ts’q’aldidobis shemdeg ts’q’lis done upro maghali ikneba, vidre ts’arghvnamdeli p’eriodis mits’aze. udzvelesi kheobebi dat’borili darcheba da miighebs amzhamindeli shida zghvebis, rogoritsaa khmeltashua zghva, k’asp’iis zghva, ts’iteli zghva, shavi zghva da a.sh., iersakhes.
dab. 8:6: „ ormotsi dghis shemdeg noem gaagho k’idobanshi gak’etebuli sark’meli “.
150-dghiani st’abilurobisa da 40-dghiani lodinis shemdeg, noem p’irvelad gaagho p’at’ara panjara. misi p’at’ara zoma, erti ts’q’rta anu 55 sm, gamartlebuli iq’o, radgan misi ertaderti danishnuleba iq’o prinvelebis gashveba, romlebsats amgvarad sheedzlot sitsotskhlis k’idobnidan tavis daghts’eva.
dab. 8:7: „ gaushva q’orani da is gaprinda da dabrunda, sanam ts’q’ali ar dashra dedamits’idan .
shekmnis dasats’q’isis „ sibnelisa da sinatlis “ an „ ghamisa da dghis “ tanmimdevrobit . aseve, p’irveli aghmomcheni gagzavnilia uts’minduri „ q’orani “ , romelsats „ ghamis “ msgavsi „ shavi “ bumbuli akvs . is tavisuplad mokmedebs noesgan, ghvtis rcheulisgan damouk’ideblad. amrigad, is simbolurad gamokhat’avs bnel religiebs, romlebits amokmeddebian ghmerttan q’ovelgvari urtiertobis gareshe.
upro zust’ad, es simbolurad gamokhat’avs dzveli aghtkmis khortsiel israels, romelsats ghmerti araertkhel agzavnida tavis ts’inasts’armet’q’velebs, q’ornis msgavsad, rata ekhsna tavisi khalkhi tsodvis chveulebisgan. „ q’ornis “ msgavsad, es israeli, romelits sabolood uarq’o ghmertma, ganagrdzo tavisi ist’oria misgan gantsalk’evebit .
dab. 8:8: „ gaushva mt’redits, rom enakha, daik’lo tu ara ts’q’ali dedamits’is p’iridan “.
imave tanmimdevrobit, tovlivit „ tetri “ bumbulit supta „ mt’redi “ igzavneba dazvervashi. is motavsebulia „ dghisa da sinatlis “ nishnis kvesh. amrigad, is ts’inasts’armet’q’velebs akhal aghtkmas, romelits dapudznebulia ieso krist’es mier daghvril siskhlze.
dab. 8:9: „ magram mt’redma ver ip’ova adgili pekhis t’erpistvis da dabrunda mastan k’idobanshi, radgan ts’q’ali mteli dedamits’is zedap’irze iq’o. da gaits’oda kheli, aiq’vana igi da sheiq’vana k’idobanshi tavistan “.
damouk’idebeli shavi „ q’ornisgan “ ganskhvavebit , tetri „ mt’redi “ noestan mch’idrod aris dak’avshirebuli, romelits „ khels uts’vdis, rom ts’aiq’vanos igi da k’idobanshi sheiq’vana “. es aris k’avshiris simbolo, romelits rcheuls zetsis ghmerttan ak’avshirebs. „ mt’redi “ ert dghes ieso krist’eze daisvenebs, rodesats is ioane natlismtsemlis ts’inashe gamotskhaddeba mis mier mosanatlad.
girchevt, sheadarot es ori bibliuri tsit’at’a; am mukhlis: „ magram mt’redma pekhis t’erpis dasadgmeli adgili ver ip’ova “ mates sakharebis 8:20-dan am mukhls: „ miugo iesom da utkhra mas: melaebs soroebi akvt da tsis prinvelebs - budeebi, k’atsis dzes k’i arsad akvs tavis dasadebi “; da ioanes sakharebis 1:5 da 11-dan es mukhlebi, sadats krist’eze, sitsotskhlis ghvtaebrivi „ natelis “ gansakhierebaze saubrobs , ambobs: „ nateli bnelshi anatebs da bnelma ver gaigo igi ... / ...movida tavisan da tavisanma ver gaigo “. rogorts „ mt’redi “ dabrunda noestan, neba darto mas, „ mis khelshi “ aeq’vana , aghmdgariq’o, mkhsneli ieso krist’e zetsashi amaghlda tavisi ghvtaebriobisk’en, rogorts zetsieri mama, dedamits’aze dat’ova tavisi rcheulebis gamosq’idvis uts’q’eba, misi sasikharulo tsnoba, romelsats gamotskh. 14:6-shi „ maradiuli sakhareba “ ets’odeba. da gamotskh. 1:20-shi: is mat „ khelshi daich’ers “ „ shvid ep’okashi “, romelits „ shvidi ek’lesiis “ mier iq’o nats’inasts’armet’q’velebi, sadats is mat ghvtaebriv sits’mindeshi, „ shvidi sasantlit “ gamosakhul „ natelshi “ monats’ileobis sashualebas adzlevs.
dab. 8:10: „ da k’idev shvidi dghe daeloda da k’vlav gaushva mt’redi k’idobnidan “.
shvidi dghis “ es ormagi shekhseneba gvasts’avlis, rom noestvis, iseve rogorts chventvis dghes, sitsotskhle ghmertma daamk’vidra da daats’esa „ shviddghiani “ k’viris ertianobaze , rats aseve misi didi khsnis p’roekt’is „ shvidi atasi “ ts’lis simboluri ertianobaa. am ritskhvis „ shvidis “ khsenebaze dazhinebuli motkhovna sashualebas gvadzlevs gavigot, tu ra mnishvnelobas anich’ebs mas ghmerti; rats gaamartlebs mis gansak’utrebit eshmak’is mier tavdaskhmas krist’es didebul dabrunebamde, romelits bolos moughebs mis mits’ier bat’onobas.
dab. 8:11: „ mt’redi dabrunda mastan saghamos da, aha, mis p’irshi zetiskhilis potoli iq’o mots’q’vet’ili. ase mikhvda noe, rom ts’q’ali daetsa dedamits’aze “.
saghamos “ sit’q’vit gamotskhadebuli „ sibnelis “ khangrdzlivi p’eriodebis shemdeg , khsnis imedi da tsodvisgan gantavisuplebis sikharuli „ zetiskhilis khis “ khat’is kvesh mokhvdeba, shemdeg dzveli da shemdeg akhali aghtkmis. iseve, rogorts noem „ zetiskhilis potlidan “ itsoda, rom nanat’ri da imediani mits’a mzad ikneboda mis misaghebad, „ ghvtis dzeni “ gaigeben da gaigeben, rom tsata sasupeveli mattvis zetsidan gamogzavnilma, ieso krist’em gakhsna .
am „ zetiskhilis potolma “ noes daudast’ura, rom kheebis aghmotseneba da zrda k’vlav shesadzlebeli iq’o.
dab. 8:12: „ da k’idev shvidi dghe daeloda da gaushva mt’redi, magram is aghar dabrunda mastan “.
es nishani gadamts’q’vet’i iq’o, radgan amt’k’itsebda, rom „ mt’redma “ bunebashi darchena airchia, romelits k’vlav stavazobda mas sak’vebs.
iseve, rogorts „ mt’redi “ kreba imedis uts’q’ebis kadagebis shemdeg, mas shemdeg, rats dedamits’aze sitsotskhles gasts’iravs tavisi rcheulebis gamosasq’idad, ieso krist’e, „ mshvidobis mtavari “, dat’ovebs dedamits’as da tavis mots’apeebs, dat’ovebs mat tavisuplebsa da damouk’ideblobas, rata ts’armarton tavianti tskhovreba mis saboloo didebul dabrunebamde.
dab. 8:13: „ ekvsasmeerte ts’els, p’irvel tveshi, tvis p’irvel dghes, dashra ts’q’ali dedamits’idan. da akhada noem sakhuravi k’idobans da khedavs, rom dedamits’is p’iri gamomshrali iq’o “.
dedamits’is gashroba jer k’idev nats’ilobrivia, magram imedismomtsemi, amit’om noe k’idobnis sakhuravis gaghebas its’q’ebs, rata k’idobnis garet gaikhedos da imis tsodnit, rom k’idobani ararat’is mts’vervalze gaich’eda, misi khedva horizont’s dzalian shors da dzalian partod vrtseldeboda. ts’arghvnis gantsdisas k’idobani gamochek’ili k’vertskhis khat’s ighebs. gamochek’is moment’shi ts’its’ila tavad amskhvrevs nach’uch’s, romelshits is iq’o motavsebuli. noets igives ak’etebs; is „ ashorebs k’idobnis sapars “, romelits aghar ikneba sasargeblo dzlieri ts’vimisgan misi dasatsavad. gaitvalists’inet, rom ghmerti ar modis k’idobnis k’aris gasaghebad, romelits tavad dakhura; es nishnavs, rom is ar aq’enebs k’itkhvis nishnis kvesh da ar tsvlis tavisi gansjis st’andart’s mits’ieri meambokheebis mimart, romeltatvisats khsnisa da samotkhis k’ari q’oveltvis dakhuruli ikneba.
dab. 8:14: „ da meore tves, tvis otsdameshvide dghes, mits’a gamoshra “.
dedamits’a k’vlav satskhovreblad vargisi khdeba k’idobanshi 377 dghis ganmavlobashi srulad gamok’et’vis shemdeg, romelits gemze asvlis dghidan da ghvtis mier k’aris dakhurvidan its’q’eba.
dab. 8:15: „ mashin utkhra ghmertma noes :
dab. 8:16: „ gamodit k’idobnidan shen da sheni tsoli, sheni vazhebi da sheni vazhebis tsolebi shentan ertad “.
„ k’idobnidan “ gasasvlelis signals k’vlav ghmerti adzlevs , is, vints ts’arghvnamde mis matskhovreblebs ertaderti „ k’ari “ dauk’et’a.
dab. 8:17: „ gamoiq’vanet tkventan ertad q’vela tsotskhali arseba, prinveli, p’irut’q’vi da q’vela kvets’armavali, romelits mits’aze datsotsavs; gavrtseldnen dedamits’aze, inaq’opieron da gamravldnen dedamits’aze “.
stsena shekmnis k’viris mekhute dghes ts’aagavs, magram es akhali shekmna ar aris, radgan ts’arghvnis shemdeg dedamits’is khelakhla dasakhleba dedamits’is ist’oriis p’irveli 6000 ts’lis ts’inasts’armet’q’veluri p’roekt’is pazaa. ghmerts ganzrakhuli hkonda, rom es paza sashineli da damabrk’olebeli q’opiliq’o. man k’atsobriobas mistsa tavisi ghvtaebrivi samsjavros shedegebis sasik’vdilo dast’uri. dast’uri, romelits gavikhsenebt 2 p’et’res 3:5-8-shi: „ radgan ar itsian, rom ghvtis sit’q’vit arsebobda tsa ts’arsulshi da dedamits’a ts’q’lisgan da ts’q’alshi sheikmna. amit ganadgurda mashindeli samq’aro, ts’q’lit avsebuli. magram imave sit’q’vit inakheba tsa da dedamits’a, romlebits akhlandelia, tsetskhlisgan shemonakhuli ughvto k’atsta gank’itkhvisa da ganadgurebis dghistvis“. magram, saq’varelno, nu daivits’q’ebt ert rames: uplistvis erti dghe atasi ts’elia da atasi ts’eli erti dghea . gamotskhadebuli tsetskhlis ts’arghvna aghsruldeba meshvide atasts’leulis bolos, uk’anask’neli samsjavros dghes, mits’iskvesha magmis tsetskhlovani ts’q’aroebis gakhsnit, romlebits daparavs dedamits’is mtel zedap’irs. gamotskh. 20:14-15-shi mokhseniebuli es „ tsetskhlis t’ba “ shtantkavs dedamits’is zedap’irs misi meambokhe orguli matskhovreblebit, aseve mati sakmeebit, romelta up’irat’esobats mat surdat ghvtis mier gamovlenili siq’varulis zizghit. da es meshvide atasts’leuli its’inasts’armet’q’vela k’viris meshvide dghes, rats ganmart’ebis tanakhmad „ erti dghe atas ts’els hgavs da atasi ts’eli ert dghes hgavs “.
dab. 8:18: „ da gamovidnen noe, is da misi vazhebi, misi tsoli da misi vazhebis tsolebi “.
tskhovelebis ts’asvlis shemdeg, akhali k’atsobriobis ts’armomadgenlebits t’oveben k’idobans. isini khelakhla aghmoachenen mzis sinatles da uzarmazar, titkmis usazghvro sivrtses, romelsats buneba stavazobs mat, 377 dghe-ghamis shemdeg vits’ro, bnel, dakhurul sivrtseshi.
dab. 8:19: „ k’idobnidan gamovida q’vela tskhoveli, q’vela kvets’armavali, q’vela prinveli da q’velaperi, rats k’i dedamits’aze modzraobs, mati gvarisda mikhedvit “.
k’idobnis gasvla ts’inasts’armet’q’velebs rcheulta shesvlas tsata sasupevelshi, magram mkholod isini shevlen, visats ghmerti ts’mindad sheratskhavs. noes dros es jer k’idev ase ar aris, radgan ts’mindanebi da uts’mindurebi ertad itskhovreben ert dedamits’aze da ertmanetis ts’inaaghmdeg ibrdzoleben samq’aros aghsasrulamde.
dab. 8:20: „ augo noem samskhverp’lo upals; aigho q’vela ts’minda tskhovelidan da q’vela ts’minda prinvelidan da samskhverp’loze aghsavleni shests’ira “.
holok’ost’i aris akt’i, romlitats rcheuli noe madlierebas gamokhat’avs ghmertis mimart. udanashaulo mskhverp’lis, am shemtkhvevashi tskhovelis, sik’vdili shemokmed ghmerts akhsenebs im sashualebebs, romlitats is ieso krist’es sakhit mova tavisi rcheulta sulebis gamosasq’idad. ts’minda tskhovelebi ghirsni arian ts’armoadginon krist’es mskhverp’li, romelits srulq’opil sits’mindes ganasakhierebs mtel mis sulshi, skheulsa da sulshi.
dab. 8:21: „ da iq’nosa upalma t’k’bili surneli da tkva upalma gulshi: aghar davts’q’evli mits’as adamianis gamo, radgan borot’ia adamianis gulis zrakhvebi misi siq’rmidanve; da agharasdros davkhotsav q’ovel tsotskhal arsebas, rogorts gavak’ete “.
noes mier shets’iruli dasats’vavi shesats’iravi rts’menisa da morchilebis namdvili akt’ia. radgan tu is ghmerts mskhverp’ls sts’iravs, es mis mier dak’vetili mskhverp’lshets’irvis rit’ualis sap’asukhod khdeba, didi khnit adre, sanam is egvip’t’idan gamosul ebraelebs asts’avlida. gamotkma „ sasiamovno surneli “ ar ekheba ghvtaebriv q’nosvas, aramed mis ghvtaebriv suls, romelits apasebs rogorts tavisi ertguli rcheulis morchilebas, aseve ts’inasts’armet’q’velur khedvas, romelsats es rit’uali adzlevs mis momaval tanamgrdznob mskhverp’ls ieso krist’eshi.
uk’anask’nel samsjavromde aghar ikneba damangreveli ts’arghvna. gamotsdilebam akhlakhan achvena, rom adamiani khortsielad bunebit da memk’vidreobit „ borot’ia “, rogorts iesom tkva tavis motsikulebze mates sakharebis 7:11-shi: „ tu tkven, borot’ebi , itsit k’etili mistset tkvens shvilebs, mit umet’es tkveni zetsieri mama mistsems sik’etes mat, vints stkhovs“ . amit’om, ghmerts mouts’evs am „ borot’i “ „tskhovelis motviniereba “, mosazreba, romelsats p’avlets iziarebs 1 k’or. 2:14-shi da ieso krist’eshi mati siq’varulis dzalis demonst’rirebit, zogierti, visats „ borot’ebad “ moikhsenieben , ertgul da morchil adamianad ircheva .
dab. 8:22: „ sanam dedamits’a iarsebebs, ar shets’q’deba tesva da mk’a, sitsive da sitskhe, zapkhuli da zamtari, dghe da ghame “.
es merve tavi mtavrdeba absolut’uri sap’irisp’iroebis monatsvleobis shekhsenebit, romlebits martavdnen mits’ier tskhovrebas shekmnis p’irveli dghidan, rodesats ghmertma tavisi „ ghamisa da dghis “ shekmnit gamoavlina mits’ieri brdzola „ sibnelesa “ da „ sinatles “ shoris, romelits sabolood gaimarjvebs ieso krist’es meshveobit. am mukhlshi is chamotvlis am uk’idures monatsvleobebs, romlebits gamots’veulia tavad tsodvit, rats am tsiuri da mits’ieri arsebebistvis mitsemuli tavisupali archevanis shedegia, romlebits amgvarad tavisuplebi arian uq’vardet da emsakhuron mas an uarq’on igi sidzulvilamde. magram am tavisuplebis shedegi ikneba sitsotskhle sik’etis momkhreebistvis da sik’vdili da ganadgureba borot’ebis momkhreebistvis, rogorts es ts’arghvnam akhlakhan achvena.
tsit’irebuli temebi sulier gzavnils sheitsavs:
„ tesva da mk’a “: mianishnebs evangelizatsiis dasats’q’issa da samq’aros dasasruls; gamosakhulebebi, romlebits ieso krist’em tavis igavebshi gamoiq’ena, gansak’utrebit mates 13:37-39-shi: „ man up’asukha: k’etili teslis damtesveli k’atsis dzea; mindori samq’aroa; k’etili tesli samepos dzeni arian; sarevela borot’is dzeni arian; mt’eri, romelmats is datesa, eshmak’ia; mk’a samq’aros aghsasrulia ; momk’elebi angelozebi arian “.
„ sitsive da sitskhe “: „ sitskhe “ mokhseniebulia gamotskh. 7:16-shi: „ aghar moshivdebian, agharts mosts’q’urdebat, agharts mze dats’vavs da agharts sitskhe“. „magram, p’irikit, „ sitsive “ aseve tsodvis ts’q’evlis shedegia.“
„ zapkhuli da zamtari “: es uk’iduresobebis ori sezonia, romeltagan titoeuli isetive usiamovnoa tavisi sich’arbit, rogorts meore.
„ dghe da ghame “: ghmerti mat im tanmimdevrobit asakhelebs, rogorts adamians adzlevs, radgan mis gegmashi krist’eshi modis dghis dro, mots’odeba mis madlshi shesvlisk’en, magram am drois shemdeg modis „ ghame, rotsa aravis sheudzlia mushaoba “ ioanes 9:4-is mikhedvit, anu misi bedists’eris shetsvla, radgan is sabolood gansazghvrulia sitsotskhlistvis an sik’vdilistvis madlis drois dasasrulidan.
dabadeba 9
tskhovrebis normisgan gantsalk’eveba
dab. 9:1: „ da ak’urtkha ghmertma noe da misi dzeni da utkhra mat: inaq’opieret da gamravldit, da aavset kveq’ana “ .
es ikneba p’irveli roli, romelsats ghmerti mianich’ebs tsotskhal arsebebs, romlebits adamianebis mier agebuli k’idobnit sheirchnen da gadarchnen: noesa da mis sam vazhs.
dab. 9:2: „ tkveni shishi da dzrts’ola ikneba dedamits’is q’vela mkhetsze, tsis q’vela prinvelze, dedamits’aze mdzromel q’vela tskhovelze da zghvis q’vela tevzze; isini tkvens khelshia motsemuli “.
tskhovelta sitsotskhle tavis gadarchenas adamians unda umadlodes, sts’ored amit’om, ts’arghvnamdel p’eriodtan shedarebit, adamiani shedzlebs tskhovelebze bat’onobas. garda im shemtkhvevisa, rodesats tskhoveli shishis an gaghizianebis gamo k’ont’rols k’argavs, rogorts ts’esi, q’vela tskhovels eshinia adamianis da tsdilobs gaiktses, rodesats mas shekhvdeba.
dab. 9:3: „ q’oveli modzravi da tsotskhali arseba tkventvis sach’meli iq’os ; rogorts mts’vane balakhi, ise mogetsit es q’velaperi “.
diet’is am tsvlilebas ramdenime gamartleba akvs. ts’armodgenili tanmimdevrobistvis didi mnishvnelobis mitsemis gareshe, p’irvel rigshi, me moviq’van mtsenareuli sak’vebis dauq’ovnebliv ararsebobas ts’arghvnis dros amots’urvisas da mariliani ts’q’lebit daparuli mits’is nats’ilobriv st’erilurobas, romelits mkholod tandatanobit aghadgens tavis srul naq’opierebas da p’rodukt’iulobas. garda amisa, ebrauli mskhverp’lshets’irvis rit’ualebis damk’vidreba moitkhovs, tavis droze, ts’minda vakhshmis ts’inasts’armet’q’velur khilvashi shets’iruli mskhverp’lis khortsis mokhmarebas, sadats p’uri shech’amen ieso krist’es skheulis simbolod, kholo q’urdznis ts’veni daleven misi siskhlis simbolod. mesame mizezi, nak’lebad aghsanishnavi, magram aranak’leb ch’eshmarit’i, aris is, rom ghmerts surs adamianis sitsotskhlis khangrdzlivobis shemtsireba; da khortsis mokhmareba, romelits khrts’nis da adamianis skheulshi sitsotskhlis damangrevel element’ebs shemoakvs, ikneba misi survilisa da gadats’q’vet’ilebis ts’armat’ebis sapudzveli. mkholod veget’arianuli an veganuri diet’is gamotsdileba moakvs amis p’irad dadast’urebas. am azris gasamq’areblad gaitvalists’inet, rom ghmerti ar uk’rdzalavs adamians uts’minduri tskhovelebis mokhmarebas , miukhedavad imisa, rom isini sazianoa misi janmrtelobistvis.
dab. 9:4: „ mkholod khortsi misi sulit, misi siskhlit ar ch’amot “.
es ak’rdzalva dzvel aghtkmashi dzalashi darcheba lev. 17:10-11-is mikhedvit: „ tu vinme israelis sakhlidan an mat shoris mtskhovrebi utskhot’omelebidan shech’ams raime sakhis siskhls , me mivmartav chems sakhes siskhlismch’amelis ts’inaaghmdeg da movk’vet mas misi khalkhidan “ . kholo akhal aghtkmashi, sakmeebis 15:19-dan 21-mde mikhedvit: „ amit’om chemi gadats’q’vet’ilebaa, rom ar shevats’ukhot ts’armartebi, romlebits ghvtisk’en modian, aramed mivts’erot mat, rom tavi sheik’avon k’erp’ebit shebilts’uli sak’vebisgan, sidzvisgan, damkhrchvali sak’vebisgan da siskhlisgan . radgan moses udzvelesi droidan hq’avda q’vela kalakshi misi mkadageblebi, radgan q’ovel shabats k’itkhuloben sinagogebshi “.
ghmerti „ suls “ uts’odebs mtel arsebas, romelits shedgenilia khortsisa da sulisgan, romelits mtlianad damok’idebulia khortsze. am khortsshi mamodzravebeli organoa t’vini, romelsats tavad siskhli k’vebavs, romelits q’oveli chasuntkvisas pilt’vebis mier shets’ovili zhangbadit its’mindeba. tsotskhal mdgomareobashi t’vini kmnis elekt’rul signalebs, romlebits ts’armokmnian azrsa da mekhsierebas da martavs pizik’uri skheulis shemadgeneli q’vela skhva khortsieli organos punktsionirebas. „siskhlis“ roli, romelits, upro met’its, genomis mikhedvit titoeuli tsotskhali sulistvis unik’aluria, ar unda iknas mokhmarebuli janmrtelobis mizezebis gamo, radgan is at’arebs mtel skheulshi ts’armokmnil narchenebsa da minarevebs da sulieri mizezis gamo. ghmertma absolut’urad eksk’luziurad, tavisi religiuri sts’avlebistvis, tavistvis shemoinakha krist’es siskhlis smis p’rintsip’i, magram mkholod q’urdznis ts’venis simboluri pormit. tu sitsotskhle siskhlshia, is, vints krist’es siskhls svams, aghadgens sak’utar tavs mis ts’minda da srulq’opil bunebashi, im realuri p’rintsip’is shesabamisad, rom skheuli shedgeba imisgan, ritats is ik’vebeba.
dab. 9:5: „ itsodet tkventvis, rom tkveni sulebis siskhls q’vela tskhovelis khelidan movik’itkhav da adamianis suls adamianis khelidan movik’itkhav, adamianisgan, tavisi dzmisgan “.
sitsotskhle q’velaze mnishvnelovania shemokmedi ghmertis, romelmats is shekmna. chven unda movusminot mas, rata gavatsnobierot is aghshpoteba, rasats danashauli ts’armoadgens mis ts’inaaghmdeg, ts’artmeuli sitsotskhlis namdvili mplobelis ts’inaaghmdeg. amrigad, mkholod mas sheudzlia daak’anonos sitsotskhlis ts’artmevis brdzaneba. ts’ina mukhlshi ghmertma adamians upleba mistsa, sak’vebad tskhovelis sitsotskhle miegho, magram ak sakme danashauls, mk’vlelobas ekheba, romelits sabolood amtavrebs adamianis sitsotskhles. am ts’artmeul sitsotskhles aghar ekneba shesadzlebloba, dauakhlovdes ghmerts da arts ktsevis tsvlilebaze mots’mobdes, tu manamde is ar sheesabameboda mis khsnis st’andart’ebs. ak ghmerti sapudzvels uq’ris shurisdziebis k’anons, „tvali tvalis ts’il, k’bili k’bilis ts’il, sitsotskhle sitsotskhlis ts’il“. tskhoveli sak’utari sik’vdilit gadaikhdis adamianis mk’vlelobistvis da k’aenis t’ip’is adamiani mok’laven, tu is mok’lavs sak’utar siskhlis „ dzmas “, abelis t’ip’is.
dab. 9:6: „ vints adamianis siskhls daghvris, adamianis siskhlitve daighvreba misi siskhli, radgan ghmertma tavis khat’ad shekmna adamiani “.
ghmerti ar tsdilobs sik’vdilianobis raodenobis gazrdas, p’irikit, radgan mk’vlelis mk’vlelobis avt’orizatsiisas, is imedovnebs shemak’avebel epekt’s da imas, rom arsebuli risk’is gamo, adamianta udidesi nats’ili ists’avlis agresiis k’ont’rols, rata tavis mkhriv, sik’vdilis ghirsi mk’vlelebi ar gakhdnen.
mkholod mat, vints namdvili da avtent’uri rts’menit aris aghsavse, sheudzliat gaatsnobieron, tu ras nishnavs iq’o „ ghmertma adamiani, romelits tavis khat’ad shekmna “. gansak’utrebit mashin, rodesats k’atsobrioba urchkhuli da amazrzeni khdeba, rogorts es dghes dasavlur samq’aroshi da dedamits’is q’vela k’utkheshia, romelits metsnieruli tsodnit aris mokhibluli.
dab. 9:7: „ tkven k’i inaq’opieret da gamravldit, ganivrtset dedamits’aze da gamravldit masze “.
ghmerts namdvilad surs es gamravleba da sapudzvliani mizezit, rcheulta ritskhvi imdenad mtsirea, tundats gzashi datsemuli mots’odebulebis mimart, rom rats upro met’ia misi kmnilebebis raodenoba , mit upro met’s shedzlebs is mat shoris tavisi rcheulebis p’ovnas da sherchevas; radgan danielis 7:9-shi aghnishnuli sizust’is tanakhmad, p’rop’ortsiaa erti milioni rcheuli ati miliard mots’odebulze, anu 1 10,000-ze.
dab. 9:8: „ da k’vlav utkhra ghmertma noes da mis shvilebs mastan ertad :
ghmerti otkh k’atss mimartavs, radgan adamianta sakheobis mamrobiti skesis ts’armomadgenlistvis bat’onobis minich’ebit, isini p’asukhismgebelni iknebian imaze, risi gak’etebats mat upleba mistses mat kveshevrdom kalebsa da bavshvebs. bat’onoba ndobis nishania, romelsats ghmerti adamianebs stavazobs, magram is mat srulad p’asukhismgebels khdis misi sakhisa da misi gank’itkhvis ts’inashe.
dab. 9:9: „ aha, me vdeb chems aghtkmas shentan da shens shtamomavlobastan shens shemdeg “ .
dghes chventvis mnishvnelovania gavatsnobierot, rom chven vart is „ tesli “, romeltanats ghmertma dado tavisi „ aghtkma “. tanamedrove tskhovreba da misi matsduri gamogonebebi ar tsvlis chvens adamianur ts’armoshobas. chven vart im akhali dasats’q’isis memk’vidreebi, romelits ghmertma k’atsobriobas sashineli ts’arghvnis shemdeg mistsa. noestan da mis sam vazhtan dadebuli aghtkma k’onk’ret’ulia. is avaldebulebs ghmerts, rom aghar gaanadgurebs mtel k’atsobriobas ts’arghvnis ts’q’lebit. amis shemdeg mova aghtkma, romelsats ghmerti dadebs abraamtan, romelits shesruldeba misi ori tanmimdevruli asp’ekt’it, romlebits sit’q’vasit’q’vit droshi da sulierad ieso krist’es gamomsq’idvel msakhurebazea orient’irebuli. es aghtkma pundament’urad individualuri ikneba, iseve rogorts khsnis st’at’usi, romelits sasts’orzea. mis p’irvel mosvlamde 16 sauk’unis ganmavlobashi, ghmerti gamoavlens tavis khsnis gegmas ebraeli khalkhistvis dak’vetili religiuri rit’ualebis meshveobit. shemdeg, ieso krist’eshi am gegmis sruli sinatlit gamotskhadebis shemdeg, k’idev daakhloebit 16 sauk’unis ganmavlobashi urts’munoeba shetsvlis ertgulebas da 1260 ts’lis ganmavlobashi, romauli p’ap’izmis egidit q’velaze bneli sibnele imepebs. 1170 ts’lidan, rodesats p’it’er uoldom shedzlo ts’minda da ertguli krist’ianuli rts’menis khelakhla p’rakt’ik’ashi gamoq’eneba ch’eshmarit’i shabatis datsvit, mis shemdeg nak’lebad ganatlebuli rcheulebi sheirchnen repormatsiis sakmeshi, romelits daits’q’o, magram ar dasrulebula. aseve, mkholod 1843 ts’lidan, rts’menis ormagi gamotsdit, ghmertma shedzlo ertguli rcheulebis p’ovna advent’izmis p’ionerebs shoris. tumtsa, mattvis jer k’idev naadrevi iq’o misi ts’inasts’armet’q’velebebit gamzhghavnebuli saidumloebebis srulad gageba. ghmerttan shetankhmebis nishani q’oveltvis misi sinatlis ts’vlili da mighebaa, amit’omats nashromi, romelsats me vts’er misi sakhelit, misi rcheulebis gasanatleblad, „ iesos mots’mobis “ sakhelts’odebit, ts’armoadgens mis uk’anask’nel pormas, nishans imisa, rom misi shetankhmeba martlats realuri da dadast’urebulia.
dab. 9:10: „ q’ovel tsotskhal arsebastan, romelits tkventanaa, prinveltan, p’irut’q’vtan da mits’is q’vela tskhoveltan, k’idobnidan gamosul q’velastan tu mits’is q’vela tskhoveltan “.
ghvtis mier ts’armodgenili aghtkma aseve ekheba tskhovelebs, anu q’velapers, rats dedamits’aze tsotskhlobs da gamravldeba.
dab. 9:11: „ dagidebt chems aghtkmas: agharasodes moik’veteba ts’arghvnis ts’q’lebit arts erti khortsieli da agharts ts’arghvna ikneba dedamits’is gasanadgureblad “.
ts’arghvnis gak’vetili unik’aluri unda darches. ghmerti akhla mch’idro brdzolashi chaertveba, radgan misi mizania tavisi rcheulebis gulebis dap’q’roba.
dab. 9:12: „ da tkva ghmertma: es aris nishani aghtkmisa, romelsats vdeb chemsa da tkvens shoris da q’ovel tsotskhal arsebas shoris, romelits tkventanaa, uk’uniti uk’unisamde “ .
es nishani, romelsats ghmerti idzleva, ekheba q’vela tsotskhal arsebas, ts’mindas tu uts’mindurs. es jer ar aris misi p’irovnebisadmi k’utvnilebis nishani, rats meshvide dghe shabati ikneba. es nishani tsotskhal arsebebs akhsenebs im aghtkmas, romelits man aigho, rom agharasdros gaanadgurebda mat ts’arghvnis ts’q’lit; es aris misi zghvari.
dab. 9:13: „ ghrubelshi davdgi chemi tsisart’q’ela da ikneba is chemsa da dedamits’as shoris dadebuli aghtkmis nishnad “.
metsniereba akhsnis tsisart’q’elas arsebobis pizik’ur mizezs. es aris mzis sinatlis sinatlis sp’ekt’ris dashla, romelits ts’q’lis tkhel penebze an maghal t’enianobazea daq’rdnobili. q’velam shenishna, rom tsisart’q’ela ts’vimis dros chndeba da mze tavis sinatlis skhivebs avrtselebs. miukhedavad amisa, ts’vima ts’arghvnas akhsenebs da mzis shuki ghvtis dasapasebel, sasargeblo da damamshvidebel shuks asakhavs.
dab. 9:14: „ da ikneba, rotsa ghrublebs shevk’reb dedamits’aze, mashin gamochndeba mshvildi ghrubelshi “ .
amit’om, ghrublebi ghmertma gamoigona, rata ts’vima mkholod ts’arghvnis shemdeg da tsisart’q’elas p’rintsip’is p’aralelurad sheekmna. tumtsa, chvens sazizghar ep’okashi, ughmerto k’atsebma da kalebma daamakhinjes da shebilts’es tsisart’q’elas es tema, ghvtaebrivi aliansis es simbolo seksualuri garq’vnilebis shek’rebis abreviat’urad da emblemad aktsies. ghmertma amashi k’argi mizezi unda ip’ovos, rata daart’q’as am sazizghar da up’at’ivtsemulo k’atsobriobas sak’utari tavisa da k’atsobriobis mimart. misi riskhvis uk’anask’neli nishnebi male gamochndeba, tsetskhlivit damts’vari da sik’vdilivit damangreveli.
dab. 9:15: „ da gavikhseneb chems aghtkmas, romelits chemsa da tkvens shoris da q’ovel tsotskhal arsebas shoris, q’oveli khortsielisgan; da aghar gadaiktseva ts’q’ali ts’arghvnad q’oveli khortsielis gasanadgureblad “.
ghvtis p’iridan ts’amosuli am k’etilgants’q’obis sit’q’vebis k’itkhvisas, p’aradokss im shenishvnebis gaazrebit vzomav, romelta gak’etebats mas dghes sheudzlia adamianis mank’ierebis gamo, romelits ts’arghvnamdeli ep’okis dones ubrundeba.
ghmerti sheinarchunebs tavis sit’q’vas, ts’q’lis ts’arghvna aghar ikneba, magram q’vela ambokhebulistvis tsetskhlis ts’arghvna uk’anask’neli samsjavros dghistvisaa gank’utvnili; rats motsikulma p’et’rem shegvakhsena 2 p’et’res 3:7-shi. magram am uk’anask’nel samsjavros ts’in da krist’es dabrunebamde, mesame msoplio omis birtvuli tsetskhli anu „me-6 saq’viri “ gamotskhadebis 9:13-dan 21-mde, mravali da borot’i, sasik’vdilo „sok’os“ sakhit mova, rata gapant’os urjuloebis tavshesaprebi, romlebadats dedamits’is didi kalakebi, dedakalakebi ikneba es tu ara, iktsa.
dab. 9:16: „ tsisart’q’ela ghrubelshi ikneba da me mas shevkhedav, rata gavikhseno maradiuli aghtkma ghmertsa da dedamits’aze mtskhovreb q’ovel khortsiel arsebas shoris “.
es dro chvengan shorsaa da mas sheedzlo k’atsobriobis akhali ts’armomadgenlebistvis didi imedi daet’ovebina, rom tavidan aitsilebdnen ts’arghvnamdeli adamianebis mier dashvebul shetsdomebs. magram dghes imedi aghar aris dashvebuli, radgan ts’arghvnamdeli adamianebis naq’opi q’velgan chndeba chvens shoris.
dab. 9:17: „ da utkhra ghmertma noes: es aris nishani aghtkmisa, romelits davde chemsa da q’ovel khortsiels shoris, rats k’i dedamits’azea “.
ghmerti khazs usvams am aghtkmis khasiats, romelits dadebulia „q’vela khortsieltan“. es aris aghtkma, romelits q’oveltvis ekheba k’atsobriobas k’olekt’iuri gagebit.
dab. 9:18: „ noes vazhebi, romlebits k’idobnidan gamovidnen, iq’vnen semi, kami da iapeti. kami iq’o kanaanis mama “.
ganmart’eba motsemulia: „ kami kanaanis mama iq’o “. gakhsovdet, noe da misi vazhebi q’velani gigant’ebi arian, romlebmats sheinarchunes ts’arghvnamdeli p’eriodis zoma. amrigad, gigant’ebi gaagrdzeleben gamravlebas, gansak’utrebit „kanaanis“ mits’aze, sadats egvip’t’idan ts’asuli ebraelebi aghmoachenen mat, matda saubedurod, radgan mati zomit gamots’veuli shishi mat 40 ts’lis ganmavlobashi udabnoshi khet’ialsa da ik sik’vdils ganachens gamout’ans.
dab. 9:19: „ eseni arian noes sami vazhi da mati shtamomavlebisgan dasakhlda mteli dedamits’a “.
gaitvalists’inet, rom tavdap’irvelad, ts’arghvnamdeli mosakhleobis q’velas erti mamak’atsi hq’avda ts’armoshobit: adami. akhali p’ost’-ts’arghvna sam adamianzea agebuli: semi, kami da iapeti. amit’om, mati shtamomavlebi dashordebian da gaiq’opian . q’oveli akhali dabadeba tavis p’at’riarks, sems, kams an iapets, miek’roba. gankhetkilebis suli am ganskhvavebul ts’armoshobaze ikneba damok’idebuli, rata ertmanets daup’irisp’irdes ts’inap’rebis t’raditsiebze mijach’vuli mamak’atsebi.
dab. 9:20: „ da daits’q’o noem mits’is damushaveba da venakhebis gasheneba “.
am akt’ivobas, romelits, bolos da bolos, normaluria, maints seriozuli shedegebi mohq’veba. radgan noe tavisi k’ult’ivatsiis dasrulebis shemdeg q’urdzens k’reps da dats’uruli ts’venis dazhangvis shemdeg alk’ohols svams.
dab. 9:21: „ da dalia ghvino da datvra, da gaishishvla tavis k’aravshi “ .
sak’utari kmedebebis k’ont’rolis dak’argvit, noe tavs mart’od tvlis, ashishvlebs tavs da sruliad shishveldeba.
dab. 9:22: „dainakha kamma, kanaanis mamam, mamamisis sishishvle da garet tavis or dzmas utkhra “ .
im dros adamianis goneba jer k’idev dzalian mgrdznobiare iq’o tsodvili adamis mier aghmochenili am sishishvlis mimart. da kams, gartobisa da, ra tkma unda, odnav damtsinavis gamo, tsudi idea mouvida, tavisi vizualuri gamotsdilebis shesakheb tavisi ori dzmistvis etsnobebina.
dab. 9:23: „ mashin semma da iapetma aighes mosaskhami, mkhrebze daides da uk’an daikhies da mamis sishishvle dapares. radgan sakheebi uk’an hkondat mibrunebuli, mamis sishishvle ver dainakhes “.
q’vela sach’iro siprtkhilis zomebis datsvit, ori dzma mamis shishvel skheuls paravs.
dab. 9:24: „ gamopkhizlda noe ghvinisgan da gaigo, ra uq’o mas misma umtsrosma dzem “.
amit’om or dzmas mouts’ia mistvis amis tkma. es braldeba aghagznebda noes, romelits grdznobda, rom misi, rogorts mamis, p’at’ivi shelakhuli iq’o. man ganzrakh ar dalia alk’oholi da q’urdznis ts’venis bunebrivi reaktsiis mskhverp’li gakhda, romelits drota ganmavlobashi izhangeba da romlis shakarits sp’irt’ad gardaikmneba.
dab. 9:25: „ da tkva: ts’q’eulimts iq’os kanaani! msakhurta msakhuri iq’os tavisi dzmebistvis “ .
sinamdvileshi, es gamotsdileba mkholod sababad emsakhureba shemokmed ghmerts, rom its’inasts’armet’q’velos noes vazhebis shtamomavlebis shesakheb. radgan tavad kanaans araperi hkonda saerto mamamisis, kamis, kmedebastan; amit’om, is udanashaulo iq’o tavis danashaulshi. da noem dats’q’evla igi, vints araperi chaidina. shekmnili vitareba its’q’ebs chventvis ghvtis samsjavros p’rintsip’is gamkhelas, romelits misi ati mtsnebidan meoreshi chans, romelits gamosvla 20:5-shia ts’ak’itkhuli: „ ar stse taq’vani mat da arts emsakhuro, radgan me, upali, sheni ghmerti, shuriani ghmerti var, romelits mamebis tsodvas shvilebs vuk’itkhav mesame da meotkhe taobamde, vints me modzulea “. am ashk’ara usamartlobashi imaleba ghvtis mteli sibrdzne. radgan, dapikrdit, shvilsa da mamas shoris k’avshiri bunebrivia da vazhi q’oveltvis mamis mkhares daich’ers, rodesats mas tavs daeskhnen; ishviati gamonak’lisebis garda. tu ghmerti mamas daart’q’ams, vazhi sheidzulebs mas da daitsavs mamas. vazhis, kanaanis, dats’q’evlit, noe sjis kams, mamas, romelits sheshpotebulia tavisi shtamomavlebis ts’armat’ebit. da kanaani, tavis mkhriv, aighebs kamis shvilobis shedegebs. amit’om, is ganuts’q’vet’liv ganitsdis ts’q’enas noesa da mis mier k’urtkheuli ori vazhis: semisa da iapetis mimart. chven uk’ve vitsit, rom kanaanis shtamomavlebs ghmerti gaanadgurebs, rata israels, tavis khalkhs, romelits egvip’t’is monobisgan iq’o gatavisuplebuli (kamis k’idev erti vazhi: mizraimi), shestavazos tavisi erovnuli t’erit’oria.
dab. 9:26: „ da tkva: k’urtkheuli iq’os upali, semis ghmerti, da iq’os kanaani mati msakhuri! “
noem tavisi vazhebis shesakheb its’inasts’armet’q’vela gegma, romelits ghmerts titoeuli matganistvis hkonda. amgvarad, kanaanis shtamomavlebi semis shtamomavlebis mier iknebodnen damonebulni. kami samkhretisk’en gapartovdeboda da aprik’is k’ont’inent’ze tanamedrove israelis mits’amde dasakhldeboda. semi aghmosavletit da samkhret-aghmosavletit gapartovdeboda da tanamedrove arabul muslimur kveq’nebs daasakhlebda. kaldeidan, dghevandeli eraq’idan, ts’armoishva abraami, ts’minda semit’i. ist’oria adast’urebs, rom kanaanis aprik’a martlats arabebma, semis shtamomavlebma, daimones.
dab. 9:27: „ ganavrtsos ghmertma iapetis samplobelo da damk’vidrdes igi semis k’arvebshi, kholo kanaani iq’os mati msakhuri! “
iapeti chrdiloetis, aghmosavletis da dasavletis mimartulebit gapartovdeba. didi khnis ganmavlobashi chrdiloeti samkhretze gabat’ondeba. krist’ianizebuli chrdiloetis kveq’nebi t’eknik’ur da sametsniero ganvitarebas ganitsdian, rats mat sashualebas mistsems, samkhret arabuli kveq’nebi eksp’luat’atsiashi chaaq’enon da aprik’is khalkhebi, kanaanis shtamomavlebi, damonon.
dab. 9:28: „ da itsotskhla noem ts’arghvnis shemdeg samas ormotsdaati ts’eli “.
350 ts’lis ganmavlobashi noes sheedzlo tanamedroveebistvis ts’arghvnis shesakheb enakha da gaeprtkhilebina isini ts’arghvnamdeli khanis nak’lovanebebis shesakheb.
dab. 9:29: „ noes sitsotskhlis q’vela dghe tskhraas ormotsdaati ts’eli iq’o da mok’vda “.
1656 ts’els, adamis droidan moq’olebuli ts’arghvnis ts’els, noe 600 ts’lis iq’o, amit’om is 2006 ts’els gardaitsvala adamis tsodvis shemdeg, 950 ts’lis asak’shi. dabadebis 10:25-is tanakhmad, 1757 ts’els „ pelegis “ dabadebisas, ghmertma „ gaq’o dedamits’a “ mepe nimrodis ajanq’ebisa da misi babilonis k’oshk’is gamotsdilebis gamo. gaq’opa, anu gamijvna, iq’o skhvadaskhva enis shedegi, romelits ghmertma khalkhebs mistsa, rata isini gamijnuliq’vnen da aghar sheekmnat gaertianebuli blok’i misi sakhisa da misi nebis ts’inashe. amit’om noem gadait’ana es movlena da im dros 757 ts’lis iq’o.
noes gardatsvalebis dros abrami uk’ve dabadebuli iq’o (1948 ts’els, anu ieso krist’es sik’vdilamde 2052 ts’lit adre, rats chveni chveulebrivi tsru k’alendrit chveni ts’eltaghritskhvit 30 ts’els emtkhveva), magram is urshi, kaldeashi imq’opeboda, shors noesgan, romelits chrdiloetit, ararat’is mtastan akhlos tskhovrobda.
1948 ts’els dabadebuli abrami, rodesats misi mama, terakhi, 70 ts’lis iq’o, 2023 ts’els, 75 ts’lis asak’shi, noes gardatsvalebidan 2006 ts’els, 17 ts’lis shemdeg, kharanidan ts’avida, rata ghvtis brdzanebas damorchileboda. amgvarad, aliansis sulieri t’rap’eza uzrunvelq’opili da shesrulebuli iq’o.
2048 ts’els, 100 ts’lis asak’shi, abrami isak’is mama gakhda. is 175 ts’lis asak’shi, 2123 ts’els gardaitsvala.
dabadebis 25:26-is tanakhmad, 60 ts’lis asak’shi, 2108 ts’els, isak’i t’q’up’ebis, esavis da iak’obis, mama gakhda.
dabadeba 10
khalkhebis gantsalk’eveba
es tavi gvatsnobs noes sami vazhis shtamomavlebs. es gamotskhadeba sasargeblo ikneba, radgan tavis ts’inasts’armet’q’velebebshi ghmerti q’oveltvis moikhseniebs shesabamisi t’erit’oriebis tavdap’irvel sakhelebs. zogierti am sakhelebidan advilad ident’ipitsirdeba tanamedrove sakhelebtan, radgan mat sheinarchunes dziritadi pesvebi, magalitad: „ madai “ midias nishnavs, „ tubali “ t’obolsk’s, „ mesheki “ mosk’ovs.
dab. 10:1: „ es aris noes dzeebis: semis, kamisa da iapetis shtamomavloba. da ts’arghvnis shemdeg sheedzinat mat dzeebi “ .
iapetis vazhebi
dab. 10:2: „ iapetis dzeni iq’vnen: gomeri, magogi, madai, iavani, tubali, mesheki da tirasi “.
„ madai “ midiaa; „ iavani “ saberdznetia; „ tubali “ t’obolsk’ia; „ mesheki “ mosk’ovia.
dab. 10:3: „ gomeris vazhebi: ashk’enazi, ripati da togarma “ .
dab. 10:4: „ iavanis vazhebi: elisa, tarshishi, k’it’imi da dodanimi “ .
„ tarsisi “ nishnavs t’arsoss; „ kit’imi “ k’ip’ross.
dab. 10:5: „ amit dasakhldnen khalkhebis k’undzulebi , mati kveq’nebis, mati enebis , mati t’omebis da mati khalkhebis mikhedvit “ .
gamotkma „ erebis k’undzulebi “ ekheba tanamedrove evrop’is dasavlet erebs da mat upro did gansht’oebebs, rogoritsaa amerik’a da avst’ralia.
titoeulis enis mikhedvit “ sizust’e aikhsneba dabadebidan 11-shi gamzhghavnebuli babilonis k’oshk’is gamotsdilebit.
kamis vazhebi
dab. 10:6: „ kamis dzeni iq’vnen: kushi, mitsraimi, put’i da kanaani “ .
kushi nishnavs etiop’ias; „ misraimi “ nishnavs egvip’t’es; „ puti “ nishnavs libias; kholo „ kanaani “ nishnavs tanamedrove israels an udzveles p’alest’inas.
dab. 10:7: „ kushis dzeni: sheba, khavila, sabta, raama da sabteka. raamas dzeni: sheba da dedani. “
dab. 10:8: „ kushma shva nimrodi; is gakhda dzlieri dedamits’aze “ .
es mepe „ nimrodi “ ikneba „ babilonis k’oshk’is “ mshenebeli , radgan ghmerti enebs gamoq’ops , rats dabadebis 11-is tanakhmad, adamianebs khalkhebad da erad q’ops da q’ops.
dab. 10:9: „ is dzlieri monadire iq’o uplis ts’inashe; amit’omats amboben: nimrodivit dzlieri monadire iq’o uplis ts’inashe “ .
dab. 10:10: „ is tavidan mepobda babilonze, erekhze, akadsa da kalneze, shinq’aris kveq’anashi “ .
„ babiloni “ dzvel babilons aghnishnavs; „ akadi “ dzvel akadiasa da dghevandel kalak baghdads aghnishnavs; „ sk’ineari “ k’i eraq’s.
dab. 10:11: „ im kveq’nidan gamovida ashuri; man aashena nineve, rekhoboti, khiri da kalakhi “ .
„ ashuri “ asurets aghnishnavs. „ ninevia “ dghevandeli mosuli gakhda.
dab. 10:12: „ da reseni ninevesa da kalakhs shoris; es aris didi kalaki “ .
es sami kalaki mdebareobda dghevandeli eraq’is t’erit’oriaze chrdiloetit da mdinare t’igrosis gasts’vriv.
dab. 10:13: „ mitsraims shva ludimi, anamimi, lehabimi, napt’uhimi “ .
dab. 10:14: „ patrusimebi, kasluhimebi, romeltaganats pilist’imelebi movidnen, da kaptorelebi “ .
„ pilist’imelebi “ amzhamindel p’alest’inelebs aghnishnaven, romlebits jer k’idev omshi arian israeltan, rogorts dzveli aliansis ts’evrebshi. isini egvip’t’is shvilebi arian, israelis k’idev erti ist’oriuli mt’eri 1979 ts’lamde, sanam egvip’t’e israeltan alianss ar dadebda.
dab. 10:15: „ kanaanma shva sidoni, tavisi p’irmsho, da kheti; “
dab. 10:16: „ da iebuselebi, amorevelebi, girgashelebi “
„ iebusi “ ierusalims aghnishnavs; „ amorevelebi “ ghvtis mier israelistvis mitsemuli t’erit’oriis p’irveli matskhovreblebi iq’vnen. miukhedavad imisa, rom isini gigant’ebis normis parglebshi darchnen, ghmertma isini sik’vdilit dasaja da shkhamiani k’razanebit gaanadgura tavisi khalkhis tvalts’in, rata gaetavisuplebina es adgili.
dab. 10:17: „ khivielebi, ark’ielebi, sinianelebi “
„ tsodva “ chinets nishnavs.
dab. 10:18: „ arvadielebi, tsemarielebi, khamatelebi. shemdeg kanaanelta sagvareuloebi gaipant’nen “ .
dab. 10:19: „ kanaanelta sazghvari iq’o sidonidan geraramde, ghazamde, sodomamde, gomoramde, admamde da tseboimamde, lashamde “ .
es udzvelesi sakhelebi israelis mits’as chrdiloetis dasavlet mkhares, sadats sidonia, samkhretit, sadats dghemde ghaza mdebareobs da samkhretis aghmosavlet mkhares, sodomisa da gomoras mdebareobis mikhedvit „mk’vdari zghvis“ adgilas, chrdiloetit, sadats tseboimi mdebareobs, gansazghvravs.
dab. 10:20: „ eseni arian kamis dzeni mati gvarebis mikhedvit, mati enebis mikhedvit, mat kveq’nebshi, mat khalkhebshi “ .
semis vazhebi
dab. 10:21: „ sems, eberis q’vela vazhis mamas da iapetis, p’irmshos dzmas, vazhebi sheedzina “ .
dab. 10:22: „ semis dzeni iq’vnen: elami, ashuri, arpakshadi, ludi da arami “ .
„ elami “ aghnishnavs tanamedrove iranis t’erit’oriaze mtskhovreb udzveles sp’arsel khalkhs, aseve chrdiloet indoetis arielebs; „ ashuri “ aghnishnavs tanamedrove eraq’is t’erit’oriaze mtskhovreb udzveles asurets; „ ludi “ shesadzloa israelshi mtskhovreb lods aghnishnavs; „ arami “ k’i siriis aramelebs aghnishnavs.
dab. 10:23: „ aramis dzeni: q’uzi, khuli, geteri da mashi “ .
dab. 10:24: „ arpakshadma shva shelaki; shelakhma shva kheberi. “
dab. 10:25: „ ebers ori vazhi sheedzina: ertis sakheli iq’o pelegi, radgan mis dgheebshi gaiq’o kveq’ana ; misi dzmis sakheli iq’o iok’t’ani “ .
am mukhlshi vkhvdebit sizust’es: „ radgan mis dgheebshi gaiq’o dedamits’a “. sts’ored mas unda mivats’erot shesadzlebloba, 1757 ts’els, adamis tsodvidan, davadginot enebis gamoq’opa , rats babilonis k’oshk’is ashenebit ajanq’ebulta gaertianebis mtsdelobis shedegi iq’o. amrigad, es mepe nimrodis mepobis droa.
dab.10:26: „ iok’tanma shva almodadi, shelepi, hazarmaveti, iera “
dab.10:27: „ hadorami, uzali, dik’la “
dab.10:28: „ obali, abimaeli, sheba “
dab. 10:29: „ opiri, khavila da iobabi. eseni q’velani iak’t’anis dzeni iq’vnen “ .
dab. 10:30: „ isini meshadan separamde dasakhldnen, aghmosavletis mtianetamde “ .
dab. 10:31: „ eseni arian semis dzeni mati gvarebis mikhedvit, mati enebis mikhedvit, mati kveq’nebisa da mati khalkhebis mikhedvit “ .
dab. 10:32: „ eseni arian noes dzeta sagvareuloebi mati taobebisa da khalkhebis mikhedvit. matgan ts’armoishvnen khalkhebi, romlebits ts’arghvnis shemdeg dedamits’aze gaipant’nen “ .
dabadeba 11
enebis mikhedvit gamoq’opa
dab. 11:1: „ da mteli dedamits’a erti enisa da erti sit’q’vis iq’o “ .
ghmerti ak ikhsenebs im pakt’is logik’ur shedegs, rom mteli k’atsobrioba erti ts’q’vilisgan, adamisgan da evasgan ts’armoishva. amrigad, salap’arak’o ena q’vela shtamomavals gadaetsa.
dab . 11:2: „ da rodesats isini aghmosavletidan midiodnen, ip’oves vak’e shinq’aris kveq’anashi da ik dasakhldnen “ .
„skinaris“ mits’is „aghmosavletit“, dghevandeli eraq’is t’erit’oriaze, mdebareobda dghevandeli irani. maghlobebidan ts’amosuli khalkhi sheik’riba vak’eze, romelits k’argad irts’q’veboda ori didi mdinaris, „evprat’isa da t’igrosis“ (ebraulad: prat’i da khidek’eli) mier da naq’opieri iq’o. tavis droze, abraamis dzmisshvili, lot’i, aseve airchevda am adgils dasakhlebistvis, rodesats bidzas dashordeboda. didi vak’e khels sheuts’q’obda didi kalakis, „ babilonis “, msheneblobas, romelits tsnobili darcheboda msoplios aghsasrulamde.
dab. 11:3: „ da utkhres ertmanets: modit, aguri gavak’etot da tsetskhlshi davts’vat. kvistvis aguri gamoiq’enes da dughabistvis - pisi “ .
shek’rebili mamak’atsebi aghar tskhovrobdnen k’arvebshi; mat aghmoachines gamomtskhvari aguris damzadeba, rats mat mudmivi satskhovreblebis ashenebis sashualebas adzlevda. es aghmochena q’vela kalakis ts’armoshobis sapudzveli gakhda. egvip’t’eshi monobis dros, am agurebis damzadeba paraonistvis ramzesis asasheneblad ebraelta t’anjvis mizezi gakhda. ganskhvaveba is iq’o, rom mati aguri tsetskhlshi ar its’veboda, aramed mits’isa da chalisgan mzaddeboda da egvip’t’is mtskhunvare mzeze gashreboda.
dab. 11:4: „ da tkves: ts’adit, avashenot kalaki da k’oshk’i, romlis tavi tsas mists’vdeba da gavitkvat sakheli, rata ar gavipant’ot mteli dedamits’is zurgze “ .
noes vazhebi da misi shtamomavlebi dedamits’aze mimopant’ulad, momtabareebad da q’oveltvis k’arvebshi tskhovrobdnen, romlebits mat gadaadgilebas sheepereboda. am gamotskhadebashi ghmerti q’uradghebas amakhvilebs im moment’ze, rodesats, k’atsobriobis ist’oriashi p’irvelad, adamianebma gadats’q’vit’es ert adgilas da mudmiv satskhovreblebshi dasakhlebuliq’vnen, ritats shekmnes p’irveli mjdomare khalkhi. am p’irvelma shek’rebam isini gaertianebamde miiq’vana, rata tavi daeghts’iat ganshorebisgan , ramats davebi, chkhubi da sik’vdili gamoits’via. mat noesgan ists’avles ts’arghvnamdeli khalkhis borot’eba da dzaladoba; im donemde, rom ghmerts mati ganadgureba mouts’ia. da imave shetsdomebis gameorebis risk’is uk’et gasak’ont’roleblad, isini tvlian, rom ert adgilas mch’idrod shek’rebit, isini shedzleben am dzaladobis tavidan atsilebas. natkvamia: ertianoba dzalaa. babilonis droidan moq’olebuli, q’vela didi mmartveli da didi mmartveli tavis dzalas ertianobasa da shek’rebaze apudznebda. ts’ina tavshi nakhsenebi iq’o mepe nimrodi, romelits, rogorts chans, tavis droze k’atsobriobis p’irveli gamaertianebeli lideri iq’o, sts’ored babilonisa da misi k’oshk’is ashenebit.
t’ekst’i ak’onk’ret’ebs: „ k’oshk’i, romlis mts’vervali tsas ekheba “. „tsastan shekhebis“ es idea miutitebs ghmerttan zetsashi sheertebis ganzrakhvaze, rata achvenos mas, rom adamianebs sheudzliat mis gareshe tskhovreba da rom mat akvt ideebi, tu rogor aitsilon tavidan da tavad gadach’ran tavianti p’roblemebi. es arts met’i arts nak’lebi gamots’vevaa shemokmedi ghmertis mimart.
dab. 11:5: „ chavida upali, rom enakha kalaki da k’oshk’i, romlebsats adamianta dzeni ashenebdnen “ .
es mkholod erti suratia, romelits gvamtsnobs, rom ghmertma itsis gegma k’atsobriobistvis, romelits k’vlav meambokhe pikrebit ikneba gatsotskhlebuli.
dab . 11:6: „ da tkva upalma: aha, erti khalkhia es da q’velas erti ena akvs; da ai, risi k’eteba daits’q’es; akhla araperi daubrk’olebiat mat q’velaprisgan, rats ganizrakhes “ .
babilonis droindeli vitareba shurt tanamedrove universalist’ebs, romlebits am idealze otsneboben: ertiani khalkhis chamoq’alibeba da ert enaze saubari. chvens universalist’ebs k’i, iseve rogorts nimrodis mier shek’rebilebs, ar aint’eresebt, ras pikrobs ghmerti am sak’itkhze. miukhedavad amisa, adamis tsodvidan 1747 ts’lis shemdeg, ghmertma isaubra da gamotkva tavisi azri. rogorts misi sit’q’vebi miutitebs, adamianuri p’roekt’is idea mas ar mosts’ons da aghizianebs. tumtsa, mati khelakhla ganadgurebis sak’itkhi ar arsebobs. magram aghvnishnot, rom ghmerti ar ech’vkvesh aq’enebs meambokhe k’atsobriobis midgomis epekt’urobas. mas mkholod erti nak’li akvs da es mistvisaa: rats upro met’ad ik’ribebian, mit upro met’ad uarq’open mas, aghar emsakhurebian mas, an uaresi, mis ts’inashe tsru ghvtaebebs emsakhurebian.
dab. 11:7: „ modit, chavidet da avuriot mati ena, rata ertmanetis ena ver gaigon “ .
ghmerts tavisi gamosavali akvs: „ auriot mat ena, rata ertmanetis ena aghar esmodet “. es kmedeba ghvtaebrivi sasts’aulis mokhdenas isakhavs miznad. ert ts’amshi adamianebi skhvadaskhva enaze saubroben da, radgan ertmanetis aghar esmit, idzulebulni arian ertmanetisgan dashordnen. ertianoba, romelsats isini edzebdnen, irghveva . adamianta gantsalk’eveba , am k’vlevis tema, k’vlav arsebobs, k’argad shesrulebuli.
dab. 11:8: „ da gapant’a isini upalma ikidan mteli dedamits’is zurgze da shets’q’vit’es kalakis sheneba “ .
ertsa da imave enaze molap’arak’eebi ertad ik’ribebian da ertmanetisgan shordebian. sts’ored am „ enebis “ gamotsdilebis shemdeg dasakhldebian adamianebi skhvadaskhva adgilas, sadats kvisa da aguris kalakebs daaarseben. chamoq’alibdeba erebi da mati nak’lovanebebis dasasjelad, ghmerti shedzlebs mat ertmanetis ts’inaaghmdeg gants’q’obis shekmnas. „ babilonis “ mtsdeloba, damq’arebuliq’o saq’oveltao mshvidoba, chaishala.
dab. 11:9: „ amit’om ets’oda mas babiloni, radgan ik auria upalma mteli dedamits’is ena da ikidan gapant’a isini upalma mteli dedamits’is zurgze “ .
sakhelts’odeba „babiloni“, rats „dabneulobas“ nishnavs, mnishvnelovania imis tsodna, radgan is adamianebs adast’urebs, tu rogor reagirebda ghmerti mat saq’oveltao gaertianebis mtsdelobaze: „ enebis aghreva “. gak’vetili miznad isakhavda k’atsobriobis gaprtkhilebas samq’aros aghsasrulamde, radgan ghmerts surda am gamotsdilebis gamovlena mosestvis nak’arnakhev chvenebashi, romelmats amgvarad dats’era tavisi ts’minda bibliis p’irveli ts’ignebi, romlebsats dghesats vk’itkhulobt. amrigad, ghmerts ar mouts’ia dzaladobis gamoq’eneba imdroindeli ambokhebulebis ts’inaaghmdeg. magram igive ar ikneba samq’aros aghsasrulze, rodesats ghvtis mier dagmobili am saq’oveltao shek’rebis rep’rodutsirebisas, mesame msoplio omis shemdeg gadarchenili uk’anask’neli ambokhebulebi ganadgurdebian ieso krist’es didebuli dabrunebit. shemdeg mat mouts’evt „mis riskhvastan“ gamk’laveba, garda amisa, mat miighes gadats’q’vet’ileba, moek’lat misi uk’anask’neli rcheulebi, radgan isini ertgulebi darchebodnen misi shabatis, romelits ts’minda iq’o misi samq’aros shekmnis dghidan. ghvtis mier motsemuli gak’vetili arasdros dapiksirebula k’atsobriobis mier da mudmivad q’velgan dedamits’aze didi kalakebi q’alibdeboda manam, sanam ghmertma ar gaanadgura isini skhva khalkhebis an didi massht’abis sasik’vdilo ep’idemiebis mier.
semis shtamomavlebi
abraamis, morts’muneta mamisa da tanamedrove monoteist’uri religiebis mimart
dab. 11:10: „ es aris semis shtamomavloba: itsotskhla semma asi ts’eli da shva arpakshadi ts’arghvnidan ori ts’lis shemdeg “.
semis vazhi, arpakshadi daibada 1658 ts’els (1656 + 2)
dab. 11:11: „ da itsotskhla semma arpakshadis dabadebis shemdeg khutasi ts’eli da shva dzeni da asulni “.
semi gardaitsvala 2158 ts’els, 600 ts’lis asak’shi (100 + 500).
dab. 11:12: „ otsdatkhutmet’i ts’eli itsotskhla arpakshadma da shva shela “ .
arpaksadis vazhi, shelahi daibada 1693 ts’els (1658 + 35).
dab. 11:13: „ da itsotskhla arpakshadma shelas dabadebis shemdeg otkhas sami ts’eli da shva dzeni da asulni “ .
arp’ak’shadi gardaitsvala 2096 ts’els, 438 ts’lis asak’shi (35 + 403).
dab. 11:14: „ otsdaati ts’eli itsotskhla shelahma da shva eberi “ .
heberi daibada 1723 ts’els (1693 + 30)
dab. 11:15: „ da itsotskhla shelahma eberis dabadebis shemdeg otkhas sami ts’eli da shva dzeni da asulni “ .
shelahi gardaitsvala 2126 ts’els (1723 + 403), 433 ts’lis (30 + 403) asak’shi.
dab. 11:16: „ otsdatotkhmet’i ts’eli itsotskhla kheberma da shva pelegi “ .
p’elegi daibada 1757 ts’els (1723 + 34). misi dabadebis dros, dabadebis 10:25-is tanakhmad, „ dedamits’a gaiq’o “ salap’arak’o enebit, romlebits ghmertma shekmna babilonshi shek’rebili adamianebis gasaq’opad da gasaq’opad.
dab. 11:17: „ da itsotskhla eberma pelegis dabadebis shemdeg otkhas otsdaati ts’eli da shva dzeni da asulni “ .
heberi gardaitsvala 2187 ts’els (1757 + 430), 464 ts’lis (34 + 430) asak’shi.
dab. 11:18: „ otsdaati ts’eli itsotskhla pelegma da shva reghu “ .
rehu daibada 1787 ts’els (1757 + 30)
dab. 11:19: „ da itsotskhla pelegma reghus dabadebis shemdeg oras tskhra ts’eli da shva dzeni da asulni “ .
p’elegi 1996 ts’els (1787 + 209) gardaitsvala 239 ts’lis (30 + 209) asak’shi. q’uradgheba miaktsiet sitsotskhlis uetsar shemok’lebas, rats, savaraudod, mis dros babilonis k’oshk’tan momkhdari ajanq’ebis shedegia.
dab. 11:20: „ otsdatormet’i ts’eli itsotskhla reghum da shva serugi “ .
serugi daibada 1819 ts’els (1787 + 32)
dab. 11:21: „ da itsotskhla reghum serugis dabadebis shemdeg oras shvidi ts’eli da shva dzeni da asulni “ .
rehu gardaitsvala 2096 ts’els (1819 + 207), 239 ts’lis (32 + 207) asak’shi.
dab. 11:22: „ otsdaati ts’eli itsotskhla serugma da shva nakhori “ .
nachori daibada 1849 ts’els (1819 + 30)
dab. 11:23: „ da itsotskhla serugma nakhoris dabadebis shemdeg orasi ts’eli da shva dzeni da asulni “ .
serugi gardaitsvala 2049 ts’els (1849 + 200) 230 ts’lis asak’shi (30 + 200).
dab. 11:24: „ otsdatskhra ts’eli itsotskhla nakhorma da shva terakhi “ .
t’erakhi daibada 1878 ts’els (1849 + 29)
dab. 11:25: „ da itsotskhla nakhorma terakhis dabadebis shemdeg as tskhramet’i ts’eli da shva dzeni da asulni “ .
nachori gardaitsvala 1968 ts’els (1849 + 119) 148 (29 + 119) ts’lis asak’shi.
dab. 11:26: „ samotsdaati ts’eli itsotskhla terakhma da shva abrami, nakhori da harani “ .
abrami daibada 1948 ts’els (1878 + 70)
abrams tavisi p’irveli k’anonieri vazhi, isak’i, 100 ts’lis asak’shi, 2048 ts’els eq’oleba , dabadebis 21:5-is tanakhmad: „ asi ts’lis iq’o abraami, rotsa mas tavisi vazhi, isak’i, sheedzina “.
abrami mok’vdeba 2123 ts’els , 175 ts’lis asak’shi, dabadebis 25:7-is tanakhmad: „ es aris abraamis sitsotskhlis ts’lebi: itsotskhla man as samotsdatkhutmet’i ts’eli. » .
dab. 11:27: „ es aris terakhis shtamomavloba: terakhma shva abrami, nakhori da harani; haranma shva lot’i “ .
gaitvalists’inet, rom abrami terakhis sami vazhidan uprosia. amgvarad, is martlats mashin daibada, rodesats misi mama, terakhi, 70 ts’lis iq’o, rogorts zemot 26-e mukhlshia natkvami.
dab. 11:28: „ mok’vda harani terakhis, tavisi mamis ts’inashe, misi dabadebis kveq’anashi, kaldevelta urshi “ .
es sik’vdili khsnis, tu rat’om gahq’va lot’i mogvianebit abrams mis mogzaurobashi. abramma is tavisi mparvelobis kvesh aiq’vana.
sts’ored kaldevelta urshi daibada abrami da sts’ored kaldevelta babilonshi ts’aiq’vanes t’q’ved ambokhebuli israeli ts’inasts’armet’q’vel ieremiasa da ts’inasts’armet’q’vel danielze.
dab. 11:29: „ da moiq’vanes abramma da nakhorma tsolebi; abramis tsolis sakheli iq’o sarai, kholo nakhoris tsolis sakheli iq’o milka, haranis asuli, milkas mamisa da iskas mamisa “ .
im drois aliansebi dzalian siskhlit iq’o gajerebuli: nakhori dakorts’inda milkaze, misi dzmis, haranis kalishvilze. es iq’o norma da movaleobisadmi morchileba, romlis mizanits shtamomavlebis rasis sits’mindis shenarchuneba iq’o. tavis mkhriv, isaak’i tavis msakhurs agzavnida, rata tavisi vazhistvis, isaak’istvis, tsoli ep’ova arameeli labanis akhlo ojakhidan.
dab. 11:30: „ sarai k’i unaq’opo iq’o, shvilebi ar hq’avda “ .
es unaq’opoba shemokmed ghmerts sashualebas mistsems gamoavlinos tavisi shemokmedebiti dzala; es imit, rom mas shvilis gachenis unari shesdzinos, rodesats is titkmis asi ts’lis ikneba, rogorts misi kmari abrami. es unaq’opoba autsilebeli iq’o ts’inasts’armet’q’velur doneze, radgan isak’i ts’armodgenilia, rogorts akhali adamis t’ip’i, romelsats ieso krist’e tavis dros ganasakhierebs; ori k’atsi tavis dros „ ghvtiuri aghtkmis dzeni “ iq’vnen. amit’om, q’oveltvis misi ts’inasts’armet’q’veluri rolis gamo, rogorts „ghvtis dzis“, is tavad ar airchevs tsols, radgan iesos khortsshi ghmerti irchevs tavis motsikulebsa da mots’apeebs, anu mama suli, romelits masshia da romelits mas atsotskhlebs.
dab. 11:31: „ da ts’aiq’vana terakhma tavisi dze abrami, lot’i, kharanis dze, tavisi dzis dze, da sarai, tavisi rdzali, tavisi dzis, abramis tsoli. isini ertad gavidnen kaldevelta uridan, rata ts’asuliq’vnen kanaanis kveq’anashi. mividnen kharanshi da ik dasakhldnen “ .
mteli ojakhi, mat shoris abrami, kveq’nis chrdiloetit, kharanshi dasakhlda. am p’irvelma gadasvlam isini k’atsobriobis dabadebis adgils miuakhlova. isini gamoeq’o naq’opieri da aq’vavebuli velis did, isedats mch’idrod dasakhlebul da meambokhe kalakebs.
dab. 11:32: „ da iq’o terakhis dgheebi oras khuti ts’eli da mok’vda terakhi kharanshi “ .
terahi, romelits 1878 ts’els daibada, 2083 ts’els 205 ts’lis asak’shi gardaitsvala.
am tavis shests’avlis dasasruls, aghvnishnavt, rom sitsotskhlis khangrdzlivobis 120 ts’lamde shemtsirebis p’roekt’i ts’armat’ebisk’en midis. semis „600 ts’elsa“ da nakhoris „148 ts’elsa“ an abraamis „175 ts’els“ shoris sitsotskhlis shemok’leba ashk’araa. daakhloebit otkhi sauk’unis shemdeg mose zust’ad 120 ts’eli itsotskhlebs. ghvtis mier moq’vanili ritskhvi srulq’opil modelad ikneba mighebuli.
abraamis gamotsdilebidan ghmerti asakhavs, tu ra surs tavad gaak’etos tavisi rcheulebis sitsotskhlis gamosasq’idad, romlebsats is irchevs q’vela tavisi adamianuri kmnilebidan imis mikhedvit, inarchuneben tu ara isini mis khat’ebas. am ist’oriul stsenashi abraami aris ghmerti, rogorts mama, isak’i, ghmerti, rogorts dze da es aghsruldeba ieso krist’eshi da misi nebaq’oplobiti mskhverp’lit daibadeba akhali aghtkma.
dabadeba 12
mits’ieri ojakhidan ganshoreba
dab. 12:1: „ utkhra upalma abrams: ts’adi sheni kveq’nidan, sheni natesavebidan da sheni mamis sakhlidan im kveq’anashi, romelsats me gichveneb “.
ghvtis brdzanebit, abrami dat’ovebs tavis mits’ier ojakhs, mamis sakhls da am tanmimdevrobit unda davinakhot sulieri mnishvneloba, romelits ghmertma dabadebis 2:24-shi mianich’a mis sit’q’vebs, sadats natkvamia: „ amit’om miat’ovebs k’atsi mamas da dedas da miek’vreba tsols da iknebian isini ert khortsad “. abramma unda „ miat’ovos mama da deda “, rata shevides krist’es ts’inasts’armet’q’velur sulier rolshi, romlistvisats mkholod „ p’at’ardzali “, misi rcheulta k’rebuli, aris mnishvnelovani. khortsieli k’avshirebi sulieri ts’insvlis dabrk’olebebia, romlebits rcheulebma unda aitsilon tavidan, rata simbolurad ieso krist’estan, shemokmed ghmerttan, iahvestan, „ erti khortsi “ gakhdnen.
dab. 12:2: „ did khalkhad gaktsev da gak’urtkheb; ganvadideb shens sakhels da k’urtkheva iknebi “.
abrami gakhdeba bibliis p’irveli p’at’riarki, romelsats monoteist’ebi aghiareben, rogorts „morts’muneta mamas“. bibliashi is aseve aris ghvtis p’irveli msakhuri, romlis tskhovrebis det’alebits det’alurad ikneba aghts’erili da gamzhghavnebuli.
dab. 12:3: „ vak’urtkheb mat, vints shen gak’urtkhebs da davts’q’evli mas, vints shen dagts’q’evlis; da shenshi ik’urtkheba dedamits’is q’vela t’omi “.
amis dast’uria abramis mogzaurobebi da shekhvedrebi, romlebits uk’ve egvip’t’eshi mokhda, rodesats paraons saraistan dats’ola surda, radgan sjeroda, rom is misi da iq’o, rats abramis natkvamia misi sitsotskhlis dasatsavad. khilvashi ghmertma utkhra mas, rom sara ts’inasts’armet’q’velis tsoli iq’o da is k’inagham mok’vda.
am mukhlis meore nats’ili, „ shenshi ik’urtkheba dedamits’is q’vela t’omi “, aghsruldeba ieso krist’eshi, davitis dzeshi, iudas t’omidan, israelis dzeshi, isaak’is dzeshi, abramis dzeshi. sts’ored abramze daapudznebs ghmerti tavis or zedized aghtkmas, romlebits misi khsnis st’andart’ebs ts’armoadgens. radgan es st’andart’ebi unda ganvitarebuliq’o, rata simboluri t’ip’idan realur t’ip’ze gadasuliq’o; imis mikhedvit, tskhovrobda tu ara tsodvili adamiani krist’emde tu mis shemdeg.
dab. 12:4: „ da ts’avida abrami, rogorts utkhra mas upalma, da ts’avida mastan ertad lot’its. samotsdatkhutmet’i ts’lis iq’o abrami, rotsa ts’avida kharanidan “.
75 ts’lis asak’shi abrams uk’ve akvs tskhovrebis didi gamotsdileba. es gamotsdileba unda sheidzinos ghmertma mosasmenad da sadzieblad; es khdeba mas shemdeg, rats aghmoachina misgan gamoq’opili k’atsobriobis ts’q’evla. tu ghmertma mouts’oda mas, es imit’om mokhda, rom abrami edzebda mas da rodesats ghmerti etskhadeba mas, is chkarobs mis morchilebas. da es matskhovnebeli morchileba dadast’urdeba da shekhsenebuli ikneba mis shvil isaak’istvis dabadebis 26:5-shi tsit’irebuli am mukhlit: „ radgan abraami emorchileboda chems khmas da itsavda chems mtsnebebs, chems mtsnebebs, chems ts’esebsa da chems k’anonebs “. abrams mkholod mashin sheedzlo am q’velapris datsva, tu ghmerti mas ts’arudgenda. ghvtis es mots’moba gvamtsnobs, rom bevri ram, rats bibliashi ar aris nakhsenebi, shesrulda. biblia mkholod adamianis khangrdzlivi arsebobis shejamebas gvtavazobs. kholo 175 ts’liani adamianis sitsotskhle, mkholod ghmerts sheudzlia tkvas, ra itskhovra man ts’ut-ts’utad, ts’am-ts’amad, magram chventvis sak’marisia arsebiti sak’itkhebis shejameba.
amgvarad, ghvtis mier abraamistvis motsemuli k’urtkheva mis morchilebazea dapudznebuli da bibliisa da misi ts’inasts’armet’q’velebebis mteli chveni shests’avla amao ikneboda, tu am morchilebis mnishvnelobas ar gavigebdit, radgan ieso krist’em sak’utari magaliti mogvtsa da ioanes 8:29-shi tkva: „ vints momavlina, chemtanaa da ar damt’ova mart’o, radgan me q’oveltvis imas vak’eteb, rats mis tvalshi satnoa “. igivea q’velastan; q’vela k’argi urtiertoba miights’eva imit, rom „ sasurvelia “ im adamianistvis, visi siamovnebats ginda. sts’ored amit’om, rts’mena, ch’eshmarit’i religia, ar aris rtuli ram, aramed mart’ivi t’ip’is urtiertobaa, romelits satnoa rogorts ghmertistvis, aseve sak’utari tavistvis.
chvens uk’anask’nel zhams, nishani, romelits vlindeba, bavshvebis daumorchileblobaa mshoblebisa da erovnuli khelisuplebis mimart. ghmerti am q’velapers ise ats’q’obs, rom uprosebma, romlebits mis mimart meambokheebi, umadurebi an gulgrilebi arian, aghmoachinon, tu ras grdznobs tavad is mati borot’ebis gamo . amrigad, ghvtis mier shekmnili kmedebebi gatsilebit khmamaghla q’viris, vidre q’virili da gamosvla, rata gamokhat’os misi samartliani aghshpoteba da misi samartliani saq’veduri.
dab. 12:5: „ da ts’aiq’vana abramma tavisi tsoli sarai da lot’i, tavisi dzmisshvili, da mteli mati koneba, rats sheidzines, da monebi, romlebits kharanshi sheidzines. da ts’avidnen kanaanis kveq’anashi da mividnen kanaanis kveq’anashi “.
kharani kanaanis chrdilo-aghmosavletit mdebareobs. amit’om abrami kharanidan dasavletisk’en, shemdeg samkhretisk’en miemarteba da kanaanshi shedis.
dab. 12:6: „ da gaiara abramma kveq’ana shekemis adgilamde, mores mukhebamde; im dros kanaanelebi tskhovrobdnen im kveq’anashi “.
sach’iroa shegakhsenot? „ kanaanelebi “ gigant’ebi arian, magram tavad abrami ras it’q’vit? radgan ts’arghvna jer k’idev dzalian akhlos iq’o da abrami shesadzloa gigant’is zomis q’opiliq’o. kanaanshi shesvlisas is am gigant’ebis arsebobis shesakheb ar iuts’q’eba, rats logik’uria, tu tavad is am normis parglebshia. samkhretisk’en chasvlisas abrami k’vets dghevandel galileas da chadis dghevandel samariashi, shekemshi. samariis es mits’a ikneba ieso krist’es mier k’urtkheuli evangelizatsiis adgili. ik is ip’ovis rts’menas „samariel kalsa“ da mis ojakhs shoris, romelta sakhlshits, mati didi gaotsebistvis, p’irvelad shevida ebraeli.
dab. 12:7: „ da gamoetskhada upali abrams da utkhra: shens shtamomavlobas mivtsem am kveq’anas. da augo ik abramma samskhverp’lo upals, romelits gamoetskhada mas .“
ghmerti tavdap’irvelad dghevandel samarias irchevs abraamistvis gamosatskhadeblad, romelits am shekhvedras gants’mends ik sak’urtkhevlis ashenebit, romelits krist’es ts’amebis jvris ts’inasts’armet’q’veluri simboloa. es archevani mianishnebs k’avshirze ieso krist’esa da misi motsikulebis mier kveq’nis momaval evangelizatsiastan. sts’ored am adgilidan auts’q’ebs mas ghmerti, rom am kveq’anas mis shtamomavlobas gadastsems. magram romels, ebraels tu krist’ians? iudevelebis sasargeblod ist’oriuli pakt’ebis miukhedavad, es aghtkma, rogorts chans, ekheba krist’es rcheulebs, romlebits akhal dedamits’aze unda aghsruldes; radgan krist’es rcheulebi, rts’menit gamartlebis p’rintsip’is tanakhmad, aseve arian abraamistvis aghtkmuli shtamomavlebi.
dab. 12:8: „ ikidan betelis aghmosavletit mtaze gadavida da k’aravi gashala, dasavletit beteli hkonda, aghmosavletit k’i - ai. ik augo samskhverp’lo upals da uplis sakheli moukhmo “.
samkhretisk’en chasvlisas, abrami betelsa da ais shoris mtashi dabanak’da. ghmertma ori kalakis orient’atsia gansazghvra. beteli „ghvtis sakhls“ nishnavs da abramma is dasavletit ganatavsa, imave orient’atsiit, romelits ierusalimis k’aravsa da t’adzars unda mienich’ebina, rata ghvtis sits’mindis, misi sakhlisk’en shesvlisas, mghvdelmsakhurebs zurgi sheektsiat amomavali mzisk’en, romelits aghmosavletidan, aghmosavletidan amodis. aghmosavletit aris kalaki ai, romlis dzirits nishnavs: kvebis grovas, nangrevebs an bortsvs da dzegls. ghmerti gvimkhels tavis ganachens: rcheulta ghvtis sakhlshi shesvlis mop’irdap’ired, aghmosavletit mkholod nangrevebi da kvebis grovebia. am khat’shi abrams tavisuplebisk’en mimavali ori gza hkonda gakhsnili: dasavletit, beteli da sitsotskhle an, aghmosavletit, ai da sik’vdili. sabednierod, man uk’ve airchia sitsotskhle iahvestan.
dab. 12:9: „ abrami ganagrdzobda lashkrobas da samkhretisk’en miits’evda “.
aghvnishnot, rom kanaanis am p’irveli gadak’vetisas abrami ar midis „iebusshi“, davitis momavali kalakis, ierusalimis sakhelts’odebashi, romelits, shesabamisad, mis mier sruliad ignorirebulia.
dab. 12:10: „ da iq’o shimshili im kveq’anashi da chavida abrami egvip’t’eshi satskhovreblad, radgan mdzvinvarebda shimshili im kveq’anashi “.
rogorts es mokhdeba, im dros, rodesats iosebi, iak’obis anu israelis vazhi, egvip’t’is p’irveli veziri gakhdeboda, sts’ored shimshilobam aidzula abrami egvip’t’eshi ts’asuliq’o. misi ik gantsdili gamotsdileba am tavis danarchen mukhlebshia motkhrobili.
abrami mshvidobiani da shishismomgvreli k’atsia. eshinoda, rom mok’lavdnen tavisi tsolis, sarais, ts’aq’vanis gamo, romelits dzalian lamazi iq’o, amit’om gadats’q’vit’a, rom is tavis dad ts’armoedgina, rats nakhevrad simartle iq’o. am khrik’it paraonma siamovneba miigho da iseti sik’eteebit daajildova, rats mas simdidresa da dzalauplebas mistsemda. amis shemdeg ghmertma paraoni ch’irit daamartskha da man sheit’q’o, rom sarai misi tsoli iq’o. shemdeg man abrami gaadzeva, romelmats egvip’t’e mdidari da gavleniani dat’ova. am gamotsdilebam its’inasts’armet’q’vela ebraelebis mogzauroba, romlebits egvip’t’eshi monobis shemdeg dat’ovebdnen mas da tan ts’aighebdnen mis okrosa da simdidres. es dzala male mistvis dzalian sasargeblo ikneboda.
dabadeba 13
abramis ganshoreba lot’isgan
egvip’t’idan dabrunebis shemdeg, abrami, misi ojakhi da lot’i, misi dzmisshvili, betelshi brundebian, im adgilas, sadats man samskhverp’lo aghmarta ghmertis mosakhmobad. sanam isini q’velani am adgilas arian, romelits betelsa da ais shoris mdebareobs, „ghvtis sakhlsa“ da „nangrevebs“ shoris. mat msakhurebs shoris k’amatis shemdeg, abrami lot’s shordeba da mas adzlevs archevanis uplebas, tu romeli mimartulebit ts’avidodes. lot’i k’i iq’enebs shesadzleblobas, airchios vak’e da misi naq’opiereba, k’etildgheobas hp’irdeba. me-10 mukhli azust’ebs: „ lot’ma tvalebi asts’ia da dainakha, rom iordanes mteli vak’e q’velgan irts’q’veboda. sanam iahve sodomsa da gomoras gaanadgurebda, zoaramde is uplis baghis msgavsi iq’o, egvip’t’is kveq’nis msgavsi “. amit man airchia „nangrevebi“ da aghmoachenda mas, rodesats ghmerti tsetskhlita da gogirdit daamartskhebda am kheobis kalakebs, romlebits akhla nats’ilobriv „mk’vdari zghvit“ iq’o daparuli; sasjeli, saidanats is da misi ori kalishvili gadarchebodnen ghvtis ts’q’alobis ts’q’alobit, romelits or angelozs gaugzavnida, rata gaeprtkhilebinat da daet’ovebinat sodomi, sadats is itskhovrebda. me-13 mukhlshi vk’itkhulobt: „ sodomelebi borot’ebi da didad tsodvilebi iq’vnen uplis ts’inashe “.
ase rom, abrami beteltan, „ghvtis sakhltan“ akhlos darcha mtashi.
dab. 13:14-18: „ utkhra upalma abrams, mas shemdeg, rats lot’i dashorda mas: aakhile tvalebi da gaikhede ikidan, sadats khar, chrdiloetit da samkhretit, aghmosavletit da dasavletit; radgan mtel kveq’anas, romelsats khedav, shen da shens shtamomavlobas mogtsem samudamod. shens shtamomavlobas mits’is mt’verivit gavkhdi , rata tu vinme shedzlebs mits’is mt’vris datvlas , sheni shtamomavlobats daitvalos. adeki, moiare kveq’ana misi sigrdzit da siganit, radgan shen mogtsem mas . abramma gashala k’aravi da mivida da dasakhlda mamres mukhnarshi, romelits hebronis makhlobladaa. da ik augo samskhverp’lo upals “.
lot’s archevanis mitsemis shemdeg, abrami ighebs im ts’ils, romlis mitsemats ghmerts surs mistvis da akats is ganaakhlebs tavis k’urtkhevebsa da aghtkmebs. misi „ teslis “ shedareba „ mits’is mt’vertan “, adamianis sulis, skheulisa da sulis ts’armoshobastan da dasasrulstan, dabadebis 2:7-is mikhedvit, dadast’urdeba dabadebis 15:5-shi motsemuli „ tsis varsk’vlavebis “ shedarebit.
dabadeba 14
dzalauplebit gamijvna
aghmosavletidan otkhi mepe modis sodomis, lot’is, velis khuti mepis ts’inaaghmdeg sabrdzolvelad. khuti mepe damartskhdeba da lot’tan ertad t’q’ved aiq’vanen. gaprtkhilebuli abrami mis dasakhmareblad midis da q’vela t’q’ve mdzevals atavisuplebs. modit, q’uradgheba mivaktsiot shemdegi mukhlis saint’ereso mkhares.
dab. 14:16: „ daabruna mteli simdidre; aseve daabruna tavisi dzma lot’i, misi koneba, kalebi da khalkhi “.
sinamdvileshi, abrami mkholod lot’is gamo chaeria. tumtsa, pakt’ebis moq’olisas ghmerti am realobas nighbavs, rata lot’is mimart tavisi saq’veduri gamoits’vios, romelmats borot’ebis kalakshi tskhovreba arasts’ori archevani gaak’eta.
dab. 14:17: „ mas shemdeg, rats abrami dabrunda kedolaomerisa da mastan mq’opi mepeebis damartskhebidan, sodomis mepe gamovida mis shesakhvedrad shaves kheobashi, romelits aris mepis kheoba “.
gamarjvebuls madloba unda gadavukhadot. sit’q’va „shaveh“ nishnavs: ubralos; sts’ored aman atsduna lot’i da gavlena moakhdina mis archevanze.
dab. 14:18: „ da melkisedek’ma, salemis mepem, gamoit’ana p’uri da ghvino; is iq’o uzenaesi ghmertis mghvdeli “.
salemis es mepe iq’o „ uzenaesi ghmertis mghvdeli “. misi sakheli nishnavs „chemi mepea samartali“. misi q’opna da chareva adast’urebs ch’eshmarit’i ghmertis taq’vanistsemis uts’q’vet’obas dedamits’aze ts’arghvnis dasrulebidan, rats abraamis drois mamak’atsebis pikrebshits k’argad aris aghbech’dili. tumtsa, ch’eshmarit’i ghmertis es taq’vanismtsemlebi sruliad ar itsian im khsnis gegmis shesakheb, romelsats ghmerti gamoavlens abramisa da misi shtamomavlebis mier gantsdili ts’inasts’armet’q’veluri gamotsdilebis meshveobit.
dab. 14:19: „ da ak’urtkha abrami da tkva: k’urtkheuli iq’os abrami uzenaesi ghmertis, tsisa da mits’is uplisgan! “
ghvtis am opitsialuri ts’armomadgenlis k’urtkheva k’idev upro adast’urebs im k’urtkhevas, romelits ghmertma abrams p’iradad mistsa.
dab. 14:20: „ k’urtkheulia uzenaesi ghmerti, romelmats khelshi chagigdo sheni mt’rebi! abramma k’i q’velapris meatedi mistsa mas “.
melkisedek’i ak’urtkhebs abrams, magram prtkhilobs, rom tavisi gamarjveba mas ar miats’eros; is mas „ uzenaes ghmerts“ miats’ers. „ misi mt’rebi khelshi chaugdo “. da chven gvakvs abraamis ghvtis k’anonebisadmi morchilebis k’onk’ret’uli magaliti, radgan man „ q’velapris meatedi mistsa “ melkisedek’s, romlis sakhelits nishnavs: „chemi mepe samartalia“. amit’om, meatedis es k’anoni uk’ve arsebobda dedamits’aze ts’arghvnis dasrulebis shemdeg da, savaraudod, „ts’arghvnamdets“ k’i.
dab. 14:21: „ sodomis mepem utkhra abrams: mometsi adamianebi da koneba shentvis ts’aighe “.
sodomis mepe abramis ts’inashe valshia tavisi khalkhis gadarchenistvis. amit’om mas surs, rom misi samsakhuristvis samepo jildo miighos.
dab. 14:22: „ miugo abramma sodomis mepes: aghvmartav khels uplisk’en, uzenaesi ghmertisk’en, tsisa da dedamits’is mbrdzaneblisk’en “ .
uzenaesi ghmertis, uplis “, ertaderti „ tsisa da dedamits’is mbrdzaneblis “ arseboba ; rats mas mteli im simdidris ertadert mplobelad aktsevs, romelsats mepe tavisi borot’ebit idzens.
dab. 14:23: „ sheni q’velapridan arapers avigheb, arts dzaps da arts pekhsatsmlis tasmas, rata ar tkva: me gavamdidre abrami, magram araperi makvs “ .
am gants’q’obit, abrami sodomis mepes eubneba, rom is am omshi mkholod tavisi dzmisshvilis, lot’is gadasarchenad movida. abrami, ghmertis msgavsad, gmobs am mepes, romelits borot’ebashi, garq’vnilebasa da dzaladobashi tskhovrobs. amas is mas ughirsad mop’ovebul simdidreze uaris tkmit ukhsnis.
dab. 14:24: „ mkholod is, rats ch’abuk’ebma shech’ames da is ts’ili, rats chemtan ertad ts’amosul k’atsebs - aners, eshkols da mamres - mietsit mat tavianti ts’ili “.
magram abraamis es archevani mkholod mas, ghvtis msakhur adamians, ekheba da mis msakhurebs sheudzliat shetavazebuli simdidridan tavianti ts’ili miighon.
dabadeba 15
aliansis mier gantsalk’eveba
dab. 15:1: „ am ambebis shemdeg uplis sit’q’va gamoetskhada abrams khilvashi: „nu geshinia, abram; me var sheni pari da sheni jildo dzalian didi ikneba “.
abrami mshvidobiani adamiania, romelits sast’ik’ samq’aroshi tskhovrobs, amit’om khilvashi ghmerti, misi megobari iahve, modis mis dasamshvideblad: „ me var sheni pari da sheni jildo dzalian didi ikneba “.
dab. 15:2: „ miugo abramma: upalo ghmerto, ras momtsem? ushvilod mivdivar da chemi sakhlis memk’vidre damask’oeli eliezeria “.
didi khnis ganmavlobashi abrami it’anjeboda mamobis uunarobit, misi k’anonieri tsolis, sarais, unaq’opobis gamo. man itsis, rom misi gardatsvalebis shemdeg mis konebas akhlo natesavi daimk’vidrebs: „ eliezeri damask’odan “. shemtkhvevit aghvnishnot, ramdenad udzvelesia es kalaki, „ damask’o “, siriashi.
dab. 15:3: „ da tkva abramma: aha, shen ar mometsi shtamomavloba; da vints chems sakhlshi daibadeba, chemi memk’vidre ikneba “.
abrami ver khvdeba tavisi shtamomavlobistvis mitsemul dap’irebebs, radgan ushviloa da ar hq’avs.
dab. 15:4: „ mashin uplis sit’q’va gamoetskhada mas: es k’atsi ar ikneba sheni memk’vidre, aramed is, vints sheni sashvilosnodan gamova, ikneba sheni memk’vidre “.
ghmerti eubneba mas, rom is namdvilad gakhdeba bavshvis mama.
dab. 15:5: „ da gamoiq’vana igi da utkhra: shekhede tsisk’en da daitvale varsk’vlavebi, tu shegidzlia mati datvla. da utkhra mas: ase ikneba sheni shtamomavloba .“
abraamistvis motsemuli am khilvisas, ghmerti gvimzhghavnebs simbolur gasaghebs im mnishvnelobisa, romelsats is sulierad anich’ebs sit’q’va „ varsk’vlavs “. tavdap’irvelad moq’vanilia dabadebis 1:15-shi, „ varsk’vlavis “ rolia „ mits’is gasanateblad “ da es roli uk’ve ek’utvnis abrams, romelits ghmertma am miznit gamoidzakha da gamoq’o, magram es aseve ikneba q’vela morts’munis roli, vints amt’k’itsebs mis rts’menas da ghvtisadmi msakhurebas. gaitvalists’inet, rom danielis 12:3-is tanakhmad, „ varsk’vlavebis “ st’at’usi mienich’ebat rcheulebs maradisobashi shesvlistanave: „ brdzenni gabrts’q’indebian rogorts tsis nateba da isini, vints mravals simartleshi moaktsevs, gabrts’q’indebian rogorts varsk’vlavebi uk’uniti uk’unisamde “. „ varsk’vlavis “ khat’eba mat ubralod miets’ereba ghvtis mier mati sherchevis gamo.
dab. 15:6: „ abramma irts’muna upali da es simartled chatvala “.
es mok’le mukhli ts’armoadgens rts’menis ganmart’ebisa da rts’menit gamartlebis p’rintsip’is opitsialur element’s. radgan rts’mena skhva araperia, tu ara ganatlebuli, gamartlebuli da ghirseuli ndoba. ghmertisadmi ndoba legit’imuria mkholod misi nebisa da q’velapris ganatlebuli tsodnit, rats mistvis sasiamovnoa, ris gareshets is uk’anono khdeba. ghmertisadmi ndoba guliskhmobs imis rts’menas, rom is ak’urtkhebs mkholod mat, vints mas emorchileba, abraamis magalits da ieso krist’es srulq’opil magalits mihq’veba.
ghvtis es samsjavro abraamze ts’inasts’armet’q’velebs imas, rasats is mout’ans q’velas, vints mis msgavsad moiktseva, imave morchilebit ghvtaebrivi ch’eshmarit’ebis mimart, romelits mat dros iq’o shemotavazebuli da motkhovnadi.
dab. 15:7: „ da utkhra mas upalma: me var upali, romelmats gamogiq’vane kaldevelta uridan, rata mogtse es kveq’ana dasamk’vidreblad “.
abraamtan dadebuli aghtkmis ts’ardgenis shesavalshi ghmerti akhsenebs abrams, rom man is kaldevelta uridan gamoiq’vana. es pormula dapudznebulia ghvtis „ati mtsnebidan“ p’irvelis ts’ardgenaze, romelits tsit’irebulia gam. 20:2-shi: „ me var iahve, sheni ghmerti, romelmats gamogiq’vane egvip’t’is kveq’nidan, monobis sakhlidan “.
dab. 15:8: „ miugo abramma: upalo ghmerto, rogor gavigo, rom davimk’vidreb mas? “
abrami upals nishans stkhovs.
dab. 15:9: „ utkhra mas upalma: ts’aiq’vane sami ts’lis puri, sami ts’lis tkha, sami ts’lis verdzi, gvrit’i da mt’redis ch’abuk’i “.
dab. 15:10: „ aigho abramma q’vela es tskhoveli, shuaze gach’ra da ertmanetis p’irisp’ir dado; prinvelebi k’i ar gaq’o “.
ghvtis p’asukhi da abraamis kmedeba akhsnas sach’iroebs. es mskhverp’lshets’irvis tseremonia dapudznebulia gaziarebis ideaze, romelits ekheba orive mkhares, romlebits shetankhmebas deben, anu orad gavuziarot ertmanets. shuashi gach’rili tskhovelebi simbolurad gamokhat’aven krist’es skheuls, romelits, ertianobis gamo, sulierad gaiziareba ghmertsa da mis rcheulebs shoris. tskhvrebi adamianisa da krist’es khat’ad arian aghzrdilni, magram prinvelebs ar akvt ghvtis mier gamogzavnili krist’es es khat’eba. sts’ored amit’om, rogorts zetsiuri simbolo, isini chndebian aghtkmashi, magram ar arian gach’rilebi. iesos mier tsodvebis gamosq’idva mkholod mits’ieri rcheulebistvis ikneba khelsaq’reli da ara zetsiuri angelozebistvis.
dabadeba 15:11: „ mt’atsebeli prinvelebi daeshvnen gvamebze da abramma gandevna isini “.
ghvtis ts’inasts’armet’q’veluri gegmis tanakhmad, krist’e matskhovris didebuli dabrunebisas mt’atsebel prinvelebs sak’vebad mkholod borot’ebisa da urchebis gvamebi mietsemat. drois aghsasruls es bedi ar sheekheba mat, vints ghmerttan aghtkmas debs krist’eshi da misi k’anonebis meshveobit. radgan amgvarad gamovlenili tskhovelebis gvamebi didi sits’mindea ghvtisa da abramistvis. abramis kmedeba gamartlebulia, radgan pakt’ebi ar unda ets’inaaghmdegebodes krist’es sits’mindis momavalsa da saboloo beds.
dab. 15:12: „ da iq’o, rotsa mze chadioda, ghrma dzili daeupla abrams da aha, shishi da didi sibnele moitsva mas “.
es dzili normaluri ar aris. es aris „ ghrma dzili “, isetive, rogorshits ghmertma adami chaagdo, rata misi ert-erti nek’nidan kali, misi „ damkhmare “ sheekmna. abramtan dadebuli aghtkmis nats’ilad, ghmerti gamoutskhadebs mas am „ damkhmares “ ts’inasts’armet’q’velur mnishvnelobas, romelits krist’eshi ghvtis siq’varulis obiekt’i ikneba. sinamdvileshi, mkholod garegnulad, ghmerti mas sik’vdils aidzulebs, rata shevides tavis maradiul mq’opobashi, ritats ts’inasts’ar gansazghvravs mis shesvlas maradiul sitsotskhleshi, anu ch’eshmarit’ tskhovrebashi, im p’rintsip’is tanakhmad, rom veravin ikhilavs ghmerts da itsotskhlebs.
„ didi sibnele “ nishnavs, rom ghmerti abrmavebs mas mits’ieri tskhovrebisgan, rata mis gonebashi aagos ts’inasts’armet’q’veluri khasiatis virt’ualuri gamosakhulebebi, mat shoris tavad ghmertis gamochena da q’opna. amrigad, sibneleshi chadziruli abrami ganitsdis legit’imur „ shishs “. upro met’its, es khazs usvams shemokmedi ghmertis shtambech’dav bunebas, romelits mas esaubreba.
dab. 15:13: „ utkhra upalma abrams: itsode, rom sheni shtamomavloba mdgmurad itskhovrebs skhva kveq’anashi, daemonebian da dachagrulni iknebian otkhasi ts’eli “.
ghmerti abrams momavals auts’q’ebs, mis shtamomavlebs ra bedi elis.
„... sheni shtamomavlebi iknebian mdgmurni kveq’anashi, romelits mati ar ikneba “: es egvip’t’es ekheba.
„... ik isini monebad iknebian “: akhali paraonis shetsvlisas, romelmats ar itsnobda iosebs, ebraels, romelits misi ts’inamorbedis didi veziri gakhda. es damoneba moses dros mokhdeba.
„... da otkhasi ts’eli iknebian dachagrulni “: es ar aris mkholod egvip’t’elta chagvra, aramed upro parto gagebit, chagvra, romelits gavlenas moakhdens abraamis shtamomavlebze manam, sanam isini ar daimk’vidreben kanaans, ghvtis mier aghtkmul mat erovnul mits’as.
dab. 15:14: „ me ganvik’itkhav im ers, romelsats isini daemsakhurebian da shemdeg isini didi konebit gamovlen “.
amjerad samizne eri mkholod egvip’t’ea, romelsats isini dat’oveben da pakt’obrivad, mtel mis simdidres tan ts’aigheben. gaitvalists’inet, rom am mukhlshi ghmerti egvip’t’es ar miats’ers ts’ina mukhlshi nakhseneb „chagvras“. es adast’urebs im pakt’s, rom nakhsenebi „otkhasi ts’eli “ mkholod egvip’t’es ar ekheba.
dab. 15:15: „ mshvidobit ts’akhval shens mamebtan da k’arg sibereshi daimarkhebi “.
q’velaperi ise aghsruldeba, rogorts ghmertma gamoutskhada. is dak’rdzaluli ikneba khebronshi, makhp’elas gamokvabulshi, mits’aze, romelits abramma sitsotskhleshive iq’ida khetelisgan.
dab. 15:16: „ meotkhe taobashi dabrundebian ak, radgan amorevelta urjuloeba jer k’idev ar aris aghsavse “.
am amorevelebs shoris khetebs k’argi urtiertoba akvt abramtan, romelsats isini didi ghmertis ts’armomadgenlad miichneven. amit’om isini tankhmdebian, rom mas mits’a mihq’idon misi samarkhistvis. tumtsa, „ otkh taobashi “, anu „ otkhas ts’elits’adshi “, sit’uatsia sheitsvleba da kanaaneli khalkhi miaghts’evs ghvtisgan dauch’ereli ajanq’ebis zghurbls da q’vela ganadgurdeba, rata tavianti mits’a ebraelebs daut’ovon, romlebits mas taviant erovnul mits’ad aktseven.
kanaanelebistvis am k’at’ast’ropuli gegmis uk’et gasagebad, unda gvakhsovdes, rom noem dats’q’evla kanaani, romelits misi vazhis, kamis, p’irveli vazhi iq’o. amit’om, aghtkmuli mits’a dasakhlebuli iq’o kamis am shtamomavlit, romlebits noem da ghmertma dats’q’evlili iq’vnen. mati ganadgureba mkholod drois sak’itkhi iq’o, romelits ghmertma daadgina dedamits’aze tavisi gegmebis gansakhortsieleblad.
dab. 15:17: „ da rodesats mze chavida, sibnele chamovarda da, aha, k’vamlis ghumeli da ali gadavida gaq’opil tskhovelebs shoris “.
am tseremoniaze adamianis mier dantebuli tsetskhli ak’rdzalulia. am p’rintsip’is darghvevis gamo, aaronis or vazhs ert dghes ghmerti shtantkavs. abramma ghmerts nishani stkhova da es nishani zetsiuri tsetskhlis sakhit movida, romelits orad gach’ril tskhovelebs shoris gaivlis. ase mots’mobs ghmerti tavisi msakhurebis, magalitad, ts’inasts’armet’q’veli elias shesakheb baalis ts’inasts’armet’q’velebis ts’inashe, romlebsats mkhars uch’erda utskhoeli dedopali da mepe akhabis tsoli, sakhelad izebeli. misi samskhverp’lo ts’q’alshi chaidzira, ghvtis mier gamogzavnili tsetskhli shtantkavs samskhverp’los da elias mier momzadebul ts’q’als, magram tsru ts’inasts’armet’q’velta samskhverp’lo misi tsetskhlit ignorirebuli ikneba.
dab. 15:18: „ im dghes dado upalma aghtkma abramtan da utkhra: shens shtamomavlobas mivetsi es kveq’ana egvip’t’is mdinaridan did mdinaremde, evprat’is mdinaremde “ .
am me-15 tavis bolos, es mukhli adast’urebs, rom misi mtavari tema martlats aris k’avshiri, romelits rcheulebs skhva adamianebisgan gamoq’ops, rata mat es k’avshiri ghmerttan gaiziaron da mas emsakhuron.
ebraelebistvis aghtkmuli mits’is sazghvrebi aghemat’eba im sazghvrebs, romlebsats eri kanaanis dap’q’robis shemdeg daik’avebs. tumtsa, ghmerti tavis shetavazebashi moitsavs siriisa da arabetis uzarmazar udabnoebs, romlebits aghmosavletit „evprat’s “ uertdeba, aseve shuris udabnos, romelits „ egvip’t’es “ israelisgan hq’ops. am udabnoebs shoris aghtkmuli mits’a ghvtis baghis iers ighebs.
ts’inasts’armet’q’velur sulier sak’itkhavshi „ mdinareebi “ khalkhebs ganasakhierebs, amit’om ghmerts sheudzlia its’inasts’armet’q’velos abraamis shtamomavlobaze, anu krist’eze, romelits tavis taq’vanismtsemlebsa da rcheulebs israelisa da egvip’t’is mighma, dasavletshi, „evrop’ashi“ ip’ovis, rats gamotskhadebis 9:14-shi „ didi mdinaris, evprat’is “ sakhelit aris simbolizebuli .
dab. 15:19: „ k’enielta, k’enizelta da k’admonelta kveq’ana “
dab. 15:20: „ khetelta, perizelta, repaimelta “
dab. 15:21: „ amorevelta, kanaanelta, girgasheelta da iebusevelta “.
abramis dros es sakhelebi aghnishnavda ojakhebs, romlebits shek’rebilni iq’vnen kalakebshi, romlebits kmnidnen da sakhlobdnen kanaanis mits’as. mat shoris iq’vnen repaimelebi, romlebmats skhvebze uk’et sheinarchunes ts’arghvnamdeli p’eriodis gigant’uri drosha, rodesats ieso naves dzem es t’erit’oria „ otkhi taobis “ an „ otkhasi ts’lis “ shemdeg daik’ava.
abrami ghvtis gegmis orive aghtkmis p’at’riarkia. misi shtamomavlebi khortsieli gzit bevr shtamomavals gaachenen, romlebits ghvtis mier archeul, magram mis mier archeul khalkhshi daibadebian. shedegad , khortsze dapudznebuli es p’irveli aghtkma amakhinjebs mis khsnis gegmas da abnevs mis gagebas, radgan khsna mkholod orive aghtkmis rts’menis akt’ze ikneba damok’idebuli. khortsieli ts’inadatsvetam ar gadaarchina ebraeli k’atsi, miukhedavad imisa, rom es ghmerts moetkhoveboda. ramats mas khsnis sashualeba mistsa, iq’o misi morchili sakmeebi, romlebmats gamoavlina da daadast’ura misi rts’mena da ndoba ghmertis mimart. da igivea, rats ganap’irobebs khsnas akhal aghtkmashi, romelshits krist’es rts’mena tsotskhldeba ghvtis mier mtel bibliashi gamotskhadebuli mtsnebebis, ts’es-chveulebebisa da ghvtaebrivi p’rintsip’ebisadmi morchilebis sakmeebit. ghmerttan shesrulebul urtiertobashi, asos sts’avleba ganatebulia sulis int’elekt’it; sts’ored amit’om tkva iesom: „ aso k’lavs, suli k’i atsotskhlebs “.
dabadeba 16
gamijvna legit’imurobit
dab. 16:1: „ sarais, abramis tsols, ar uchenia mistvis shvilebi. hq’avda mas egvip’t’eli mkhevali, sakhelad agari “.
dab. 16:2: „ utkhra saraim abrams: aha, ushvilod maktsevs upali; modi chems mkhevaltan, ikneb shvilebi gavachino misgan “. abramma sheismina sarais khma.
dab. 16:3: „ mashin saraim, abramis tsolma, aigho tavisi mkhevali, agari, egvip’t’eli da mistsa igi abrams, tavis kmars, tsolad, mas shemdeg, rats abrami ati ts’eli tskhovrobda kanaanis kveq’anashi “.
chventvis advilia gavak’rit’ik’ot es samts’ukharo archevani sarais initsiat’ivis gamo, magram shekhedet sit’uatsias, rogorts is ts’arsdga k’urtkheuli ts’q’vilis ts’inashe.
misi sashodan bavshvi daibadeboda . magram man ar utkhra mas sarais, misi tsolis, shesakheb, romelits unaq’opo iq’o. upro met’its, abramma ar mimarta tavis shemokmeds tavisi gantskhadebebis ganmart’ebistvis. is daeloda ghmerts, romelits mas misi suverenuli nebis shesabamisad elap’arak’eboda. da ak unda gvesmodes, rom akhsna-ganmart’ebis es nak’leboba zust’ad im adamianuri initsiat’ivis p’rovotsirebas isakhavda miznad, romlitats ghmerti kmnis uk’anono analogs k’urtkhevis dap’irebis tvalsazrisit, magram sasargeblos, rata isak’ze agebuli momavlis israelis ts’inashe daaq’enos meomari da met’oke met’oke, mots’inaaghmdege da mt’erits k’i. ghmertma gaigo, rom adamianis archevanis ts’in daq’enebuli ori gzis garda, sik’etisa da borot’ebis garda, „st’apilo da jokhi“ autsilebeli iq’o imisatvis, rom urchi „viri“ ts’in ts’asuliq’o. ismaelis, aseve abraamis vazhis, dabadeba khels sheuts’q’obs arabuli k’vertkhis chamoq’alibebas ist’oriashi mis bolo pormamde, religiur islamamde (morchileba; ironiis mts’vervali am bunebit da memk’vidreobit meambokhe khalkhistvis).
dab. 16:4: „ shevida agartan da daorsulda. rodesats dainakha agari, rom orsulad iq’o, zemodan dakheda tavis kalbat’ons “.
egvip’t’eli agaris es zizghit aghsavse damok’idebuleba tavisi saq’varlis mimart dghesats akhasiatebs arab muslim khalkhebs. da amit isini sruliad ar tsdebian, radgan dasavlurma samq’arom zizghit shekheda ghvtaebrivi krist’e iesos sakhelit kadagebis uzarmazar p’rivilegias. amgvarad, es tsru arabuli religia agrdzelebs ghmertis didebulebis gamotskhadebas, mashin rotsa dasavletma is tavisi azrebis siidan ts’ashala.
am mukhlshi motsemuli surati zust’ad asakhavs chveni bolo zhamis sit’uatsias, radgan dasavluri krist’ianoba, tundats damakhinjebuli, rogorts sarai, aghar shobs vazhebs da idzireba sibnelis sulier unaq’opobashi. da gamotkma ambobs: brmebis kveq’anashi tsaltvala mepeebi arian.
dab. 16:5: „ da utkhra saraim abrams: shenzea chemi sheuratskhq’opa. shens ts’iaghshi chavaq’ene chemi mkhevali. da rotsa dainakha, rom orsulad iq’o, zemodan damkheda. upalma gangvsajos me da shen shoris “ .
dab. 16:6: „ utkhra abramma sarais: aha, sheni mkhevali shens khelshia; ise moeketsi, rogorts shen genebos“. tsudad moektsa sarai da agari gaiktsa misgan .“
abrami ighebs p’asukhismgeblobas amaze da ar adanashaulebs sarais uk’anono dabadebis shtagonebashi. amrigad, tavidanve, legit’imuroba ats’esebs tavis k’anons uk’anonobaze da am gak’vetilis mikhedvit, amieridan korts’ineba mkholod erti da imave akhlo ojakhis adamianebs gaaertianebs, tundats momavlis israelshi da mis erovnul pormashi, romelits mighebulia monuri egvip’t’idan gamosvlis shemdeg.
dab. 16:7: „ ip’ova igi uplis angelozma ts’q’lis ts’q’arostan udabnoshi, ts’q’arostan, romelits shuris gzazea “.
ghmertsa da agars shoris es p’irdap’iri gatsvla mkholod abramis k’urtkheuli st’at’usis gamoa shesadzlebeli. ghmerti mas shuris udabnoshi p’oulobs, romelits momtabare arabebis sakhli gakhdeba, romlebits k’arvebshi tskhovroben da gamudmebit edzeben sak’vebs tavianti tskhvrebisa da aklemebistvis. ts’q’lis ts’q’aro agaris gadarchenis sashualeba iq’o da is „sitsotskhlis ts’q’lis ts’q’aros“ ts’aats’q’deba, romelits mas mouts’odebs, miighos tavisi, rogorts msakhuris st’at’usi da misi naq’opieri bedi.
dab. 16:8: „ hk’itkha: agar, sarais mkhevalo, saidan modikhar da sad midikhar? miugo: saraisgan, chemi kalbat’onisgan, gavrbivar “.
agari orive k’itkhvas p’asukhobs: sad midikhar? p’asukhi: gavrbivar. saidan modikhar? p’asukhi: saraisgan, chemi kalbat’onisgan.
dab. 16:9: „ utkhra mas uplis angelozma: dabrundi shens kalbat’ontan da daimdable tavi misi khelis kvesh “.
didi msajuli mas archevans ar ut’ovebs, is dabrunebasa da tavmdablobas brdzanebs, radgan realuri p’roblema gamots’veuli iq’o misi saq’varlis mimart gamovlenili zizghit, romelits, unaq’opobis garda, mis k’anonier saq’varlad rcheba da mas unda emsakhurebodes da p’at’ivi stses.
dab. 16:10: „ utkhra mas uplis angelozma: gavamravleb shens shtamomavlobas, rom mati aghritskhva sheudzlebeli iq’os “.
iahve amkhnevebs mas „st’apilos“ shetavazebit. is hp’irdeba mas shtamomavlobas, „ imden mravalritskhovans, rom mati datvla sheudzlebeli ikneba “. ar shetsdet, es simravle khortsieli ikneba da ara sulieri. radgan ghvtis orak’ulebs akhali aghtkmis damq’arebamde mkholod ebraeli shtamomavlebi gadastsemen. ra tkma unda, nebismier gults’rpel arabs sheudzlia ghvtis aghtkmashi shesvla ebraelebis mier bibliashi dats’erili st’andart’ebis mighebit. da misi gamochenis shemdeg, muslimuri q’urani ar ak’maq’opilebs am k’rit’eriums. is adanashaulebs, ak’rit’ik’ebs da amakhinjebs ieso krist’es mier damots’mebul bibliur ch’eshmarit’ebebs.
ismaelistvis abramistvis uk’ve gamoq’enebuli gamotkmis gamoq’enebit, „ imdenad mravalritskhovani, rom mati datvla sheudzlebeli ikneba “, chven vkhvdebit, rom es mkholod adamianuri gamravlebaa da ara maradiuli sitsotskhlistvis rcheuli. ghvtis mier shemotavazebuli shedarebebi q’oveltvis ekvemdebareba p’irobebs, romlebits unda dak’maq’opildes. magalitad: „ tsis varsk’vlavebi “ ekheba nebismier religiur sakmianobas, romelits „ dedamits’is gasanateblad “ guliskhmobs. magram ra sinatlit? mkholod ghvtis mier dak’anonebuli ch’eshmarit’ebis sinatle khdis „ varsk’vlavs “ ghirss, rom „ maradiuli brts’q’invalebisa “ tsashi, danielis 12:3-is tanakhmad, radgan isini ch’eshmarit’ad „ ch’k’vianebi “ iknebodnen da ch’eshmarit’ad „ simartles asts’avlidnen “ ghvtis mikhedvit.
dab. 16:11: „ utkhra mas uplis angelozma: „aha, orsulad khar da vazhs gaachen da ismaels daarkmev sakhelad, radgan upalma moismina sheni gasach’iri ““.
dab. 16:12: „ veluri virivit ikneba; q’velas ts’inaaghmdeg ikneba misi kheli da q’velas kheli mis ts’inaaghmdeg ikneba; da q’vela tavisi dzmis ts’inashe itskhovrebs “.
ghmerti ismaels da mis arab shtamomavlebs adarebs „ velur virs “, tskhovels, romelits tsnobilia tavisi urchi da jiut’i khasiatit; da upro met’its, sast’ik’ia, radgan mas „ velurs “ uts’odeben. amit’om, is arts motvinierebas, arts moshinaurebas da arts daq’oliebas ushvebs. mok’led, is ar uq’vars da arts siq’varulis uplebas adzlevs sak’utar tavs da tavis genebshi at’arebs agresiul memk’vidreobas sak’utari dzmebisa da utskhoelebis mimart. ghvtis mier dadgenili da gamotskhadebuli es ganacheni udidesi mnishvneloba akvs am aghsasrulis zhams, rata gavigot islamis religiis sadamsjelo roli ghmertistvis, romelsats tsru krist’ianoba ebrdzoda im dros, rodesats krist’ianuli „ sinatle “ mkholod „ sibnele “ iq’o . mas shemdeg, rats israeli tavisi ts’inap’rebis mits’aze dabrunda, k’vlav gakhda misi samizne, iseve rogorts krist’ianuli iarliq’it mokhseniebuli dasavleti, romelits datsulia amerik’uli dzalis mier, romelsats isini didi shetsdomis gareshe „did sat’anas“ uts’odeben. martalia, p’at’ara „sat’anas“ sheudzlia „didis“ amotsnoba.
ismaelis, sakhelis, rats nishnavs „ghmertma gaigo“, davis shvilis, dabadebit, ghmerti abraamis ojakhshi damat’ebit gankhetkilebas kmnis . es emat’eba babilonis gamotsdilebis dros shekmnili enebis ts’q’evlas. magram tu is dasjis sashualebebs amzadebs, es imit’om khdeba, rom ts’inasts’ar itsis adamianebis meambokhe ktseva mis or zedized aliansshi, samq’aros aghsasrulamde.
dab. 16:13: „ da uts’oda man sakheli uplisa, romelmats elap’arak’a mas, at’a el roi; radgan tkva: nutu rame vnakhe ak mas shemdeg, rats man daminakha? “
sakheli at’a el roi nishnavs: shen khar mkhedveli ghmerti. magram ghmerts sakhelis minich’ebis es initsiat’iva uk’ve misi up’irat’esobis sheuratskhq’opaa. am leksis danarcheni nats’ili, romelits skhvadaskhvagvarad itargmneba, am azrshia shejamebuli. agars ar sheudzlia amis dajereba. is, p’at’ara msakhuri, didi shemokmedi ghmertis q’uradghebis obiekt’i iq’o, romelits khedavs bedists’eras da avlens mas. am gamotsdilebis shemdeg, risi shishi sheidzleba hkondes mas?
dabadeba 16:14: „ amit’omats ets’oda am ch’as sakheli lahai-rois ch’a; is k’adeshsa da bareds shorisaa “.
mits’ieri adgilebi, sadats ghmerti tavs gamoavlenda , p’rest’izhulia, magram p’at’ivi, romelsats adamianebi mat anich’eben, khshirad gamots’veulia mati k’erp’taq’vanismtsemluri sulisk’vetebit, rats mat ghmerttan ar urigdeba.
dabadeba 16:15: „ agarma abrams vazhi ushva; da abramma tavis vazhs, romelits agarma ushva, ismaeli uts’oda “.
ismaeli martlats abramis namdvili vazhia, gansak’utrebit k’i misi p’irveli shvili, romelsats is bunebrivad miejach’veba. tumtsa, is ar aris ghvtis mier ts’inasts’ar gamotskhadebuli aghtkmis vazhi. miukhedavad imisa, rom ghmertma airchia, mistvis mitsemuli sakheli „ ismaeli “, rats nishnavs „ ghmertma up’asukha “, dziritadad agaris t’anjvas epudzneba, romelits misi saq’varlisa da bat’onis mier mighebuli gadats’q’vet’ilebebis mskhverp’li gakhda. magram meore gagebit, is aseve epudzneba abramisa da sarais shetsdomas, rodesats moment’alurad daijeres, rom egvip’t’eli agaris mier chasakhuli es vazhi dadast’ureba iq’o, rats nishnavs „p’asukhs“ da ghvtis gantskhadebis shesrulebas. am shetsdomas siskhliani shedegebi mohq’veba samq’aros aghsasrulamde.
ghmerti adamianuri azrovnebis tamashshi shevida da mistvis arsebiti mights’eulia: davisa da k’onplikt’uri ganshorebis shvili tsotskhalia.
dab. 16:16: „ abrami otkhmotsdatekvsmet’i ts’lis iq’o, rotsa agarma abrams ismaeli gauchina “.
ase rom, „ishmaeli“ daibada 2034 ts’els (1948 + 86), rodesats abrami 86 ts’lis iq’o.
dabadeba 17
ganshoreba ts’inadatsvetis gzit: nishani khortsshi
dab. 17:1: „ rodesats abrami otkhmotsdatskhramet’i ts’lis iq’o, upali gamoetskhada abrams da utkhra: „me var q’ovlisshemdzle ghmerti. iare chems ts’inashe da iq’avi umts’ik’vlo “.
2047 ts’els, 99 ts’lis asak’shi da ismaeltan 13 ts’lis asak’shi, abrams sulit ets’veva ghmerti, romelits p’irvelad etskhadeba mas, rogorts „ q’ovlisshemdzle ghmerti “. ghmerti amzadebs mokmedebas, romelits gamoavlens am „q’ovlisshemdzle“ khasiats. ghvtis gamochena dziritadad verbaluri da smeniti khasiatisaa, radgan misi dideba ukhilavi rcheba, magram misi p’irovnebis msgavseba sik’vdilis gareshe chans.
dab. 17:2: „ davdeb chems aghtkmas chemsa da shens shoris da dzlier gagamravleb “.
ghmerti aakhlebs tavisi gamravlebis aghtkmas da am dros „ usasrulobamde “ gansazghvravs, anu „ dedamits’is mt’verisa “ da „ tsis varsk’vlavebis “ msgavsad, romelta „ datvlats aravis sheudzlia “.
dab. 17:3: „ da daemkho abrami p’irkve da utkhra mas ghmertma :
rodesats abrami mikhvda, rom mastan molap’arak’e „q’ovlisshemdzle ghmerti“ iq’o, p’irkve daetsa, rom ghmertistvis ar sheekheda, aramed ismenda mis sit’q’vebs, romlebits mtel mis suls ajadoebda.
dab. 17:4: „ es aris chemi aghtkma, romelsats shentan vdeb: shen mravali eris mama gakhdebi “.
ghmertsa da abrams shoris dadebuli aghtkma im dghes ganmt’k’itsda : „ shen gakhdebi mravali eris mama “.
dab. 17:5: „ aghar gerkvas abrami, aramed abraami ikneba sheni sakheli, radgan mravali eris mamad gaktsev “.
abraamis sakhelis abraamad shetsvla gadamts’q’vet’ia da mis dros iesots igives gaak’etebs tavisi motsikulebis sakhelebis shetsvlit.
dab. 17:6: „ dzalian naq’opiers gagkhdi da khalkhebs gavkhdi shengan da mepeebi gamovlen shengan “.
abrami arabuli erebis p’irveli mamaa ismaelis sakhit, isaak’shi is ikneba ebraelebis, israelis dzeebis mama; midianshi k’i is ikneba midianis shtamomavlebis mama, romeltanats mose ip’ovis tavis tsols, tsiporas, itros asuls.
dab. 17:7: „ da davdeb chems aghtkmas shensa da shens shoris da shens shtamomavlobas shoris mat taobebshi, sauk’uno aghtkmad, rata viq’o ghmerti shentvis da sheni shtamomavlobistvis shens shemdeg “.
ghmerti dakhvets’ilad irchevs tavisi aghtkmis sit’q’vebs, romlebits ikneba „maradiuli“, magram ara maradiuli. es nishnavs, rom mis khortsiel shtamomavlobastan dadebul aghtkmas ekneba shezghuduli khangrdzlivoba. da es zghvari mights’euli ikneba mashin, rodesats tavisi p’irveli mosvlisa da adamianuri gansakhierebisas ghvtaebrivi krist’e tavisi nebaq’oplobiti gamomsq’idveli sik’vdilit daapudznebs akhali aghtkmis sapudzvels, romelsats ekneba maradiuli shedegebi.
am et’ap’ze unda gavatsnobierot, rom tavidanve samizned da sakheldakhelod dasakhelebuli adamianebis q’vela p’irmsho k’argavs tavis legit’imurobas. ase iq’o k’aenis, adamis p’irmshos, ismaelis, abramis p’irmshos, magram uk’anono shvilis shemtkhvevashi da mis shemdegats ase ikneba esavis, isak’is p’irmshos shemtkhvevashi. p’irmshos ts’arumat’eblobis es p’rintsip’i ebrauli khortsieli aghtkmis ts’arumat’eblobas ts’inasts’armet’q’velebs. meore aghtkma sulieri ikneba da mkholod ch’eshmarit’ad moktseul ts’armartebs ts’aadgebat, miukhedavad tsru adamianuri p’ret’enziebit gamots’veuli mat’q’uara garegnobisa.
dab. 17:8: „ mogtsem shen da shens shtamomavlobas im kveq’anas, sadats mdgmurobit tskhovrob, mtel kanaanis kveq’anas, samaradiso sak’utrebad da viknebi mati ghmerti.“
aseve, kanaanis mits’a mietsema „ sauk’uno sak’utrebad “, anu manam, sanam ghmerti shek’ruli ikneba tavisi aghtkmit. mesiis, iesos uarq’opa k’i mas batilad aktsevs, amit’om, am aghshpotebidan 40 ts’lis shemdeg, eri da misi dedakalaki ierusalimi ganadgurdeba romaeli jarisk’atsebis mier, kholo gadarchenili ebraelebi gaipant’ebian msoplios skhvadaskhva kveq’anashi. radgan ghmerti ats’esebs aghtkmis p’irobas: „ me viknebi mati ghmerti “. aseve, rodesats ghvtis desp’anad ieso opitsialurad uarq’opili ikneba eris mier, ghmerts sheedzleba tavisi aghtkmis sruli legit’imurobit darghveva.
dab. 17:9: „ da utkhra ghmertma abraams: shen k’i daitsavi chemi aghtkma, shen da sheni shtamomavloba shens shemdeg, mat taobebshi “ .
es mukhli ugulebelq’ops q’vela im religiur p’ret’enzias, romelits ghmerts ek’umenur aliansshi shek’rebili monoteist’uri religiebis ghmertad aktsevs, mati sheutavsebeli da sap’irisp’iro sts’avlebebis miukhedavad. ghmerti mkholod sak’utari sit’q’vebit aris shek’ruli, romlebits misi aghtkmis sapudzvlebs adgens, ertgvari khelshek’ruleba, romelits dadebulia mattan, vints mas mkholod emorchileba. tu adamiani itsavs tavis aghtkmas, is adast’urebs da apartoebs mas. magram adamianma unda gahq’ves ghmerts mis p’roekt’shi, romelits agebulia or tanmimdevrul pazaze ; p’irveli aris khortsieli, meore k’i sulieri. da es monak’veti p’irvelidan meoreze gamotsdas aq’enebs adamianebis individualur rts’menas, da up’irveles q’ovlisa, ebraelebis rts’menas. krist’es uarq’opit, ebraeli eri arghvevs ghmerttan dadebul aghtkmas, romelits k’ars ughebs ts’armartebs da romelta shorisats krist’esk’en moktseulebi mis mier arian shvilebulni da abraamis sulier shvilebad itvlebian. amrigad, q’vela, vints mis aghtkmas itsavs, khortsielad an sulierad abraamis dze an kalishvilia.
am mukhlshi vkhedavt, rom israeli, am sakhelis momavali eri, martlats abraamshi ighebs sataves. ghmerti gadats’q’vet’s, misi shtamomavlebi mits’ieri demonst’ratsiistvis „gamoq’opil“ khalkhad aktsios. es ar aris gadarchenili khalkhi, aramed adamianuri k’rebis shemadgenloba, romelits ts’armoadgens mits’ier k’andidat’ebs ghvtis momavali madlit gadarchenili rcheulebis sherchevistvis, romelits ieso krist’es meshveobit ikneba mighebuli.
dab. 17:10: „ es aris chemi aghtkma, romelsats daitsavt chemsa da tkvens shoris da tkvens shtamomavlobas shoris: tkven shoris q’oveli mamrobiti skesis ts’armomadgeneli ts’inadaitsvetili unda iq’os “ .
ts’inadatsveta ghmerts, abraamsa da mis shtamomavlobas, anu mis khortsiel shtamomavlebs shoris dadebuli aghtkmis nishania. misi sisust’e misi k’olekt’iuri pormaa, romelits vrtseldeba mis q’vela shtamomavalze, romlebits rts’menit arian gants’q’obilni tu ara, morchilni tu ara. p’irikit, akhal aghtkmashi rts’menit gamosatsdel archevans individualurad ganitsdian rcheulebi, romlebits shemdeg am aghtkmashi sauk’uno sitsotskhles moip’oveben. ts’inadatsvetas unda davamat’ot samts’ukharo shedegi: muslimebits ts’inadatsvetilni arian tavianti p’at’riarkis, ismaelis droidan moq’olebuli da isini am ts’inadatsvetas sulier ghirebulebas anich’eben, rats mat maradisobis uplebis motkhovnisk’en ubidzgebs. tumtsa, ts’inadatsvetas mkholod maradiuli da ara maradiuli khortsieli shedegebi akvs.
dab. 17:11: „ ts’inadaitsvitet tavi da es ikneba chemsa da tkvens shoris dadebuli aghtkmis nishnad “ .
es martlats ghmerttan aliansis nishania, magram misi epekt’uroba mkholod khortsielia da me-7, me-8 da shemdgomi me-13 mukhlebi mis mkholod „ mudmiv “ gamoq’enebas adast’urebs.
dab. 17:12: „ tkvenshi q’oveli mamri ts’inadaitsvitet rva dghis asak’shi, tkvens taobebshi, ikneba es tkvens sakhlshi dabadebuli tu pulit shedzenili utskhoelisgan, romelits tkveni t’omidan ar aris “ .
es maints dzalian gasak’viria, magram miukhedavad misi tandaq’olili maradiuli bunebisa, is maints ts’armoadgens ts’inasts’armet’q’velebas, romelits avlens ghvtis gegmas me-8 atasts’leulistvis . sts’ored es aris „rva dghis“ archevis mizezi, radgan p’irveli shvidi dghe simbolurad gamokhat’avs ekvsi atasi ts’lis rcheulta sherchevis mits’ier dros da meshvide atasts’leulis samsjavros. dedamits’aze ebrael ertan da mis sats’q’is chanasakhtan, abramtan, mch’idro aliansis organizebit, ghmerti avlens rcheulta momavali maradisobis khat’s, romlebits gantavisupldebian mamak’atsisgan mok’vetil ts’inamorbed k’anze k’ontsent’rirebuli khortsieli seksualuri sisust’isgan. shemdeg, iseve rogorts rcheulebi movlen dedamits’is q’vela khalkhta ts’armomavlobidan, magram mkholod krist’eshi, dzvel aghtkmashi, ts’inadatsveta unda iknas gamoq’enebuli utskhoelebzets k’i, rodesats mat surt ghvtis mier archeul banak’shi tskhovreba.
ts’inadatsvetis mtavari idea imis sts’avlebaa, rom ghvtis maradiul sasupevelshi adamianebi aghar gamravldebian da khortsieli survilebi aghar ikneba shesadzlebeli. garda amisa, motsikuli p’avle dzveli aghtkmis khortsis ts’inadatsvetas adarebs akhal aghtkmashi rcheulta gulis ts’inadatsvetas. am k’ont’ekst’shi, is gvtavazobs khortsis sits’mindes da im gulis sits’mindes, romelits krist’es edzghvneba.
ts’inadatsveta nishnavs garshemo k’vetas da es idea avlens, rom ghmerts surs unik’aluri urtiertobis damq’areba tavis kmnilebastan. rogorts „shuruli“ ghmerti, is moitkhovs siq’varulis eksk’luziurobas da p’riorit’et’s tavisi rcheulebisgan, romlebmats, sach’iroebis shemtkhvevashi, unda shemoch’ran mat garshemo adamianuri urtiertobebi, romlebits sazianoa mati khsnistvis da gats’q’vit’on k’avshirebi im sagnebtan da adamianebtan, romlebits azianeben mat urtiertobas mastan. ts’inasts’armet’q’veluri p’edagogiuri khat’ebit, es p’rintsip’i ekheba p’irvel rigshi mis khortsiel israels da q’vela drois mis sulier israels, romelits vlindeba ieso krist’eshi mis srulq’opilebashi.
dab. 17:13: „ sakhlshi dabadebulits da pulit naq’idits ts’inadaitsvetili unda iq’os; da ikneba chemi aghtkma tkvens khortsshi sauk’uno aghtkmad“. » .
ghmerti dazhinebit moitkhovs am ideas: mas sheidzleba mihq’ves rogorts k’anonieri, aseve uk’anono shvilebi, radgan amit is ts’inasts’armet’q’velebs tavisi khsnis gegmis or aghtkmas... shemdeg, dazhinebit, romelits aghinishneba gamotkmis „ pulit naq’idi “ dabrunebit, ts’inasts’armet’q’velebs ieso krist’es, romelsats meambokhe religiuri ebraelebi 30 denarad sheapaseben. da sts’ored amgvarad, 30 denarad ghmerti shestavazebs tavis adamianur sitsotskhles, rogorts ebraeli da ts’armarti rcheulebis gamosq’idvas tavisi ts’minda aghtkmis sakhelit. magram ts’inadatsvetis nishnis „ maradiuli “ buneba gakhsenebulia da „ tkvens khortsshi “ arsebuli sizust’e adast’urebs mis droebit khasiats. radgan am aghtkmas, romelits ak its’q’eba, dasasruli ekneba, rodesats mesia gamochndeba „ tsodvis dasasruleblad “, danielis 7:24-is tanakhmad.
dab. 17:14: „ ts’inadautsveteli mamak’atsi, romelsats khortsi ar akvs ts’inadatsvetili, moik’veteba tavisi khalkhidan; is daarghvevs chems aghtkmas “.
ghvtis mier dadgenili ts’esebis datsva dzalian mk’atsria da gamonak’lisebs ar ushvebs, radgan mati danashaulebi mis ts’inasts’armet’q’velur gegmas amakhinjebs da moses kanaanshi shesvlis ak’rdzalvit is achvenebs, rom es nak’li dzalian didia. khortsieli ts’inadautsveteli isetive legit’imuria mits’ier ebrael khalkhshi tskhovrebistvis, rogorts gulit ts’inadautsveteli ikneboda ghvtis momaval maradiul zetsiur sameposhi.
dab. 17:15: „ da utkhra ghmertma abraams: aghar uts’odeb sarais shens tsols sakhelad sarai, aramed ikneba misi sakheli sara “.
abrami nishnavs khalkhis mamas, abraami k’i - mravali adamianis mamas. analogiurad, sarai nishnavs didgvarovans, sara k’i - p’rintsesas.
abrami uk’ve ismaelis mamaa, magram misi sakhelis, abraamis, shetsvla gamartlebulia misi shtamomavlobis gamravlebit isaak’shi, dzeshi, romelsats ghmerti gamoutskhadebs mas da ara ismaelshi. imave mizezit, unaq’opo sarai tavisi dzis, isaak’isgan shobs da mraval shtamomavlobas shobs da misi sakheli sara gakhdeba.
dab. 17:16: „ vak’urtkheb mas da misgan dzes mogtsem; vak’urtkheb mas da erebi gamovlen misgan da khalkhta mepeebi gamovlen misgan “.
abrami ghmerttan ertad dadis, magram misi q’oveldghiuri tskhovreba mits’ieria da mits’ier bunebriv p’irobebzea dapudznebuli da ara ghvtaebriv sasts’aulebze. aseve, tavis gonebashi, is ghvtis sit’q’vebs anich’ebs im k’urtkhevis mnishvnelobas, romlitats saraim tavisi msakhuris, agaris, meshveobit vazhi sheidzina.
dabadeba 17:17: „ da daemkho abraami p’irkve, gaetsina da gulshi tkva: nutu asi ts’lis k’atss shvili sheedzineba? da otkhmotsdaati ts’lis sara shvils gaachens? “
rodesats mikhvda, rom ghmerts shesadzloa surda, rom sarai shvilebis gachenis unaris mkone gamkhdariq’o, miukhedavad imisa, rom unaq’opo iq’o da uk’ve 99 ts’lis iq’o, is tavistvis itsinoda. sit’uatsia imdenad ts’armoudgenelia mits’ier adamianur doneze, rom misi azrovnebis es repleksi bunebrivad echveneba. da es mis azrovnebas azrs sdzens.
dab. 17:18: „ da utkhra abraamma ghmerts: net’av ismaeli tsotskhali iq’os shens ts’inashe! “
tskhadia, rom abraami khortsielad msjelobs da tavis gamravlebas mkholod ismaelis meshveobit ts’armoidgens, romelits uk’ve dabadebuli da 13 ts’lis shvili iq’o.
dab. 17:19: „ da tkva ghmertma: sara, sheni tsoli, gishobs vazhs da daarkmev sakhelad isak’s; da davdeb chems aghtkmas mastan sauk’uno aghtkmad da mis shtamomavlobastan mis shemdeg “.
ghmerti, romelmats itsoda abraamis pikrebi, saq’vedurobs mas da khelakhla atskhadebs gantskhadebas arasts’ori int’erp’ret’atsiis odnavi shansis gareshe.
abraamis ech’vi isak’is sasts’aulebriv shobastan dak’avshirebit ts’inasts’armet’q’velebs ech’vsa da urts’munoebas, romelsats k’atsobrioba gamoavlens ieso krist’es mimart. es ech’vi k’i abraamis khortsieli shtamomavlobis mkhridan opitsialuri uarq’opis pormas miighebs.
dabadeba 17:20: rats sheekheba ismaels, gismine sheni: aha, vak’urtkheb mas, naq’opiers gavkhdi da dzlier gavamravleb; tormet’ mtavars shobs da did khalkhad vaktsev mas .
ismaeli nishnavs, rom ghmertma gaigona, aseve, am charevit, ghmerti k’vlav amartlebs mis mier mitsemul sakhels. ghmerti naq’opiers gakhdis mas, gamravldeba da shekmnis did arabul ers, romelits shedgeba „tormet’i mtavrisgan“. es ritskhvi 12 msgavsia iak’obis 12 vazhisa misi ts’minda aliansidan, romlebsats ieso krist’es 12 motsikuli shetsvlis, magram msgavsi ar nishnavs ident’urs, radgan is adast’urebs ghvtaebriv dakhmarebas, magram ara gadarchenis alianss misi maradiuli sitsotskhlis gegmastan dak’avshirebit. upro met’its, ismaeli da misi shtamomavlebi mt’rulad iknebian gants’q’obilni q’velas mimart, vints sheva ghvtis ts’minda aliansshi, tanmimdevrobit ebraelebis, shemdeg k’i krist’ianebis mimart. es mavne roli daamt’k’itsebs uk’anono dabadebas isetive uk’anono p’rotsedurebit, romlebits ts’armoudgeniat unaq’opo dedas da zedmet’ad tvitk’maq’opil mamas. sts’ored amit’om iknebian abraamis khortsieli vazhebi igive ts’q’evlis mat’areblebi da sabolood igive uarq’opas ganitsdian ghvtisgan.
ghmertisa da misi ghirebulebebis shetsnobis shemdeg, ismaelis shtamomavlebs sheudzliat airchion misi ts’esebis mikhedvit tskhovreba ebraul aghtkmashi shesvlamde, magram es archevani individualuri darcheba, iseve rogorts maradiuli khsna, romelits shestavazeben rcheulebs. analogiurad, q’vela ts’armoshobis skhva adamianebis msgavsad, matats shestavazeben khsnas krist’eshi da maradisobis gza gaikhsneba mattvis, magram mkholod jvartsmuli, mk’vdari da aghmdgari krist’e matskhovris morchili st’andart’it.
dab. 17:21: „ davdeb chems aghtkmas isak’tan, romelsats sara gishobs momaval ts’els, am danishnul dros “ .
vinaidan am khilvis dros ismaeli 13 ts’lis iq’o, 27-e mukhlis tanakhmad, is 14 ts’lis ikneba, rodesats isaak’i daibadeba. tumtsa, ghmerti am sak’itkhze dazhinebit moitkhovs: misi aghtkma isak’tan daideba da ara ismaeltan. da is sarasgan daibadeba.
dabadeba 17:22: „ da rodesats daasrula mastan saubari, ghmerti amaghlda abraamisgan “.
ghvtis gamotskhadebebi ishviati da gansak’utrebulia da es khsnis, tu rat’om ar echvevian adamianebi ghvtaebriv sasts’aulebs da rat’om, abraamis msgavsad, mati azrovneba mits’ieri tskhovrebis bunebrivi k’anonebit aris ganp’irobebuli. rogorts k’i misi uts’q’eba gadaetsema, ghmerti uk’an ikhevs.
dab. 17:23: „ abramma ts’aiq’vana ismaeli, tavisi dze, da q’vela, vints mis sakhlshi daibada, da q’vela, vints pulit iq’o naq’idi, abraamis sakhlis q’vela mamak’atsi; da imave dghes ts’inadastsvita isini, rogorts ghmertma ubrdzana mas “.
ghvtis mier motsemuli brdzaneba dauq’ovnebliv sruldeba. misi morchileba amartlebs mis alianss ghmerttan. ant’ik’urobis es dzlieri mbrdzanebeli q’idulobda msakhurebs da monis st’at’usi arsebobda da ar iq’o sadavo. sinamdvileshi, rats am sak’itkhs sadavos gakhdis, aris dzaladobis gamoq’eneba da msakhurebis mimart arasatanado mop’q’roba. monis st’at’usi aseve ekheba ieso krist’es mier gamosq’idul q’vela adamians, dghesats k’i .
dab. 17:24: „ abraami otkhmotsdatskhramet’i ts’lis iq’o, rotsa ts’inadaitsvetil ikna “.
es ganmart’eba gvakhsenebs, rom ghmerti morchilebas moitkhovs adamianebisgan, asak’is miukhedavad; q’velaze p’at’aradan q’velaze khandazmulamde.
dab. 17:25: „ misi dze, ismaeli, tsamet’i ts’lis iq’o, rotsa ts’inadaitsvetili iq’o “.
amgvarad, is 14 ts’lit uprosi ikneba tavis dzmaze, isak’ze, rats mas realur shesadzleblobas mistsems, ziani miaq’enos tavis umtsros dzmas, tavisi k’anonieri tsolis shvils.
dab. 17:26: „ imave dghes ts’inadaitsvites abraami da misi dze, ismaeli “ .
ghmerti ismaels akhsenebs tavis legit’imurobas abraamis mimart, romelits misi mamaa. mati saerto ts’inadatsveta isetive mat’q’uaraa, rogorts mati shtamomavlebis mt’k’itsebebi, romlebits imave ghmerts atskhadeben. radgan ghmertad q’opnis p’ret’enziistvis sak’marisi ar aris erti da igive khortsieli mamis q’ola. da rodesats urts’muno ebraelebi ghmerttan am k’avshirs tavianti mamis, abraamis gamo atskhadeben, ieso uarq’ops am argument’s da mat mamad eshmak’s, sat’anas, tavidanve t’q’uilisa da mk’vlelis mamas miats’ers. is, rats iesom tavisi drois meambokhe ebraelebs utkhra, isetive validuria chveni arabuli da muslimuri mt’k’itsebebistvisats.
dab. 17:27: „ da mastan ertad ts’inadaitsvites mteli misi sakhleuloba, rogorts mis sakhlshi dabadebuli, ise utskhotagan pulit naq’idi “.
morchilebis am modelis shemdeg, davinakhavt, rom egvip’t’idan gamosuli ebraelebis ubedureba q’oveltvis im morchilebis arasak’marisad shepasebis shedegi ikneba, romelsats ghmerti absolut’uri tvalsazrisit moitkhovs, q’vela droshi da samq’aros aghsasrulamde.
dabadeba 18
mt’ris dzmebis gantsalk’eveba
dabadeba 18:1 : „mashin gamoetskhada mas upali mamres mukhnarshi, rotsa is dghis sitskheshi tavisi k’arvis shesasvleltan ijda “.
dab. 18:2: „ da asts’ia tvalebi da dainakha, da aha, sami k’atsi dgas mis ts’in. da rogorts k’i dainakha isini, gaiktsa tavisi k’arvis k’aridan mat shesakhvedrad da mits’amde taq’vani stsa “.
abraami asi ts’lis k’atsia. man itsis, rom akhla mokhutsia, magram k’arg pizik’ur pormashi rcheba, radgan st’umrebis shesakhvedrad „garbis “. itsno tu ara isini zetsiur matsneebad? shegvidzlia vivaraudot, rom asea, radgan mat ts’inashe „ mits’amde taq’vans stsems “. magram is „sam k’atss“ khedavs da mis reaktsiashi shegvidzlia davinakhot misi sp’ont’anuri st’umartmoq’vareobis grdznoba, rats misi bunebrivi mosiq’varule khasiatis naq’opia.
dab. 18:3: „ da tkva: upalo, tu madli vp’ove shens tvalshi, gevedrebi, nu gashordebi shens msakhurs “.
st’umristvis „bat’onis“ mokhsenieba abraamis didi tavmdablobis shedegi iq’o da k’vlav ar arsebobs aranairi mt’k’itsebuleba imisa, rom is pikrobs, rom ghmerts mimartavs. radgan ghmertis es vizit’i sruliad adamianuri sakhit gamonak’lisia, radgan mosesats k’i ar mietsema upleba, ikhilos ghvtis sakhis „ dideba “, gamosvlis 33:20-23-is tanakhmad: „ tkva iahvem: shen ver ikhilav chems sakhes, radgan veravin daminakhavs da tsotskhali darches“. tkva iahvem: „ai, adgili chems makhloblad; k’ldeze dadeki. rotsa chemi dideba gaivlis, k’ldis nap’ralshi chagagdeb da chemi khelit dagparav, sanam ar gavivli. rotsa khels uk’an movibruneb, uk’nidan daminakhav, magram chemi sakhe ar gamochndeba“ . tu ghvtis „ didebis “ khilva ak’rdzalulia, is ar k’rdzalavs sak’utar tavs adamianis sakhis mighebas tavis kmnilebebtan misasvlelad. ghmerti amas ak’etebs abraamis, misi megobris mosanakhuleblad da amas k’vlav gaak’etebs ieso krist’es sakhit misi embrionuli chasakhvidan gamomsq’idvel sik’vdilamde.
dab. 18:4: „ moit’anet tsot’a ts’q’ali da daibanet pekhebi da daisvenet am khis kvesh “.
p’irvelma mukhlma natlad achvena, rom tskhela da pekhebis opli mits’is mt’vrit aris daparuli. amartlebs st’umrebis pekhebis dabanas. es mattvis sasiamovno shetavazebaa. da es q’uradgheba mtlianad abraamis damsakhurebaa.
dab. 18:5: „ ts’aval da p’urs movit’an, rom guli gagimagro; mere k’i ts’akhval, radgan amistvis gverdi auare shens msakhurs“. mat up’asukhes: „gaak’ete ise, rogorts tkvi “.
ak vkhedavt, rom abraamma es st’umrebi tsiur arsebebad ar aigiva. amit’om, mis mier mat mimart gamochenili q’uradgheba misi bunebrivi adamianuri tvisebebis dast’uria. is tavmdabali, mosiq’varule, nazi, gulukhvi, damkhmare da st’umartmoq’varea; is, rats mas ghmertistvis saq’varels khdis. am adamianuri asp’ekt’it, ghmerti amt’k’itsebs da ighebs mis q’vela ts’inadadebas.
dab. 18:6: „ da abraami sts’rapad shevida tavis k’aravshi sarastan da utkhra: sts’rapad, sami sats’q’ao gamagrebuli pkvili, mozile da gamoatskhve k’verebi “.
sak’vebi sasargebloa khortsieli skheulistvis da rodesats abraamma tavis ts’in sami khortsieli skheuli dainakha, man moamzada sak’vebi tavisi st’umrebis pizik’uri dzalis aghsadgenad.
dab. 18:7: „ da abraami gaiktsa tavisi parisk’en da aiq’vana khbo, nazi da k’argi, da mistsa msakhurs; man k’i sasts’rapod moamzada igi “.
nazi khbos archevani k’idev ertkhel adast’urebs mis k’etilshobilebasa da bunebriv sik’etes; siamovnebas anich’ebs mezoblis siamovnebis mitsema. am shedegis misaghts’evad, is st’umrebs sauk’etesos stavazobs.
dab. 18:8: „ da aigho k’araki, rdze da momzadebuli khbo da dado mat ts’in. tviton k’i mattan ertad idga khis kvesh da ch’ames “.
es madisaghmdzvreli sak’vebi gamvlelebs, utsnob adamianebs stavazoben, romlebsats is ar itsnobs, magram romlebsats sak’utari ojakhis ts’evrebivit ektseva. st’umrebis gansakhiereba dzalian realuria, radgan isini adamianebistvis momzadebul sak’vebs miirtmeven.
dab. 18:9: „ mashin hk’itkhes mas: sad aris sara, sheni tsoli?“ man up’asukha: „ik, k’aravshia “.
masp’indzlis gansatsdeli ts’armat’ebad itvleba ghvtisa da misive sadideblad, amit’om st’umrebi taviant namdvil bunebas avlenen misi tsolistvis sakhelis, „saras“, darkmevit, romelits ghmertma mas ts’ina khilvashi mianich’a.
dab. 18:10: „ ert-ertma matganma tkva: „am dros davbrundebi shentan da, aha, shens tsols, saras, vazhi eq’oleba“. sara k’arvis k’artan usmenda mis uk’an .“
aghvnishnot, rom sami st’umris garegnobit araperi gvadzlevs sashualebas, gavarchiot iahve ori angelozisgan, romlebits mas tan akhlavs. ak zetsiuri sitsotskhle vlindeba da avlens ik gamepebul egalit’arul grdznobas.
miukhedavad imisa, rom sami vizit’oridan ert-erti saras moakhloebul dabadebis shesakheb atskhadebs, is k’arvis shesasvlelidan usmens natkvams da t’ekst’shi mititebulia, tu vin „ iq’o mis uk’an “, rats imas nishnavs, rom mas ar unakhavs igi da, adamianuri tvalsazrisit, verts sheamchnevda mis q’opnas. tumtsa, isini k’atsebi ar iq’vnen.
dab. 18:11: „ abraami da sara mokhutsebulebi da khanshi shesulebi iq’vnen, saras k’i shvilebis gachenis imedi ar hkonda “.
leksi gansazghvravs normalur adamianur p’irobebs, romlebits saertoa mteli k’atsobriobistvis.
dab. 18:12: „ gaetsina gulshi da tkva: akhla, rotsa movkhutsdi, net’av rame movisurvo? chemi bat’onits mokhutsia “.
k’idev ertkhel miaktsiet q’uradgheba sizust’es: „ is tavis tavshi itsinis “; ise, rom aravis esmoda misi sitsili, garda tsotskhali ghmertisa, romelits ik’vlevs pikrebsa da gulebs.
dab. 18:13: „ mashin utkhra upalma abraams: rat’om gaitsina saram da tkva: nutu martla gavachen shvils, rotsa mokhutsi var? “
ghmerti iq’enebs shesadzleblobas, gamoavlinos tavisi ghvtaebrivi vinaoba, rats amartlebs iahves khsenebas, radgan sts’ored is elap’arak’eba abraams am adamianuri sakhit. mkholod ghmerts sheudzlia itsodes saras daparuli pikrebi da akhla abraamma itsis, rom ghmerti elap’arak’eba mas.
dab. 18:14: „ gana ramea uplistvis dzneli? danishnul dros davbrundebi shentan, am dros; da saras eq’oleba vazhi “.
ghmerti khdeba avt’orit’et’uli da ashk’arad aakhlebs tavis ts’inasts’armet’q’velebas iahves, misi ghvtaebriobis sakhelit.
dabadeba 18:15: „ saram itsrua da tkva: ar gametsina, radgan sheeshinda. man k’i tkva: ara, shen itsine “.
„ saram itsrua “, - natkvamia t’ekst’shi, radgan ghmertma gaigo misi paruli pikrebi, magram misi p’iridan sitsili ar amosula; amit’om es mkholod mtsire t’q’uili iq’o ghvtis mimart da ara adamianis mimart. da tu ghmerti saq’vedurobs mas, es imit’om khdeba, rom is ar aghiarebs, rom ghmerts akvs k’ont’roli mis pikrebze. is amas amt’k’itsebs imit, rom at’q’uebs mas. sts’ored amit’om amt’k’itsebs is da ambobs: „ p’irikit (es t’q’uilia), shen itsine “. nu dagvavits’q’deba, rom ghvtis mier k’urtkheuli adamiani abraamia da ara sara, misi k’anonieri tsoli, romelits mkholod kmris k’urtkhevit sargeblobs. misma ideebma uk’ve gamoits’via ismaelis, israelis momavali memk’vidreobiti mt’risa da k’onk’urent’is, dabadebis ts’q’evla; es martalia ghvtaebrivi p’roekt’is shesasruleblad.
dab. 18:16: „ da adgnen k’atsebi ts’asasvlelad da sodomisk’en gaikhedes; abraamits ts’avida mattan ertad, rata gaetsilebina isini “.
gamotsotskhlebis, dap’urebis da abraamsa da saras k’anonieri vazhis, isaak’is, momavali dabadebis shesakheb daudast’ures, zetsiuri st’umrebi abraams utskhadeben, rom mat dedamits’aze vizit’s skhva misiats akvs: is sodoms ekheba.
dab. 18:17: „ mashin tkva upalma: davumalo abraams is, ris gak’etebasats vap’ireb?... “
ak chven gvakvs amosis 3:7-dan am mukhlis zust’i gamoq’eneba: „ ch’eshmarit’ad, upali iehova arapers gaak’etebs, tu tavis saidumlos tavis msakhurebs, ts’inasts’armet’q’velebs, ar gaumzhghavnebs “.
dab. 18:18: „ abraami did da dzlier khalkhad iktseva da masshi ik’urtkheba dedamits’is q’vela khalkhi “.
zmnizeda „ ra tkma unda “-s mnishvnelobis dak’argvis gamo, makhsovs, rom es nishnavs: gark’veuli da absolut’uri gzit. tavisi damangreveli gegmis gamkhelamde, ghmerti chkarobs, daarts’munos abraami mis ts’inashe mis st’at’usshi da ganaakhlos k’urtkhevebi, romlebsats mas mianich’ebs. ghmerti abraamze saubars mesame p’irshi its’q’ebs, rata k’atsobriobis didi ist’oriuli piguris rangshi aamaghlos. amit is tavis khortsiel da sulier shtamomavlebs achvenebs im models, romelsats ak’urtkhebs da romelsats ikhsenebs da gansazghvravs shemdeg mukhlshi.
dab. 18:19: „ radgan me avirchie igi, rata ubrdzanos tavis shvilebs da tavis sakhls mis shemdeg, rata daitsvan uplis gza, ak’eton samartali da simartle, da rata sheasrulos upalma abraamistvis is, rats aghutkva mas... “
is, rasats ghmerti am mukhlshi aghts’ers, sodomis shemtkhvevashi sruliad ganskhvavebuls khdis, romelsats is gaanadgurebs. kveq’nierebis aghsasrulamde misi rcheulebi am aghts’erilobis msgavsni iknebian: iahves gzis datsva simartlisa da samartlianobis p’rakt’ik’isgan shedgeba; ch’eshmarit’i simartle da ch’eshmarit’i samartlianoba, romelsats ghmerti k’anonis t’ekst’ebze daapudznebs, rata tavisi khalkhi, israeli, asts’avlos. am q’velapris p’at’ivistsema ghvtistvis k’urtkhevis aghtkmebis p’at’ivistsemis p’iroba ikneba.
dab. 18:20: „ da tkva upalma: didia sodomisa da gomoras ts’inaaghmdeg ghaghadi da didia mati tsodva “.
ghmerti am samsjavros sodomsa da gomoras, im mepeebis kalakebs aghasrulebs, romelta gadasarchenadats abraami movida, rodesats isini tavdaskhmis mskhverp’li gakhdnen. tumtsa, sts’ored sodomi airchia misma dzmisshvilma, lot’ma, dasakhleba tavis ojakhtan da msakhurebtan ertad. itsis ra k’avshiri akvs abraams tavisi dzmisshvilis mimart, ghmerti amravlebs q’uradghebis pormebs mokhutsis mimart, rata gaumkhilos mas tavisi ganzrakhvebi. amisatvis is adamianis donemde dabla its’evs, rata maksimalurad gaadamiandes tavi, rata tavisi msakhuris, abraamis, adamianuri azrovnebis doneze daaq’enos tavi.
dab. 18:21: „ amit’om chaval da vnakhav, moiktsnen tu ara mtlianad im sit’q’visamebr, rats momivida; tu ase ar aris, mashin gavigeb “.
es sit’q’vebi ets’inaaghmdegeba saras mier sak’itkhis gagebas, radgan ghmerts ar sheudzlia ugulebelq’os uzneobis done, romelits mights’eulia velze mdebare am or kalakshi da mati ukhvi k’etildgheoba. es reaktsia avlens im zrunvas, romelsats is ichens imis uzrunvelsaq’opad, rom misma ertgulma msakhurma miighos tavisi samsjavros samartliani ganacheni.
dab. 18:22: „ ts’avidnen k’atsebi da sodomisk’en ts’avidnen. abraami k’i uplis ts’inashe idga “.
ak, st’umrebis gamoq’opa abraams sashualebas adzlevs, amoitsnos mat shoris tsotskhali ghmerti, iahve, romelits mastan ertad imq’opeba mart’ivi adamianuri sakhit, rats sit’q’vebis gatsvlas uts’q’obs khels. abraami gatamamdeba. im donemde, rom ertgvar vach’robashi chaerto ghmerttan, rata ori kalaki gadaerchina, romeltagan ert-ertshi misi saq’vareli dzmisshvili, lot’i tskhovrobs.
dab. 18:23: „ miuakhlovda abraami da utkhra: nutu martalsats borot’eultan ertad gaanadgureb? “
abraamis k’itkhva gamartlebulia, radgan samartlianobis k’olekt’iuri akt’ebit k’atsobrioba its’vevs udanashaulo mskhverp’lta sik’vdils, rats tsnobilia rogorts tanmkhlebi ziani. magram tu k’atsobrioba ver akherkhebs tsvlilebebis shet’anas, ghmerts sheudzlia. da is amis dast’urs mogvats’vdis abraams da chventvis, vints mis bibliur mots’mobas k’itkhulobs.
dab. 18:24: „ ikneb kalakshi ormotsdaati martali iq’os? nutu matats gaanadgureb da kalaks ormotsdaati martlis gamo ar daindob? “
tavisi nazi da mosiq’varule sulit, abraami savsea iluziebit da ts’armoidgens, rom am or kalakshi shesadzlebelia sul mtsire 50 martali adamianis p’ovna da is am 50 shesadzlo martal adamians mouts’odebs, rata ghmertisgan miighon ori kalakis ts’q’aloba misi srulq’opili samartlianobis sakhelit, romelsats ar sheudzlia udanashauloebtan ertad damnashavets daazaralos.
dab. 18:25: „ martali borot’eultan ertad mok’las, rata martali borot’eulivit daemartos. shors iq’os shengan es! shors iq’os shengan es! gana mteli dedamits’is msajuli ar aghasrulebs samartals? “
amgvarad, abraami pikrobs, rom p’roblemis gadach’ra sheudzlia ghmertistvis imis shekhsenebit, tu risi gak’eteba ar sheudzlia mas sak’utari p’irovnebis uarq’opis gareshe, romelits ase mch’idrod aris dak’avshirebuli srulq’opili samartlianobis grdznobastan.
dab. 18:26: „ da tkva upalma: tu sodomshi ormotsdaat martals vip’ovi kalakshi, mtel kalaks shevits’q’aleb mat gamo “.
motminebita da sik’etit upalma abraams lap’arak’is sashualeba mistsa da p’asukhad daetankhma mas: 50 martali k’atsistvis kalakebi ar ganadgurdeboda.
dab. 18:27: „ miugo abraamma da tkva: aha, gavbede upaltan saubari, me k’i mt’veri da natsari var “.
„ mt’veri da natsari “ khom ar aris is azri , rom kheobashi ori kalakis ganadgurebis shemdeg ughvto adamianebi darchebian? miukhedavad amisa, abraami aghiarebs, rom tavad mkholod „ mt’veri da natsari “ aris.
dab. 18:28: „ tu ormotsdaat martals khuti daak’ldeba, mtel kalaks khutis gamo gaanadgureb? upalma tkva: „ar gavanadgureb, tu ik ormotsdakhut martals vip’ovi “.
abraamis gabeduleba aidzulebs mas gaagrdzelos vach’roba q’ovel jerze shesadzlo rcheulta raodenobis shemtsirebit da 32-e mukhlshi ati martalis raodenobaze gacherdeba. da q’ovel jerze ghmerti tavis madls abraamis mier shemotavazebuli raodenobis gamo mianich’ebs.
dab. 18:29: „da utkhra mas abraamma da utkhra: ikneb aghmochndes ik ormotsi martali k’atsi. da tkva upalma: am ormotsis gamo arapers gavak’eteb . “
dab. 18:30: „ abraamma tkva: nu ganriskhdeba upali da vit’q’vi: ikneb aghmochndes ik otsdaati martali.“ tkva upalma: „arapers vizam, tu otsdaat martals ar vip’ovi .“
dab. 18:31: „ abraamma tkva: „aha, gadavts’q’vit’e upaltan saubari. ikneb ik otsi martali aghmochndes.“ da tkva upalma: „otsi k’atsis gamo ar gavanadgureb . “ “
dab. 18:32: „da tkva abraamma: nu ganriskhdeba upali da mkholod ertkhel vit’q’vi: ikneb ati martali aghmochndes ik. da tkva upalma: ar gavanadgureb mas ati martlis gamo .“
ak abraamis vach’roba mtavrdeba, radgan is khvdeba, rom arsebobs zghvari, romlis gadach’arbebats misi dazhinebuli tkhovna usapudzvlo ikneba. is at martal adamianta ritskhvze cherdeba. is op’t’imist’urad tvlis, rom martali adamianebis es raodenoba am or k’orump’irebul kalakshits unda moidzebnos, tundats lot’i da misi natesavebi chavtvalot.
dab. 18:33: „ da ts’avida upali, rogorts k’i shets’q’vit’a abraamtan saubari. da dabrunda abraami tavis adgilas “.
ori megobris, erti zetsiuri da q’ovlisshemdzle ghmertisa da meore adamianis, mits’is mt’vris, mits’ieri shekhvedra mtavrdeba da titoeuli tavis sakmes ubrundeba. abraami tavis sakhlshi da iahve sodomsa da gomorashi, sadats misi gamanadgurebeli samsjavro daetsema.
ghmerttan saubrisas abraamma gamoavlina tavisi khasiati, romelits ghvtis khat’ad aris shekmnili da ch’eshmarit’i samartlianobis mights’evazea orient’irebuli, sitsotskhlistvis k’i misi dzvirpasi ghirebulebis minich’ebis p’aralelurad. sts’ored amit’om, misi msakhuris vach’robam mkholod mokhibla da gaakhara ghvtis guli, romelits srulad iziarebs mis grdznobebs.
dabadeba 19
ganshoreba sagangebo sit’uatsiashi
dabadeba 19:1: „ da mivida ori angelozi sodomshi saghamos; lot’i k’i sodomis k’aribch’estan ijda. da rogorts k’i lot’ma dainakha isini, ts’amodga mat shesakhvedrad da p’irkve daemkho mits’aze “.
am saktsielshi chven vkhedavt abraamis dadebit gavlenas mis dzmisshvil lot’ze, radgan is igive q’uradghebit ek’ideba gamvlel st’umrebs. amas k’i k’idev upro met’i q’uradghebit ak’etebs, radgan itsis sodomis kalakis matskhovreblebis tsudi zneoba, sadats is dasakhlda satskhovreblad.
dab. 19:2: „ da tkva: aha, bat’onebo, shemobrundit tkveni msakhuris sakhlshi da ik gaatiet; daibanet pekhebi da dilit adre adekit da ts’adit. magram mat utkhres: ara, mteli ghame kuchashi gavatiet “.
lot’i tavis movaleobad tvlis, rom sakhlshi gamvlelebi miighos, rata daitsvas isini garq’vnili matskhovreblebis usirtskhvilo da borot’i kmedebebisgan. chven vkhvdebit imave misasalmebel sit’q’vebs, rats abraamma utkhra tavis sam st’umars. lot’i martlats martali k’atsia, romelmats ar daushva, rom am kalakis garq’vnil arsebebtan tanatskhovrebit gakhrts’niliq’o. ori angelozi kalakis gasanadgureblad movida, magram mis ganadgurebamde mat surt, rom matskhovreblebis borot’eba danashaulis chadenisas daich’iron, anu akt’iurad achvenon tavianti borot’eba. am shedegis misaghts’evad, mat mkholod kuchashi ghamis gateva sch’irdebat, rata sodomelebi tavs daeskhnen.
dab. 19:3: „ lot’ma ise aidzulebda mat, rom mividnen mastan da shevidnen mis sakhlshi. man nadimi gaumarta da upuari p’uri gamoatskhva. da ch’ames k’idets “.
lot’i akherkhebs mat darts’munebas da isini igheben mis st’umartmoq’vareobas; rats mas adzlevs shesadzleblobas, gamoavlinos tavisi k’etilshobileba, rogorts es abraamma gaak’eta mis ts’inashe. es gamotsdileba mat asts’avlis lot’is mshvenier suls, martal k’atss usamartloebs shoris.
dab. 19:4: „ jer ar iq’vnen dats’olilni, rotsa kalakis khalkhma, sodomis khalkhma, sakhls alq’a shemoart’q’a, akhalgazrdebmats da mokhutsebmats; mteli khalkhi ertad gaiktsa “.
matskhovreblebis borot’ebis demonst’rireba ori angelozis molodins ach’arbebs, radgan isini mat sadzebnelad im sakhlshi modian, sadats lot’ma miigho isini. q’uradgheba miaktsiet am borot’ebis gavrtselebis dones: „ bavshvebidan mokhutsebamde “. amit’om, iahves samsjavro sruliad gamartlebulia.
dab. 19:5: „ da daudzakhes lot’s da utkhres: sad arian is k’atsebi, romlebits ghamit shentan movidnen? gamoiq’vane isini chventan, rom vitsodet isini .“
gulubrq’vilo adamianebi sheidzleba mot’q’uvdnen sodomelta ganzrakhvit, radgan sakme ar ekheba ertmanetis gatsnobis tkhovnas, aramed am t’erminis bibliuri gagebit gatsnobas, rogorts magalitad „adamma sheitsno tavisi tsoli da kalma vazhi gaachina“. am adamianebis garq’vnileba, shesabamisad, sruli da uk’urnebelia.
dab. 19:6: „ lot’i gamovida mattan sakhlis k’artan da k’ari uk’an dakhura “.
mamatsi lot’i, romelits tavad miichkaris sazizghar arsebebtan shesakhvedrad da st’umrebis dasatsavad zrunavs, rom uk’an sakhlis k’ari dakhuros.
dab. 19:7: „ da man tkva: dzmebo, gevedrebit, nu chaident borot’ebas “ .
k’etili k’atsi borot’ebs mouts’odebs, ar chaidinon borot’eba. is mat „dzmebs“ uts’odebs, radgan isini misnairi adamianebi arian da sak’utar tavshi imeds it’ovebs, rom zogiert matgans sik’vdilisgan gamoartmevs, romlisk’enats mati saktsieli mihq’avs.
dab. 19:8: „ aha, mq’avs ori kalishvili, romlebsats mamak’atsi ar hq’oliat; gamogiq’vant mat da ise moeketsit, rogorts gsurt. oghond k’atsebs araperi uq’ot, radgan isini chemi sakhuravis chrdilshi shemovidnen .“
lot’istvis sodomelta saktsieli am gamotsdilebashi up’retsedent’o zghvrebs aghts’evs. ori st’umris dasatsavad, is mat natsvlad tavis or jer k’idev kalts’ul kalishvilsats k’i stavazobs.
dab. 19:9: „ mat utkhres: „ts’adi akedan!“ k’vlav tkves: „es k’atsi utskhod movida da gangvsjis! shen uaress mogits’q’obt, vidre mat.“ da lot’s dzlierad daadzales da k’aris shesamt’vrevad miadgnen .“
lot’is sit’q’vebi shek’rebil brbos ver amshvidebs da es urchkhuli arsebebi, mati tkmit, emzadebian, rom mas uaresi gauk’eton, vidre mat. shemdeg k’i k’aris shengrevas tsdiloben.
dab. 19:10: „ gaits’odes k’atsebma kheli, sheiq’vanes lot’i sakhlshi da k’ari chak’et’es “.
mamatsi lot’i saprtkheshi iq’o, amit’om angelozebi ereodnen da lot’s sakhlshi shehq’avdat.
dab. 19:11: „ da sibrmave dastses sakhlis k’artan mdgom khalkhs, q’velaze p’at’arebsats da q’velaze didebsats, da amaod ishromes k’aris sap’ovnelad “.
garet, uakhloesi aghelvebuli adamianebi dabrmavebulebi arian; amgvarad, sakhlis binadrebi datsulebi arian.
dab. 19:12: „ utkhres k’atsebma lot’s: vin gq’avs ak? sidzeebi, vazhebi da kalishvilebi, da q’vela, vints k’i gq’avs kalakshi, gamoiq’vane am adgilidan .“
lot’ma k’etilgants’q’oba hp’ova angelozebisa da mati gamomgzavni ghmertis tvalshi. misi sitsotskhlis gadasarchenad, is unda „ gamosuliq’o “. „kalakisa da vak’is kheobis, radgan angelozebi gaanadgureben am kheobis matskhovreblebs, romelits nangrevebis arealad iktseva, iseve rogorts ai kalaki. angelozebis shetavazeba vrtseldeba q’velaperze, rats mas ek’utvnis tsotskhali adamianuri arsebebis sakhit.“
gantsalk’evebis am temashi , ghvtaebrivi mtsneba „ gamodit “ mudmivia. radgan is mouts’odebs tavis kmnilebebs, gamoeq’on borot’ebas misi q’vela pormit, rogoritsaa tsru krist’ianuli ek’lesiebi. gamotskhadebis 18:4-shi is ubrdzanebs tavis rcheulebs, „ gamovidnen“. » „ didi babilonis “, romelits p’irvel rigshi k’atolik’ur religias da meorets, mravalmkhriv p’rot’est’ant’ul religias ekheba, romlis gavlenis kveshats isini am moment’amde imq’opebodnen. da rogorts lot’is shemtkhvevashi, mati sitsotskhle mkholod ghvtis mtsnebis dauq’ovnebliv datsvit gadarcheba. radgan, rogorts k’i gamokveq’ndeba k’anoni, romelits k’vira dghes dasvenebas savaldebulos gakhdis, gamosatsdeli vadis dasasruli dadgeba. da shemdeg uk’ve gviani ikneba am p’roblemastan dak’avshirebit sak’utari azrisa da p’ozitsiis shetsvla.
ak tkvens q’uradghebas vamakhvileb sach’iro gadats’q’vet’ilebis gadadebis saprtkheze. chveni tskhovreba mq’ipea, sheidzleba davighup’ot avadmq’opobit, ubeduri shemtkhvevit an shet’evit, rats sheidzleba mokhdes, tu ghmerti ar daapasebs chvens reagirebis sineles da am shemtkhvevashi, k’olekt’iuri madlis drois dasasruli k’argavs q’ovelgvar mnishvnelobas, radgan vints masze adre mok’vdeba, k’vdeba tavisi usamartlobita da ghvtis mier dagmobit. am p’roblemis gatsnobierebit, p’avle ambobs ebr. 3:7-8-shi: „ dghes, tu mis khmas gaigonebt, nu gaikvavebt gulebs, rogorts ambokhebis dros... “. amit’om, q’oveltvis autsilebelia ghvtis mier gak’etebul shetavazebaze p’asukhis gatsema da p’avle am azrs iziarebs ebr. 4:1-is mikhedvit: „ amit’om, sanam mis simshvideshi shesvlis aghtkma arsebobs, gveshinodes, rom romelime tkvengans ar moek’la igi “.
dab. 19:13: „ radgan vap’irebt am adgilis ganadgurebas, radgan didia misi mk’vidrebis ts’inaaghmdeg ghaghadi uplis ts’inashe. upalma gamogvgzavna mis gasanadgureblad “.
amjerad, dro its’ureba da angelozebi lot’s mis sakhlshi q’opnis mizezs aukhsnian. iahves gadats’q’vet’ilebit kalaki sts’rapad unda ganadgurdes.
dab. 19:14: „ gamovida lot’i da utkhra tavis sidzeebs, romlebmats misi kalishvilebi ts’aiq’vanes: adekit da gadit am adgilidan, radgan upali ap’irebs kalakis ganadgurebas. magram sidzeebis tvalshi is khumrobda “.
lot’is sidzeebi namdvilad ar iq’vnen iseti borot’ebi, rogorts skhva sodomelebi, magram khsnistvis mkholod rts’mena iq’o mnishvnelovani. da tskhadia, mat es rts’mena ar hkondat. simamris rts’mena mat ar aint’eresebdat da uetsari ts’armodgena, rom ghmerti iahve mzad iq’o kalakis ganadgurebistvis, mattvis ubralod ts’armoudgeneli iq’o.
dab. 19:15: „ rotsa gatenda, angelozebma lot’s sheagones da utkhres: adeki, ts’aiq’vane sheni tsoli da sheni ori kalishvili, romlebits ak arian, rata ar daighup’o kalakis dangrevisas “.
ganshorebebs its’vevs , rats rts’menasa da urts’munoebas avlens. lot’is kalishvilebs archevanis gak’eteba uts’evt mamas tu kmars shoris.
dab. 19:16: „ da sanam is q’oq’manobda, k’atsebma kheli mohk’ides mas, mis tsols da or kalishvils, radgan upals surda misi dandoba; ts’aiq’vanes da kalakgaret gaiq’vanes “.
am mokmedebit ghmerti gvachvenebs „ tsetskhlidan amoghebul chiraghdans “. k’idev ertkhel, ghmerti ikhsnis martal lot’s, mastan ertad mis or kalishvilsa da tsols. amgvarad, kalakidan gamoq’opili, isini garet aghmochndebian, tavisuplebi da tsotskhlebi.
dab. 19:17: „ da rotsa gamoiq’vanes isini, ert-ertma matganma tkva: gaiketsi, rom sitsotskhle gadagirchino; uk’an nu moikhedav da mtel velze nu darchebi; mtashi gaiketsi, rom ar daighup’o “.
khsna mtashia, archevani k’i abraams darcheba. amgvarad, lot’s sheudzlia gaigos da inanos tavisi shetsdoma, rodesats veli da misi k’etildgheoba airchia. misi sitsotskhle saprtkheshia da tu surs usaprtkhoebis p’ovna, rodesats ghvtis tsetskhli kheobas daat’q’deba tavs, mas mouts’evs ichkaros. mas nabrdzanebi akvs, uk’an ar gaikhedos. es brdzaneba unda iknas gagebuli rogorts p’irdap’iri, aseve gadat’aniti mnishvnelobit. sodomis gadarchenilebs momavali da sitsotskhle elit, radgan mat uk’an male mkholod tsidan nasroli gogirdis kvebit antebuli mtskhunvare nangrevebi darcheba.
dab. 19:18: „ lot’ma utkhra mat: ara, upalo! “
angelozis mier gatsemuli brdzaneba lot’s sashinlad aotsebs.
dab. 19:19: „ aha, vp’ove madli shens ts’inashe da didi ts’q’aloba gamomichine, rom sitsotskhle gadamarchine; magram mtashi ver gaveketsi, sanam ubedureba ar damemarteba da ar davighup’ebi “.
lot’ma itsis tavisi satskhovrebeli adgili da itsis, rom mtamde misasvlelad didi dro dasch’irdeba. amit’om, angelozs evedreba da skhva gamosavals stavazobs.
dab. 19:20: „ aha, akhlosaa es kalaki, rom gaviktse da p’at’araa. net’av shevdzlo masshi gaktseva... gana p’at’ara ar aris?... rom gadarcheniliq’o chemi suli! “
kheobis bolos mdebareobs tsoari, rats p’at’aras nishnavs. is kheobis t’ragedias gadaurcha da lot’isa da misi ojakhis tavshesaprad iktsa.
dab. 19:21: „ da utkhra mas: aha, mets makvs shentan es madli da ar gavanadgureb kalaks, romelzets lap’arak’ob “.
am kalakis arseboba dghemde mots’mobs am dramat’ul ep’izods, romelmats gavlena moakhdina velis kheobis kalakebze, sadats mdebareobda sodomi da gomora.
dab. 19:22: „ ichkare da gaiketsi ik, radgan verapers gavak’eteb, sanam shen ik ar mikhval. amit’om uts’odes am kalaks sakheli tsoari “.
angelozi akhla mis tankhmobazea damok’idebuli da daelodeba lot’is tsoarshi shesvlas, rata kheoba daart’q’as.
dab. 19:23: „ da mze amodioda dedamits’aze, rotsa lot’i tsoarshi shevida “.
sodomelebistvis akhali dghe titkos lamazi mzis amosvlis kvesh tendeboda; dghe, rogorts nebismieri skhva...
dab. 19:24: „ mashin iehovam gogirdi da tsetskhli ats’vima tsidan sodomsa da gomoraze “.
am sasts’aulebrivi ghvtaebrivi kmedebis dzlieri dast’uria advent’ist’i arkeologis, ron uaiat’is aghmochenebi. man daadgina gomoras kalakis adgilmdebareoba, romlis satskhovrebeli sakhlebi ertmanets eq’rdnoboda mtis dasavlet perdobze, romelits am kheobas esazghvreba. am adgilis psk’eri gogirdis kvebisgan shedgeba, romlebits tsetskhltan shekhebisas dghemde inteba. amgvarad, ghvtaebrivi sasts’auli srulad dadast’urebulia da rcheulta rts’menis ghirsia.
khshirad tkmulisa da azris sap’irisp’irod, ghmertma am kheobis gasanadgureblad ar gamoiq’ena birtvuli energia, aramed gogirdis kvebi da supta gogirdi, romlis sisuptave 90%-ia, rats sp’etsialist’ebis azrit, gamonak’lisia. tsaze gogirdis ghrublebi ar aris, amit’om shemidzlia vtkva, rom es ganadgureba shemokmedi ghmertis namokmedaria. mas sheudzlia shekmnas nebismieri mat’eria tavisi sach’iroebebis shesabamisad, radgan man shekmna dedamits’a, tsa da q’velaperi, rats matshia.
dab. 19:25: „ man gaanadgura es kalakebi, mteli veli, kalakebis q’vela mtskhovrebi da q’velaperi, rats mits’aze izrdeboda “.
ra sheidzleba darches adgilze, romelits gogirdis tsetskhlmok’idebuli kvebis ts’vimis kveshaa? araperi, garda kvebisa da gogirdis kvebisa, romlebits jer k’idev arsebobs.
dab. 19:26: „ da lot’is tsolma uk’an moikheda da marilis svet’ad iktsa “.
lot’is tsolis es uk’anmoukhedavi mzera sinanulsa da am dats’q’evlili adgilisadmi int’eress avlens. gonebis aseti mdgomareoba ghmerts ar mosts’ons da is amas misi skheulis marilis svet’ad, absolut’uri sulieri unaq’opobis khat’ad gadaktsevit avlens.
dab. 19:27: „da adga abraami dilit adre, rata ts’asuliq’o im adgilas, sadats uplis ts’inashe idga “.
ganvitarebuli dramis shesakheb utsodinari abraami mamres mukhastan mivida, sadats tavis sam st’umars dakhvda.
dab. 19:28: „ da gaikheda sodomisa da gomorisk’en da velis q’vela mkharisk’en da aha, k’vamli amodioda mits’idan, rogorts ghumelis k’vamli “.
mta shesanishnavi sadamk’virveblo p’unkt’ia. tavisi simaghlidan abraami gadahq’urebs regions da itsis, sad mdebareobs sodomisa da gomoris veli. sanam mits’a jer k’idev mdzvinvare tsetskhlis alshia, zemodan amodis mdzapri k’vamli, romelits gamots’veulia gogirdit da kalakshi adamianis mier shegrovebuli q’vela masalis mokhmarebit. adgili gants’irulia unaq’opobistvis samq’aros aghsasrulamde. ik mkholod kvebi, kvebi, gogirdis kvebi da marilia, uamravi marili, rats khels uts’q’obs niadagis unaq’opobas.
dab. 19:29: „ rodesats ghmertma daangria velis kalakebi, gaikhsena abraami da ikhsna lot’i im ubedurebisgan, romlitats daamkho kalakebi, sadats lot’i tskhovrobda “.
es ganmart’eba mnishvnelovania, radgan is gvamtsnobs, rom ghmertma lot’i mkholod tavisi ertguli msakhuris, abraamis, saameblad gadaarchina. amit’om, is ganuts’q’vet’liv ak’rit’ik’ebda mas aq’vavebuli velisa da misi k’orump’irebuli kalakebis archevis gamo. es k’i adast’urebs, rom is martlats gadarcha im bedists’erisgan, romelits sodomistvis „tsetskhlidan amoghebuli chiraghdnis“ sakhelitaa tsnobili, rats uk’iduresad vits’ro gagebitaa tsnobili.
dab. 19:30: „ lot’i ts’avida tsoaridan da mtashi avida da mtashi dasakhlda is da misi ori kalishvili, radgan eshinoda tsoarshi tskhovrebis. da gamokvabulshi dasakhlda is da misi ori kalishvili “.
ganshorebis autsilebloba akhla lot’istvis nateli khdeba. da sts’ored is gadats’q’vet’s, rom ar darches zoarshi, romelits, miukhedavad imisa, rom „p’at’araa“, aseve dasakhlebuli iq’o ghvtis ts’inashe gakhrts’nili da tsodvili adamianebit. tavis mkhriv, is mtaze midis da q’ovelgvari k’omport’isgan shors, tavis or kalishviltan ertad tskhovrobs gamokvabulshi, bunebriv, usaprtkho tavshesaparshi, romelits ghvtis kmnilebam shekmna.
dab. 19:31: „ mashin uprosma utkhra umtsross: chveni mama mokhutsia da am kveq’anashi aravin aris, rom shemovides chventan, rogorts q’vela kveq’anashia “.
lot’is ori kalishvilis mier aghebul initsiat’ivebshi araperia saech’vo. mati mot’ivatsia gamartlebuli da mots’onebulia ghmertis mier, radgan isini mokmedeben mamistvis shtamomavlobis gadatsemis miznit. am mot’ivatsiis gareshe initsiat’iva intsest’uozuli ikneboda.
dab. 19:32: „ modi, davalevinot ghvino chvens mamas da davts’vet mastan, rata shtamomavloba shevinarchunot chveni mamisgan “.
dab. 19:33: „ da daasveles mamamisi im ghames ghvino da ts’avida p’irmsho da dats’va mamastan. mamam ar itsoda, rodis dats’va da rodis adga “.
dabadeba 19:34: „ meore dghes uprosma utkhra umtsross: aha, gushin ghamit mamachemtan davts’eki; am ghamesats davalevinot ghvino da ts’avidet da davts’vet mastan, rata mamachvens shtamomavloba shevunarchunot “.
dab. 19:35: „ da im ghamesats daasveles ghvino mamamiss; da ts’avida umtsrosi da dats’va mastan; da mamam ar itsoda, rodis dats’va da rodis adga “.
lot’is sruli aratsnobieri mokmedeba am p’rotsesshi tskhovelebsa da adamianebze khelovnuri ganaq’opierebis khat’s kmnis chvens uk’anask’nel droshi. siamovnebis odnavi dziebats k’i ar khdeba da es movlena k’atsobriobis dasats’q’isshi dzmebisa da debis sherts’q’maze upro shok’ismomgvreli ar aris.
dab. 19:36: „ lot’is ori kalishvili daorsulda mamisgan “.
lot’is es ori kalishvili mamis p’at’ivistsemis gamorcheul tvisebebs avlens da tavgants’irvas avlens. rogorts mart’okhela dedebi, isini shvils mart’o gazrdian, opitsialurad mamis gareshe, da amgvarad uars amboben kmris, meughlis, tanamgzavris q’olaze.
dab. 19:37: „ p’irmshom vazhi shva da moabi daarkva. is aris moabelta mama dghemde “.
dab. 19:38: „ umtsrosmats shva vazhi da uts’oda mas sakhelad ben-ami. is aris amonianta mama dghemde “ .
danielis 11:41-is ts’inasts’armet’q’velebashi vkhvdebit ori vazhis shtamomavlebis khsenebas: „ is sheva mshvenier kveq’anashi da mravali daetsema; magram edomi, moabi da amonis dzeta tavk’atsebi gadarchebian misi khelidan “. amit’om, khortsieli da sulieri k’avshiri gaaertianebs am shtamomavlebs abraamze dapudznebul israeltan, ebraeli khalkhis heberis shemdgom pesvtan. magram es saerto pesvebi gamoits’vevs dap’irisp’irebas da am shtamomavlebs israelis eris ts’inaaghmdeg ganats’q’obs. soponias 2:8 da 9-shi ghmerti ts’inasts’armet’q’velebs ubedurebebs moabisa da amonis dzeebistvis: „ movismine moabis sheuratskhq’opa da amonis dzeta sheuratskhq’opa, rotsa sheuratskhq’ves chemi khalkhi da amaghldnen mat sazghvrebze. amit’om, tsotskhali var me, ambobs tsabaot upali, israelis ghmerti, moabi sodoms daemsgavseba da amonis dzeebi gomoras daemsgavsebian, ek’liani adgili, marilis ormo da samaradiso gap’art’akheba; chemi khalkhis narchenebi gadzartsvaven mat da chemi eris narchenebi daeuplebian mat . “
es adast’urebs, rom ghvtis k’urtkheva martlats mkholod abraamze iq’o da rom is ar iq’o gaziarebuli misi dzmebis mier, romlebits erti mamisgan, terakhisgan, daibadnen. tu lot’s sheedzlo abraamis magalitit sargebloba, es ase ar ikneba misi ori kalishvilisgan dabadebuli misi shtamomavlebistvis.
dabadeba 20
gantsalk’eveba ghvtis ts’inasts’armet’q’velis st’at’usit
dabadebis me-12 tavshi aghts’erili paraontan urtiertobis gamotsdilebis ganakhlebis shemdeg, abraami tavis tsols, saras, dad ts’arudgens abimeleks, geraris mepes (dghevandeli p’alest’ina ghazas makhloblad). ghvtis reaktsia mis sasjelze k’idev ertkhel avlens mas, rom saras kmari misi ts’inasts’armet’q’velia. amgvarad, abraamis dzala da shishi mtel regionshi gavrtselda.
dabadeba 21
legit’imurisa da aralegit’imuris gamijvna
ganshoreba saq’vareli adamianis mskhverp’lad shets’irvit
dab. 21:1: „ da moikheda upalma saras, rogorts utkhra, da ise moiktsa upalma saras, rogorts utkhra “ .
am vizit’it ghmerti dasasruls asvams saras khangrdzliv unaq’opobas.
dab. 21:2: „ daorsulda sara da ushva abraams vazhi mis sibereshi, im danishnul dros, rogorts ghmertma utkhra mas “ .
esaia 55:11 adast’urebs amas: „ ase ikneba chemi sit’q’va, romelits gamodis chemi p’iridan: puch’ad ar damibrundeba, aramed sheasrulebs imas, rats msurs da sheasrulebs imas, rats msurs “; abraamistvis mitsemuli aghtkma shesrulebulia, amit’om mukhli gamartlebulia. es dze modis kveq’nad mas shemdeg, rats ghmertma gamoatskhada misi dabadebis shesakheb. biblia mas ts’armogvidgens, rogorts „aghtkmis dzes“, rats isaak’s mesianuri „ghvtis dzis“: iesos ts’inasts’armet’q’velur sakhed aktsevs.
dab. 21:3: „ da uts’oda abraamma sakheli tavis dzes, romelits sheedzina da romelits ushva mas saram, isak’i “ .
sakheli isak’i nishnavs: is itsinis. abraammats da saramats gaitsines, rodesats ghmertma mati momavali vazhis gamotskhadeba moismines. sikharulis sitsili dadebitia, damtsinavi sitsili k’i - ara. sinamdvileshi, orive meughles ertnairi reaktsia hkonda, radgan adamianuri tsrurts’menebis mskhverp’lni iq’vnen. radgan isini itsinodnen garshemomq’opta adamianuri reaktsiebis gapikrebaze. ts’arghvnis shemdeg sitsotskhlis khangrdzlivoba mnishvnelovnad shemtsirda da adamianebistvis 100 ts’lis asak’i khandazmulobis asak’s aghnishnavs; asak’s, rodesats sitsotskhlisgan tsot’a ram aris mosalodneli. magram asak’i arapers nishnavs shemokmed ghmerttan urtiertobis k’ont’ekst’shi, romelits q’velapris sazghvrebs adgens. abraamma es sak’utari gamotsdilebit aghmoachina da ghmertisgan miigho simdidre, p’at’ivi da mamoba, amjerad legit’imuri.
dab. 21:4: „ da ts’inadastsvita abraamma isaak’i, tavisi dze, rva dghis asak’shi, rogorts ubrdzana mas ghmertma “ .
tavis mkhriv, k’anonieri vazhi ts’inadatsvetilia. ghvtis mtsneba sruldeba.
dab. 21:5: „ asi ts’lis iq’o abraami, rotsa sheedzina mas isak’i, misi dze “ .
es saotsaria, magram ara ts’arghvnists’indeli st’andart’ebit.
dab. 21:6: „ da tkva saram: ghmertma momtsa sitsilis mizezi; vints moismens, chemtan ertad gaitsinebs “ .
saras es sit’uatsia sasatsilod miachnia, radgan is adamiania da adamianuri tsrurts’menebis mskhverp’li. tumtsa, sitsilis es survili moulodnel sikharulsats asakhavs. tavisi kmris, abraamis msgavsad, masats edzleva shesadzlebloba, imshobiaros iset asak’shi, rodesats es adamianuri normalurobis tvalsazrisit ts’armoudgenelia.
dabadeba 21:7: „ da tkva man: vin et’q’oda abraams, sara shvilebs dzudzuti k’vebavs? radgan me vazhi vushvi mas sibereshi. “
es ch’eshmarit’ad gamonak’lisi da sruliad sasts’aulebrivia. saras sit’q’vebis ts’inasts’armet’q’veluri p’ersp’ekt’ividan gankhilvisas, isaak’shi vkhedavt dzes, romelits krist’eshi akhal aghtkmas ts’inasts’armet’q’velebs, kholo ismaeli p’irveli aghtkmis dzes ts’inasts’armet’q’velebs. krist’e iesos uarq’opit, es bunebrivi dze, romelits khortsielad daibada ts’inadatsvetis nishnit, uarq’opili ikneba ghmertis mier rts’menit archeuli krist’iani dzis sasargeblod. isaak’is msgavsad, akhali aghtkmis damaarsebeli krist’e sasts’aulebrivad daibadeba, rata gamoavlinos da ts’armoadginos ghmerti adamianis sakhit. amis sap’irisp’irod, ismaeli chapikrebulia mkholod khortsiel sapudzvelze da mk’atsrad adamianur gagebaze.
dab. 21:8: „ da gaizarda bavshvi da dzudzus mok’vetes. da didi nadimi gamarta abraamma im dghes, rotsa isak’i dzudzus mok’vetes “ .
dzudzuti k’vebaze mq’opi bavshvi mozardi gakhdeba da mama abraamistvis bednierebita da imedit savse momavali ikhsneba, romelsats is sikharulit aghnishnavs.
dab. 21:9: „ da dainakha saram, itsinoda egvip’t’eli agaris vazhi, romelits abraams ushva, da utkhra abraams :
sitsili namdvilad mnishvnelovan rols asrulebs k’urtkheuli ts’q’vilis tskhovrebashi. ismaelis mt’roba da shuri isaak’is, k’anonieri vazhis mimart, aidzulebs mas dastsinos da dastsinos. sarastvis asat’ani zghvari mights’eulia: dedis datsinvas shvilis datsinva mohq’veba; es uk’ve zedmet’ia.
dab. 21:10: „ gaadzeve es mkhevali da misi dze, radgan am mkhevlis dze ver ikneba memk’vidre chems dzestan, isak’tan ertad “ .
saras gaghizianeba gasagebia, magram upro akhlos mikhedet. sara ts’inasts’armet’q’velebs p’irveli aghtkmis ughirsobas, romelits krist’e iesos simartlis rts’menis sapudzvelze rcheulebtan ertad akhal aghtkmas ver daimk’vidrebs.
dab. 21:11: „ da es abraamis tvalshi dzalian tsudi iq’o misi dzis gamo “ .
abraami sarasavit ar reagirebs, radgan misi grdznobebi mis or vazhs shoris gaiq’o. isak’is dabadeba ar akrobs 14 ts’lian siq’varuls, romelits mas ismaeltan ak’avshirebda.
dab. 21:12: „ da utkhra ghmertma abraams: nu gekneba tsudi es shens tvalshi q’mats’vilisa da sheni mkhevlis gamo. q’velaperi, rats gitkhra saram, mousmine mis khmas, radgan isaak’shi its’odeba sheni shtamomavloba “ .
am uts’q’ebashi ghmerti amzadebs abraams, rata miighos misi uprosi vazhis, ismaelis gautskhoeba. es ganshoreba ghvtis ts’inasts’armet’q’veluri gegmis nats’ilia; radgan is dzveli moses aghtkmis chashlas ts’inasts’armet’q’velebs. nugeshis misatsemad, isaak’is meshveobit is gaamravlebs mis shtamomavlebs. da am ghvtaebrivi sit’q’vis shesruleba mokhdeba akhali aghtkmis damq’arebit, sadats „ rcheulebs “ ieso krist’eshi ghvtis maradiuli sakharebis uts’q’eba „ moikhmobs “.
amgvarad, p’aradoksulad, isaak’i ikneba dzveli aghtkmis p’at’riarki da gansak’utrebit iak’obshi, mis dzeshi, khortsisa da ts’inadatsvetis nishnis mikhedvit, ghvtis israeli tavis sadzirk’velze dapudzndeba. tumtsa, p’aradoksi imashi mdgomareobs, rom igive isaak’i mkholod krist’eshi akhali aghtkmis shesakheb gak’vetilebs gvtavazobs.
dab. 21:13: „ mkhevlis dzisganats shevkmni ers, radgan is sheni shtamomavalia “ .
ismaeli akhlo aghmosavletis mravali khalkhis p’at’riarkia. sanam krist’e tavisi gadarchenis miznit mits’ieri msakhurebistvis ar gamochndeboda, sulieri legit’imatsia mkholod abraamis am ori vazhis shtamomavlebs ek’utvnodat. dasavluri samq’aro ts’armartobis mraval pormashi tskhovrobda, didi shemokmedi ghmertis arsebobis shesakheb araperi itsoda.
dab. 21:14: „ da adga abraami dilit adre, aigho p’uri da ts’q’lis ch’urch’eli da mistsa agars, mkharze daado da mistsa bavshvi da gaushva. ts’avida agari da khet’ialobda beer-shebas udabnoshi “ .
ghvtis charevam abraami daamshvida. man itsoda, rom tavad ghmerti daitsavda agars da ismaels da datankhmda mattan ganshorebas , radgan endoboda, rom ghmerti daitsavda da ts’armartavda mat. radgan manamde tavadats mis mier iq’o datsuli da ts’armartuli.
dab. 21:15: „ da rotsa ts’q’ali gamoelia ch’urch’elshi, bavshvi buchkis kvesh daagdo “ .
bershebas udabnoshi ts’aghebuli ts’q’ali sts’rapad ikharjeba da uts’q’lod agari tavisi samts’ukharo mdgomareobis saboloo gamosavalad mkholod sik’vdils khedavs.
dab. 21:16: „ da ts’avida da dajda mop’irdap’ire mkhares, mshvildis sasroletze, radgan tkva: nu vikhilav bavshvis sik’vdils. da dajda mop’irdap’ire mkhares, aimaghla khma da at’irda “ .
am ekst’remalur sit’uatsiashi, agari meored ghvris tsremlebs ghvtis ts’inashe.
dab. 21:17: „ da gaigona ghmertma q’mats’vilis khma da daudzakha ghvtis angelozma agars tsidan da utkhra: ra gch’irs, agar? nu geshinia, radgan ghmertma gaigo q’mats’vilis khma ik, sadats is aris “ .
da meored, ghmerti ereva da elap’arak’eba mas, rata daamshvidos igi.
dab. 21:18: „ adeki, aiq’vane bavshvi da khelshi aiq’vane, radgan did khalkhad vaktsev mas “ .
shegakhsenebt, rom bavshvi ismaeli 15-dan 17 ts’lamde mozardia, magram is maints dedamisis, agaris, morchilia da orives aghar akvt dasalevi ts’q’ali. ghmerts surs, rom ismaelma mkhari dauch’iros tavis vazhs, radgan mas dzlieri bedi elis.
dab. 21:19: „ da aukhila ghmertma tvalebi da dainakha man ts’q’lis ch’a; ts’avida da aavso ts’q’lit t’ik’i da daalevina bavshvs “ .
sasts’auli iq’o tu ara, ts’q’lis es ch’a sach’iro moment’shi gachnda, rata agarsa da mis shvils sitsotskhlis gemo shesdzina. isini taviant sitsotskhles umadlian dzlevamosil shemokmeds, romelits khsnis an khuravs khilvasa da gagebas sagnebis shesakheb.
dab. 21:20: „ da iq’o ghmerti q’rmastan; gaizarda da dasakhlda udabnoshi da gakhda mshvildosani “ .
amgvarad, udabno tsarieli ar iq’o, radgan ismaeli nadirobda tskhovelebze, romlebsats mshvildit k’lavda shesach’melad.
dab. 21:21: „ da dasakhlda igi paranis udabnoshi; da mouq’vana mas dedamisma tsoli egvip’t’is kveq’nidan “ .
amrigad, ismaelebsa da egvip’t’elebs shoris k’avshiri gadzlierdeba da drota ganmavlobashi ismaelis met’okeoba isak’tan im donemde gaizrdeba, rom isini mudmiv bunebriv mt’rebad aktseven.
dabadeba 21:22: „ da iq’o im dros, rom abimelekma da pikolma, misi lashkris metaurma, utkhres abraams: ghmerti shentanaa q’velapershi, rasats ak’eteb “ .
saras, rogorts mis das ts’ardgenis shedegad mighebulma gamotsdilebam, romelits aghts’erilia dabadebis 20-e tavshi, abimeleks asts’avla, rom abraami ghvtis ts’inasts’armet’q’veli iq’o. akhla misi shishi da shishis grdznoba arsebobs.
dab. 21:23: „ akhla k’i shemompitse ak ghmertis sakhelit, rom ar momektsevi tsrud arts me, arts chems shvilebs da arts chemi shvilebis shvilebs; im sik’etisamebr, rats shens mimart gamovichine, ise momektsevi chemtan da im kveq’anastan, sadats mdgmurobdi “ .
abimeleks aghar surs abraamis khrik’ebis mskhverp’li gakhdes da surs, rom misgan mshvidobiani aliansis mt’k’itse da mt’k’itse valdebulebebi miighos.
dab. 21:24: „ da tkva abraamma: davipitseb “ .
abraams abimelekis mimart borot’i ganzrakhva ar akvs da amit’om sheudzlia am shetankhmebaze datankhmdes.
dab. 21:25: „ da sheriskha abraamma abimeleki ts’q’lis ch’is gamo, romelits abimelekis msakhurebma dzalit ts’aighes “ .
dab. 21:26: „ da tkva abimelekma: ar vitsi, vin chaidina es sakme; shents ar gamigia da arts dghemde msmenia amis shesakheb “ .
dab. 21:27: „ da aigho abraamma tskhvrebi da kharebi da mistsa abimeleks; da shek’res aghtkma “ .
dab. 21:28: „ da abraamma shvidi tskhvari gamoq’o paridan “ .
abraamis mier „shvidi tskhvris“ archeva mots’mobs mis k’avshirs shemokmed ghmerttan, romlis chartvats mas tavis sakmianobashi surs. abraami utskho kveq’anashi dasakhlda, magram surs, rom tavisi shromis naq’opi mas darches.
dab. 21:29: „ da utkhra abimelekma abraams: ra aris es shvidi tskhvari bat’k’ani, romlebits tsalk’e daaq’ene? “
dab. 21:30: „ da tkva: ts’aighe es shvidi tskhvari bat’k’ani chemi khelidan, chemtvis mots’mobad, rom me amovtkhare es ch’a “ .
dab. 21:31: „ amit’om ets’oda im adgils sakhelad bersheba, radgan ik daipitsnen oriveni “ .
davis ch’as sakheli ets’oda sit’q’vidan „sheba“, romelits ebrauli ritskhvis „shvidis“ pesvia da gvkhvdeba sit’q’vashi „shabati“, romelits aghnishnavs meshvide dghes, chvens shabats, romelits ghmertma q’ovelk’vireul dasvenebad gamoatskhada misi mits’ieri shekmnis dasats’q’isidan. am aliansis khsovnis shesanarchuneblad, ch’as „shvidis ch’a“ ets’oda.
dab. 21:32: „ da shek’res aghtkma beer-shebashi. adgnen abimeleki da pikoli, misi mkhedartmtavari, da dabrundnen pilist’imelta kveq’anashi “ .
dab. 21:33: „ da dargo abraamma ialghumeli beer-shebashi da ik moukhmo uplis, maradiuli ghmertis sakhels “ .
dab. 21:34: „ da abraami mravali dghe tskhovrobda pilist’imelta kveq’anashi “ .
ghmertma tavisi msakhuristvis mshvidobisa da simshvidis p’irobebi moats’q’o.
dabadeba 22
mamisa da ertaderti mskhverp’lshets’iruli shvilis ganshoreba
es 22-e tavi ts’armogvidgens krist’es ts’inasts’armet’q’velur temas, romelits ghmertma, rogorts mamam, shests’ira mskhverp’lad. igi asakhavs khsnis p’rintsip’s, romelits ghmertma saidumlod moamzada misi gadats’q’vet’ilebis tavidanve, sheekmna tavisupali, int’elekt’ualuri da avt’onomiuri analogebi mis ts’inashe. es mskhverp’li ikneba pasi, romelits unda gadaikhados misi kmnilebebisgan siq’varulis sanatsvlod. rcheulebi iknebian isini, vints ghvtis molodinebs archevanis sruli tavisuplebit up’asukhes.
dab. 22:1: „ amis shemdeg ghmertma gamostsada abraami da utkhra: abraam! abraam!“ man tkva: „aha, me! “
abraami dzalian emorchileba ghmerts, magram sadamde sheidzleba mivides es morchileba? ghmertma uk’ve itsis p’asukhi, magram abraamma q’vela rcheulistvis mots’mobad unda dat’ovos tavisi samagalito morchilebis k’onk’ret’uli dast’uri, rats mas ghirseuls khdis tavisi ghmertis siq’varulisa, romelits mas p’at’riarkad aktsevs, romlis shtamomavlobats krist’e iesos shobit amaghldeba.
dab. 22:2: „ da tkva ghmertma: ts’aiq’vane sheni ertaderti dze, isaak’i, romelits giq’vars, da ts’adi morias kveq’anashi da shests’ire igi ik dasats’vav shesats’iravad ert-ert mtaze, romelsats get’q’vi “ .
ghmerti shegnebulad ats’veba imas, rats mt’k’ivneulia, im zghvarze, rats am as ts’elze met’i asak’is mokhutsistvis asat’ania. ghmertma sasts’aulebrivad mianich’a mas sikharuli, rom mas da saras, mis k’anonier tsols, vazhi sheedzinat. amit’om, is garshemomq’opebisgan damalavs ghvtis ts’armoudgenel tkhovnas: „ shests’ire sheni ertaderti vazhi mskhverp’lad “. abraamis dadebit p’asukhs k’i mteli k’atsobriobistvis maradiuli shedegebi mohq’veba. radgan mas shemdeg, rats abraami datankhmdeba tavisi vazhis shets’irvas, tavad ghmerts aghar sheedzleba uari tkvas tavis khsnis gegmaze; tundats mas sheedzlo masze uaris tkma.
modit, aghvnishnot sizust’is mnishvneloba: „ ert-ert mtaze, romlis shesakhebats get’q’vit “. es zust’i adgili dap’rogramebulia krist’es siskhlis misaghebad.
dab. 22:3: „ da adga abraami dilit adre, shek’azma tavisi viri, tan ts’aiq’vana ori msakhuri da isaak’i, tavisi dze, dachekha shesha dasats’vavi shesats’iravistvis da ts’avida im adgilisk’en, romelits ghmertma utkhra “ .
abraamma gadats’q’vit’a, damorchileboda am aghshpotebas da mdzime gulit organizeba gauts’ia ghvtis mier brdzanebuli siskhliani tseremoniis momzadebas.
dab. 22:4: „ da iq’o mesame dghes, rotsa aghap’q’ro abraamma tvalebi da shoridan dainakha es adgili “ .
morias mits’a misi satskhovrebeli adgilidan sami dghis savalzea.
dab. 22:5: „ da utkhra abraamma tavis msakhurebs: darchit ak virtan; me da ch’abuk’i k’i ik ts’avalt, taq’vans vtsemt da tkventan davbrundebit “ .
sashinel saktsiels, romlis chadenasats ap’irebs, mots’meebi ar sch’irdeba . amit’om gamoeq’opa tavis or msakhurs, romlebsats mouts’evt mis dabrunebas daelodon.
dab . 22:6: „ aigho abraamma shesha dasats’vavi shesats’iravistvis da daado isak’s, tavis dzes; khelshi ech’ira tsetskhli da dana. da orive ertad ts’avidnen “.
am ts’inasts’armet’q’velur stsenashi, iseve rogorts krist’es mouts’evs mdzime „p’at’ibulumis“ t’areba, romelzets misi majebi ikneba mimagrebuli, isaak’s evaleba shesha, romelits, aalebuli, mis mskhverp’lad shets’irul skheuls shtantkavs.
dab. 22:7: „ da utkhra isak’ma abraams, tavis mamas, da utkhra: mamao chemo! man tkva: ak var, shvilo chemo! da tkva isak’ma: aha, tsetskhli da shesha, sad aris k’ravi dasats’vavi shesats’iravistvis? “
isaak’i mravali religiuri mskhverp’lshets’irvis momsts’re iq’o da samartlianad gak’virvebulia shesats’iravi tskhovelis ararsebobit.
dab. 22:8: „ da tkva abraamma: shvilo, ghmerti tavad moidziebs k’ravs dasats’vavi shesats’iravistvis “ . da orive ertad ts’avida.
abraamis es p’asukhi p’irdap’ir ghvtisgan iq’o shtagonebuli, radgan is didebulad ts’inasts’armet’q’velebs uzarmazar mskhverp’ls, romelsats ghmerti datankhmdeba adamianis khortsshi jvartsmistvis shets’irvit, ritats uzrunvelq’ops tsodvili rcheulebis sach’iroebas epekt’uri da samartliani mkhsnelis mimart ghvtaebrivi srulq’opilebit. magram abraami, tavis mkhriv, ver khedavs am gadamrchen momavals, krist’e matskhovris am rols, romelits its’inasts’armet’q’vela iahvestvis, q’ovlisshemdzle shemokmedi ghmertistvis shets’iruli tskhovelit. mistvis es p’asukhi ubralod sashualebas adzlevs mas moigos dro, imdenad sashinlad uq’urebs im danashauls, romlis chadenats mouts’evs.
dab. 22:9: „ da rodesats mividnen im adgilas, romelits ghmertma utkhra, aago ik abraamma samskhverp’lo da daalaga shesha. shek’ra isaak’i, tavisi dze, da dasva samskhverp’loze, sheshaze “ .
samts’ukharod, sak’urtkhevlis ts’in abraamistvis aghar arsebobs sashualeba, isak’isgan damalos, rom is ikneba mskhverp’lshets’iruli tskhvari. tu mama abraamma am arachveulebriv mighebashi tavi amaghlebulad gamoavlina, isaak’is morchili saktsieli imis anarek’lia, tu rogori ikneba ieso krist’e tavis droshi: amaghlebuli tavisi morchilebita da tavgants’irvit.
dab. 22:10: „ mashin gaits’oda kheli abraamma da aigho dana, rom tavisi dze moek’la “ .
gaitvalists’inet, rom reagirebistvis ghmerti gamotsdis dasrulebamde elodeba, rata tavisi rcheulebis chvenebas realuri ghirebuleba da avtent’uroba mianich’os. „ danit khelshi “, mkholod isaak’is dak’vla rcheba, rogorts uk’ve shets’iruli mravali tskhvari.
dab. 22:11: „ mashin uplis angelozma tsidan daudzakha mas da utkhra: abraam, abraam!“ man k’i miugo: „aha, me var! ““
abraamis morchili rts’menis demonst’rireba khdeba da srulq’opilad sruldeba. ghmerti dasasruls svams mokhutsi k’atsisa da misi shvilis gansatsdels, romelits ase imsakhurebda mas da mis siq’varuls.
aighet igi, q’ovel jerze, rodesats mas ghmerti an misi dze mouts’odebs, abraami q’oveltvis p’asukhobs: „ aha, me var “. misgan ts’amosuli es sp’ont’anuri p’asukhi mots’mobs mis gulukhv da ghia bunebas moq’vasis mimart. upro met’its, es ets’inaaghmdegeba adamis damok’idebulebas, romelits tsodvis mdgomareobashi aghmochnda da ghmerts im donemde daimala, rom ghmerti idzulebuli gakhda etkva mistvis: „ sad khar? “
dabadeba 22:12: „ angelozma utkhra: nu aghmartav khels q’mats’vilze da nurapers daushaveb, radgan akhla vitsi, rom ghvtis geshinia da ar damik’argav shens ertadert dzes “ .
tavisi ertguli da morchili rts’menis demonst’rirebit, abraami sheidzleba q’velas echvenos, da samq’aros aghsasrulamde, rogorts ch’eshmarit’i rts’menis nimushi, ghmertis mier, krist’es mosvlamde, romelits tavis mkhriv ganasakhierebs mas ghvtaebriv srulq’opilebashi. sts’ored am unak’lo morchilebis nimushit khdeba abraami ieso krist’es mier daghvrili siskhlit gadarchenili ch’eshmarit’i morts’muneebis sulieri mama. am gamotsdilebashi abraamma akhlakhan sheasrula ghmertis, mamis roli, romelits realur da mok’vdav mskhverp’lad shests’iravs tavis ertadert dzes, sakhelad ieso nazaretels.
dab. 22:13: „ aha, abraamma tvalebi asts’ia da, aha, mis uk’an verdzi iq’o rkebit gach’edili t’q’eshi. ts’avida abraami, aiq’vana verdzi da shests’ira igi dasats’vav shesats’iravad tavisi shvilis natsvlad “ .
am et’ap’ze abraams sheudzlia gaatsnobieros, rom misi p’asukhi isak’istvis: „ shvilo, ghmerti uzrunvelq’ops tskhvars dasats’vavi shesats’iravistvis “, ghvtisgan iq’o shtagonebuli, radgan „ k’ravi “, sinamdvileshi k’i „ch’ama“, martlats „ mots’odebulia “ ghmertis mier da mis mier aris shets’iruli. gaitvalists’inet, rom iahvestvis shets’iruli tskhovelebi q’oveltvis mamrobiti skesis arian, radgan adamians, mamrobiti skesis adams, enich’eba p’asukhismgebloba da bat’onoba. gamomsq’idveli krist’ets mamrobiti skesis ikneba.
dab. 22:14: „ da uts’oda abraamma im adgils sakhelad iahve-ire. amit’omats amboben dghemde: „iehovas mtaze gamochndeba igi “.“
sakheli „ iahve ireshi “ nishnavs: iahve gamochndeba. am sakhelis migheba ch’eshmarit’i ts’inasts’armet’q’velebaa, romelits atskhadebs, rom morias mits’aze, didi ukhilavi ghmerti, romelits shishsa da mots’its’ebas shtaagonebs, nak’lebad sashishi adamianuri sakhit gamochndeba, rata moit’anos da moip’ovos rcheulta khsna. am nominatsiis ts’armoshoba, isaak’is mskhverp’lad shets’irva, adast’urebs „ ghvtis k’ravis“ mits’ier msakhurebas, romelits ighebs samq’aros tsodvebs . ghvtis int’eresis tsodnit rep’rodutsirebuli da ganmeorebadi t’ip’ebisa da modelebis mimart, savaraudo da titkmis danamdvilebit sheidzleba itkvas, rom abraamma tavisi mskhverp’li shests’ira imave adgilas, sadats 19 sauk’unis shemdeg ieso unda jvars etsvat, k’erdzod, golgotas mtis dzirshi, ierusalimis garet, kalakis, romelits mkholod droebit ts’mindaa.
dab. 22:15: „ meored daudzakha uplis angelozma abraams zetsidan “
es sashineli gansatsdeli abraams uk’anask’neli gansatsdeli mouts’evs gadait’anos. ghmertma masshi morchili rts’menis ghirseuli p’at’riarkis magaliti ip’ova da amas mas atsnobebs.
dab. 22:16: „ da tkva: chems tavs vpitsavar, ambobs upali, radgan es gaak’ete da ar damizoge sheni dze, sheni ertaderti dze ,
ghmerti khazs usvams am sit’q’vebs „ sheni dze, sheni mkholodshobili dze “, radgan isini ts’inasts’armet’q’veleben mis momaval mskhverp’ls ieso krist’eshi, ioanes 3:16-is tanakhmad: „ radgan ise sheiq’vara ghmertma samq’aro, rom mistsa tavisi mkholodshobili dze , rata q’oveli, vints mas irts’munebs, ar daighup’os, aramed hkondes sauk’uno sitsotskhle “.
dab. 22:17: „ gak’urtkheb da gavamravleb shens shtamomavlobas, rogorts tsis varsk’vlavebs da rogorts kvishas zghvis nap’irze; da sheni shtamomavloba daeupleba tavisi mt’rebis k’aribch’es “ .
prtkhilad iq’avit! abraamis k’urtkheva memk’vidreobit ar aris mighebuli, is mkholod mistvisaa da misi shtamomavlebidan titoeulma k’atsma tu kalma, tavis mkhriv, ghvtis k’urtkheva unda daimsakhuros. radgan ghmerti mas mravalritskhovan shtamomavlobas hp’irdeba, magram am shtamomavlobashi mkholod is rcheulebi iknebian k’urtkheulni, romlebits igive ertgulebita da morchilebit imokmedeben. amit shegidzliat gazomot im ebraelta sulieri umetsreba, romlebits amaq’ad atskhadebdnen, rom abraamis shvilebi iq’vnen da shesabamisad, misi k’urtkhevis memk’vidreobis damsakhurebulni. iesom uarq’o isini kvebis chvenebit da tkva, rom am kvebidan ghmerts sheudzlia abraamistvis shtamomavlobis mitsema. da man mat mamad ara abraami, aramed eshmak’i miak’utvna.
kanaanis mits’is dap’q’robisas ieso naves dze daeupleba tavisi mt’rebis k’aribch’es, romeltagan p’irveli ierikhoni daetsa. sabolood, ghmerttan ertad, rcheuli ts’mindanebi daeuplebian uk’anask’neli mt’ris k’aribch’es: „ did babilons “, ieso krist’es ap’ok’alipsshi gamovlenili skhvadaskhva sts’avlebis tanakhmad.
dab. 22:18: „ da sheni shtamomavlobit ik’urtkheba dedamits’is q’vela eri , radgan shen mousmine chems khmas “ .
es martlats „ dedamits’is q’vela eria “, radgan krist’eshi khsnis shetavazeba q’vela adamians, q’vela ts’armoshobisa da q’vela khalkhistvisaa gank’utvnili. tumtsa, es erebi aseve abraamis damsakhurebaa im pakt’is gamo, rom mat shedzles egvip’t’is mits’idan gamosuli ebraeli khalkhistvis gamotskhadebuli ghvtaebrivi orak’ulebis aghmochena. krist’eshi khsna miights’eva abraamisa da misi shtamomavlobis ormagi k’urtkhevit, romlebits ts’armodgenilia ebraeli khalkhit da ieso nazarevelit, anu ieso krist’eti.
am mukhlshi sasurvelia aghinishnos k’urtkheva da misi mizezi: ghvtis mier mots’onebuli morchileba.
dab. 22:19: „ da dabrunda abraami tavis msakhurebtan da adgnen isini da ts’avidnen ertad beer-shebashi, radgan abraami beer-shebashi tskhovrobda “ .
dab. 22:20: „ am ambebis shemdeg abraams utkhres: aha, milkamats ushva vazhebi nakhors, shens dzmas “ .
shemdegi mukhlebi gank’utvnilia „ rebek’astan “ k’avshiris mosamzadeblad, romelits gakhdeba idealuri tsoli, romelits ghmertma airchia ertguli da morchili isaak’istvis. is aiq’vaneba abraamis akhlo ojakhidan, misi dzmis, nakhoris shtamomavlebidan.
dab. 22:21: „ q’uzi, misi p’irmsho, buzi, misi dzma, k’emueli , aramis mama “.
dab.22:22: „ k’esedi, hazo, p’ildashi, jidlapi da betueli. »
dab. 22:23: „ betuels shva rebek’a . eseni arian rva vazhi, romlebits ushva milkam nakhors, abraamis dzmas “.
dab. 22:24: „ misma kharch’am, sakhelad reumam, shva t’ebakhi, gakhami, takhashi da maaka “ .
abraamistvis mitsemuli dap’irebebis shesruleba
dabadebis 23-e tavi aghts’ers misi meughlis, saras, sik’vdilsa da dak’rdzalvas hebronshi, makhp’elas gamokvabulshi. abraami kanaanis mits’aze samarkhs ighebs, sanam ghmerti daakhloebit 400 ts’lis shemdeg mtel mits’as mis shtamomavlebs gadastsems.
gamoq’opis miznit , is tavis msakhurs shoreul adgilas, tavis akhlo ojakhshi gagzavnis, rata tavisi vazhistvis, isaak’istvis, tsoli ip’ovos da isini ghmerts mistsems archevanis uplebas. analogiurad, ghmerti airchevs rcheulebs, romlebits krist’es, ghvtis dzis, p’at’ardzali iknebian. am archevanshi adamians araperi akvs gasak’etebeli, radgan initsiat’iva da gansja ghmerts ek’utvnis. ghvtis archevani srulq’opili, umts’ik’vlo da epekt’uria, iseve rogorts rebek’a, rcheuli tsoli, mosiq’varule, ch’k’viani da lamazi garegnobit da up’irveles q’ovlisa, sulieri da ertguli; margalit’i, romelits q’vela sulierma k’atsma, visats tsolis moq’vana surs, unda edzebos.
iak’obi da esavi
mogvianebit, dabadebis 25-is tanakhmad, rebek’a tavdap’irvelad unaq’opoa, iseve rogorts sarai, abramis tsoli, mis ts’inashe. es saerto unaq’opoba ganp’irobebulia imit, rom ori kali at’areben k’urtkheul shtamomavlobas krist’emde, romelits tavad ikneba shekmnili ghmertis mier akhalgazrda kalts’uli gogonas, mariamis, sashvilosnoshi. am gzit, ghvtis khsnis p’roekt’is genealogia aghinishneba misi sasts’aulebrivi mokmedebit. am bunebrivi unaq’opobit daavadebuli rebek’a moukhmobs upals da misgan ighebs or t’q’up’s, romlebits mis sashvilosnoshi ibrdzvian. sheshpotebuli, is ek’itkheba ghmerts amis shesakheb: „ da utkhra mas upalma “. : ori eria shens sashoshi da ori khalkhi gamoeq’opa shens nats’lavebs; erti am khalkhtagani meoreze dzlieri ikneba da uprosi umtsross moemsakhureba . » kali t’q’up’ebs shobs. misi dzlieri bets’vianobis gamo, romelits mtlianad „ ts’iteli “ iq’o, akedan gamomdinare, mis shtamomavlobas „ edomi “ ets’oda, upross „esavi“ daarkves , sakheli, romelits „bets’vians“ nishnavs. umtsross „ iak’obi “ hkvia , sakheli, romelits „mat’q’uaras“ nishnavs. orive sakheli uk’ve ts’inasts’armet’q’velebs mat beds. „bets’viani“ tavis p’irmshoobas umtsross „ rus “ anu ts’iteli osp’is ts’vnian k’erdzshi gaq’idis. is q’idis am p’irmshoobas, radgan arasak’marisad apasebs mis namdvil ghirebulebas. amis sap’irisp’irod, sulieri „mat’q’uara“ nat’robs am t’it’uls, romelits ara mkholod sap’at’ioa, aramed ghvtis k’urtkhevats mas uk’avshirdeba. „mat’q’uara“ ert-erti im dzaladobriv adamiantagania, romelsats nebismier pasad surs tsata sasupevlis khelshi chagdeba da sts’ored mas akhsovda ieso am temaze. da am mdughare gulmodginebis danakhvaze ghvtis guli didad kharobs. samts’ukharoa „tmiani“ da mit uk’etesi „mat’q’uara“, radgan sts’ored is gakhdeba „israeli“ ghvtis gadats’q’vet’ilebit. ar shetsdet, iak’obi ar aris chveulebrivi mat’q’uara da is shesanishnavi adamiania, radgan artserti skhva bibliuri magaliti ar mots’mobs mis gadats’q’vet’ilebas, miighos ghvtis k’urtkheva da mkholod am miznis misaghts’evad „at’q’uebs“. amit’om, q’velas shegvidzlia mivbadzot mas da ertguli tsa aghprtovanebuli ikneba. tavis mkhriv, esavis shtamomavlebad eq’oleba „ edomis “ khalkhi, sakheli, romelits nishnavs „ ts’itels “, igive dzirisa da mnishvnelobisaa, rats adamis, es khalkhi israelis mots’inaaghmdege ikneba, rogorts ghvtaebrivma ts’inasts’armet’q’velebam gamoatskhada.
vazust’eb, rom „ts’iteli“ peri tsodvas mkholod ghvtis mier gamotskhadebuli khsnis p’roekt’is ts’inasts’armet’q’velur khat’ebshi aghnishnavs da es k’rit’eriumi mkholod misi dadgmebis msakhiobebs ekheba, rogoritsaa „esavi“. shua sauk’uneebis bnel droshi ts’iturtmian bavshvebs k’lavdnen, radgan isini eshmak’ebad itvlebodnen. sts’ored amit’om, vazust’eb, ts’iteli peri chveulebriv adamians shavgvremanze an keraze upro tsodvils ar khdis, radgan tsodvili misi rts’menis tsudi sakmeebit aris amotsnobili. amit’om, mkholod simboluri mnishvnelobit, „ts’iteli“, adamianis siskhlis peri, tsodvis simboloa esaias 1:18-is tanakhmad: „ modit akhla da vimsjelot ertad!“ ambobs iahvehi. tundats tkveni tsodvebi alisperi iq’os, tovlivit tetri gakhdeba; tu ts’iteli ikneba , zholosperi, mat’q’livit tetri gakhdeba . » analogiurad, tavis ap’ok’alipsshi, tavis gamotskhadebashi, ieso ts’itel pers adamianur inst’rument’ebs uk’avshirebs, romlebits emsakhurebian, kvetsnobierad tu uneblied, eshmak’s, sat’anas, ghvtis mier shekmnil sitsotskhlis p’irvel tsodvils; magalitebi: gamotskh. 6:4-shi mokhseniebuli „ ts’iteli tskheni “, gamotskh. 12:3-shi mokhseniebuli „ ts’iteli an tsetskhlovani drak’oni “ da gamotskh. 17:3-shi mokhseniebuli „ alisperi mkhetsi “.
akhla, rodesats mas es p’irmshooba akvs, iak’obi, rogorts abraamis memk’vidre, tavis mkhriv, itskhovrebs tskhovrebiseuli gamotsdilebit, romlebits ghvtis gegmebs ts’inasts’armet’q’velebs.
man ojakhi miat’ova tavisi dzmis, esavis, riskhvis shishit, dabadebis 27:24-is tanakhmad, sapudzvliani mizezit, radgan man gadats’q’vit’a misi mok’vla, mas shemdeg, rats man miitvisa misi momak’vdavi mamis k’urtkheva, romelits „moat’q’ua“ misi tsolis, rebek’as, khrik’it. am gat’atsebashi t’q’up’ebis ori sakheli mat mnishvnelobas avlens. radgan „mat’q’uaram“ gamoiq’ena tmiani k’ani, rata moet’q’uebina isaak’i, romelits dabrmavda da amit tavi tavis bunebrivad „tmian“ upros dzmad ts’armoachina. sulieri adamianebi ertmanets uch’eren mkhars da rebek’a iak’obs upro hgavda, vidre esavs. am mokmedebit ghmerti ets’inaaghmdegeba isaak’is adamianur da khortsiel archevans, romelmats esavi, monadire, airchia, romelmats mistvis dzvirpasi nadiri mohkonda. da ghmerti p’irmshoobas anich’ebs mas, vints q’velaze ghirsia amis: mat’q’uara iak’obis.
labantan, mis arameulenovan bidzastan, rebek’as dzmastan, samushaod misvlisas, iak’obi sheuq’vardeba rakhels, labanis umtsros, magram ulamazes kalishvils. man ar itsis, rom realur tskhovrebashi ghmerti mas ts’inasts’armet’q’velur rols asrulebda, romelits misi gadarchenis gegmas unda ts’inasts’armet’q’velebdes. aseve, saq’vareli rakhelis mosap’oveblad „shvidts’liani“ shromis shemdeg, labani mas tavis upros kalishvils, „lias“, ak’isrebs da tsolad adzlevs. rakhelis mosap’oveblad da masze dakorts’inebistvis mas k’idev „shvidi ts’eli“ mouts’evs bidzistvis mushaoba. am gamotsdilebashi „iak’obi“ ts’inasts’armet’q’velebs, tu ra gadait’aneba ghmerts tavisi gadarchenis gegmis parglebshi. radgan isits dadebs p’irvel alianss , romelits ar sheesabameba misi gulis survils, radgan khortsieli da erovnuli israelis gamotsdileba ar ikneba aghsanishnavi im ts’armat’ebita da didebit, rasats misi sik’ete imsakhurebs. „msajulebis“ da „mepeebis“ memk’vidreoba q’oveltvis tsudad mtavrdeba, ramdenime ishviati gamonak’lisis miukhedavad. da sasurveli tsoli, romelits misi siq’varulis ghirsia, is mkholod meore aghtkmashi miighebs mas shemdeg, rats gamoavlens tavis siq’varuls da gamoavlens tavis khsnis gegmas ieso krist’es msakhurebashi; mis sts’avlebashi, mis sik’vdilsa da aghdgomashi. k’argad gaitvalists’inet, rom adamianuri da ghvtaebrivi p’reperentsiebi sruliad sap’irisp’iroa. iak’obis saq’vareli unaq’opo rakhelia, magram ghvtisa - naq’opieri lia. iak’obistvis, p’irvel rigshi, leas tsolad mitsemit, ghmerti tavis ts’inasts’armet’q’vels aidzulebs ganitsados imedgatsrueba, rasats orive ganitsdis p’irvel aghtkmashi. am gamotsdilebashi ghmerti atskhadebs, rom misi p’irveli aghtkma sashineli ts’arumat’ebloba ikneba. mesiis, iesos, uarq’opam misi shtamomavlebis mier daadast’ura es ts’inasts’armet’q’veluri uts’q’eba. lia, romelits ar iq’o kmris mier archeuli saq’vareli, aris khat’i, romelits ts’inasts’armet’q’velebs akhali aghtkmis rcheulebs, romlebits ts’armartuli ts’armoshobis iq’vnen da didi khnis ganmavlobashi tskhovrobdnen unik’aluri shemokmedi ghmertis arsebobis artsodnis gareshe. tumtsa, lias naq’opieri buneba ts’inasts’armet’q’velebda aghtkmas, romelits did naq’ops gamoighebda ghvtis didebistvis. da esaias 54:1 adast’urebs amas da ambobs: „ gikharodes, unaq’opo, romelsats aghar shobia shvilebi! khmamaghla shesdzakhe da imkhiarule, ara mts’ukharebis mkoneo! radgan mit’ovebuli kalis shvilebi gatkhovili kalis shvilebze mravalritskhovani iknebian, ambobs upali “. ak mit’ovebuli kali leas meshveobit ts’inasts’armet’q’velebs akhal aghtkmas, kholo gatkhovili kali rakhelis meshveobit - dzvel ebraul aghtkmas.
iak’obi israeli khdeba
labanidan mdidari da aq’vavebuli iak’obi da misi ojakhi tavis dzmastan, esavtan dabrundnen, romlis samartliani da shurismadziebeli riskhvisats eshinoda. ert ghames ghmerti gamoetskhada mas da isini gatenebamde ibrdzodnen ertmanetis ts’inaaghmdeg. sabolood, ghmertma is tedzoshi dach’ra da utkhra, rom amieridan mas „israeli“ ets’odeboda, radgan is ghmertsa da adamianebtan brdzolashi gamarjvebuli gamovida. am gamotsdilebashi ghmerts surda iak’obis mebrdzoli sulis khat’is ts’armochena rts’menistvis brdzolashi. ghmertma israeli uts’oda da miigho is, rats surda da rasats mbrdzaneblurad edzebda: ghvtisgan k’urtkheva. abraamis k’urtkheva isak’shi amgvarad ganvitarda khortsieli israelis shekmnis gzit, romelits, israelad ktseuli iak’obis sapudzvelze ashenda da male sashish erad iktseoda monuri egvip’t’is dat’ovebis shemdeg. ghvtis madlis momzadebit, esavi or dzmas mshvidobasa da sikharulshi ep’q’ra tavi.
or tsoltan da or mkhevaltan ertad, iak’obi 12 bich’is da mkholod erti gogonas mama khdeba. tavidan unaq’opo, rogorts sarai da rebek’a, magram k’erp’taq’vanismtsemeli, rakheli ghvtisgan or shvils ighebs, upros iosebs da umtsros beniamins. is meore shvilis gachenisas k’vdeba. amgvarad, is ts’inasts’armet’q’velebs dzveli aghtkmis dasasruls, romelits ieso krist’es gamomsq’idveli siskhlis sapudzvelze akhlis damq’arebit dasruldeba. tumtsa, meore shemtkhvevashi, es mok’vdavi garemoebebi ts’inasts’armet’q’velebs misi rcheulebis saboloo beds, romlebits gadarchebian misi bednieri charevit, rodesats is dabrundeba tavisi didebuli ghvtaebrivi sakhit mikael ieso krist’eshi. bolo rcheulebis mdgomareobis es shetsvla ts’inasts’armet’q’velebulia bavshvis sakhelis shetsvlit , romelsats momak’vdavi deda „ ben-oni “ anu „chemi mts’ukharebis dzes“ uts’odebs, iak’obis mier mamas k’i „ beniamini “ anu „marjvena mkharis dze“ anu k’urtkheuli dze uts’odebs. dast’urad, mates 25:33-shi ieso krist’e „ tavis tskhvrebs marjvniv da tkhebs martskhniv “ daaq’enebs . es sakheli „ beniamini “ ghmertma airchia mkholod misi ts’inasts’armet’q’veluri miznistvis da shesabamisad, chventvisats, radgan iak’obistvis mas mtsire mnishvneloba hkonda; ghmertistvis k’i k’erp’taq’vanismtsemeli rakheli ar imsakhurebda t’ermins „ marjvena “. samq’aros aghsasrultan dak’avshirebuli es sak’itkhebi gankhilulia gamotskhadebis 7:8-is ganmart’ebebshi.
shesanishnavi iosebi
israelis ist’oriashi, ghmertis mier iosebistvis minich’ebuli roli mas dzmebze bat’onobisk’en ubidzgebs, romlebits misi sulieri bat’onobit gaghizianebulebi arab vach’rebs q’idian. egvip’t’eshi misi p’at’iosneba da ertguleba mas apasebs, magram misi bat’onis tsoli, romelsats misi sheuratskhq’opa surda, ts’inaaghmdegobas uts’evs mas da iosebi tsikheshi aghmochndeba. ik, sizmrebis akhsnisas, movlenebi mas paraonis kvemot umaghles ts’odebamde miiq’vans: p’irveli veziri. es amaghleba mis ts’inasts’armet’q’velur nich’s epudzneba, rogorts es mis shemdeg danielis shemtkhvevashi iq’o. es nich’i mas paraonis mier apasebs, romelits mas egvip’t’es andebs. shimshilobis dros iak’obis dzmebi egvip’t’eshi ts’avlen da ik iosebi tavis borot’ dzmebs sheurigdeba. iak’obi da beniamini mat sheuertdebian da ase dasakhldebian ebraelebi egvip’t’eshi, goshenis mkhareshi.
gamosvla da ertguli mose
monobashi mq’opi ebraelebi moseshi ip’ovian, ebrael bavshvs, romlis sakhelits nilosis ts’q’lebidan „gadarchenils“ nishnavs, romelsats paraonis kalishvili, ghvtis mier momzadebuli ganmatavisuplebeli, aghzrdili da ishvilebs.
rodesats mati monobis p’irobebi mk’atsrdeba da uaresdeba, mose k’lavs egvip’t’els ebraelis dasatsavad da egvip’t’idan garbis. misi mogzauroba mas midianshi, saudis arabetshi mihq’avs, sadats abraamis shtamomavlebi tskhovroben mis meore tsoltan, k’et’urastan ertad, romelzets saras gardatsvalebis shemdeg ikorts’ina. 40 ts’lis shemdeg, mose tsolad sheirto tsipora, tavisi simamris, itros upros kalishvilze, da korts’inebis shemdeg, khorebis mtastan akhlos, tavis paras mts’q’emsavs shekhvda. shemokmedi mas echveneba manatobeli buchkis sakhit, romelits its’vis, magram ar its’veba. is umkhels tavis gegmas israelistvis da egvip’t’eshi agzavnis mas, rata tavisi khalkhis gaktsevashi daekhmaros.
ati ch’iri ikneba sach’iro, rata paraoni idzulebuli gakhdes, tavisuplad gaushvas tavisi dzvirpasi monebi. tumtsa, meate ch’iri miighebs udides ts’inasts’armet’q’velur mnishvnelobas. radgan ghmerti k’lavs egvip’t’is q’vela p’irmshos, adamiansats da tskhovelsats. imave dghes, ebraelebi aghnishnaven taviant ist’oriashi p’irvel p’aseks. p’aseki ts’inasts’armet’q’velebda mesiis, iesos, „ p’irmshos “ da „ ghvtis k’ravis “ sik’vdils, romelits ts’minda da unak’lo mskhverp’lad iq’o shets’iruli, rogorts egvip’t’idan gamosvlis dghes dak’luli „k’ravi “. ghmertma abraamisgan motkhovnili isak’is mskhverp’lshets’irvis shemdeg, egvip’t’idan gamosvlis p’aseki mesiis (tskhebulis) iesos, anu, berdznuli t’erminologiit, ieso krist’es sik’vdilis meore ts’inasts’armet’q’veluri gamotskhadebaa . egvip’t’idan gamosvla mokhda ts’lis p’irveli tvis me-14 dghes , daakhloebit dzv. ts’. me-15 sauk’uneshi , anu evas da adamis tsodvidan daakhloebit 2500 ts’lis shemdeg. es tsiprebi adast’urebs ghvtis mier kanaanis kveq’nis mk’vidr amorevelebistvis, dagvianebis sakhit mitsemuli „ otkhi taobis “ „400 ts’lis“ dros .
paraonis siamaq’e da meambokhe suli mis jartan ertad gakreba „ts’iteli zghvis“ ts’q’lebshi, rats amgvarad p’oulobs tavis mnishvnelobas, radgan is ikhureba matze gakhsnis shemdeg, rata ebraelebs sashualeba mietset shevidnen saudis arabetis mits’aze egvip’t’is nakhevark’undzulis samkhreti k’idis gavlit. midianis gverdis avlit, ghmerti tavis khalkhs udabnoshi sinas mtaze mihq’avs, sadats ts’arudgens tavis k’anons „ati mtsnebis“. erti ch’eshmarit’i ghmertis ts’inashe, israeli akhla ganatlebuli eria, romelits gamotsdas unda daekvemdebaros. am miznit, moses sinas mtaze idzakheben da ghmerti mas 40 dghe-ghamis ganmavlobashi ak’avebs. is adzlevs mas k’anonis or pilas, romlebits misi ghvtaebrivi titit aris amot’vipruli. ebraeli khalkhis banak’shi moses khangrdzlivi arq’opna amkhnevebs meambokhe sulebs, romlebits zets’olas akhdenen aaronze da sabolood aidzuleben mas daetankhmos „ okros khbos “ dnobas da chamoskhmas. mkholod es gamotsdileba ajamebs q’vela ep’okis meambokhe khalkhis ktsevas ghmertis mimart. mati uari mis avt’orit’et’ze damorchilebaze aidzulebs mat ech’vi sheit’anon mis arsebobashi. da ghvtis mravaljeradi sasjelebi arapers tsvlis. am 40 dghe-ghamis gansatsdelis shemdeg, kanaanis gigant’ebis shishi khalkhs 40 ts’lis ganmavlobashi udabnoshi khet’ials aidzulebs da am gamotsdili taobidan mkholod ieso naves dze da kalebi shedzleben ghvtis mier shemotavazebul aghtkmul mits’aze shesvlas adamis tsodvidan daakhloebit 2540 ts’lis shemdeg.
dabadebis ts’ignis mtavari p’ersonazhebi shemokmedi ghmertis mier organizebul ts’armodgenashi monats’ile msakhiobebi arian. titoeuli matgani, ts’inasts’armet’q’veluri an skhva miznebistvis, gak’vetils gadastsems da sanakhaobis es idea motsikulma p’avlem daadast’ura, romelits 1 k’or. 4:9-shi ambobs: „ radgan mechveneba, rom ghmertma chven, motsikulebi, uk’anask’nelebad shegvkmna, titkos sik’vdilistvis gants’irulebad, radgan chven sanakhaoba gavkhdit samq’arostvis, angelozebistvis da adamianebistvis “. mas shemdeg uplis matsnem, elen j. uaitma, dats’era tavisi tsnobili ts’igni sakhelts’odebit „didi dava“. amrigad, „sanakhaobis “ idea dadast’urebulia, magram ts’minda ts’ignis „varsk’vlavebis“ shemdeg, titoeuli chvenganis jeria, rom sak’utari roli sheasrulos, imis tsodnit, rom mati gamotsdilebidan sts’avlis shemdeg, chven movaleoba gvakvs, mivbadzot mat k’etil sakmeebs, mati shetsdomebis gameorebis gareshe. chventvis, rats sheekheba daniels (chemi msajuli ghmertia), ghmerti rcheba „chveni msajuli“, ra tkma unda, tanamgrdznobi, magram „msajuli“, romelits aravistvis gamonak’liss ar ak’etebs.
ebraeli erovnuli israelis gamotsdileba k’at’ast’ropulia, magram is chveni ep’okis krist’ianuli sarts’munoebis gamotsdilebaze met’ad hgavs, romelits partod gavrtselebuli gandgomilebit dasrulda. es msgavseba gasak’viri ar unda iq’os, radgan dzveli aghtkmis israeli mkholod mik’rok’osmosi, nimushi iq’o mtel dedamits’aze mtskhovrebi adamianebisa. sts’ored amit’om iq’o ch’eshmarit’i rts’mena ikats isetive ishviati, rogorts akhal aghtkmashi, romelits matskhovarsa da „ ertgul mots’med “ ieso krist’eze iq’o agebuli.
zogadad bibliidan
mteli biblia, romelits ghmertma k’arnakhit da shemdeg shtagonebit gadastsa tavis adamianur msakhurebs, sheitsavs ts’inasts’armet’q’velur gak’vetilebs; dabadebidan gamotskhadebamde. ghvtis mier archeuli mokmedi p’irebi ts’armogvidgenen isetebs, rogorebits isini sinamdvileshi arian tavianti namdvili bunebit. magram am mudmiv sanakhaobashi ts’inasts’armet’q’veluri gzavnilebis asagebad, shemokmedi ghmerti khdeba movlenebis organizat’ori. egvip’t’idan gamosvlis shemdeg, ghmerti israels adzlevs tavisi zetsiuri k’anonis tavisupal asp’ekt’s 300 ts’lis ganmavlobashi, „msajulebis“ droit, romelits daakhloebit 2840 ts’els mtavrdeba. da am tavisuplebashi, tsodvastan dabrunebashi, ghmerti avaldebulebs tavis khalkhs „shvidjer“ dasajos, romelsats bolos pilist’imelebs, mat memk’vidreobit mt’rebs gadastsems. da „shvidjer“ aghdzravs „ganmatavisupleblebs“. biblia ambobs, rom am ep’okashi „ q’vela imas ak’etebda, rats surda “. sruli tavisuplebis es dro autsilebeli iq’o, rata titoeulis mier gamot’anili naq’opi gamovleniliq’o. igivea chvens „ bolo zhamshits “. tavisuplebis es samasi ts’eli, romelits ebraelta tsodvashi mudmivi dabrunebit aghinishna, ghmerti gvtavazobs, rom isini shevadarot martali enokis tskhovrebis samas ts’els, romelsats is tavisi rcheulebis samagalito modelad ts’armogvidgens da ambobs: „ enoki samasi ts’eli itskhovra ghmerttan, shemdeg k’i aghar iq’o, radgan ghmertma ts’aiq’vana “; mastan ertad, mas maradisobashi p’irvelad shehq’avs, rogorts mis shemdeg mose da elia, da ts’mindanebi, romlebits iesos sik’vdilit aghdgnen, q’vela skhva rcheulze adre, mat shoris ieso krist’es motsikulebze; isini q’vela gardaikmneba an aghdgeba uk’anask’nel dghes.
„msajulta“ drois shemdeg dadga mepeta dro da akats, ghmerti tavis p’irvel or msakhiobs anich’ebs ts’inasts’armet’q’velur rols, romelits adast’urebs borot’ebis saboloo sik’etisk’en, anu ghamidan, anu sibnelidan, sinatlisk’en, p’rogresirebis tsnobas. ase ts’inasts’armet’q’veleben es ori k’atsi, sauli da daviti, mits’ieri rcheulebistvis momzadebuli khsnis gegmis saerto p’roekt’s, anu or pazas an or tanmimdevrul ts’minda aghtkmas. gaitvalists’inet, daviti mepe khdeba mkholod mepe saulis gardatsvalebis shemdeg, iseve rogorts dzveli maradiuli aghtkmis sik’vdili sashualebas adzlevs krist’es daamq’aros tavisi akhali aghtkma, tavisi mepoba da maradiuli bat’onoba.
es tema uk’ve vakhsene, magram shegakhsenebt, rom mits’ier monarkiebs ghvtaebrivi legit’imatsia ar akvt, radgan ebraelebma ghmerts stkhoves mepe, „ rogorits skhva erebs “ dedamits’aze, „ts’armartebs“. es nishnavs, rom am mepeebis modeli sat’anuri da ara ghvtaebrivi ghirebulebebis t’ip’isaa. ramdenadats ghmertistvis mepe nazi, gulit tavmdabali, tavgants’irvita da tanagrdznobit savsea, tavs q’velas msakhurad aktsevs, imdenad eshmak’is mepea mk’atsri, amaq’i, egoist’i da zizghismomgvreli da q’velasgan msakhurebas itkhovs. tavisi khalkhis mkhridan uarq’opit usamartlod dashavebuli ghmertma misi tkhovna daak’maq’opila da, samts’ukharod, mas mepe eshmak’isa da misi q’vela usamartlobis k’rit’eriumebit mistsa. amieridan, tavisi khalkhistvis, israelistvis, da mkholod mistvis , samepo mmartvelobam ghvtaebrivi legit’imatsia moip’ova.
zep’iri an dats’erili sit’q’va or adamians shoris gatsvlis sashualebaa. biblia ghvtis sit’q’vaa im gagebit, rom tavisi gak’vetilebis mits’ieri kmnilebebistvis gadasatsemad, ghmertma sheagrova mots’mobebi, romlebits nak’arnakhevi an shtagonebulia misi msakhurebistvis; mots’mobebi, romlebits man drota ganmavlobashi daalaga, shearchia da daajgupa. ar unda gagvik’virdes dedamits’aze damq’arebuli samartlianobis arasrulq’opileba, radgan ghmertisgan mots’q’vet’il adamianebs mkholod k’anonis asoze sheudzliat tavianti samartlianobis damq’areba. akhla, ghmerti iesos meshveobit gveubneba, rom „ aso k’lavs, suli k’i atsotskhlebs “, am ts’erilshi. amit’om, bibliis ts’minda ts’erilebi sheidzleba iq’vnen mkholod „ mots’meebi “, rogorts es mititebulia gamotskh. 11:3-shi, magram aravitar shemtkhvevashi, „mosamartleebi“. imis aghiarebit, rom k’anonis asos ar sheudzlia samartliani ganachenis gamot’ana, ghmerti avlens ch’eshmarit’ebas, romelits mkholod misi p’irovnebis ghvtaebriv bunebazea dapudznebuli. mkholod mas sheudzlia samartliani ganachenis gamot’ana, radgan misi unari, gaaanalizos tavisi kmnilebebis gonebis saidumlo azrebi, sashualebas adzlevs mas itsodes mati mot’ivebi, visats gansjis, rats daparuli da utsnobia skhva kmnilebebistvis. amit’om, biblia mkholod sapudzvels idzleva gank’itkhvistvis gamoq’enebuli mots’mobebistvis. zetsiuri samsjavros „ atasts’lovani “ p’eriodis ganmavlobashi , rcheuli ts’mindanebi miigheben ts’vdomas gansjili sulebis mot’ivebze. ieso krist’estan ertad, mat sheedzlebat gamoit’anon srulq’opili samsjavro, rats autsilebelia, radgan saboloo ganacheni gansazghvravs meore sik’vdilis dros gantsdili t’anjvis khangrdzlivobas. damnashave adamianis namdvili mot’ivis es tsodna sashualebas gvadzlevs uk’et gavigot ghvtis shets’q’aleba k’aenis, p’irveli mits’ieri mk’vlelis mimart. bibliashi ts’erilshi ts’armodgenili ertaderti mots’mobis tanakhmad, k’aeni shurit aidzula ghmertma, ak’urtkhos abelis shesats’iravi da zizghit shekhedos k’aenis, ise, rom am uk’anask’nelma ar itsis am ganskhvavebis mizezi, romelits sulieri iq’o da jer k’idev utsnobi. asea sakmeebi, tskhovreba shedgeba uamravi p’aramet’risa da p’irobisgan, romelta ident’ipitsireba da gansja mkholod ghmerts sheudzlia shegnebulad. amis tkmit, biblia adamianebistvis rcheba ertadert ts’ignad, romelits ts’erilebit ts’armoadgens k’anonis sapudzvlebs, romelits gansjis mat kmedebebs, sanam mati saidumlo azrebi gamotskhaddeba zetsashi rcheul ts’mindanebtan. akhla ts’erilis roli aris kmedebis dagmoba an gansja. sts’ored amit’om, tavis ap’ok’alipsshi, ieso akhsenebs adamianebs mati „ sakmeebis “ mnishvnelobas da ishviatad saubrobs mat rts’menaze. iak’obis 2:17-shi motsikuli iak’obi akhsenebs adamianebs, rom „ sakmeebis gareshe rts’mena mk’vdaria “, rats aseve adast’urebs am mosazrebas, ieso mkholod rts’menit ts’armoshobil k’arg an tsud „ sakmeebze “ saubrobs . da rts’menit ts’armoshobili es sakmeebi mkholod im sakmeebs ekheba, romlebsats biblia ghvtaebriv k’anonebad asts’avlis. k’atolik’uri ek’lesiis mier dapasebuli k’etili sakmeebi ar ganikhileba, radgan isini humanist’uri khasiatisa da shtagonebis sakmeebia.
uk’anask’nel zhams biblia sruliad zizghit aris motsuli da adamianuri sazogadoeba mist’ipitsirebul, globalizebul, tsru asp’ekt’s ts’armoadgens. sts’ored mashin idzens sit’q’va „ ch’eshmarit’eba “, romelits akhasiatebs ts’minda biblias, tsotskhali ghmertis sit’q’vas da, upro parto gagebit, mis universalur globalur p’roekt’s, srul mnishvnelobas. radgan am unik’aluri „ ch’eshmarit’ebis “ zizghi k’atsobriobas aidzulebs, sak’utari tavi t’q’uilze aashenos q’vela urtiertobit, p’ropanul, religiur, p’olit’ik’ur tu ek’onomik’ur speroshi.
es st’at’ia its’ereba 2021 ts’lis 14 agvist’os, shabats, khval, 15 agvist’os, did shek’rebebze, tsru religiis mier mot’q’uebuli mskhverp’lni p’at’ivs miageben misi k’arieris q’velaze ts’armat’ebul sat’anur mist’ipik’atsias, mas shemdeg, rats man „ edemis baghshi“ „ gveli “ mediumad gamoiq’ena : misi gamochena „kalts’ul mariamis“ khat’ad. namdvili kalts’uli aghar iq’o kalts’uli, radgan iesos shemdeg man vazhebi da kalishvilebi shva; iesos dzmebi da debi. magram t’q’uili dzlier k’vdeba da ets’inaaghmdegeba sauk’eteso bibliur argument’ebsats k’i. ar akvs mnishvneloba, am 15 agvist’os shemdeg am aghshpotebas mkholod rva dghesasts’auli ekneba ghmertis gasaghizianeblad da misi samartliani riskhvis gasaghviveblad, romelits damnashaveebs daat’q’debat tavs . gaitvalists’inet, rom am gamotskhadebashi bavshvebi sheirchnen „kalts’ulis“ khilvis dasadast’ureblad. arian isini isetive udanashauloebi, rogorts amboben da amt’k’itseben? tsodvilebad dabadebulebs udanashauloba arasts’orad miets’erebat, magram mat tanamonats’ileobashi ar sheidzleba daadanashaulon. am bavshvebis mier mighebuli khilva dzalian realuri iq’o, magram eshmak’i aseve dzalian realuri meambokhe sulia da ieso krist’em mravali sit’q’va miudzghvna mas, rata gaeprtkhilebina tavisi msakhurebi mis shesakheb. ist’oria mots’mobs mis mat’q’uara matsdur dzalaze, romelits mis shetsdenil da mot’q’uebul mskhverp’lebs „ meore sik’vdilamde “ mihq’avs. eshmak’is taq’vanistsema p’ap’isa da romis k’atolik’uri ek’lesiis meshveobit dagmobilia ghmertis mier gamotskhadebis 13:4-is am mukhlshi: „ da taq’vani stses drak’ons, radgan man dzalaupleba mistsa mkhetss ; da taq’vani stses mkhetss da tkves: vin aris mkhetsis msgavsi? vis sheudzlia mastan brdzola? “ sinamdvileshi, mkholod ieso krist’es mier archeul ch’eshmarit’ ts’mindanebs idzulebit da devnilad ktseuli „mkhetsis“ am „ taq’vanistsemis “ dasrulebis shemdeg , garemoebebit dats’esebuli t’olerant’obis dros, es taq’vanistsema gagrdzelda eshmak’uri „kalts’ulis“ gamochenebis matsduri sashualebebit; „ kalis “, romelits „ gvels “ chaanatsvlebda mas shemdeg, rats „ gvelma “ sheatsdina „ kali “, romelmats sheatsdina misi kmari. p’rintsip’i igive rcheba da is k’vlav isetive epekt’uria.
saboloo archevanis droa
ghvtaebrivi gamotskhadebebis es shests’avla mtavrdeba dabadebis ts’ignis analizit, romelmats gagvatsno, tu vin aris ghmerti misi khasiatis q’vela asp’ekt’shi. chven akhlakhan vnakhet, tu rogor mt’k’itsed moitkhovs is tavisi kmnilebebisgan morchilebas, rodesats abrams rts’menis arachveulebrivi gamotsda daak’isra, rodesats is titkmis asi ts’lis iq’o; amit’om, am ghvtaebrivi motkhovnis demonst’rireba aghar aris sach’iro.
1843 ts’lis gazapkhulidan ghvtis mier shemotavazebuli bolo archevanis dros, upro zust’ad k’i 1844 ts’lis 22 okt’ombridan motkhovnis dros, shabatis datsva ghmertis mier moitkhoveba, rogorts mis mier ch’eshmarit’ad rcheuli ts’mindanebis mier mistvis dabrunebuli siq’varulis dast’uri. amrigad, universaluri sulieri sit’uatsia ts’armodgenilia ertiani k’itkhvis sakhit, romelits mimartulia religiuri organizatsiebis q’vela ts’evrs, mkholod krist’ianebs.
k’itkhva, romelits gk’lavs an gatsotskhlebs samudamod
akvs tu ara imp’erat’ors, mepes an p’ap’s uplebamosileba da uplebamosileba, shetsvalos ghvtis mier natkvami da dats’erili sit’q’vebi an misi k’arnakhit, rogorts es mosem gaak’eta?
q’velapris ts’inasts’ar ganch’vret’is shemdeg, am k’itkhvis chatvlit, iesom ts’inasts’ar gastsa p’asukhi mates 5:17-18-shi: „ nu ggoniat, rom rjulis an ts’inasts’armet’q’velta gasaukmeblad movedi. gasaukmeblad k’i ara, aghsasruleblad movedi. radgan ch’eshmarit’ad geubnebit tkven: sanam tsa da dedamits’a ar gadava, rjulis arts erti iot’a an erti ts’ert’ili ar gadava, sanam q’velaperi ar aghsruldeba “ . imave iesom aseve gamoatskhada, rom misi sit’q’vebi gangvsjis ioanes 12:47-49-shi: „ tu vinme moismens chems sit’q’vebs da ar daitsavs, me ar ganvik’itkhav mas, radgan ar movedi samq’aros gansak’itkhavad, aramed samq’aros sakhsnelad. vints me uarmq’ops da ar miighebs chems sit’q’vebs, hq’avs ganmk’itkhveli; sit’q’va, romelits me vtkvi, is gansjis mas uk’anask’nel dghes . radgan me chemit ar milap’arak’ia, aramed mamam, vints momavlina, momtsa mtsneba, ra vtkva da ra vilap’arak’o “ .
es aris ghvtis gageba misi k’anonis shesakheb. tumtsa, danielis 7:25-shi natkvamia, rom misi „ shetsvlis “ ganzrakhva krist’ianul ep’okashi unda gamocheniliq’o, sadats romis k’atolik’uri p’ap’is shesakheb natkvamia: „ is it’q’vis sit’q’vebs uzenaesis ts’inaaghmdeg da dachagravs uzenaesis ts’mindanebs da ipikrebs droebisa da k’anonebis shetsvlaze ; da ts’mindanebi mis khelshi chavardebian droit, droebit da nakhevari droit“. es aris sheuratskhq’opa, romelits shets’q’deba da romlis samartlianad dasjasats is etsodineba 26-e mukhlis mikhedvit, romelits shemdegnairad zhghers: „ mashin mova gank’itkhva da ts’aartmeven mis khelmts’ipebas, romelits ganadgurdeba da samudamod ganadgurdeba“. es ts’inasts’armet’q’veluri „ droebi “ anu ts’lebi atskhadebs mis devnis mepobas, romelits dasrulda 1260 ts’lis ganmavlobashi, 538 ts’lidan 1798 ts’lamde.
es „ gansja “ ramdenime et’ap’ad khortsieldeba.
gamoq’opisa da gants’mendis sakme, romelits ghmertma 1843 ts’lis gazapkhulidan daamk’vidra. advent’izmi gamoq’opilia k’atolik’uri da p’rot’est’ant’uli religiebisgan. gamotskhadebashi es paza ekheba „ sardisis, piladelpiisa da laodik’eis “ ep’okebs, romlebits mokhseniebulia gamotskh. 3:1-7-14-shi.
meore paza aghmasrulebelia: „ misi khelmts’ipeba ts’aertmeva “. es aris ieso krist’es didebuli dabruneba, romelits mosalodnelia 2030 ts’lis gazapkhulze. rcheuli advent’ist’i shedian maradiulobashi gantsalk’evebulni ughirsi k’atolik’eebisgan, p’rot’est’ant’ebisa da advent’ist’i meambokheebisgan, romlebits dedamits’aze k’vdebian. mokmedeba khdeba gamotskhadebis 3:14-shi mokhseniebuli „ laodik’eis “ ep’okis dasasruls .
mesame paza aris datsemuli mk’vdrebis gank’itkhva, romelsats akhortsieleben rcheulebi, romlebits ghvtis zetsiur sameposhi shevidnen. mskhverp’lni khdebian msajulebi da tsal-tsalk’e ganisjeba titoeuli meambokhis sitsotskhle da gamoakvt saboloo ganacheni, romelits p’rop’ortsiulia mati danashaulisa. es ganachenebi gansazghvravs „ t’anjvis “ khangrdzlivobas , romelits gamots’veuli ikneba mati „ meore sik’vdilis “ mokmedebit . gamotskhadebashi es tema aris gamotskh. 4; 11:18 da 20:4; es dan. 7:9-10-dan its’q’eba.
meotkhe, meshvide atasts’leulis bolos, ghvtisa da misi rcheulebistvis krist’eshi did shabats, modis krist’esa da misi rcheulebis mier gamot’anili ganachenebis aghsrulebis paza. tsodvis dedamits’aze, sadats isini aghdgebian, gants’iruli meambokheebi ganadgurdebian „ samudamod “, „ ghvtis tsetskhlit “. „ meore sik’vdili “. gamotskhadebashi es aghmasrulebeli samsjavro an „uk’anask’neli samsjavro“ gamotskh. 20:11-15-is temaa.
saboloo archevanis dros, ori sheutavsebeli religiuri k’ontseptsia, radgan isini ertmanetisgan uk’iduresad ets’inaaghmdegebian, sabolood gamoiq’opa . krist’es rcheulebi ismenen mis khmas da eguebian mis im drois motkhovnebs, rodesats is esaubreba mat da mouts’odebs. meore p’ozitsiaze arian krist’ianebi, romlebits sauk’uneebis ganmavlobashi religiurad damk’vidrebul t’raditsiebs misdeven, titkos ch’eshmarit’eba drois sak’itkhi iq’os da ara int’elekt’is, msjelobisa da mots’mobis. am khalkhma ver gaigo, ras ts’armoadgens ieremia ts’inasts’armet’q’velis mier gamotskhadebuli „ akhali aghtkma “ ier. 31:31-34: „ aha, modis dgheebi, ambobs upali, rotsa akhal aghtkmas davdeb israelis sakhltan da iudas sakhltan, ara im aghtkmis mikhedvit, romelits davde mat mamebtan im dghes, rotsa kheli chavk’ide mat egvip’t’is kveq’nidan gamosaq’vanad, romelits daarghvies, tumtsa mati kmari viq’avi, ambobs upali. aramed es aris aghtkma, romelsats davdeb israelis sakhltan im dgheebis shemdeg, ambobs upali: chavdeb chems rjuls mat gulebshi da davts’er mat gulebze ; da viknebi mati ghmerti da isini iknebian chemi khalkhi. agharavin asts’avlis tavis moq’vass an tavis dzmas da ar it’q’vis: „itsode upali!“ radgan q’vela mitsnobs, umtsiresidan udidesamde, ambobs upali. radgan me vap’at’ieb mat urjuloebas da aghar gavikhseneb mat tsodvas . „rogor shedzlebs ghmerti „ gulze dats’eras“?“ » adamianis siq’varuli misi ts’minda k’anonis mimart, rats dzveli aghtkmis normam ver moip’ova? am k’itkhvaze p’asukhi da ertaderti ganskhvaveba or aghtkmas shoris, ghvtaebrivi siq’varulis demonst’rirebis asp’ekt’shia, romelits mights’eulia shemtsvleli ieso krist’es gamomsq’idveli sik’vdilit, romelshits is gank’atsda da gamoavlina tavi. iesos sik’vdili ar movida morchilebis dasasruleblad, aramed p’irikit, man rcheulebs mistsa mizezebi, rom k’idev upro morchilebi gamoechinat tavi ghmertis mimart, romelsats sheudzlia ase dzlierad siq’varuli. da rodesats is adamianis guls ip’q’robs, ghvtis mier nanat’ri mizani mights’eulia; is ighebs rcheuls, romelits shesaperisi da ghirsia misi maradisobis gasaziareblad.
bolo gzavnili, romelits ghmertma am nashromshi ts’armogidginat, gantsalk’evebis temaa . es aris sasitsotskhlod mnishvnelovani sak’itkhi, romelits rcheulsa da mots’odebuls shoris mtel ganskhvavebas kmnis. tavisi normaluri bunebit, adamians ar mosts’ons, rodesats mas chvevebsa da sagnebis aghkmashi ats’ukheben. tumtsa, es ashliloba autsilebeli khdeba, radgan damk’vidrebul t’q’uils michveuli, rcheuli rom gakhdes, adamiani unda mots’q’des da gadait’anos q’uradgheba, rata sheeguos im ch’eshmarit’ebas, romelsats ghmerti achvenebs. sts’ored mashin khdeba gantsalk’eveba imisagan da matgan, visats ghmerti ar amt’k’itsebs . rcheulma unda achvenos tavisi unari, k’onk’ret’ulad dausvas k’itkhvebi sak’utar ideebs, chvevebs da khortsiel k’avshirebs im arsebebtan, romelta bedi arasdros ikneba maradiuli sitsotskhle.
rcheultatvis religiuri p’riorit’et’i vert’ik’aluria; mizania shemokmed ghmerttan dzlieri k’avshiris shekmna, tundats es adamianuri urtiertobebis k’omp’romisze ts’asvlas nishnavdes. datsemuli adamianebistvis religia horizont’aluria; isini up’irat’esobas anich’eben skhva adamianebtan damq’arebul k’avshirs, tundats es ghmertis k’omp’romisze ts’asvlas nishnavdes.
meshvide dghis advent’izmi: ganshoreba, sakheli, ist’oria
krist’ianuli sarts’munoebis uk’anask’neli rcheulebi sulierad ik’ribebian, rata shekmnan „ 12 t’omis “ israeli, romelits mokhseniebulia gamotskh. 7-shi. mati shercheva gankhortsielda rts’menis gamotsdebis seriit, romelits dapudznebulia ts’inasts’armet’q’veluri sit’q’visadmi gamovlenil int’eresze, romelits dan. 8:14-shi atskhadebs 1843 ts’lis tarighs. es iq’o krist’ianobis ghmertis mier aghdgenis aghsanishnavad, romelits manamde ts’armodgenili iq’o k’atolik’uri sarts’munoebit 538 ts’lidan da p’rot’est’ant’uli sarts’munoebit repormatsiis droidan 1170 ts’lidan. dan. 8:14-is mukhli ganimart’a, rogorts krist’es didebuli dabrunebis gamotskhadeba, misi mosvlis, romelmats gamoits’via misi „molodini“, latinurad „adventus“, akedan modis sakheli advent’ist’i, romelits mienich’a gamotsdilebas da mis mimdevrebs 1843 da 1844 ts’lebs shoris. erti shekhedvit, es uts’q’eba ar saubrobda shabatze, aramed mkholod erti shekhedvit, radgan krist’es dabruneba aghnishnavs meshvide atasts’leulshi shesvlas, anu did shabats, romelits q’ovel k’viras its’inasts’armet’q’vela meshvide dghis shabatit: ebraelta shabatit . am k’avshiris utsodinrobis gamo, p’irvelma advent’ist’ebma mkholod am gansatsdelis shemdeg aghmoachines ghmertis mier shabatistvis minich’ebuli mnishvneloba. rodesats es gaiges, p’ionerebma mt’k’itsed asts’avles shabatis ch’eshmarit’eba, romelits mokhseniebulia chamoq’alibebuli ek’lesiis, „meshvide dghis“ sakhelit. tumtsa, drota ganmavlobashi, sakmis memk’vidreebma aghar mianich’es shabats is mnishvneloba, rasats ghmerti anich’ebs mas, es imit, rom misi motkhovna dauk’avshires ieso krist’es dabrunebis dros, danielis ts’inasts’armet’q’velebit mititebul 1843 ts’lis tarightan dak’avshirebis natsvlad. aseti pundament’uri ghvtaebrivi motkhovnis gadadeba shetsdoma iq’o, romlis shedegits 1994 ts’els ghmertma uarq’o organizatsia da misi ts’evrebi, romlebits man gadastsa ajanq’ebul banak’s, romelits mis mier uk’ve dagmobili iq’o 1843 ts’lidan. es samts’ukharo gamotsdileba da krist’ianuli sarts’munoebis bolo opitsialuri inst’it’ut’is es martskhi mots’mobs tsru krist’ianobis am uunarobas, miighos adamianuri k’avshirebis gantsalk’eveba . sakme ghvtaebrivi ch’eshmarit’ebis da shesabamisad, tavad ghmertis siq’varulis nak’lebobas ekheba da es aris krist’ianuli sarts’munoebis ist’oriis umtavresi gak’vetili, romlis tkmats shemidzlia, rata gasts’avlot da gagaprtkhilot q’ovlisshemdzle ghmertis, iahveh-mikael-ieso-krist’es sakhelit.
da bolos, k’vlav imave temaze, radgan es mt’k’ivneuli sulieri ganshorebis pasad damijda, shegakhsenebt mates 10:37-is am mukhls da, radgan mis ts’inmsts’rebi mukhlebi natlad ajamebs ch’eshmarit’i krist’ianuli rts’menis gamijvnis khasiats, vakhseneb mat q’velas 34-e mukhlidan 38-e mukhlamde:
„ nu ggoniat, rom movedi dedamits’aze mshvidobis mosat’anad. ara mshvidobis mosat’anad, aramed makhvilis. radgan movedi, rom k’atsi mamastan da asuli dedastan da rdzali dedamtilis ts’inaaghmdeg ganvats’q’o. k’atsis mt’rebi misive sakhleulni iknebian. vints mamas an dedas chemze met’ad uq’vars, is ar aris chemi ghirsi . da vints dzes an asuls chemze met’ad uq’vars, is ar aris chemi ghirsi. vints ar ighebs tavis jvars da ar gamomq’veba, is ar aris chemi ghirsi. “ es 37-e mukhli amartlebs abraamis k’urtkhevas; man daamots’ma, rom ghmerts tavis khortsiel dzeze met’ad uq’varda. da advent’ist’i dzmis movaleobis shekhsenebit, am mukhlis tsit’irebit, chveni gzebi gaiq’o da me ghvtisgan gansak’utrebuli k’urtkheva mivighe. shemdeg am „dzmam“ panat’ik’osi mits’oda da am gamotsdilebis shemdeg is t’raditsiul advent’ist’ur gzas gahq’va. is, vints advent’izmi da veget’arianelobis sargebeli gamatsno, mogvianebit alzeimeris daavadebit gardaitsvala, me k’i jer k’idev janmrteli var, tsotskhali da akt’iurad vemsakhurebi chems ghmerts, 77 ts’lis asak’shi da arts ekimebs mivmartav da arts medik’ament’ebs. mteli dideba shemokmed ghmerts da mis dzvirpas rchevebs ek’utvnis. ch’eshmarit’ad!
advent’izmis ist’oriis shesajameblad , unda gvakhsovdes shemdegi pakt’ebi. am sakhelit „advent’ist’i“, ghmerti agrovebs tavis uk’anask’nel ts’mindanebs k’atolik’uri sarts’munoebis khangrdzlivi bat’onobis shemdeg, ramats religiurad daak’anona k’vira dghe, romelits k’onst’ant’ine I-ma ts’armartuli sakhelit „daup’q’robeli mzis dghe“ daats’esa 321 ts’lis 7 mart’s . tumtsa, p’irveli advent’ist’ebi iq’vnen p’rot’est’ant’ebi an k’atolik’eebi, romlebits ghvtismosaobit p’at’ivs stsemdnen memk’vidreobit mighebul krist’ianul k’vira dghes. amit’om, isini ghmertma shearchia mati saktsielis gamo, radgan isini ieso krist’es dabrunebit iq’vnen gakharebulni, romelits mat tanmimdevrulad gamoutskhades 1843 ts’lis gazapkhulze da 1844 ts’lis 22 okt’ombers. mkholod am sherchevis shemdeg mietsat mat shabatis sinatle. aseve, danielisa da gamotskhadebis ts’inasts’armet’q’velebebis mateuli int’erp’ret’atsiebi sheitsavda uzarmazar shetsdomebs, romlebsats am nashromshi vasts’oreb. shabatis shesakheb tsodnis gareshe, p’ionerebma shekmnes e.ts’. „gamodziebiti“ gansjis teoria , romlis k’itkhvis nishnis kvesh daq’enebats k’i verasdros shedzles; mas shemdegats k’i, rats mat shabatis sinatle mietsat. mattvis, vints ar itsis, shegakhsenebt, rom am teoriis tanakhmad, 1843 ts’lidan, shemdeg k’i 1844 ts’lidan, zetsashi ieso ik’vlevs mots’mobis ts’ignebs, rata shearchios tavisi uk’anask’neli rcheulebi, romlebits unda gadarchnen. tumtsa, k’vira dghis tsodvis mk’apio ident’ipik’atsiam zust’i mnishvneloba mistsa danielis 8:14-is uts’q’ebas, tundats mis tsudad targmnil pormashi - „ sats’mindris gants’mendashi “. da am arasts’orma targmanma shekmna gadauch’reli dava, radgan es gamotkma, up’irveles q’ovlisa, ebr. 8:14-is mikhedvit ieso krist’es gamomsq’idveli sik’vdilit mights’evas ekheboda. 9:23: „ amit’om autsilebeli iq’o, radgan zetsiuris khat’eba amit unda gants’mindos , tvit zetsiurits unda gants’mindos amatze uk’etesi mskhverp’lit “ . radgan krist’e ar shevida kheltkmnil t’adzarshi , romelits ch’eshmarit’is mibadzvaa, aramed tvit tsashi, rata akhla ghvtis ts’inashe ts’ardges chventvis “. amrigad, q’velaperi, rats zetsashi unda gants’mindos, ieso krist’es sik’vdilit ganits’minda: amit’om, sagamodziebo samsjavros aghar akvs logik’uri azri. iesos sik’vdilisa da aghdgomis shemdeg, arts erti tsodva an tsodvili ar shedis tsashi, rata khelakhla shebilts’os igi, radgan iesom gats’minda tavisi zetsiuri psk’eri sat’anisa da misi angelozuri mimdevrebis dedamits’aze gandevnit, gamotskhadebis 12:7-12-is da gansak’utrebit me-9 mukhlis tanakhmad: „ da gadmogdebul ikna didi drak’oni, dzveli gveli, romelsats eshmak’i da sat’ana hkvia da romelits atsdunebs mtel samq’aros, gadmogdebul ikna dedamits’aze da misi angelozebits mastan ertad gadmogdebul iknen “ .
opitsialuri advent’izmis meore shetsdomats shabatis rolis tavdap’irveli utsodinrobidan momdinareobs da didi mnishvneloba gatsilebit gvian sheidzina. advent’ist’ebma arasts’orad gaamakhviles q’uradgheba rts’menis bolo, saboloo gamotsdis droze, romelits sinamdvileshi mkholod mat ekhebat, vints ieso krist’es ch’eshmarit’i dabrunebis dros tsotskhlebi iknebian. k’erdzod, mat arasts’orad egonat, rom k’vira „mkhetsis nishani “ mkholod am uk’anask’neli gamotsdis dros gakhdeboda da sts’ored es khsnis megobrobis dziebas mattan, vints k’viras itsavs, romelits sinamdvileshi ghvtis mier dats’q’evlilia, misi dasats’q’isidanve. dast’uri, romelsats me moviq’van, aris gamotskhadebis 8, 9 da 11 tavebis „shvidi saq’viris“ arseboba, romeltagan p’irveli ekvsi aprtkhilebs adamianebs 321 ts’lis shemdeg, mteli krist’ianuli ep’okis ganmavlobashi, ghvtis mier dagmobili k’vira dghis tsodvis p’rakt’ik’is shesakheb. rats dan. 8:12-shi uk’ve iq’o natkvami: „ jari q’oveldghiuri mskhverp’lit gadarcha tsodvis gamo ; rkam ch’eshmarit’eba mits’aze daangria da ts’armat’ebit sheasrula tavisi sakmeebi“. es „ tsodva “, k’vira dghis chveuleba, romelits 321 ts’lidan k’onst’ant’ine I-isgan samokalako memk’vidreobit iq’o mighebuli da religiurad gamartlebuli iq’o p’ap’is romis mier 538 ts’lidan, uk’ve iq’o „ mkhetsis nishani “, romelits mokhseniebulia gamotskh. 13:15; 14:9-11; 16:2-shi. 1995 ts’els, 1982-1991 ts’lebshi chems mier shemotavazebuli ts’inasts’armet’q’veluri sinatlis uarq’opis shemdeg, opitsialurma advent’izmma daushva seriozuli shetsdoma, rodesats aliansi dado ghvtis gamotskhadebul da gamovlenil mt’rebtan. am kmedebashi sruliad ignorirebulia mravali saq’veduris magaliti, romelits ghmertma dzveli israelis mimart egvip’t’estan aliansis gamo, t’ip’iuri tsodvis simbolur gamosakhulebastan dak’avshirebit, rats advent’ist’ebis shetsdomas k’idev upro dids khdis.
sinamdvileshi, rogorts k’i advent’ist’ khalkhs gaatsnobieres shabatis roli da mnishvneloba, romelits mas, rogorts shemokmedi ghmertis, enich’eba, mat mk’apiod unda amoetsnot tavianti religiuri mt’rebi da tavi aeridebinat mattan nebismieri dzmuri k’avshirisgan. radgan shabati aris „ tsotskhali ghmertis bech’edi “ gamotskhadebis 7:2-shi, anu shemokmedi ghmertis samepo nishani, misi mots’inaaghmdege, k’vira , sheidzleba q’opiliq’o mkholod „ mkhetsis nishani “ gamotskhadebis 13:15-shi.
akve minda gavikhseno, rom opitsialuri inst’it’utsiuri advent’izmis datsemis mizezebi mravalia, magram mtavari da q’velaze seriozuli sheshpoteba danielis 8:14-is ch’eshmarit’i targmanis sinatlis uarq’opa da danielis 12-e tavis sruliad akhali akhsnisadmi zizghit aghsavse gak’vetili, romlis gak’vetilits meshvide dghis advent’izmis ghvtaebrivi legit’imurobis khazgasmaa, aris . shemdeg modis shetsdoma imisa, rom imedi ar daamq’ares 1994 ts’els gamotskhadebul ieso krist’es dabrunebaze, rogorts es am sakmis p’ionerebma gaak’etes 1843 da 1844 ts’lebshi.
ghvtis mtavari gansja
dedamits’isa da tsis shekmnis dasrulebis shemdeg, ghmerti meekvse dghes atavsebs adamians dedamits’aze. sts’ored k’atsobriobis daumorchilebeli saktsielis da shesabamisad, tsodvis gamo, ghmerti mas shvidi atasi ts’lis ist’oriis ganmavlobashi tanmimdevrulad daukvemdebarebs tavis mraval samsjavros. titoeuli am samsjavros dros tsvlilebebi khdeba da aghikmeba k’onk’ret’uli da khiluli gzit. k’atsobriobis mier chadenili ekstsesebi moitkhovs am ghvtaebriv charevebs, romelta mizania misi dabruneba misi uzenaesi samsjavroti damt’k’itsebuli ch’eshmarit’ebis gzaze.
dzveli aghtkmis samsjavroebi .
p’irveli samsjavro: ghmerti gansjis evas da adamis mier chadenil tsodvas, romlebits dats’q’evlilebi da „ edemis baghidan “ gandevnilni arian .
meore samsjavro: ghmerti anadgurebs meambokhe k’atsobriobas msoplio „ ts’arghvnis “ ts’q’lebit .
mesame samsjavro : ghmerti adamianebs skhvadaskhva enebit q’ops „ babilonis k’oshk’is “ ashenebis shemdeg .
me-4 samsjavro: ghmerti aghtkmas debs abramtan, romelits shemdeg abraami khdeba. am dros ghmerti anadgurebs sodomsa da gomoras, kalakebs, sadats uk’iduresi tsodvaa gavrtselebuli; sadzulvel da sazizghar „ tsodnas “ .
me-5 samsjavro : ghmerti ikhsnis israels egvip’t’is monobidan, israeli khdeba tavisupali da damouk’idebeli eri, romelsats ghmerti ts’arudgens tavis k’anonebs.
me-6 samsjavro : 300 ts’lis ganmavlobashi, misi khelmdzghvanelobit da 7 ganmatavisuplebeli msajulis mokmedebit, ghmerti ikhsnis israels mt’rebis mier tsodvis gamo dap’q’robilisgan.
me-7 gank’itkhva: khalkhis tkhovnit da mati ts’q’evlis sanatsvlod, ghmerti itsvleba mits’ieri mepeebita da mati khangrdzlivi dinast’iebit (iudas mepeebi da israelis mepeebi) .
me-8 samsjavro: israeli babilonshi gadaasakhles .
me-9 gank’itkhva: israeli uarq’ops ghvtaebriv „mesias“ iesos - dzveli aghtkmis dasasruli. akhali aghtkma srulq’opil dokt’rinul sapudzvlebze its’q’eba.
me-10 gank’itkhva: israelis erovnuli sakhelmts’ipo romaelebma 70 ts’els gaanadgures .
akhali aghtkmis samsjavroebi .
isini „gamotskhadebashi“ „ shvidi saq’virit “ arian mokhseniebulni.
p’irveli ganacheni: barbarosebis shemosevebi 321 ts’lis shemdeg, 395-dan 538 ts’lamde .
me-2 ganacheni: 538 ts’els dominant’uri p’ap’is religiuri rezhimis damq’areba .
mesame samsjavro : religiuri omebi: isini k’atolik’eebs up’irisp’ireben repormat’or p’rot’est’ant’ebs, romlebsats ghmerti ar its’onebs: „ tvaltmaktsebs “ (dan. 11:34).
meotkhe gank’itkhva: pranguli revolutsiuri ateizmi amkhobs monarkias da asrulebs romis k’atolik’ur desp’ot’izms .
me-5 ganacheni: 1843-1844 da 1994 ts’ts’.
– dasats’q’isi: dan. 8:14-is gank’arguleba dzalashi shedis – is moitkhovs repormatsiis mier 1170 ts’lidan, p’it’er uoldos, srulq’opili magalitis, mier aghebuli samushaos dasrulebas. p’rot’est’ant’uli rts’mena daetsema da advent’izmi gamarjvebulad ibadeba: romauli k’vira dghis religiuri p’rakt’ik’a dagmobilia, kholo shabatis shabatis rit’uali gamartlebulia da moitkhoveba ghmertis mier ieso krist’eshi 1843 ts’lidan. amgvarad, repormis sakme dasrulebulia.
– dasasruli: iesos mier „ amoghebuli “, is 1994 ts’els inst’it’utsiurad gardaitsvala, „ laodik’eis “ admi mimartuli uts’q’ebis shesabamisad . ghvtis samsjavro daits’q’o misi sakhlis ts’inasts’armet’q’veluri rts’menis sabedists’ero gamotsdit. uk’maq’opilo, q’opili rcheuli sheuertda k’atolik’e da p’rot’est’ant’i ambokhebulebis banak’s.
me-6 samsjavro: „ me-6 saq’viri “ sruldeba mesame msoplio omis sakhit, amjerad birtvuli, romelits aghts’erilia dan. 11:40-45-shi. gadarchenilebi ats’q’oben saboloo saq’oveltao mmartvelobas da p’irveli dghis dasvenebas brdzanebulebit savaldebulos khdian. shedegad, meshvide dghes, shabatis dasveneba, ak’rdzalulia, tavdap’irvelad ak’rdzalulia sotsialuri sanktsiebit da sabolood akhali brdzanebulebit sik’vdilit isjeba.
me-7 gank’itkhva: 2030 ts’lis gazapkhulze, gamotskh. 16-shi aghts’erili shvidi uk’anask’neli ch’iris ts’in krist’es didebuli dabruneba amtavrebs adamianuri tsivilizatsiis arsebobas dedamits’aze. k’atsobrioba ganadgurdeba. mkholod sat’ana darcheba t’q’ved gamoutsdel dedamits’aze, gamotskh. 20-shi mokhseniebul „upsk’rulshi“, „ atasi ts’lis “ ganmavlobashi.
me-8 samsjavro: ieso krist’es mier zetsad amaghlebuli misi rcheulebi gansjian borot’ mk’vdrebs. es aris samsjavro, romelits moq’vanilia gamotskh. 11:18-shi.
me-9 samsjavro: uk’anask’neli samsjavro; borot’mokmedni aghdgebian „ meore sik’vdilis “ normis gasat’areblad „tsetskhlis t’bis “ gamo , romelits paravs dedamits’as da mattan ertad shtantkavs tsodvit gamots’veuli sakmeebis q’vela k’vals.
me-10 gank’itkhva : shebilts’uli dedamits’a da tsa ganakhldeba da gandiddeba. k’etili iq’os tkveni mobrdzaneba rcheulta ghvtis akhal, maradiul sameposhi!
ghvtaebrivi A-dan Z-mde, alepidan t’av-mde, alpadan omegamde
biblias araperi akvs saerto adamianebis mier dats’eril skhva ts’ignebtan, garda misi vizualuri zedap’iruli asp’ekt’isa. radgan sinamdvileshi chven mkholod mis zedap’irs vkhedavt, romelsats vk’itkhulobt ebrauli da berdznuli enebistvis damakhasiatebeli ts’erilobiti k’onventsiebis shesabamisad , romlebshits originaluri t’ekst’ebi gadmogvetsa. tumtsa, bibliis ts’erisas mosem gamoiq’ena arkauli ebrauli, romlis anbanis asoebi ganskhvavdeboda dghevandeli asoebisgan, isini babilonshi gadasakhlebis dros aso-aso sheitsvala q’ovelgvari p’roblemis gareshe. tumtsa, asoebi ertmanetze iq’o mik’ruli sit’q’vebis dashorebis gareshe, rats k’itkhvas ar aadvilebda. tumtsa, am nak’lovanebis mighma imaleba skhvadaskhva sit’q’vebis pormirebis up’irat’esoba, misi dasats’q’isis aghsanishnavad archeuli asos mikhedvit. es shesadzlebelia da es dadast’urda, rats adast’urebs, rom biblia namdvilad aghemat’eba adamianis ts’armosakhvisa da mights’evebis shesadzleblobebs. mkholod usazghvro shemokmedi ghmertis azrovnebasa da mekhsierebas sheedzlo aseti nats’armoebis chapikreba. radgan bibliis mravaljeradi ts’ak’itkhvis es dak’virveba tskhadq’ops, rom masshi mokhseniebuli q’oveli sit’q’va ghmertma airchia da shtaagona misi ts’ignebis skhvadaskhva mts’erlebs drota ganmavlobashi, bolo ts’ignis, misi gamotskhadebis anu ap’ok’alipsis chatvlit.
daakhloebit 1890 ts’els, rusma matemat’ik’osma, ivan p’aninma, bibliuri t’ekst’ebis ats’q’obis skhvadaskhva asp’ekt’shi ritskhviti ritskhvebis arseboba achvena. ebraul da berdznul enebs saerto akvt is pakt’i, rom mati anbanis asoebi aseve gamoiq’eneba rogorts tsiprebi da ritskhvebi. ivan p’aninis mier ts’armodgenilma demonst’rirebam mnishvnelovnad gaamts’vava im adamianebis danashaulis grdznoba, romlebits ghvtis biblias seriozulad ar aghikvamen. radgan tu am aghmochenebs aranairi gavlena ar akvt adamianebis ghmertis siq’varulis unarze, isini maints artmeven mat nebismier legit’imatsias, rom ar irts’munon misi arseboba. ivan p’aninma achvena, tu rogor iq’o ritskhvi „shvidi“ q’velgan ts’armodgenili bibliis mtel ats’q’obashi, gansak’utrebit mis p’irvel mukhlshi, dabadebis 1:1-shi. mas shemdeg, rats tavad vachvene, rom meshvide dghe shabati aris „ tsotskhali ghmertis bech’edi “ gamotskhadebis 7:2-shi, es nashromi mkholod adast’urebs am brts’q’invale matemat’ik’osis mier aghmochenil mt’k’itsebulebebs, romelmats tavisi da chveni drois momtkhovni metsnierebi udavo sametsniero mt’k’itsebulebebit daamt’k’itsa.
ivan p’aninis droidan moq’olebuli, tanamedrove k’omp’iut’eruli t’eknologiebi aanalizeben ertaderti dzveli aliansis ts’minda ts’erilis shemadgenel asoebis 304,805 nishans da p’rogramuli uzrunvelq’opa uamrav ganskhvavebul k’itkhvas gvtavazobs titoeuli asos uzarmazar ch’adrak’is dapaze gantavsebit, romlis gasts’orebis shesadzleblobebi its’q’eba 304,805 asos erti horizont’aluri khazit, sanam sabolood ar mivighebt am 304,805 asos ert vert’ik’alur khazs; da am or uk’idures gasts’orebas shoris q’vela utvalav shualedur k’ombinatsias. chven vp’oulobt shet’q’obinebebs mits’ieri samq’aros, misi saertashoriso movlenebis da udzvelesi da tanamedrove khalkhis sakhelebis shesakheb da shesadzleblobebi uzarmazaria, radgan ertaderti autsilebeli p’irobaa ident’uri sivrtsis (1-dan n-mde...) shenarchuneba ts’armokmnili sit’q’vebis titoeul asos shoris. horizont’aluri da vert’ik’aluri gasts’orebis garda, arsebobs mravali iribi gasts’oreba, zemodan kvemodan da kvemodan zemot, marjvnidan martskhniv da martskhnidan marjvniv.
amit’om, ok’eanis khat’is gamoq’enebit, vadast’ureb, rom bibliis shesakheb chveni tsodna misi zedap’iris donezea. is, rats daparuli iq’o, rcheulebs im maradisobis ganmavlobashi gamoavlenen, romelshits isini shesvlas ap’ireben. da ghmerti k’vlav gaaotsebs tavis saq’varel adamians tavisi uzarmazari, sheuzghudavi dzalit.
samts’ukharod, es tvalismomch’reli demonst’ratsiebi ver akherkheben adamianebis gulebis shetsvlas ise, rom mat sheiq’varon ghmerti „ mteli gulit, mteli sulit, mteli dzalit, mteli gonebit “ (k’an. 6:5; mat. 22:37); misi samartliani tkhovnis shesabamisad. mits’ieri gamotsdileba amas daamt’k’itsebs, rom saq’vedurebi, shenishvnebi da sasjelebi ar tsvlis adamianebs, amit’omats, ghvtis khsnis gegma tavisupali tskhovrebis dasats’q’isidanve am mukhlzea dapudznebuli: „ srulq’opili siq’varuli shishs adzevebs “ (1 ioane 4:18). rcheulta shercheva epudzneba mat mier ghmertis, mati zetsieri mamisadmi srulq’opili siq’varulis demonst’rirebas. am „ srulq’opil siq’varulshi “ aghar aris sach’iro k’anoni an mtsnebebi da p’irveli, vints es gaigo, iq’o mokhutsi enoki, romelmats ghmerts tavisi siq’varuli gamoutskhada „ mastan ertad siarulit “, prtkhilad, rom ar gaek’etebina araperi, rats mas ar moets’oneboda. radgan morchileba siq’varulia, siq’varuli k’i morchilebaa, rata saq’varel adamians siamovneba da sikharuli mianich’o. tavisi ghvtaebrivi srulq’opilebit, ieso movida, rata daedast’urebina „ ch’eshmarit’i “ siq’varulis es gak’vetili p’irveli adamianuri modelebis - abraamis, moses, elias, danielis, iobis da mravali skhva adamianis shemdeg, romelta sakhelebits mkholod ghmertma itsis.
drota ganmavlobashi gamots’veuli depormatsiebi
dedamits’aze ar arsebobs arts erti ena, romelsats ar ganutsdia evolutsia da t’ranspormatsia, rats gamots’veulia k’atsobriobis garq’vnili sulit. am mkhriv, ebrauli ena ver gadaurcha am adamianur garq’vnilebas, amit’om ebrauli t’ekst’i, romelsats chven originalurad mivichnevt, uk’ve mkholod moses nats’erebis originalia nats’ilobriv damakhinjebul mdgomareobashi. am aghmochenas me vumadli ivan p’aninis nashroms da im pakt’s, rom ebrauli t’ekst’is im versiashi, romelits man gamoiq’ena 1890 ts’els, dabadebis 1:1-shi, man sit’q’va ghmerti tsiprulad gadaak’eta ebrauli t’erminit „elohim“. ebraulad „elohim“ aris „elohas“ mravlobiti porma, rats nishnavs ghmerts mkholobit ritskhvshi. arsebobs mesame porma: „el“. is gamoiq’eneba sit’q’va ghmertis sakhelebtan dasak’avshireblad: danieli; samueli; beteli; da a.sh. ch’eshmarit’i ghmertis aghmnishvneli es t’erminebi chvens targmanebshi didi asoti its’ereba, rata aghnishnos ganskhvaveba ch’eshmarit’ ghmertsa da adamianta tsru ts’armartul ghmertebs shoris.
biblia samartlianad da dazhinebit usvams khazs im pakt’s, rom ghmerti „ertia“, rats mas „elohad“ aktsevs, ertadert ch’eshmarit’ „elohad“. sts’ored amit’om, dabadebis p’irvel tavshi da skhvagan ghmerti sak’utar tavs mravlobit ritskhvshi sit’q’va „elohim“-is mik’utvnebit gvigzavnis gzavnils, romlitats is samartlianad atskhadebs, rom uk’ve aris mravali sitsotskhlis mama, romelits ts’in usts’rebs chveni mits’ieri sist’emis an ganzomilebis shekmnas da q’vela sitsotskhlisa, romelits dedamits’aze gamochndeba. es uk’ve shekmnili tsiuri sitsotskhleebi uk’ve gaq’opili iq’o tsodvit, romelits mis p’irvel tavisupal kmnilebashi gamochnda. sit’q’vit „elohim“-it sak’utari tavis mokhseniebit, shemokmedi ghmerti adast’urebs tavis dzalauplebas q’velaperze, rats tsotskhalia da misgan aris dabadebuli. sts’ored am shesadzleblobit shedzlebs igi mogvianebit, ieso krist’eshi, tavisi rcheulta mravali tsodvis t’arebas da mkholod tavisi gamomsq’idveli sik’vdilit, mravali adamianis sitsotskhlis gadarchenas. sit’q’va „elohim“, mravlobiti, amit’om aghnishnavs ghmerts misi shemokmedebiti dzalauplebit q’vela tsotskhalis mimart. es t’ermini aseve ts’inasts’armet’q’velebs mraval rols, romelsats is sheasrulebs tavisi khsnis gegmashi, romelshits is uk’ve dziritadad da tanmimdevrulad aris „ mama, dze da sulits’mida “, romelits natlobis shemdeg imokmedebs tavisi rcheulebis sitsotskhlis gansats’mendad da gants’mendistvis. es mravlobiti ritskhvi aseve ekheba skhvadaskhva sakhelebs, romlebsats ghmerti at’arebs: mikaeli tavisi angelozebistvis; ieso krist’e tavisi siskhlit gamosq’iduli tavisi adamianuri rcheulebistvis.
adamianuri garq’vnilebit gamots’veuli depormatsiebis magalitad moviq’van zmnas „k’urtkheva“, romelits ebraulad gamoikhat’eba pudzit „brq“ da romlis khmovnebis archevani sabolood itargmneba rogorts „k’urtkheva“ an „ts’q’evla“. es garq’vnili depormatsia amakhinjebs iobis shesakheb tsnobis mnishvnelobas, romelsats misi tsoli sinamdvileshi eubneba: „ dalotse ghmerti da mok’vdi “ da ara „ dats’q’evle ghmerti da mok’vdi “, rogorts mtargmnelebi gvtavazoben. mzak’vruli garq’vnili tsvlilebis k’idev erti magalitia, prangul enashi gamotkma „ra tkma unda“, romelits tavdap’irvelad gark’veul da absolut’ur mnishvnelobas nishnavda, adamianur azrovnebashi miigho „shesadzloa“-s mnishvneloba, rats sruliad sap’irisp’iroa. es uk’anask’neli magaliti imsakhurebs moq’vanas, radgan is mnishvnelobas sheidzens da seriozul shedegebs moit’ans. „petit Larousse“ leksik’onshi aghvnishne tsvlileba sit’q’va „k’viris“ ganmart’ebastan dak’avshirebit. 1980 ts’lis versiashi k’viris p’irvel dghed ts’armodgenili, momdevno ts’lis versiashi k’i meshvide dghe gakhda. amit’om, ch’eshmarit’ebis ghmertis shvilebi prtkhilad unda iq’vnen adamianebis mier dadgenili evolutsiuri k’onventsiebis mimart, radgan matgan ganskhvavebit, didi shemokmedi ghmerti ar itsvleba da misi ghirebulebebi ar itsvleba, iseve rogorts saganta ts’esrigi da dro, romelits man samq’aros daarsebidan daamk’vidra.
k’atsobriobis borot’ma sakmeebma gavlena moakhdina bibliis ebraul t’ekst’zets k’i, sadats khmovnebi usamartlod miets’ereba khsnistvis shedegebis gareshe, magram misi opitsialuri versiis dasatsavad, ghmertma ritskhviti metodit moamzada sashualebebi namdvili t’ekst’is q’albisagan gasarchevad. es sashualebas mogvtsems gadavamots’mot da davadast’urot mravali ritskhviti piguris arseboba, romlebits akhasiatebs mkholod avtent’ur bibliur versias, ebraulshits da berdznulshits, romelta nishnebits ar shetsvlila dzv.ts’. II sauk’unidan .
suli aghadgens ch’eshmarit’ebas rts’menit gamartlebis shesakheb ( tavisi rts’menit)
me akhlakhan vakhsene bibliuri t’ekst’is damakhinjebebi, rats originaluri ts’erilebis mravali mtargmnelis bralia. uk’anask’nel zhams tavisi khalkhis gasanatleblad, ch’eshmarit’ebis suli aghadgens tavis ch’eshmarit’ebas, tavisi rcheulebis gonebas im t’ekst’ebisk’en mimartavs, sadats mnishvnelovani damakhinjebebi jer k’idev rcheba. sts’ored es mokhda 2021 ts’lis 4 sekt’embers, am shabats, im donemde, rom mas „brolis shabati“ davarkvi. shesasts’avli temis archeva ruandel das mivande, romeltanats onlain vuziarebt chvens shabatebis mimdinareobas. man shemogvtavaza „rts’menit gamartleba“. k’vlevam mogvit’ana namdvilad mnishvnelovani aghmochenebi, romlebits am sak’itkhis gagebas dzalian natels khdis.
bibliashi, 1 p’et’res 1:7-shi, sulits’mida rts’menas gants’mendili okroti ganasakhierebs: „ rata tkveni rts’menis gamotsda, romelits upro dzvirpasia, vidre ts’armaval okroze, tumtsa tsetskhlit gamoitsada, ieso krist’es gamotskhadebisas kebistvis, didebistvisa da p’at’ivistvis aghmochndes “. am shedarebidan uk’ve gvesmis, rom rts’mena, ch’eshmarit’i rts’mena, uk’iduresad ishviati ram aris; k’ench’ebi da kvebi q’velgan gvkhvdeba, rats okros shemtkhvevashi ar aris ase.
shemdeg, mukhlidan mukhlamde, p’irvelad vists’avlet, rom: „ rts’menis gareshe sheudzlebelia ghvtis asiamovno “, ebr. 11:6-is mikhedvit: „ rts’menis gareshe k’i sheudzlebelia misi asiamovno, radgan vints ghmerttan midis, unda sts’amdes, rom is arsebobs da rom is ajildoebs mat, vints gulmodgined edzebs mas “. rts’menas ori sts’avleba akhlavs tan: rts’mena misi arsebobisa, magram aseve darts’muneba, rom is ak’urtkhebs „ mat, vints gults’rpelad edzebs mas“, mnishvnelovani det’ali, romlitats is ver mot’q’uvdeba. da radgan rts’menis mizania misi asiamovno, rcheuli up’asukhebs ghvtis siq’varuls misi q’vela ts’esisa da mtsnebis datsvit, romlebsats is ts’armogvidgens tavisi kmnilebebis siq’varulis sakhelit. siq’varulis am k’avshiris naq’opi, romelits magnit’ivit aertianebs mat, vints uq’vart ertmaneti da uq’vart ghmerti krist’eshi, ts’armodgenilia 1 k’or. 13-shi tsit’irebul tsnobil sts’avlebashi, romelits aghts’ers ghvtistvis sasiamovno ch’eshmarit’ siq’varuls. am k’itkhvis shemdeg, gavipikre abak’umis 2:4-shi motsemul aranak’leb tsnobil tsnobaze: „... martali itsotskhlebs tavisi rts’menit “. magram am mukhlshi lui segondis mier shemotavazebuli targmani gveubneba: „ aha, misi suli amaghlebulia, masshi ar aris martali; martali k’i tavisi rts’menit itsotskhlebs “. didi khnis ganmavlobashi es mukhli chemtvis p’roblemas ts’armoadgenda, romlis gadach’rats ar mitsdia. rogor sheidzleba „ amp’art’avnuli “ adamiani ghmertma „ martalad “ shepasdes ? is, vints igavebis 3:34, iak’obis 4:6 da 1 p’et’res 5:5-is tanakhmad, „ amp’art’avnebs ets’inaaghmdegeba, tavmdablebs k’i madls anich’ebs “? gamosavali ebraul t’ekst’shi segondshi tsit’irebuli sit’q’vis „ amp’art’avnulis “ natsvlad sit’q’va „ urts’munos “ p’ovnit gamochnda da gak’virvebit vigurus „k’atolik’ur“ versiashi vip’ovet k’argi da logik’uri targmani, romelits sulits’mindis uts’q’ebas sruliad natels khdis. radgan, sinamdvileshi, suli shtaagonebs abak’ums iseti uts’q’ebit, rogorits mepe solomonshia uk’ve shtagonebuli misi igavebis sakhit, romlebshits is sap’irisp’iro p’aramet’rebs adgens; ak, abak’umis ts’ignshi, „ urts’munoeba “ da „ rts’mena “. vigurusa da latinuri vulgat’is mikhedvit, romelits misi targmanis sapudzvelia, mukhli ase ik’itkheba: „ aha, urts’munos suli ar ekneba tavis tavshi; martali k’i tavisi rts’menit itsotskhlebs “ . mukhlis ori nats’ilis ertsa da imave temas miats’erit, lui segoni amakhinjebs sulis uts’q’ebas da mis mk’itkhvels khels ushlis ghvtis mier motsemuli ch’eshmarit’i uts’q’ebis gagebashi. amis gamosts’orebis shemdeg, akhla aghmovachent, tu rogor aghts’ers abak’umi zust’ad 1843-1844 ts’lebis „advent’ist’ul“ gansatsdelebs, 1994 ts’els da krist’es ch’eshmarit’i saboloo dabrunebis saboloo tarighs, 2030 ts’lis gazapkhuls. martlats, es uakhlesi akhali shuki, romelits krist’es dabrunebas 2030 ts’els apiksirebs, sashualebas gvadzlevs uk’et gavigot da davadast’urot advent’ist’uri gamotsdilebis tanmimdevruli avtent’uroba, romelits uk’ve dadast’urebulia gamotskhadebis 10:6-7-shi gamotkmit: „ aghar ikneba daq’ovneba ... magram ghvtis saidumlo aghsruldeba “. am demonst’ratsiistvis me avighe abak’umis me-2 tavis t’ekst’i misi dasats’q’isidan, ganmart’ebiti k’oment’arebis int’erp’ret’atsiit.
L.Segond versia shetsvlilia chems mier
mukhli 1: „ me viknebi chemi sadarajoze da davdgebi k’oshk’ze; davak’virdebi, rom vnakho, ras met’q’vis upali da ras vup’asukheb chems k’amatshi “ .
gamoq’avit ts’inasts’armet’q’velis „molodinis“ damok’idebuleba, romelits akhasiatebs advent’ist’ta gamotsdas, sulits’mida gveubneba danielis 12:12-is uts’q’ebashi: „ net’aria is, vints elodeba 1335 dghemde “. gasagebad, am „ argument’is “ mnishvneloba motsemulia ts’ina tavshi, sadats abak’umis mier ts’amoch’rili p’roblema dedamits’aze borot’ebis k’etildgheobis gakhangrdzlivebaa: „ nutu is datslis tavis bades da samudamod dakhotsavs erebs, daundoblad? “ (abak’. 1:17). am repleksiasa da k’itkhvis nishnis kvesh daq’enebisas abak’umi asakhavs q’vela im adamianis ktsevas, vints ertsa da imave dak’virvebas ak’etebs samq’aros aghsasrulamde. aseve, ghmerti ts’armogvidgens tavis p’asukhs ieso krist’es dabrunebis temis ts’inasts’armet’q’veluri minishnebit, rats sabolood daasrulebs borot’ebis, zizghismomgvreli, urts’munoebis, orguli da urchebis bat’onobas.
mukhli 2: „ momemarta uplis sit’q’va da mitkhra: dats’ere ts’inasts’armet’q’veleba, amot’vipre dapebze, rom advilad ik’itkhebodes “ .
1831-dan 1844 ts’lamde uiliam milerma ts’armoadgina diagramebi, romlebits ajamebda mis gantskhadebebs, romlebits ts’inasts’armet’q’velebda ieso krist’es dabrunebas jer 1843 ts’lis gazapkhulze, shemdeg k’i 1844 ts’lis shemodgomaze. 1982-dan 1994 ts’lamde me aseve shevtavaze da dghemde vtavazob advent’ist’ebs da skhva adamianebs otkh diagramaze ch’eshmarit’ebis uplis mier shtagonebuli akhali ts’inasts’armet’q’veluri naturebis shejamebas chveni „ bolo zhamistvis “. tu 1994 ts’lis am gamotsdastan dak’avshirebuli realuri shedegebi gagebuli iq’o mkholod danishnuli drois shemdeg, rogorts es iq’o 1844 ts’els, tarighi da misi gamotvla dghemde dadast’urebulia tsotskhali ghmertis sulit.
mukhli 3: „ radgan es aris ts’inasts’armet’q’veleba, romlis drots uk’ve gansazghvrulia “ .
ghvtis mier dadgenili es dro 2018 ts’lidan gamovlinda. ieso krist’es dabrunebis tarightan dak’avshirebit, es dadgenili dro 2030 ts’lis gazapkhulia.
„ is tavisi dasasrulisk’en midis da ar it’q’ueba “ ;
gamarjvebuli krist’es dabruneba tavis droze akhdeba da amis shesakheb gamotskhadebuli ts’inasts’armet’q’veleba „ ar it’q’ueba “. ieso krist’e danamdvilebit dabrundeba 2030 ts’lis gazapkhulze.
„ tu daaq’ovnebs, daelode, radgan autsileblad akhdeba. “
tu tarighi ghmertma daadgina, mistvis krist’es ch’eshmarit’i dabruneba aghsruldeba am k’onk’ret’ul saatze, romelits mkholod mas 2018 ts’lamde etsodineboda. amit’om, shemotavazebuli gadadeba, „ tu gadaideba “, mkholod adamianebs sheidzleba ekhebodes, radgan ghmerti it’ovebs uplebas gamoiq’enos ieso krist’es dabrunebis shesakheb tsru gantskhadebebi, rats mas sashualebas mistsems, tanmimdevrulad, 1843, 1844, 1994 ts’lebshi da chvens uk’anask’nel dromde, gamostsados im krist’ianebis rts’mena, romlebits mis khsnas atskhadeben, rats mas sashualebas adzlevs airchios tavisi rcheulebi. ieso krist’es dabrunebis shesakheb am tsru, mosalodnel gantskhadebebs ghmerti iq’enebs, rata samq’aros aghsasrulamde gaatsalk’evos „ k’argi martsvleuli bzisagan, tskhvrebi tkhebisgan “, ertgulebi orgulebisgan, „ morts’muneebi urts’munoebisgan “, rcheulebi datsemulebisgan.
molodinis “ advent’ist’ul p’aramet’rs , romelits k’vlav rcheba uk’anask’neli ts’mindanebis aghmts’er element’ad, romlebits gamoq’opili da dadast’urebulia ch’eshmarit’i meshvide dghis shabatis p’rakt’ik’it 1844 ts’lis shemodgomidan, meore advent’ist’uri sasamartlo p’rotsesis dasrulebidan. am mukhlshi sulits’mida khazs usvams darts’munebulobis tsnebas , romelits akhasiatebs krist’es am dabrunebas, rogorts gamarjvebuls, ganmatavisuplebelsa da shurismadziebels.
vigurus versia
mukhli 4: „ aha , urts’munos suli ar ekneba masshi martali, kholo martali itsotskhlebs tavisi rts’menit “ .
es uts’q’eba avlens ghvtis mier gamot’anil ganachens im adamianebze, romlebits ekvemdebarebian otkh advent’ist’ur t’est’s, romlebits dak’avshirebulia 1843, 1844, 1994 da 2030 ts’lebs. ghvtis ganacheni mk’atsria titoeul ep’okashi. ts’inasts’armet’q’veluri gantskhadebebit, ghmerti avlens „ tvaltmakts “ krist’ianebs, romlebits avlenen taviant „ urts’muno “ bunebas , misi rcheuli matsneebis, anu misi ts’inasts’armet’q’velebis ts’inasts’armet’q’veluri gantskhadebebis zizghit. amis sap’irisp’irod, rcheuli didebas anich’ebs ghmerts misi ts’inasts’armet’q’veluri uts’q’ebebis mighebit da mat mier gamovlenili akhali mititebebis datsvit. es morchileba, romelsats ghmerti „ misaghebad “ miichnevs, amavdroulad, ieso krist’es sakhelit chadenili simartlis shenarchunebis ghirsad itvleba.
mkholod es morchili rts’mena „siq’varulit“ itvleba ghirsad momaval maradisobashi shesasvlelad. mkholod is, visats krist’es siskhli tsodvebisgan gants’mends, „ tavisi rts’menit “ ikhsnis . „radgan rts’menis p’asukhi p’iradia , sts’ored amit’om mimartavs ieso tavis gzavnilebs individualurad tavis rcheulebs, magalitad: mate 24:13: „ kholo vints bolomde momitmens, is ikneba “.“ „ gadarchenilia “. rts’mena sheidzleba k’olekt’iuri gakhdes, tu is ert st’andart’s ak’maq’opilebs. magram prtkhilad iq’avit! adamianuri gantskhadebebi shetsdomashi shemq’vania, radgan mkholod ieso ts’q’vet’s, vin unda gadarches an daik’argos, misi gansjis mikhedvit, tu vin unda iq’os gadarchenili an dak’arguli samotkheshi mokhvedris msurveli k’andidat’ebis mier gamovlenili rts’menis shesakheb.
shejamebistvis, abak’umis am mukhlebshi sulits’mida avlens da adast’urebs „ rts’menasa “ da mis mier ts’armokmnil „ sakmeebs “ shoris mch’idro da ganuq’opel k’avshirs ; rats uk’ve ts’amoch’ra motsikulma iak’obma (iak’. 2:17: „ aseve rts’menats, tu sakmeebi ar akvs, tavistavad mk’vdaria “); rats guliskhmobs im pakt’s, rom evangelizatsiis dasats’q’isidanve rts’menis tema arasts’orad iq’o gagebuli da arasts’orad iq’o ganmart’ebuli. zogierti, rogorts dghes , mas mkholod rts’menis asp’ekt’s anich’ebda, ugulebelq’opda sakmeebis mots’mobas, rats mas mis ghirebulebas da sitsotskhles anich’ebs. im adamianebis ktseva, romlebsats ghmerti ieso krist’es dabrunebis shesakheb tavis gantskhadebebs atsnobebs, avlens mati rts’menis namdvil bunebas. da im dros, rodesats ghmerti tavis did shuks aprkvevs tavis uk’anask’nel msakhurebze, aghar arsebobs aranairi sababi mattvis, vints ar esmis ghvtis mier 1843 ts’lidan dadgenili akhali motkhovnebi. madlit khsna grdzeldeba, magram am tarighidan moq’olebuli, is mkholod ieso krist’es mier archeul rcheulebs sargeblobs, mat mier mistvis gamovlenili siq’varulis realuri demonst’rirebis mots’mobis meshveobit. tavdap’irvelad, shabati am ghvtaebrivi k’urtkhevis nishani iq’o, magram 1844 ts’lidan is arasdros q’opila sak’marisia tavistavad, radgan misi ts’inasts’armet’q’veluri ch’eshmarit’ebis siq’varuli, romelits gamovlinda 1843 ts’lidan 2030 ts’lamde, q’oveltvis moitkhovda ghmerts. sinamdvileshi, 2018 ts’lidan mighebul akhal naturebs mch’idro k’avshiri akvt meshvide dghes, shabattan, romelits gakhda meshvide atasts’leulis ts’inasts’armet’q’veluri khat’i, romelits daits’q’eba ieso krist’es dabrunebit 2030 ts’lis gazapkhulze. 2018 ts’lidan „rts’menit gamartleba“ k’onk’ret’izebulia da sargebels mout’ans mots’odebulebs, romlebits rcheulebi khdebian ghvtisadmi siq’varulis gamovlenit da misi q’vela dzveli da akhali naturisadmi, romelits gamovlinda ieso krist’es sakhelit, rogorts amas mates 13:52-shi asts’avlian: „ da utkhra mat: amit’om q’oveli mts’ignobari, romelits gansts’avlulia tsata sasupevlis shesakheb, hgavs sakhlis p’at’rons, romelits tavisi sagandzuridan gamoakvs akhali da dzveli “. mas, visats ghmerti uq’vars, ar sheudzlia ar sheiq’varos misi gegmebisa da saidumloebebis aghmochena, romlebits didi khania daparuli da utsnobia adamianebistvis.
abak’umi da mesiis p’irveli mosvla
es ts’inasts’armet’q’veleba aseve shesrulda ebraeli eris, israelistvis, romelsats man mesiis p’irveli mosvla auts’q’a. am mosvlis dro gansazghvruli da gamotskhadebuli iq’o dan. 9:25-shi. misi gamotvlis gasaghebi k’i ezras ts’ignis me-7 tavshia motsemuli. shemtkhvevit, ebraelebma danielis ts’igni ist’oriul ts’ignebs shoris sheapases da is ezras ts’igns usts’rebda. magram am gzit misi ts’inasts’armet’q’veluri roli shemtsirda da mk’itkhvelistvis nak’lebad shesamchnevi gakhda. ieso iq’o p’irveli ts’inasts’armet’q’veli, romelmats tavisi motsikulebisa da mots’apeebis q’uradgheba danielis ts’inasts’armet’q’velebebze miip’q’ro.
gamotskhadebul daq’ovnebas, „ tu daaq’ovnebs, daelodet “, aseve asruleba hkonda, radgan iudevelebi elodnen shurismadziebel mesias da romaelta ganmatavisuplebels, esaias 61-e tavis mikhedvit, sadats sulits’mida krist’es shesakheb p’irvel mukhlshi ambobs: „ upali iahves suli chemzea, radgan upalma mtskho, rom sasikharulo ambavi vauts’q’o tvinierebs; man gamomgzavna gulgat’ekhilta gansak’urneblad, t’q’veebistvis tavisuplebis gamosatskhadeblad da p’at’imrebistvis gatavisuplebistvis “. meore mukhlshi sulits’mida azust’ebs: „ iehovas k’etilgants’q’obis ts’lisa da chveni ghmertis shurisdziebis dghis gamosatskhadeblad ; q’vela mgloviares nugeshistsemistvis “. iudevelebma ar itsodnen, rom „k’etilgants’q’obis ts’elsa “ da „shurisdziebis dghes “ shoris k’idev 2000 ts’eli unda gasuliq’o, rata khalkhi krist’es dabrunebamde miq’vaniliq’o, gamarjvebuli, ganmatavisuplebeli da shurismadziebeli, esaias 61:2-is tanakhmad. es gak’vetili natlad chans luk’as sakharebis 4:16-21-shi moq’vanil chvenebashi: „ da mivida nazaretshi, sadats aghizarda da, rogorts chveuleba hkonda, shabat dghes sinagogashi shevida. ts’amodga ts’asak’itkhad da mistses mas esaia ts’inasts’armet’q’velis ts’igni. gadashala da ip’ova adgili, sadats ets’era: uplis sulia chemze, radgan man mtskho, rom sasikharulo tsnoba vauts’q’o gharibebs; gamomgzavna gulgat’ekhilta gansak’urneblad, t’q’veebistvis gantavisuplebis da brmebistvis mkhedvelobis aghdgenis sauts’q’eblad, dasvrilebis gasatavisupleblad, uplis mots’q’alebis ts’lis sauts’q’eblad“. shemdeg man gragnili daakhvia, msakhurs mistsa da dajda“. k’itkhvis ak shets’q’vet’it man daadast’ura, rom misi p’irveli mosvla mkholod am „ k’etilshobil ts’els “ ekheboda, romelits ts’inasts’armet’q’velma esaiam gamoatskhada. 21-e mukhli grdzeldeba da ambobs: „ sinagogashi mq’opta q’vela tvali masze iq’o mip’q’robili“. shemdeg man daits’q’o mattvis tkma: „dghes aghsrulda es ts’erili tkvens q’urebshi“. „ignorirebuli da ts’auk’itkhavi „ shurisdziebis dghe “ ghmertma 2030 ts’lis gazapkhulistvis danishna, misi meored mosvlistvis, amjerad mteli tavisi ghvtaebrivi dzalit. magram am dabrunebamde, rogorts akhla vnakhet, abak’umis ts’inasts’armet’q’veleba „ bolo dros “ unda shesrulebuliq’o 1843-1844 da 1994 ts’lebis „advent’ist’uri“ gansatsdelebis meshveobit.“
saboloo midzghvna
simartles tvali gausts’ore
2021 ts’lis gazapkhulze, ghvtaebrivi ts’lis dasats’q’isshi, mdidarma, magram tsru krist’ianma dasavlurma k’atsobriobam akhlakhan gamoavlina tavisi mzadq’opna, sheenarchunebina mokhutsebulta sitsotskhle, tundats erovnuli ek’onomik’uri ngrevis pasad. sts’ored amit’om, ghmerti mas mesame msoplio omshi chaagdebs, romelits q’vela asak’is adamianis sitsotskhles ts’aartmevs, imis tsodnit, rom am meore ghvtaebrivi sasjelis sats’inaaghmdego ts’amali an vaktsina ar arsebobs. chvens ts’inashe, 8 ts’elits’adshi, mits’ieri shekmnis 6000 ts’eli ikneba, romlis dasasruli ieso krist’es dabrunebit aghinishneba. t’riumpaluri da gamarjvebuli, is tavis gamosq’idulebs, tsotskhal rcheulebs da mat, visats aghadgens, tavis zetsier sameposhi miiq’vans da gaanadgurebs dedamits’aze arsebul q’vela adamianur sitsotskhles, romelzets mart’o, sibneleshi izolirebulad dat’ovebs dasats’q’isis ambokhebul angelozs, sat’anas, eshmak’s.
am p’rogramis misaghebad autsilebelia 6000 ts’lis p’rintsip’is rts’mena. bibliashi motsemul tsiprebze dapudznebuli zust’i gamotvlebi sheudzlebeli gakhda abraamis dabadebis tarightan dak’avshirebuli „bundovanebis“ gamo (erti tarighi terakhis sami vazhistvis: dab. 11:26). tumtsa, adamidan krist’es dabrunebamde adamianta taobebis tanmimdevroba adast’urebs am tsipris, 6000-is, miakhloebas. am mrgvali, zust’i ritskhvisadmi chveni rts’menit, chven am archevans mivats’ert „gonier“ arsebas, anu shemokmed ghmerts, q’ovelgvari gonebisa da sitsotskhlis ts’q’aros. mis meotkhe mtsnebashi moq’vanili „shabatis“ p’rintsip’is tanakhmad, ghmertma adamians mistsa „ekvsi dghe“ da ekvsi atasi ts’eli mteli tavisi sakmis shesasruleblad, magram meshvide dghe da meshvide atasts’leuli aris dasvenebis dro, romelits „gants’mendilia“ (gamoq’opilia) ghvtisa da misi rcheulebistvis.
am ts’ignis shinaarsma achvena, rom ghvtistvis sasiamovno rts’mena q’alibdeba misi rcheulebis „ gonieri an brdznuli “ ktsevit, romlebits iq’eneben q’velapers, rasats ghmerti ambobs, ts’inasts’armet’q’velebs an pikrobs (ikhilet danieli 12:3: „ da brdzenni gabrts’q’indebian rogorts tsis tsis brts’q’invaleba da mravalta simartlisk’en momabruneblebi rogorts varsk’vlavebi uk’uniti uk’unisamde “. amit isini amartleben ghvtis archevans, rata mat isargeblon misi gamomsq’idveli simartlit, romelits ieso krist’eshi gamovlinda.
am nashromis dasasruls, momavali dramis ts’in, minda, tavis mkhriv, mivudzghvna ghvtis q’vela ch’eshmarit’ shvils, vints ts’aik’itkhavs mas da rts’menita da sikharulit miighebs mas, es mukhli ioanes 16:33-dan, romelits ori skhvadaskhva ts’q’arodan momidzghvna 1980 ts’lis 14 ivniss chemi natlobis dghes; erti - dats’esebulebidan chemi natlobis mots’mobashi, meore - ts’ignis „ieso krist’es“ ts’inasit’q’vaobashi, romelits am shemtkhvevashi momtsa chemma tanamsakhurma, titkmis im asak’shi, rodesats iesom sitsotskhle shests’ira mskhverp’lad: „ es gitkharit, rata chemshi mshvidoba gkondet. kveq’nierebashi gasach’iri geknebat; magram gamkhnevdit, me vdzlie kveq’nierebas “.
samueli, ieso krist’es k’urtkheuli msakhuri, „ch’eshmarit’ad!“
bolo zari
am gzavnilis ts’erisas, 2021 ts’lis bolos, msoplio k’vlav t’k’beba saq’oveltao religiuri mshvidobit, romelits dasapasebeli da dasapasebelia. tumtsa, ghvtis mier momzadebuli gashipruli ts’inasts’armet’q’veluri gamotskhadebebis shesakheb chemi tsodnis sapudzvelze, q’ovelgvari ech’vis gareshe vadast’ureb, rom sashineli msoplio omi mzaddeba da momdevno 3-5 ts’elits’adshi dasruldeba. gamotskhadebis 9-shi „ meekvse saq’viris “ simboluri sakhelit ts’ardgenit, sulits’mida gvakhsenebs, rom uk’ve khuti sashineli sasjeli movida, rata dasajos misi ts’minda shabatis da misi skhva ts’es-chveulebebisadmi ertgulebis mit’oveba, romlebits 321 ts’lis 7 mart’idan up’at’ivtsemulod darchnen. uk’vdavi ghmertis es sasjelebi 1600 ts’elze met’ khans gagrdzelda k’atsobriobis ist’oriis ganmavlobashi, romelits ghvtaebrivi religiuri p’rogramit iq’o organizebuli. misi meekvse sasjeli k’idev ertkhel gaaprtkhila krist’ianoba, romelits mis ts’inashe orgulobashia damnashave. ghmertisa da misi gadarchenis gegmis gareshe, adamianis sitsotskhles azri ar akvs. sts’ored amit’om, radgan „ saq’virebs “ tandatanobiti khasiati akvt, rats analogiit levianebis 26-e tavshia gamovlenili, „ meekvse “-s mk’vlelobis int’ensivoba sashinelebis p’ik’s miaghts’evs, romlisats k’atsobriobas didi khania eshinia da ashinebs. „ meekvse saq’viri “ ekheba saboloo msoplio oms, romelits gaanadgurebs uamrav adamians, „ k’atsobriobis mesameds “ gamotskh. 9:15-is mikhedvit. da es p’rop’ortsia sheidzleba sit’q’vasit’q’vit mights’euli iknas omshi, sadats 200,000,000 sheiaraghebuli, gats’vrtnili da aghch’urvili p’ropesionali mebrdzoli daup’irisp’irdeba ertmanets gamotskh. 9:16-shi motsemuli dazust’ebis tanakhmad: „ lashkris mkhedrebis ritskhvi iq’o ori miriadi miriadi: me movismine mati ritskhvi “; anu 2 x 10000 x 10000. am uk’anask’nel k’onplikt’amde, me-20 sauk’unis ganmavlobashi , 1914-1918 da 1939-1945 ts’lebis ori msoplio omi iq’o nishnebi, romlebits auts’q’ebdnen did sasjels, romelits tavisupali da damouk’idebeli erebis dros daasrulebs. ghmertma ar mogvtsa tavshesapari kalakebi tavisi rcheulebistvis, magram man dagvit’ova sak’marisad mk’apio mititebebi, rata gavktseuliq’avit im t’erit’oriebidan, romlebits misi ghvtaebrivi riskhvis p’riorit’et’ulad samizned iktsa. is mimartavs dart’q’mebs, romlebits am amotsanistvis mots’odebulma adamianebma unda ganakhortsielon. magram artserti matgani ar ikneba misi rcheuli. dedamits’aze mimopant’uli urts’muno an urts’muno meambokheebi iknebian misi ghvtaebrivi riskhvis iaraghebi da mskhverp’lni. meore msoplio omma dasavleli khalkhebi ertmanetis ts’inaaghmdeg daap’irisp’ira, romelta religiebi krist’ianuli iq’o da k’onk’urent’i iq’o. magram momaval mesame msoplio omshi shet’ak’ebebis mot’ivi arsebitad religiuri ikneba, dap’irisp’irebuli k’onk’urent’i religiebi, romlebits dokt’rinulad arasdros q’opilan ertmanettan tavsebadi. mkholod mshvidobam da k’omertsiam mistsa am iluziis zrdis sashualeba. magram ghvtis mier archeul saatze, gamotskhadebis 7:2-3-is tanakhmad, ghvtis angelozebis mier shek’avebuli demonuri universaluroba gatavisupldeba „ dedamits’isa da zghvistvis zianis misaq’eneblad “ an, simboloebis gashipvris shemdeg, „ ieso krist’esadmi orguli p’rot’est’ant’ebisa da k’atolik’eebistvis zianis misaq’eneblad “. dzalian logik’urad, orguli krist’ianuli rts’mena ts’armoadgens samartliani msajulis, ieso krist’es riskhvis mtavar samiznes; iseve, rogorts dzvel aghtkmashi, israeli daisaja mudmivi ghalat’istvis 70 ts’els erovnul ganadgurebamde. am „ meekvse saq’viris “ p’aralelurad , danielis 11:40-dan 45-mde ts’inasts’armet’q’veleba „ sami mepis “ mokhseniebit adast’urebs monoteizmis sami religiis: evrop’uli k’atolitsizmis, arabuli da maghribuli islamis da rusuli martlmadideblobis chartulobas. k’onplikt’i mtavrdeba sit’uatsiis shetsvlit amerik’uli p’rot’est’ant’izmis charevit, romelits ara meped aris dasakhelebuli, aramed rusetis t’raditsiul p’ot’entsiur mt’rad aris michneuli. k’onk’urent’i dzalebis aghmopkhvra khsnis mis uk’anask’nel bat’onobas „ ... „ mkhetsi, romelits mits’idan amodis “, aghts’erilia gamotskh. 13:11-shi. unda aghinishnos, rom am saboloo k’ont’ekst’shi, amerik’uli p’rot’est’ant’uli sarts’munoeba umtsiresobashi gadaizarda, romis k’atolik’uri sarts’munoeba k’i umravlesobashi, esp’anuri ts’armoshobis emigratsiis tanmimdevruli shemtkhvevebis gamo. 2022 ts’els, misi irlandiuri ts’armoshobis p’rezident’i tavad k’atolik’ea, iseve rogorts jon k’enedi, mok’luli p’rezident’i.
gamotskh. 18:4-shi, q’ovlisshemdzle ghmertshi, ieso krist’e ubrdzanebs q’velas, vints mas sts’ams da endobian, mis rcheulebs, „ gamovidnen didi babilonidan “. am nashromshi p’ap’is k’atolik’ur ek’lesiastan ident’ipitsirebuli mt’k’itsebulebebit, „ babiloni “ ganisjeba da dagmobilia „ tavisi tsodvebis “ gamo. „ tavisi tsodvebis “ ist’oriuli memk’vidreobit , k’atolitsizmis danashauli vrtseldeba p’rot’est’ant’ebsa da martlmadideblebze, romlebits romisgan memk’vidreobit mighebul k’viraobit dasvenebas tavianti religiuri p’rakt’ik’it amartleben. babilonidan gamosvla guliskhmobs „ tavisi tsodvebis “ mit’ovebas , romeltagan q’velaze mnishvnelovania, radgan ghmerti mas ident’ipitsirebis „ nishnad “ aktsevs: q’ovelk’vireuli dasvenebis dghes, ghvtaebrivi ts’esrigis k’viris p’irvel dghes, romaul k’viras.
am uts’q’ebashi, drois akt’ualurobis gatvalists’inebit, me movuts’odeb ghvtis dzeebsa da kalishvilebs, dat’ovon saprangetis chrdiloeti regioni, romlis tsent’rits misi dedakalaki, p’arizia. radgan male mas ghvtis riskhva daat’q’deba tavs, „ zetsidan tsetskhlit “ dazaraldeba, amjerad birtvuli, rogorts „ sodomis “ kalaki, romelsats is adarebs tavis „gamotskhadebashi“, gamotskh. 11:8-shi. is aseve moikhseniebs mas „ egvip’t’is “ sakhelit , rats „ tsodvis “ simbolur khat’s ts’armoadgens, misi urts’muno ertgulebis meambokhe damok’idebulebis gamo, romelits ets’inaaghmdegeba ghmerts, rogorts paraoni ebraeli khalkhis gamosvlis ist’oriul angarishshi. saomar sit’uatsiashi, gzebis gadach’risa da ak’rdzalvis p’irobebshi, sheudzlebeli ikneba samizne t’erit’oriis dat’oveba da sasik’vdilo dramisgan tavis daghts’eva.
samueli tsotskhali ghmertis, ieso krist’es msakhuri
mat, visats surs, p’irvel rigshi, aghmoachinos is, rats am nashromis bolos aris ts’armodgenili, gauch’irdebat imis gageba, tu rat’om var ase darts’munebuli saprangetisa da evrop’is gardauvali ganadgurebis sheuktsevad bunebashi. magram mat, vints ts’aik’itkha igi, dasats’q’isidan bolomde, k’itkhvis p’rotsesshi sheagroves mt’k’itsebulebebi, romlebits ganuts’q’vet’liv grovdeba im donemde, rom mat sashualebas adzlevs, sabolood gaiziaron is urq’evi rts’mena, romelits ghvtis sulma chaunerga chemshi da q’vela matganshi, vints mas ek’utvnis; ch’eshmarit’ad. mas ek’utvnis mteli dideba.
ertaderti tsudi siurp’rizi mattvis ikneba, vints jiut’ad uars it’q’vis misi sheudarebeli dzalauplebis, umravlesobisa da misi unaris aghiarebaze, ts’armartos q’velaperi tavisi gegmis mikhedvit, sanam bolomde ar miaghts’evs.
am nashroms ak vasruleb, tumtsa iesos mier mots’odebuli shtagoneba mudmivad aghiritskheba da chaits’ereba nashromshi „ uk’anask’neli advent’ist’i mosiaruleta zetsiuri manana “ ts’armodgenili gzavnilebis sakhit, romlis sami zedized „t’omi“, daakhloebit atasi gverdisgan, uk’ve khelmisats’vdomia 2025 ts’lis okt’ombershi.
makhsovs, rom ieso krist’em gamotskhadeba 2:26-shi ganatskhada: „ vints gaimarjvebs da bolomde sheinarchunebs chems sakmeebs , mas mivtsem khelmts’ipebas erebze“. mash , ra aris ieso krist’es „ sakmeebi “, romlebits unda „ sheinakhos bolomde “? isini gamoikhat’eba misi gank’itkhvis gamotskhadebashi tskhovrebis q’vela sak’itkhze, anu q’velaperze, rats ekheba religias, p’olit’ik’asa da ek’onomik’as; q’vela sak’itkhze, romelits ekheba shemokmed ghmerts da mis kmnilebebs. rodesats is ubedurebas atskhadebs, is ats’q’obs tsud p’olit’ik’ur, samkhedro, ek’onomik’ur da religiur archevans, rats k’at’ast’ropebamde migviq’vans.
ghmerti amaq’obs imit, rom tavis rcheulebs tskhovrebis q’vela asp’ekt’ze tavis gank’itkhvas utskhadebs. amit is tavis ertgul angelozebs mouts’odebs, daemots’mon, rom is ar zghudavs tavis sik’etes mat mimart, vints p’at’ivs stsems da uq’vars igi, misi ch’eshmarit’i rcheulebis mimart, romlebits ieso krist’es sik’vdilita da aghdgomit mighebuli madlit arian gamosq’idulni.
amit’om, nu moak’lebt tavs am gansak’utrebul p’rivilegias, romelsats usasq’idlod gtavazoben misi ganmanatlebluri da ganatlebuli msakhurebi. „ manana “ aris ch’eshmarit’i zetsiuri sazrdo, romelsats zetsieri mama stavazobs shvilebs, romlebsats is uq’vars da vistvisats ieso krist’eshi amzadebs adgils tavis zetsiur sasupevelshi.
„manashi “ tkven aghmoachent „ iesos mots’mobis “ k’onk’ret’ul pormas, romelits mudmivad ikhvets’eba da, rats mtavaria, shemotavazebulia, rogorts zetsidan uk’anask’neli sachukari, misi didebuli dabrunebis gamotskhadeba 2030 ts’lis momaval gazapkhulze.
„ mana “ khazs usvams mamis, shemokmedi ghmertis, sakmeebs, romelits ats’q’obs adamianta tskhovrebas mati individualuri tavisupali archevanis shesabamisad.
tu ghmerti adamianis tvalistvis ukhilavi rcheba, es imit’om khdeba, rom misma rcheulebma edzon igi, romlebits amit gamoirchevian skhva meambokhe, urts’muno an urts’muno adamianebisgan. misi arsebobis rts’mena ar aris „khalkhis op’iumi“, aramed brdznuli int’elekt’is nishani, romelits akhasiatebs ch’eshmarit’ad rcheulebs, romlebits imsakhureben ieso krist’es mier gamosq’idvas.